1. ارائه تصویر منفی^[۱۰۰] : این خرده مقیاس به منظور اندازه گیری تمایل به دادن پاسخ منفی اغراق آمیز طراحی شده است.( بار-اون ۱۹۹۷)

الگوی توانایی مایر و سالووی

الگوی توانایی در سال ۱۹۹۷ توسط مایر و سالووی ارائه شد. این الگو متمرکز بر نقش هیجان ها و تاثیرات متقابل شان بر افکار است (مایر و سالووی، ۱۹۹۷). مایر و سالووی معتقدند که هوش هیجانی از توانایی‌های ذهنی، مهارت ها و قابلیت های متعددی تشکیل شده است. توانایی‌های ذهنی متمایز از دیگر توانایی ها بوده و شامل تفکر انتزاعی و حل مسایل می‌باشد (مایر و همکاران، ۲۰۰۰).

مایر و سالووی درباره ی الگوی توانایی ذهنی هوش هیجانی، پیش‌بینی کرده‌اند که طبق آن افرادی که از نظر هوش هجانی با هوش ترند:

الف) احتمالاً در خانواده ی متعادل از نظر اجتماعی رشد کرده‌اند؛

ب) غیر تدافعی هستند؛

ج) قادر به سازمان دهی مجدد هیجان ها به طور موثرند؛

د) نقش هیجانی خوب را انتخاب می‌کنند؛

ه) قادر به برقراری ارتباط و بیان احساسات خود هستند؛

و) دانش تخصصی خود را در حوزه ی خاص مثل زیبا شناسی، اخلاق، حل مسایل اجتماعی و رهبری توسعه می‌دهند.

مؤلفه های هوش هیجانی:

مایر و سالووی(۱۹۹۷) الگوی چهار بخشی را به صورت یک دایره یی توضیح داده‌اند که در این تحقیق هر یک از بخش های آن توضیح داده می شود. اولین بخش این الگو توانایی ادراک ^[۱۰۱]و ابراز احساسات است، ادراک هیجانی شامل توجه، کشف و ثبت پیام های هیجانی می‌باشد که در ابراز احساسات مشاهده می شود. در چرخه ی سیستم شناختی – هیجانی، این مؤلفه‌ شامل باز شناسی و وارد کردن اطلاعات است. هوش هیجانی بدون شاخه ی اول نمی تواند شروع شود. اگر هر زمان احساس ناخوشایندی به وجود آمد، شخص توجهش را از آن منحرف می‌سازد، چرا که تقریباً توجه به احساسات را آموخته است، ادراک هیجانی ،توجه و رمز گشایی پیام های هیجانی را آن گونه که در حالات چهره یی، تن صدا، آثار هنر و دیگر مصنوعات فرهنگی بیان می شود، در بر می‌گیرد. شخصی که حالت خنده را در چهره ی فرد دیگری ادراک می‌کند، چیزهای زیادی درباره ی هیجانات و احساسات آن فرد، دریافت می‌کند تا شخصی که چنین علامتی را درک نکرده است. توانایی افراد در توجه به ارزیابی و ابراز حالات هیجانی خود و دیگران متفاوت است. این توانش ها، پایه ی مهارت های پردازش اطلاعات مربوط به احساسات و حالات خلقی هستند. افرادی که مهارت بیشتری در این کار دارند بهتر می‌توانند نسبت به محیط اجتماعی شان واکنش نشان دهند و چارچوب حمایت اجتماعی مناسبی را برای خویشتن بسازند (سالووی و همکاران، ۱۹۹۹؛ به نقل از تساسیس و نیکولائو، ۲۰۰۵).

دومین بخش هوش هیجانی، تسهیل هیجانی^[۱۰۲] است، این شاخه مربوط به استفاده از هیجان برای تقویت پردازش های هیجانی است. هیجان ها، سازمان دهی پیچیده یی هستند که شامل جنبه‌های فیزیولوژیکی، هیجانی- تجربی و آگاهی از زندگی روانی می‌باشند. هیجان ها هم به صورت احساس های شناخته شده، مانند وقتی کسی فکر می‌کند «من الان ناراحت هستم» و هم به صورت شناخت های تغییر یافته، مانند وقتی که فرد غمگینی فکر می‌کند«من خوب نیستم» وارد نظام شناختی می شود. هیجان ها می‌توانند باعث بهتر انجام دادن کارها در بعضی از حالت ها شوند (مایر و همکاران، ۲۰۰۰).

علاوه بر این هیجان ها، با مثبت و منفی شدن شان در حالت خوشحالی و نارحتی شناخت را تحت تاثیر قرار می‌دهند. این تغییرات، نظام شناختی را وادار می‌کند تا عوامل را از زاویه های مختلف مشاهده کنند (مایر، ۱۹۹۹؛ به نقل از دهکردی، ۱۳۸۶)

حالات هیجانی و اثرات آن می‌تواند افراد را به سوی اهداف متفاوت هدایت کند. مثلاً خلق مثبت با احتمال بیشتری پیامد مثبت را ایجاد می‌کند، در حالی که خلق منفی پیامدهای منفی را دنبال می‌کند (تورسکی، ۱۹۸۳؛ به نقل از خسرو جاوید،۱۳۸۰).

