۲ . استفاده منصفانه

در نظام بین‌المللی کپی رایت که در موافقتنامه تریپس تجلی یافته ،‌اصطلاح منصفانه وجود ندارد و این تعبیر متعلق به نظام کپی رایت امریکا است و معادل آن با تفاوتهایی در قلمرو معنایی ،‌در نظام کپی رایت انگلیس ، رفتار منصفانه می‌باشد . مواردی که در کنوانسیون برن از دایره حمایت از حق انحصاری تکثیر، استثنا شامل نقل قول از مقالات روزنامه ها و گاه نامه ها در قالب خلاصه های مطبوعاتی هم می شود . در ماده ۱۰ که چنین استثنایی را الزامی دانسته ، سه شرط برای آن مقرر شده است : اولا نقل قول باید با ” رویه منصفانه ” ^[۶۸] سازگار باشد . ثانیاً میزان آن باید متناسب با هدف مورد نظر باشد . و ثالثا ماخذ و نام پدید آورنده ذکر شود .

نتیجه گیری

منشور ملل متحد که سنگ بنای نظم بین‌المللی را تشکیل می‌دهد ، در مقدمه خود بر ایمان به حقوق بنیادی بشر ، کرامت وارزش شخصی انسان‌ها ، ‌حقوق برابر مردان و زنان و ملتها از بزرگ و کوچک ، تأکید می‌کند و از توسعه ، پیشرفت اجتماعی و استانداردهای بهتر زندگی با آزادی بیشتر سخن می‌گوید . بعلاوه بند ۳ ماده ۱ منشور ^[۶۹] یکی از اهداف ملل متحد را ” حصول همکاری بین‌المللی در حل مسائل بین‌المللی که دارای جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی یا بشر دوستی است و در پیشبرد و تشویق احترام به حقوق بشر و آزادی های اساسی برای همگان بدون تمایز از حیث نژاد – جنس – زبان یا مذهب .” معرفی می‌کند .

ماده ۵۶ منشور ^[۷۰] در بحث کنونی اهمیت فوق العاده ای دارد : ” تمام اعضاء متعهد می‌شوند که برای نیل به مقاصد مذکور در ماده ۵۵ در همکاری با سازمان ملل متحد اقدامات فردی یا دسته جمعی معمول دارند. “

حال با توجه به همه آنچه که در زمینه جایگاه آزادی بیان و مبانی توجیه آن ،‌آزادی اطلاعات و اهمیت روز افزون آن و حق دسترسی به آثار حامل اطلاعات و اندیشه ها گفتیم ، به طور طبیعی میتوان حق دسترسی ‌به این آثار را در زمره مسائل مهم و اساسی قلمداد کرد . یعنی بالا بودن میزان دسترسی به اطلاعات و اندیشه ها ،‌یعنی ارتقاء فرهنگ حقوق بشر ، ارزش‌های جامعه دموکراتیک ،‌گسترش تعلیم و تربیت ،‌کمک به پیشگیری و درمان بیماری ، توانا ساختن زنان و مردان به مشارکت در حیات سیاسی و فرهنگی ، گسترش فرهنگ مدارا و احترام متقابل به تفاوت‌ها ، کمک به توسعه ،‌کاستن از خشونت اقدامات ناشی از تعصب برخاسته از جهل و منافع بیشمار دیگر برای صلح و امنیت بین‌المللی .

با آنکه در این فصل نتیجه گرفتیم که نظام بین الملل کپی رایت را نمیتوان منعکس کننده این حق بشری دانست ، ‌ولی حق بشری بودن کپی رایت به طور کلی را نمیتوان انکار کرد . از این نکته که بگذریم ، واقعیت این است که در نظام حقوق بشر ، دولت‌ها ” حاملان اصلی طیف تعهدات ” مربوط به احترام ، حمایت و ایفاء ، حقوق شهروندی و حمایت از افراد در برابر دولت‌ها ، می‌باشند .