توجه به یک مشکل در حالات خلقی متفاوت افراد را برای بررسی طیف وسیعی از اعمال و پیامدهای ممکن، توانمند می‌سازد، علاوه بر این محققان معتقدند که هیجان گرایش ذهنی متفاوتی را ایجاد می‌کند که برای حل انواع خاصی از مسایل،انطباق کمتر یا بیشتر دارد، یعنی هیجان های متفاوت، سبک های مختلف پردازش اطلاعات را ایجاد می‌کند. خلق مثبت، حالات ذهنی را برای ایجاد خلاقیت در تفکر و رفتار دوستانه به منظور برقراری ارتباط جدید، تسهیل می‌کند، همچنین خلق منفی حالت ذهنی را ایجاد می‌کند که مشکلات به کندی و با توجه به تمرکز بیشتر بر جزییات حل می‌شوند و این دو سبک متفاوت پردازش اطلاعات به ترتیب برای انواع تکالیف مسئله گشایی

1. 1. -Nezu ↑

1. 1. -problem-solving metod ↑

1. 1. -Goleman ↑

1. 1. -emotional intelligence ↑

1. 1. -Mayer&Salovy ↑

1. 1. -Goldfried ↑

1. 1. -Dzurilla ↑

1. 1. -Alexithymia ↑

1. 1. -Taylor&Bagby ↑

1. 1. -Harlow ↑

1. 1. -Heppner& Krauskopf ↑

1. 1. -Bradberry ↑

1. 1. -Greaves ↑

1. 1. Problem orientation ↑

1. 1. Problem definition and formulation ↑

1. 1. Generation of alternative soloutions ↑

1. 1. decision making ↑

1. 1. Soloution implementation and verification ↑

1. 1. Problem – solving skills ↑

1. 1. Denham ↑

1. 1. Almedia ↑

1. 1. Dubow ↑

1. 1. Social problem – solving ↑

1. 1. Lawrence ↑

1. 1. emotionally disturbed ↑

1. 1. Self – awareness ↑

1. 1. problem – focused ↑

1. 1. Windle ↑

1. 1. rumination ↑

1. 1. self -blame ↑

1. 1. negative affect ↑

1. 1. GREENO) ↑

1. 1. Melare ↑

1. 1. Confidence ↑

1. 1. Personal control ↑

1. 1. Haley ↑

1. 1. Life satisfaction ↑

1. 1. Shigematsa and katsomi ↑

1. 1. Kazoda ↑

1. 1. Diaurilla & Goldfried ↑

1. 1. Friedman( 1989) ↑

1. 1. -gestslt theory ↑

1. 1. -Kohler ↑

1. 1. -behaviorist approach ↑

1. 1. -information processing approach ↑

1. 1. -psychoanalysis approach ↑

1. 1. -ego ↑

1. 1. -Freud ↑

1. 1. -defence mechanismes ↑

1. 1. -shakig ↑

1. 1. -id ↑

1. 1. -superego ↑

1. 1. -Costello ↑

1. 1. -Rogers ↑

1. 1. -social learning approach ↑

1. 1. -emotional intelligence ↑

1. 1. -cognitive intelligence ↑

1. 1. -Sternberg(1988) ↑

۲-۸-۵ امتحان کردن راه حل انتخابی :

اگر راهکاری برای حل مشکل انتخاب کرده اید موفقیت آمیز بود چه بهتر، در غیر این صورت، باید مراحل حل مسئله را مجدداً مرور کنید. آیا مشکل را بدرستی شناسایی و تعریف کرده اید ؟ آیا تمام راه حل های ممکن را در نظر گرفته اید ؟ شما باید پذیرای همه راه حل ها باشید و همیشه به خاطر داشته باشید که یک مسئله گشا هستید. (ال. ۱۹۹۹: ترجمه، محمد خانی :۱۳۸۹).

۲-۹ چهارچوب نظری

حل مسأله، یک استراتژی آموزشی می‌باشد ک در یک یادگیری گروهی به کار برده می شود. محققان بسیاری، این استراتژی را به شیوه های متفاوت تعریف کرده‌اند که در زیر به چند مورد از مفاهیم حل مسأله از دیدگاه های مختلف می پردازیم.

(آلتن^[۳۰]، ۲۰۰۳)، حل مسأله را پاسخی می­داند که فرد به موقعیتهای سخت و مهم که نیازمند تفکر انتقالی است.

(هیرنل^[۳۱]، ۲۰۰۰، به نقل از آلتن، ۲۰۰۳)، حل مسأله را مهارتی پایه و اساسی برای شناسایی یک مسئله می‌داند وی، حل مسأله را یک فرایند سیستماتیک می‌داند که برروی تحلیل موقعیت دشوار تمرکز می‌کند و معمولاً شامل مرحله تصمیم گیری است.

یک رویکرد سیستماتیک در حل مسأله به فرد در شناخت بهتر خود و نشان دادن عکس العمل مناسب به موقعیت های دشوار کمک می‌کند.

(دزوریلاونزو، ۱۹۹۹) مسئله گشایی را فرایندی می‌داند که به وسیله آن فرد می کوشد یک راه حل مناسب برای یک مشکل پیدا کند. آن ها مسئله گشایی را، یک فرایند خود محور می دانند که شامل استراتژیهایی برای غلبه بر مسئله است. این فرایند شامل سه جزء است: ۱- مسأله یا مشکل ۲- یک راه حل ۳- فرایند مسأله گشایی.

اکثر تحقیقات انجام شده ‌در مورد حل مسئله اجتماعی و به طور کلی ادبیات پژوهشی موجود، مبتنی بر مدل حل مسئله اجتماعی ای است که ابتدا توسط دی زوریلا و گلد فرید (۱۹۷۱) توصیف شده است و بعداً توسط دی زوریلاونزو (۱۹۹۹،۱۹۸۲) به اصطلاحاتی گسترش یافته اند. این مدل فرض می‌کند که پیامدهای حل مسئله در جهان واقعی به طور گسترده از طریق دو فرایند نسبتاً مستقل از هم تبیین می شود:

الف ) جهت گیری مسئله ب ) مهارت حل مسئله .

جهت گیری مسئله قسمت انگیزشی فرایند حل مسئله است، در حالی که مهارت حل مسئله فرآیندی است که در آن شخص سعی می‌کند یک راه حل مؤثر سازگار با یک مسئله ( مستقل ) ویژه را از طریق کاربرد منطق راهبردها و تکلیف های حل مسئله بیابد. جهت گیری مسئله شامل یک بعد توجهی برای تشخیص مشکلات است، زمانی که طی زندگی روزمره رخ می‌دهند، همچنین مجموعه ای از طرحواره های شناختی – هیجانی نسبتاً پایدار که توصیف می‌کند چگونه یک شخص به نوعی در مشکلات زندگی و علاوه بر آن ‌در مورد توانایی کلی خود ‌در مورد حل مسئله، فکر و احساس می‌کند. جهت گیری مسئله مؤلف هیجانی فرایند حل مسئله است )که مربوط به عمل یک سری از طرحواره های سازنده می‌باشد ) و به یک آگاهی و ادراک عمومی شخص از مسایل روزمره باز می‌گردد .این طرحواره ها می‌توانند اجرای حل مسئله را در موقعیت های بخصوص تسهیل کرده یا بازداری کنند. از سوی دیگر مناسب بودن راه حل، جستجو برای یافتن راه حل از طریق کاربرد تکنیک‌های اختصاصی حل مسئله است که در جهت افزایش احتمالی یافتن بهترین راه حل یا پاسخ مقابله ای در یک موقعیت ویژه، طراحی می‌شوند.(دی زوریلا، ۱۹۹۲ ) .

این مولفین به تشریح مؤلفه ها و مهارت‌های حل مسئله پرداخته‌اند ،و از نظرآنان جهت گیری مثبت به مسئله^[۳۲] به عنوان یک مبارزه طلبی می‌باشد. باور ‌به این مسایل قابل حل هستند، باور به توانایهای شخصی خود برای حل موفقیت آمیز مسایل باور به اینکه حل موفقیت آمیز مسئله وقت گیر است وتلاش وپافشاری و مداخله دقیق در حل مسئله،تا اجتناب از آن ها.

از سوی دیگر جهت گیری منفی به مسئله یک آمادگی شناختی، هیجانی مختل بود. و عبارت است از تمایل عمومی برای در نظر گرفتن مسئله به عنوان یک تهدید معنی دار برای موفقیت فرد. باور اینکه مسائل غیر قابل حل هستند، شک داشتن به توانایی‌های شخصی خود برای حل موفقیت آمیز مسایل و ناکام و آشفته شدن هنگام رویارویی با مسایل زندگی ادراک مسئله به زمانی که مشکلات در زندگی روزمره روی می‌دهند اشاره داشته و فرد به عوض اینکه آن ها را مورد غفلت قرار داده یا انکار کند، تمایل و آمادگی های کلی برای شناسایی وتشخیص آن دارد. این مؤلفه به علت اینکه سایر طرحواره های جهت گیری مسئله و مجموعه های مهارت های حل مسئله را فعال می‌سازد. از اهمیت خاصی برخوردار است. یک اسناد مثبت و تسهیل کننده مستلزم آمادگی و تمایل کلی به ادراک مسئله به عنوان وقایع عادی و رویدادی برای همه است نه اینکه آن ها را به برخی مشکلات و کمبود های فردی و پایدار اسناد بدهد. اسناد مسئله احتمالاً بر ارزیابی مسئله تاثیر می‌گذارد که اشاره به ارزیابی شخص از اهمیت و مربوط بودن مسئله، گزینش کلی به ادراک یک مسئله به عنوان یک چالش یا فایده بالقوه است نه اینکه دیدن مشکل به عنوان یک موقعیت تهدید کننده یاآسیب رسان، ادراک کنترل شده در مؤلفه عمده دارد: ۱ – خودکارآمدی تصمیم یافته به مسئله، یا باور کلی به اینکه فرد در انجام مؤثر مسئله و به کاربری راه حل توانمند است. ۲ – انتظار پیامد حل مسئله مثبت تصمیم یافته، یا باور به اینکه مسایل در زندگی قابل حل هستند. تعهد به کوشش و زمان همچنین دو مؤلفه دارد :

۱ – احتمال اینکه فرد دقیقاً قادر خواهد بود زمانی را که حل موفقیت آمیز یک مسئله ویژه به خود اختصاص می‌دهد، برآورد کند .

۲ –احتمال اینکه فرد مشتاق خواهد بود تا زمان و کوشش ضروری را به حل مسئله اختصاص بدهد .(دی زوریلا،۱۹۹۲).