اما دولت در حال توسعه و فقیر که با ده ها مشکل اقتصادی و بهداشتی و فرهنگی و آموزشی سیاسی ، ‌مالی و غیره دست به گریبان است ، به تنهایی توان تامین حق دسترسی شهر وندان خود به اطلاعات و اندیشه‌های بیان شده در آثار تحت حمایت کپی رایت را ندارد .

***

«بخش سوم»

حق بر سلامتی و تعارض موادی از سازمان جهانی تجارت با آن

فصل اول : حق اختراع و حق بر سلامتی

مقدمه

در این قسمت به بررسی رابطه حق اختراع و حق بر سلامتی میپردازیم . سنجش رابطه حق اختراع و حق بر سلامتی مستلزم شناخت مفهوم ابعاد عناصر و محتوی حق بر سلامتی و دامنه و قلمرو تعهد دولت‌ها در قبال این حق می‌باشد . نظام حق اختراع آکنده از انعطاف پذیری ها است که استفاده درست از آن ها در طراحی نظام های داخلی حق اختراع به گونه ای که نگرانی های حق بر سلامتی را مورد توجه قرار دهد بسیار حائز اهمیت است . و ‌بالاخره نظام بین‌المللی حق اختراع حاوی طیفی از استثناها بر حق های انحصاری دارنده گواهی اختراع است که در ارزیابی منصفانه و آگاهانه رابطه این نظام با حق بر سلامتی ، فوق العاده اهمیت دارد .

گفتار اول : حق بر سلامتی

حق بر سلامتی چه جایگاهی در نظام بین‌المللی حقوق بشر دارد ؟ مفهوم محتوی و عناصر سازنده این حق چیست ؟ و انواع تعهد دولت‌ها در قبال این حق چه می‌باشد ؟ حق اختراع چه تعامل مثبتی می‌تواند با حق بر سلامتی برقرار کند ؟ وچگونه ممکن است با این حق تعارض یا تنش داشته باشد ؟ و در نهایت چه راه حلی برای کاستن یا رفع این تعارض در نظام بین‌المللی حق اختراع وجود دارد ؟ نخست به جایگاه حق بر سلامتی در نظام بین‌المللی حقوق بشر توجه می‌کنیم . سپس به مفهوم و محتوی این حق نظری می افکنیم و در نهایت ،‌تعهدات دولت‌ها در قبال این حق را بررسی می‌کنیم .

گفتار دوم : جایگاه حق بر سلامتی در نظام بین الملل حقوق بشر

حق بر سلامتی یکی از حق های بنیادی بشری شناخته شده در نظام بین‌المللی حقوق بشر است . این حق در معاهدات گوناگون و عرف بین‌المللی جایگاه استواری دارد و میتوان آن را از اصول کلی مقبول نظام های حقوقی توسعه یافته محسوب داشت . در اینجا به هر یک از این منابع اشاره می‌کنیم . اولین و کلی ترین تجلی ، البته ضمنی ، حق بر سلامتی در معاهدات بین‌المللی در منشور ملل متحد به چشم می‌خورد . با آنکه منشور سخنی از حق بر سلامتی به میان نیاورده است ، ماده ۵۵ منشور ^[۷۱] ، آن ‌سازمان را ملزم به ارتقاء استانداردهای بالاتر زندگی ( بند الف ) و یافتن راه حل های مسائل بین الملل مربوط به سلامتی ( بند ب ) می کند . دومین انعکاس حق بر سلامتی در معاهدات بین‌المللی که نقطه عزیمت اسناد بعدی را تشکیل می‌دهد در اساسنامه سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۴۶ است . ^[۷۲]