۲-۱۰ حل مسئله و کاربرد آن

همه افراد به طور مداوم با مسایل مختلف و تصمیم گیری ‌در مورد چگونگی آن ها روبرو هستند. (پوپ، مک هال ،۱۹۸۸٫ترجمه .تجلی ،۱۳۷۳) به لحاظ اهمیت پیچیده تغییر یابنده جوامع کنونی بروز مشکلات و مسایل ریز و درشت فزونی یافته است. بیشتر اوقات فرایند حل مسایل روزمره به قدری خودکار انجام می‌گیرد که افراد از چگونگی انجام دقیق آن ها مطلع نمی شوند. با وجود این باید ‌به این نکته توجه کرد که بدون توانایی شناسایی مشکلات و رسیدن به راه حل های قابل اجراء زندگی روزمره مردم از هم پاشیده خواهد شد. حل مسئله در برگیرنده حوزه های عاطفی، شناختی و رفتاری است . افرادی که از توانایی حل مسئله بیشتری برخوردارند بهتر می‌توانند با انواع استرس و مشکلات زندگی مقابله کنند .(پوپ، مک هال^[۳۳] ،۱۹۸۸٫ترجمه .تجلی ،۱۳۷۳)

حل مسئله فرایند رفتاری شناختی آشکاری است که :

۱ – پاسخ های بالقوه مؤثر برای موقعیت دشوار را فراهم می‌سازد .

۲ – احتمال انتخاب موثرترین پاسخ را از بین پاسخ های متعدد افزایش می‌دهد .

افرادی که از توان حل مسئله بالایی برخوردارند احتمال زیادی دارد که در مقابله مؤثر با طیف وسیعی از موقعیت ها موفق باشند.( دیسون ،گلد فرید^[۳۴] ، ۱۹۷۶٫ترجمه .احمدی علون آبادی،۱۳۷۱ ) .

جهت گیری فرد نسبت به موفقیت تاثیر قاطعی بر نحوه پاسخ او دارد. جهت گیری که رفتار مستقل حل مسئله را ترغیب می‌کند شامل آمادگی یا نگرش فرد ‌به این فرض است که موقعیت های مشکل بخشی از زندگی معمول است و لذا می توان از عهده آن برآمد. همینطور هرگاه موقعیت مشکل زا روی دهد می توان آن ها را مشخص کرد ومانع ‌از گرایش بلافاصل پاسخ به نخستین تکانش شد.

کاهنی و همکاران(۱۳۷۹) درتحقیقی تحت عنوان بررسی اثربخشی آموزش خودکنترلی بر کاهش اضطراب نوجوانان در خانواده های گسسته و پیوسته پرداخت نتایج مطالعه آن ها نشان داد، افراد نمونه در خانواده های پیوسته بین آموزش خودکنترلی و میزان اضطراب رابطه منفی وجود دارد اما در افراد نمونه خانواده های گسسته بین آموزش خودکنترلی و میزان اضطراب رابطه وجود ندارد و میزان اضطراب در بین نوجوانان دختر و پسر تفاوت معناداری ندارد.

سوادی^[۹۶](۱۹۹۹) نشان داد، خودکنترلی پایین یک عامل کلیدی برای سوء مصرف مواد در جوانان است. بهرامی خوندابی(۱۳۸۳)، در پژوهش خود با عنوان بررسی رابطه ی میان خودکنترلی و کیفیت زندگی دانشجویان ‌به این نتیجه رسید که بین خودکنترلی و کیفیت زندگی دانشجویان ارتباط وجود دارد، و هرچه خودکنترلی بالاتر رود کیفیت زندگی بهبود می‌یابد.

بهرامی خوندابی(۱۳۸۳)، در پژوهش خود با عنوان بررسی رابطه ی میان خودکنترلی و کیفیت زندگی دانشجویان ‌به این نتیجه رسید که بین خودکنترلی و کیفیت زندگی دانشجویان ارتباط وجود دارد، یعنی هرچه خودکنترلی بالاتر رود کیفیت زندگی بهبود می‌یابد و در مقایسه ی خودکنترلی دانشجویان دختر و پسر نشان داد که تفاوتی بین خودکنترلی دانشجویان دختر و پسر وجود ندارد.

مطالعات نشان داد، که افراد هنجاری، وظیفه شناس و سازگار هستند، احساس جهت گیری آشکاری از خود نشان می‌دهند و احساس مثبتی از بهزیستی روانشناختی دارند .اما این افراد در مواجهه با ابهام تحمل کمی از خود نشان داده و خودکنترلی پایینی نشان می‌دهند، نیاز بالایی نسبت به ساختار دارند و در برابر اطلاعاتی که نظام ارزش ها و باورهای فردی آن ها را به چالش می کشد، بسته عمل می‌کنند(برزونسکی و کاک^[۹۷]، ۲۰۰۰ ؛ برزونسکی و سالیوان^[۹۸]، ۱۹۹۶). تحقیقات انجام شده وسیعی نشان دادند، تنش‌های فیزیکی و هیجانی(هینینگ، دی بوت و هیلن^[۹۹]،۲۰۰۷ ؛ بلاداستین و برنشتاین راتنز^[۱۰۰]،۲۰۰۸)، رابطه مطلوب با دیگران(رایان و دکی،۲۰۰۱ ؛ کاردماس،۲۰۰۷)، عملکرد سازگارانه (کامپسون^[۱۰۱] ،۲۰۰۱)، زندگی هدفمند، رشد شخصی و تسلط بر محیط (ریف،۱۹۸۹ ؛ ریف و کینز، ۱۹۹۵)، تفاوت های فردی و سبک های هویت(شکری و همکاران،۱۳۸۶)، خودکنترلی پایین(ساسمن و همکاران^[۱۰۲]، ۲۰۰۳ ؛ آدابرادوتیر و رافنسون^[۱۰۳]،۲۰۰۲)، به طور معنی داری با بهزیستی روانشناختی افراد رابطه دارد.

آدابرادوتیر و رافنسون^[۱۰۴](۲۰۰۲) نشان دادند، دانش آموزانی که رفتارهای ضد اجتماعی بیشتری دارند، سطح خودکنترلی کمتری دارند و در خطر بیشتری برای مواجهه و سوء مصرف مواد و الکل قرار دارند. همچنین، هوگلند و لیدبیتر^[۱۰۵](۲۰۰۳) نشان دادند، که تمرکز بر رفتارهای فرا اجتماعی دانش آموزان با همسالان، موجب افزایش رقابت های اجتماعی و عدم تمرکز سبب مورد آزار و اذیت واقع شدن دانش آموزان، در ارتباطهای اجتماعی با همسالان، می شود. آنان همچنین دریافتند که محرک های چند جانبه خانوادگی و سطح پایین آموزش مادران، افزایش مشکلات و مسائل رفتاری و کاهش رفتارهای فرا اجتماعی دانش آموزان را پیش‌بینی می‌کنند.

سوادی^[۱۰۶](۱۹۹۹) نشان داد، خودکنترلی پایین یک عامل کلیدی برای سوء مصرف مواد در جوانان است.

مطالعات انجام شده(بلکلی^[۱۰۷]و همکاران،۲۰۰۳ ؛ بارن^[۱۰۸]،۱۹۸۹ ؛ بریک^[۱۰۹]و همکاران ،۲۰۰۵ ؛ کاشال و کوانتس، ۲۰۰۶)، بین خود کنترلی با تعارض، رفتار، شخصیت، سلامت و بهزیستی روانی ارتباط معناداری نشان دادند.

تحقیقات انجام شده(اشنایدر، ۱۹۸۷؛ ‌استوار^[۱۱۰]،۱۹۹۵؛ نسلر و تدسچی^[۱۱۱]،۱۹۹۲) نشان دادند، که مردان نسبت به زنان خودکنترلی بالاتری دارند. اگر چه برخی پژوهشگران مانند(پلیگر،۱۹۹۲) تفاوتی را نشان ندادند.

اشنایدر(۱۹۸۷) بیان نمود بالا یا پایین بودن خودکنترلی در افراد به تفاوت در نگرش، رفتار و ادراکات و باورها بستگی دارد(کومر و تامپسون^[۱۱۲]،۲۰۰۳). لیسن و جونز^[۱۱۳](۲۰۰۰ ، به نقل از زائریان، ۱۳۸۶) در یک مطالعه ‌به این نتیجه رسیدند که بین اضطراب حالت، ‌کمال‌گرایی، فقدان خودکنترلی، وجدان پایین، ادراک تحریف شده از زمان و سهل انگاری رابطه وجود دارد. همچنین تجربه ناکامی با توانایی پایین خودکنترلی ارتباط نزدیک دارد(وینستوک^[۱۱۴]، ۲۰۰۹).

مطالعات انجام شده(بلکلی^[۱۱۵]و همکاران،۲۰۰۳ ؛ بارن^[۱۱۶]،۱۹۸۹ ؛ بریک و همکاران^[۱۱۷]،۲۰۰۵ ؛ کاشال و کوانتس، ۲۰۰۶)، بین خود کنترلی با تعارض، رفتار، شخصیت، سلامت و بهزیستی روانی ارتباط معناداری نشان دادند. تحقیقات انجام شده(اشنایدر، ۱۹۸۷؛ ‌استوار^[۱۱۸]،۱۹۹۵؛ نسلر و تدسچی^[۱۱۹]،۱۹۹۲) نشان دادند، که مردان نسبت به زنان خودکنترلی بالاتری دارند. اگر چه برخی پژوهشگران مانند(پلیگر،۱۹۹۲) تفاوتی را نشان ندادند. مطالعات نشان داد،کودکان والدین مقتدر سطوح بالاتری از خودمختاری دارند و از صلاحیت­های اجتماعی بیشتری نسبت به دیگران برخوردار هستند و پرخاشگری کمتری از خود نشان می­ دهند (دیزلندز^[۱۲۰]، ۲۰۰۰؛ دمترویچ و بایرمن^[۱۲۱]، ۲۰۰۱؛ دورتسکی^[۱۲۲]، ۱۹۹۷؛ به نقل از عسکری، ۱۳۷۸).

۲-۲-۱۲- پیشینه پژوهشی مربوط به ارتباط سبک فرزند پروی و بهزیستی روانشناختی

یافته های پژوهش احمدی(۱۳۸۱)، ‌در مورد رابطه بین سبک دلبستگی و بهزیستی روانشناختی نوجوانان نشان می‌دهد، بین سبک فرزند پروری و سازگاری نوجوانان ارتباط معناداری وجود دارد. شک(۱۹۹۸)، لاستر و همکاران(۲۰۰۰)، عزیزی و همکاران(۱۳۸۹)، باغبانی پور(۱۳۷۹)، حمداله زاده(۱۳۸۱)، فرهنگ فلاح(۱۳۸۲)، رئیسی(۱۳۸۶)، و همچنین یافته های پژوهش موسوی شوشتری(۱۳۷۷)، شهسواری(۱۳۸۲)، بیدلی(۱۳۸۲)، شریفی(۱۳۸۳)، امان الهی(۱۳۸۵) و تجلی و اردلان(۱۳۸۹) نشان دادند، مطالعات متعدد نشان دادند سبک های فرزند پروری یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده سلامت روانی است.