در مقدمه این اساسنامه آمده است که بهره مندی از بالاترین استاندارد قابل حصول سلامتی ، یکی از حق های بنیادی هر انسانی است و سلامتی ملتها برای دستیابی به صلح و امنیت جنبه بنیادی دارد . اما روشن ترین و کامل ترین بیان از حق بر سلامتی در معاهدات بین‌المللی در میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی ، اجتماعی ، و فرهنگی یافت می شود . بند ۱ ماده ۱۲ این میثاق ^[۷۳] با الهام از اساسنامه سازمان بهداشت جهانی می‌گوید که : ” ‌دولت‌های‌ عضو میثاق حق هر کس را به تمتع از بهترین حال سلامتی و روحی ممکن الحصول به رسمیت می شناسند . ” . و بند ۲ همین ماده به تفصیل به اقداماتی که باید از سوی ‌دولت‌های‌ عضو در تحقق کامل حق سلامتی اتخاذ شود می‌پردازد . در بحث از محتوی حق سلامتی ‌به این بند خواهیم پرداخت . حق سلامتی همچنین در معاهدات حقوق بشری دیگر هم جایگاه برجسته ای دارد . در این میان میتوان از سه معاهده نام برد . ماده ۵ کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض نژادی ، ماده ۱۲ کنوانسیون محو کلیه اشکال تبعیض علیه زنان ، ماده ۲۳ کنوانسیون حقوق کودک ^[۷۴] .

• مدل قضاوت عادلانه ی لونتال (۱۹۸۰)

1. 1. مطالعات بیز و مواگ (۱۹۸۶)

1. 1. مطالعات گرینبرگ (۱۹۸۷)، (۱۹۹۰)، (۱۹۹۳)، (۲۰۰۰) و (۲۰۰۲).

1. مطالعات نیهوف و مورمن (۱۹۹۱)

مباحث پژوهشی (پژوهش های داخلی در حوزه ی اعتماد سازمانی):

پژوهش بیداریان، جعفری و احمدی (۱۳۹۲)- یارمحمدیان، شفیع پور مطلق و فولادوند (۱۳۹۲)- ارشدی و پیریایی (۱۳۹۱)- شیرازی، خداوردیان و نعیمی (۱۳۹۱)- شفیع پور مطلق و همکاران (۱۳۹۰)- خنیفر و همکاران (۱۳۸۸).

مباحث پژوهشی (پژوهش های خارجی در حوزه ی اعتماد سازمانی):

پژوهش کونگ گو و ژن جی لو (۲۰۱۴)– اسجارودین و همکاران (۲۰۱۴)– لیما، میشل و کااتانو (۲۰۱۳)– دافی و لیلی (۲۰۱۳) – اسونسون (۲۰۱۲)– یولا و رابسانا (۲۰۰۹)- کانشیرو (۲۰۰۸)– گری رودر (۲۰۰۳).

مباحث پژوهشی (پژوهش های داخلی در حوزه ی عدالت سازمانی):

پژوهش منظری توکلی و رجبی (۱۳۹۲)– صالحی، قلتاش و طهماسبی (۱۳۹۲)– سیدجوادین و همکاران (۱۳۹۲)- امیرکافی و هاشمی نسب (۱۳۹۲)- رسولی (۱۳۹۲)- دهقان و همکاران (۱۳۹۱)- پیریایی و ارشدی (۱۳۹۱)- ناظمی و برجعلی لو (۱۳۹۱)- قادری، سیادت و شمس مورکانی (۱۳۹۱)- محرم زاده، شاکر و کاشف (۱۳۹۱)- شفیع پورمطلق و همکاران (۱۳۹۰)- پورسلطانی، میرزائی و زارعیان (۱۳۹۰)- نادری و همکاران (۱۳۸۹)- اشجع و همکاران ( ۱۳۸۸)- جواهری کامل (۱۳۸۸).

مباحث پژوهشی (پژوهش های خارجی در حوزه ی عدالت سازمانی):

پژوهش زین دار و سرفراز راجا (۲۰۱۴)- ابراهیم و پرز (۲۰۱۴)- کانوال رازا و همکاران (۲۰۱۳)- مادور و پادماکوماری (۲۰۱۳)- الامین (۲۰۱۲)- حسن و هشیم (۲۰۱۱)- الامین و الامیان (۲۰۱۱)- ناسوردین و خان (۲۰۱۱)- لونگ لئو و وی کونگ (۲۰۰۹)- کومار و گوپتا (۲۰۰۸)- والری کولینز (۲۰۰۴).