شک^[۱۲۳](۱۹۹۸) در پژوهش خود به بررسی رابطه عملکرد خانواده با سلامت روان شناختی، سازگاری تحصیلی و مشکلات رفتاری نوجوانان چینی پرداخته است. یافته های وی نشان می‌دهد نوجوانانی که عملکرد خانواده خود را نامطلوب گزارش داده بودند، در مقایسه با نوجوانانی که عملکرد خانواده خود را خوب گزارش کرده‌اند، مشکلات بهداشت روانی و رفتارهای مشکل دار بیشتری داشته اند.

۲-۱۳- جمع بندی

در این بخش (بخش اول از فصل دوم تحقیق حاضر) مروری مستند بر ادبیات موضوعی مربوط به رضایتمندی شغلی و موضوعات مرتبط با آن ها شامل: مدل‌های تعهد، انواع تعهد، راهکارهایی برای افزایش تعهد و مدل مفهومی، تحقیق خواهد شد.

۲-۱-۲- صنعت بیمه

بیمه، اشخاصی را که متحمل لطمه، زیان یا حادثه ناخواسته‌ای شده‌اند قادر می‌سازد که پیامدهای این وقایع ناگوار را جبران کنند. خسارت‌هایی که ‌به این قبیل افراد پرداخت می‌گردد از منابعی تأمین می‌شود که برای خرید بیمه‌نامه می‌پردازند و با پرداخت آن در جبران خسارت همدیگر مشارکت می‌کنند. به بیان دیگر همه آنهایی که خود را بیمه می‌کنند با مشارکت در سرمایه‌ای که متعلق به همه خریداران بیمه است، در جبران خسارت و زیان‌های هر یک از افراد بیمه‌شده، شریک و سهیم می‌شوند.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

قانون بیمه ایران (مصوب اردیبهشت ماه ۱۳۱۶ شمسی) بیمه را چنین تعریف می‌کند: “بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی، از طرف دیگر در صورت وقوع حادثه، خسارت وارد بر او را جبران نموده یا وجه معینی بپردازد. متعهد را بیمه‌گر و طرف تعهد را بیمه‌گذار و وجهی را که بیمه‌‌گذار به بیمه­گر می‌پردازد حق بیمه و آنچه که بیمه می‌شود موضوع بیمه می‌نامند.”

در واقع بیمه صندوق تعاونی است که تعداد زیادی در واریز وجوه در آن نقش داشته لکن تعداد محدودی از آن به عنوان تأمین خسارت استفاده می­نمایند.

مقدار حق بیمه مربوط به هر نفر متقاضی بیمه با توجه به دو عامل مهم محاسبه می­ شود:

نخست این که، به طور کلی احتمال بروز خسارت در آینده چه قدر است و دوم، آن که احتمال وقوع حادثه برای بیمه­گذار متقاضی بیمه بیشتر یا کمتر از میانگین احتمال خطر مذبور باشد. برای روشن شدن موضوع،۳ مثال می­آوریم:‬‬‬‬‬‬‬

1. 1. در بیمه­های مربوط به اتومبیل: راننده­ای که قبلاً چند مورد تصادف داشته و خودش مقصر بوده است، از راننده­ای که تصادف نکرده است، حق بیمه بیشتری می ­پردازد.

1. 1. در بیمه آتش­سوزی: صاحب مغازه ساندویچ فروشی، از صاحب یک دفتر خدماتی حق بیمه بیشتری می ­پردازد یعنی، هر چه احتمال خطر بیشتر باشد، حق بیمه نیز بیشتر خواهد بود.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

1. برای فردی جوان و تندرست که شغل بی­خطری دارد خریدن بیمه زندگی آسان­تر و حق بیمه آن هم کمتر خواهد بود تا فرد سالمندی که شغل پرخطری هم دارد.‬‬‬‬

پیشرفت صنعت بیمه با توسعه اقتصادی کشور مقارن است. ترمیم وضع اقتصادی یک کشور، افزایش مبادلات، ترقی سطح زندگی و توسعه سرمایه ­گذاری، موجب پیشرفت صنعت بیمه در آن کشور شده و متقابلاً پیشرفت و اشاعه بیمه نیز به بهبود وضع معیشت افراد کشور و حفظ ثروت ملی و تشکیل پس­اندازهای بزرگ منجر می­ شود (چاوشی و همکاران، ۱۳۸۷). شرکت‌های بیمه وجوه بیمه‌گذاران را که به صورت ذخایر فنی در اختیار دارند به عنوان دارایی سودآور به کار می‌گیرند و در فعالیت‌های مناسب اقتصادی سرمایه‌گذاری ومدیریت می‌کنند. این شرکت‌ها به عنوان مؤسسات مالی، وجوه متراکم‌شده بیمه‌گذاران را در مؤسسات صنعتی و بازرگانی متعلق به دولت و بخش خصوصی می‌توانند سرمایه‌گذاری کنند. در بازارهای بزرگ، صنعت بیمه در توسعه بازارهای مالی و سرمایه‌ای و نیز کسب ارز خارجی که موجب بهبود تراز پرداخت‌ها در شرایط رکود اقتصادی است، مشارکت مستمر و مؤثری می‌تواند ایفا کند (پیکارجو، ۱۳۸۰). شرکت‌های بیمه می‌توانند با بهره گرفتن از وجوه شرکت و ذخایر فنی (وجوه بیمه‌ای) سرمایه‌گذاری نمایند. یک شرکت بیمه برای فروش بیمه و تعهد جبران خسارات در آتیه،‌ نیاز به هزینه های سرمایه‌ای زیادی ندارد و لذا این امکان برای شرکت‌های بیمه ایجاد می‌شود که منابع غیر بیمه‌ای خود از قبیل سرمایه و اندوخته‌ها را سرمایه‌گذاری نمایند. علاوه بر وجوه شرکت، دریافت حق بیمه برای تمام یا لااقل قسمتی از مدت بیمه تا قبل از پرداخت خسارت،‌ برای ارائه‌ خدمات مالی احتمالی در آینده و همچنین وجود فاصله زمانی بین تاریخ ایجاد خسارت و تاریخ پرداخت و تصفیه آن، موجب ایجاد ذخایر فنی در شرکت‌های بیمه می‌شود. در ایران بر اساس مصوبه شورای عالی بیمه، ذخایر شرکت‌های بیمه (ذخایر فنی) شامل موارد ذیل است:

1. 1. ذخیره حق بیمه برای جبران خطرهای جاری در بیمه های عمر زمانی و غیر زندگی.

1. 1. ذخیره ریاضی برای پرداخت مستمری‌ها در بیمه های عمر زمانی و غیر زندگی.

1. 1. ذخیره مشارکت بیمه‌گذاران در منافع بیمه های عمر زمانی و غیر زندگی.

1. 1. ذخیره خسارت‌های معوق ‌در مورد بیمه های غیر زندگی برای پرداخت خساراتی که اعلام شده‌است.

1. 1. ذخیره بازگشت حق بیمه در بیمه های غیر زندگی که برای استرداد حق بیمه به علت فسخ یا ابطال تقلیل حق بیمه بعد از دوره مالی در حساب‌ها منظور می‌شود.

1. 1. ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمه های عمر زمانی و بیمه های غیر زندگی.

1. ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمه های عمر زمانی و بیمه های غیر زندگی (پیکارجو،۱۳۸۰).

۲–۱-۳-ضرورت و اهمیت ارزیابی عملکرد

متن آرای صارده به شرح ذیل است:

«درخصوص دعوی آقای م. به طرفیت آقای ج به خواسته خلع ید از دو قطعه باغ نظر ‌به این که مالکیت خواهان ثابت است و از طرفی کارشناس منتخب دادگاه مبلغ یک میلیون و پنجاه هزار ریال به عنوان حق ریشه برای متصرف تعیین، و خوانده نیز اظهار داشته با دریافت حق و حقوق قانونی حاضر به خلع ید می‌باشد وحق و حقوق مورد نظر را کارشناس به مبلغ فوق و به عنوان حق ریشه تعیین نموده و طبق تحقیقات انجام شده دو پنجم از عایدات باغ متعلق به باغبان و سه پنجم متعلق به مالک است . لذا دعوی خواهان وارد، حکم به خلع ید از مورد دعوی توسط خوانده با دریافت مبلغ مذکور بابت حق ریشه و… صادر و اعلام می‌گردد» . ^[۶۵]

بند سوم : رأی دادگاه تجدید نظر (شعبه سوم دادگاه عمومی کرج)

رأی دادگاه : از طرف آقای وکیل پژوهش‌خواه اعتراض مؤثری که اساس رأی بدوی را متزلزل کند به عمل نیامده و رأی بدوی که مبتنی بر محکومیت پژوهش خواه به خلع ید از دو قطعه باغ مورد ادعا و … می‌باشد با موازین قانونی مغایرتی ندارد. اما ‌در مورد حق ریشه پژوهش خواه هیئت کارشناسان ارزش حق ریشه را سه میلیون و هفتصد و بیست هزار ریال تعیین کرده‌اند و حق ریشه ماهیتاً از عواید اخذ دو پنجم و سه پنجم که برای تقسیم عواید اعلام شده بر فرض باغ جداست و نتیجتاً ماصحت شامل حق ریشه نمی شود و نظر ‌به این که به رأی صادره از سوی کارشناسان توسط پژوهش خوانده اعتراض نشده است و به نظر دادگاه با اوضاع و احوال مسلّم قضیه مغایرتی ندارد، دادگاه ارزش حق ریشه متعلق به محکوم علیه پژوهش‌خواه را سه میلیون و هفتصد و بیست هزار ریال تعیین می‌کند که در مقابل خلع ید دریافت خواهد کرد. . ب) رأی صادره از شعبه یازدهم دادگاه تجدیدنظر اصفهان که در مقام تجدیدنظر خواهی دادنامه ای شماره ۹۱۰ و ۹۰۹-۱۲/۷/۱۳۸۲شعبه دوم دادگاه عمومی شهرضا صادر گردیده است. ^[۶۶]

بند چهارم : رأی دادگاه درمورد حقوق کارافه یا زارعانه

تجدید نظر خواهی آقایان الف و ب و ج از دادنامه های شماره ۹۱۰ و ۹۰۹ در قسمت رد دعوی مطالبه عملکرد زراعی از سال ۱۳۷۰ به بعد وارد است زیرا آقای ج ‌بر اساس توافق الف و ب و مأذون ه، محل را تصرف دارد و توافق۲۲/۱۰/۱۳۷۰نیز مربوط به سال های قبل از ۷۰ می‌باشد که شامل عملکرد زراعی نیز می شود زیرا در پرونده که طرفین رضایت داده‌اند آقای ج و سایر ورثه مرحوم پدرشان عملکرد زراعی را مطالبه نموده اند.