مباحث پژوهشی (پژوهش های داخلی در حوزه ی بهره وری نیروی انسانی):

پژوهش امیریان زاده، قلتاش و مختاری (۱۳۹۱)- مایل افشار، رجب زاده و معمارپور (۱۳۹۱)- شریفی اصل و همکاران (۱۳۹۱)- هدایتی و همکاران (۱۳۹۰)- احمدی، ضیایی و شیخی (۱۳۹۰)- سیدین، احدی نژاد و تورانی (۱۳۹۰)- رزقی شیرسوار و موسوی (۱۳۹۰)- رهنورد و خدابخش (۱۳۹۰)- عباس پور و باروتیان (۱۳۸۹)- واعظی و وثوقی (۱۳۸۹)- حریری، مهدیان و حسن زاده (۱۳۸۸).

مباحث پژوهشی (پژوهش های خارجی در حوزه ی بهره وری نیروی انسانی):

پژوهش دیبی (۲۰۱۳)- شیخ علی، عبدی علی و علی ادان (۲۰۱۳)- ساموئل تایوو (۲۰۱۰)- خالد بهائی و مسعود قریشی (۲۰۰۷).

مرحله ی چهارم: مدل تحلیلی پژوهش

متغیرهای مورد بررسی در این پژوهش؛ اعتماد سازمانی، عدالت سازمانی و بهره وری نیروی انسانی می‌باشد.

1. 1. اعتماد سازمانی با سه بعد: اعتماد به سازمان، اعتماد به مدیر و اعتماد به همکاران.

1. 1. عدالت سازمانی با سه بعد: عدالت توزیعی، عدالت رویه ای و عدالت مراوده ای (تعاملی).

1. بهره وری نیروی انسانی با هفت بعد: توانایی، وضوح، حمایت سازمانی، انگیزه، ارزیابی، اعتبار و محیط.

مرحله ی پنجم: جمع‌ آوری داده های پژوهش

در این پژوهش جهت گردآوری داده ها، علاوه بر مطالعات کتابخانه ای، استفاده ازکُتب، نشریات، مجلات و استفاده از منابع اینترنتی از سه پرسشنامه ی استاندارد زیر استفاده شده است.

1. 1. پرسشنامه ی اعتماد سازمانی گری رودر (۲۰۰۳) با ۳۴ سؤال.

1. 1. پرسشنامه ی عدالت سازمانی نیهوف و مورمن (۱۹۹۳) با ۱۹ سؤال.

1. پرسشنامه ی بهره وری هرسی و گلد اسمیت (۱۹۸۰) با ۲۶ سؤال.

مرحله ی ششم: تجزیه و تحلیل داده های پژوهش

تجزیه و تحلیل داده ها در دو سطح آمار توصیفی و آمار استنباطی صورت گرفته است. در بخش آمار توصیفی به بررسی وضعیت موجود متغیرها و ابعاد آن ها، ترسیم جداول، نمودارها (شامل نمودارهای میله ای ‌جنسیت، سنّ، میزان تحصیلات، وضعیت استخدامی و سابقه ی کار پاسخ دهندگان) و شاخص های مربوط به آن، ارائه ی میانگین و انحراف معیار متغیرها و ابعاد آن ها در حوزه های پژوهش پرداخته شد. آمار استنباطی نیز شامل آزمون‌های پارامتریک، آزمون T یک نمونه ای (آزمون میانگین یک جامعه)، آزمونT دو نمونه ای (آزمون مقایسه ی میانگین دو جامعه) و آزمون T چند نمونه ای (آزمون مقایسه ی میانگین چند جامعه (ANOVA))، همبستگی و رگرسیون چندگانه (به شیوه ی گام به گام) می‌باشد.

مرحله ی هفتم: نتیجه گیری

بین اعتماد سازمانی و عدالت سازمانی با بهره وری نیروی انسانی کارکنان بیمارستان فاطمیه ی شاهرود رابطه ی معناداری وجود دارد.