‌بنابرین‏، توافق۲۲/۱۰/۱۳۷۰شامل عملکرد زراعی نیز می شود لذا دادگاه در قسمت مذ کور رأی صادره را نقض و مستنداً به ماده ۱۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی الف و ب را با توجه به نظریه هیئت سه نفره کارشناسی به پرداخت مبلغ بابت حقوق زارعانه آقای ج از سال ۱۳۷۰ تا ۱۳۷در حق وی محکوم می کند. با توجه به متن دادنامه موصوف و از مراجعه به رأی صادره از دادگاه بدوی و پرونده مربوطه، مشخص می‌گردد که خواهان دعوی متقابل (ج) در دادخواست خود حق ریشه و کارکرد زراعی پنجاه ساله ۲ حبه آب و املاک را مطالبه نموده است که نهایتاًً دادگاه بدوی درخصوص اقدامات زیر بنایی و هزینه های انجام شده ‌در مورد آن ها در ملک متنازع فیه له وی و دادگاه تجدیدنظر استان در مقام رسیدگی به اعتراض و در خصوص مطالبه حق ریشه و کرد زراعی رأی به رد دعوی نامبرده داده بود ولی در مقابل حکم به پذیرش حقوق زارعانه داده است. ^[۶۷]

در مقابل برخی از آرای محاکم نیز درصدد عدم پذیرش حق زارعانه بر آمدند یا پذیرش آن را محدود ساخته اند که ذیلا به دو مورد از آن اشاره می شود:

ج) رأی‌ دیگری مبنی بر عدم پذیرش حق مذبور از شعبه ۱۰ دادگاه عمومی حقوقی استان قم در سال ۱۳۸۴ به شرح زیر صادر گردیده که در این رأی ذکر دو نکته قابل توجه است اول این که ابتدائاً دادگاه نظر بر پذیرش حق مذبور داشته و در همین راستا اقدام به صدور قرار ارجاع موضوع به کارشناس جهت تعیین میزان حق نموده است و دوم این که تمسک به استفتای مقام معظم رهبری نموده و با این ذهنیت که خلاء قانونی وجود دارد، استفتای ایشان را که در راستای عدم پذیرش حق مذبور بوده ملاک عمل قرار داده است که ذیلاً به رأی‌ مذبور اشاره می شود: درخصوص دادخواست شرکت الف به طرفیت آقای ب به خواسته : خلع ید از اراضی مزروعی باقی مانده موسوم به مزرعه زیبکان و دستور موقت مبنی بر جلوگیری ‌از هرگونه کشت و زرع موضوع کلاسه پرونده ۸۳/۱۰/۶۹۵ ودادخواست متقابل خوانده به طرفیت خواهان سابق الذکر به خواسته : مطالبه حقوق زارعانه بر اساس عرف محل مقوم به یک میلیون و ده هزار تومان علی الحساب با جلب نظر کارشناس که دادگاه ‌به این کیفیت مبادرت به صدور رأی‌ نمود : با عنایت به مراتب فوق و مالکیت رسمی خواهان اصلی به شرح سند رسمی فوق الذکر و عدم مجوز قانونی بر تصرفات خوانده ، به تصریح ذیل ماده ۳۰۸ قانون مدنی اثبات ید بر مال غیر بدون مجوز هم در حکم غصب می‌باشد. .

‌بنابرین‏ تصرف در حکم غصب می‌باشد مستنداً به مواد ۳۰۸ و ۳۱۱ قانون مدنی حکم به خلع ید خوانده از ملک متعلق به خواهان صادر نمود و در خصوص دادخواست تقابل؛ نظر ‌به این که دادرس محترم وقت پس از اخذ توضیح از طرفین ، قرار ارجاع امر به کارشناس جهت تعیین حقوق زارعانه صادر ‌کرده‌است و به شرح دفاعیات فوق حق زارعانه وجود ندارد و فاقد مستند قانونی قابل اعمال است ،لذا اعتراض به نظر کارشناس که ملاک عمل قرار نمی گیرد فاقد اثر قانونی است و از طرفی حق مورد ادعا مستند شرعی نیز ندارد همچنان که در استفتاء با شماره ثبت وارده ۹۱۸۴ مورخ۱۶/۱۰/۱۳۷۷از مقام معظم رهبری سؤال شده است که بخشی از سوال از این قرار است : مدت۳۰ سال زارع در آن ملک مشغول کار و فعال مایشاء بوده است … حال تغییر مالکیت به وجود آمده و مالک جدید خواهان خلع ید زارع است . زارع به عنوان حق ریشه ، مطالبه مبلغ گزافی و ادعای مالکیت می کند از نظر شرعی اسلام نظر حضرتعالی چیست؟ معظم له پاسخ فرمودند: « حق ریشه و ادعای مذبور شرعاً ثابت نیست» ‌بنابرین‏ مستنداً به ماده ۳ و ۱۹۷ ق. آ. د. م وپاسخ استفتاء مذکور ، حکم به بی حقی خواهان دعوای تقابل و برائت ذمه خوانده (خواهان اصلی) صادر و اعلام می کند. دادنامه فوق الاشعاره در دادگاه تجدید نظر استان قم تأیید و قطعیت یافته است. ^[۶۸]

از بررسی مجموع آرای ذکر شده و سایر آرای صادره در خصوص حقوق زارعانه می توان به نتایج ذیل دست یافت.

اولاً: درخصوص حقوق زارعانه رویه ثابتی در حقوق ایران وجود ندارد هر چند عموماً نظر بر پذیرش حقوق زارعانه دارند ولی رویه مخالفی نیز مبنی بر رد آن وجود دارد ولی همان گونه که عنوان گردید آخرین اراده دیوان عالی کشور مبتنی بر پذیرش حقوق زارعانه است. .