نگاره ی (۱-۲). مدل فرآیندی پژوهش

فصل دوم

(ادبیات و پیشینه ی پژوهش)

مقدمه

با تغییرات و تحولات جهانی و تغییر اقتصاد صنعتی به اقتصاد خدماتی و توسعه ی سریع سازمان های خدماتی، نقش سازمان های خدماتی، در رشد و توسعه ی جوامع افزایش یافته است. سازمان های خدماتی در ایران به عنوان پشتوانه ی سازمان های تولیدی، نقش مهمی در موفقیت یا شکست نظام تولیدی ایفاء می‌کنند و بهبود بهره وری آن ها تأثیر زیادی بر تعالی اقتصاد کشور گذاشته و کیفیت سطح زندگی افراد جامعه را متعالی می‌سازد. علاوه بر این جامعه ی ایران در طول چند دهه ی اخیر شاهد تغییرات قابل توجه و شگرف در عرصه های مختلف بوده است، این تغییرات از جهت گستردگی، پیچیدگی، شدت و سرعت در عصر انفجار اطلاعات، دولت ها را تحت تأثیر قرار داده و فشار فزاینده ای جهت بهره وری بیشتر بر آن ها وارد آورده است (فقیهی و موسوی کاشی، ۱۳۸۹: ۱۰۸).

یکی از مهمترین سازمان های خدماتی در هر جامعه، سازمان های ارائه دهنده ی سلامت می‌باشند که با بهره گرفتن از منابع و امکانات، خدمات درمانی به عموم جامعه ارائه می‌دهند. استفاده ی کارآمد از منابع، خط مشیء مشترک در تمامی نظام های مراقبت سلامت می‌باشد (کیتِلسِن^[۵۶]، ۲۰۰۸).

بیمارستان یکی از مهمترین اجزای شبکه ی بهداشت و درمان و مرکز ثقل آن است. بر طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی سهم هزینه ی بهداشت و درمان از تولید ناخالص ملی در کشور ما در سال ۲۰۰۵ حدود ۸/۷ درصد بوده است که بخش عمده ی آن در بیمارستان‌ها هزینه می‌گردد؛ ‌بنابرین‏ بدیهی است که در بسیاری از کشورها اندازه گیری کارایی (بهره وری) خدمات مراقبت سلامت به طور فزاینده ای مورد توجه قرار گرفته باشد (ربا و ریزی^[۵۷]،۲۰۰۷).

بهره وری که حاصل کارایی و اثربخشی است از جمله مواردی است که همه ی سازمان ها در ایجاد و ارتقاء آن می کوشند. بهره وری از مواد، تجهیزات و امکانات به سهم خود در شکل گیری بهره وری سازمانی نقش دارند؛ ولی آنچه در بهره وری و سطح ارتقاء آن تأثیری ژرف دارد، سرمایه ی انسانی است (نصرآبادی باقی و شادالویی، ۱۳۸۹: ۳۵).

نیروهای انسانی به عنوان مهم ترین و با ارزش ترین سرمایه ی سازمان، عوامل متفکر و توانمندی هستند که می‌توانند با استفاده ی بهینه از سایر منابع، سازمانی پویا و قدرتمند ایجاد نمایند. بدیهی است کارمند با انگیزه می‌تواند به کمک قدرت اراده و تجربه های با ارزشش همه چیز را به نفع خود، جامعه و محیط کاری تغییر دهد (ادریس و اردلی، ۱۳۸۲).

با توجه به تحقیقات انجام شده، چودلی و روتر(۲۰۰۴، ۲۰۰۵ به نقل از اسچرودر) بیان کردند که تقریبا ۷۰% از دلایل درخودماندگی توسط عامل ارث تیین می شود. به عبارتی آن ها گفته اند که درخودماندگی چند ژنی است و بیش از بیست کروموزم را شامل می شود که بیشتر، کروموزم های ۱و ۲و ۴و ۷و ۱۳و ۱۵و ۱۶ درگیرند و اما عامل های محیطی را تاثیر والدین الکلی، تالیدومیک و فشارهای درون رحمی عنوان کرده‌اند.

گیلبرگ^[۵۴]( ۱۹۹۱ به نقل از اسچرودر، ۲۰۱۰) درباره رشد گذرگاه های عصبی یک کودک درخود مانده پیشنهاد می‌کند که دو گذرگاه عصبی رشد سبب شناسی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. اولین گذرگاه در زمان بارداری رشد می‌کند( بین هفته ۴ و۸) که شامل ارتباط های مخ، ساقه مغز و مخچه است.گذرگاه دوم، گیجگاهی – پیشانی است که این گذرگاه درنقایص اجتماعی و ارتباطی فرد درخودمانده نقش داشته است.

تشخیص درخودماندگی ۵ ماه زودتر از دیگر اختلالات فراگیر رشد مشخص می شود، ‌به این دلیل که نشانه های درخودماندگی نسبت به دیگر نشانه ها شدیدتر بوده و لذا آسان تر می توان آن را تشخیص داد. تعداد نمونه های استاندارد شده ای که از طریق ابزار شناسایی اختلال طیف درخودماندگی به دست آمده، تقریبا نسبت مرد و زن را ۳ به ۱ دانسته است(ماتسون^[۵۵]، ۲۰۱۱). نشانه های طیف درخودماندگی معمولا در دوران نوزادی و اوایل دوران کودکی آشکارتر می شود( جنسدوتیر، سیموندسن، آنتوسدوتیر، سیگیرداردوتیر، السون^[۵۶]، ۲۰۱۱). انجمن روان پزشکی آمریکا(۲۰۰۰) اولین آسیب مشاهده شده در کودک را قبل از سه سالگی عنوان ‌کرده‌است. والدین گرایش دارند که به نشانه های درخودماندگی در سنین خیلی پایین توجه کنند. اکثر والدین (۲/۷۶%) نگرانی هایی قبل از سه سالگی داشته اند. ۲/۸۳% تصور می‌کردند که فرزندشان نشانه ها را قبل از دو سالگی داشته اند( کیشور و باسو^[۵۷]، ۲۰۱۱ به نقل از ماتسون، ۲۰۱۱).

از سال ۱۹۴۳ تاکنون روش های درمانی متفاوتی همچون روش های زمان چیرگی^[۵۸] (شکست)، داستان های اجتماعی^[۵۹]، روش ارتباطی تبادل تصویر^[۶۰]، روش دالاکتو^[۶۱]، روش یکپارچگی حواس^[۶۲]، دارودرمانی و ویتامین درمانی،هیگاشی^[۶۳] و روش لوواس^[۶۴] و… مورد آزمون قرار گرفته و هرکدام به نحوی در درمان این کودکان مؤثر بوده است، و وجه ای از این اختلال را بهبود بخشیده است. با توجه به پیشرفت علم روان شناسی و حیطه های درمانگری، تکالیف تازه ای ابداع می شود که تجربه و آزمون آن در تأیید یا عدم تأیید کارایی آن ها می‌تواند مؤثر باشد که یکی از این تکالیف بازی درمانی شناختی رفتاری است.

۲-۶- سبب شناسی

عوامل متعددی منجر به درخودماندگی می­ شود که از جمله آن ها ‌می‌توان به عوامل ژنتیکی، عوامل محیطی، عوامل روانی، عوامل عصب شناختی و عوامل شناختی اشاره کرد.

۲-۶-۱- عوامل ژنتیکی

اکنون بسیاری از محققان معتقدند که درخودماندگی به دلیل تعاملات ژن­های مختلف و ترکیب­های متفاوت آن ها به وجود می ­آید و نوع ترکیب ژن­ها خفیف و یا شدید بودن درخودماندگی را مشخص می­سازد. تحقیقات اخیر احتمال تعامل ۱۰ تا ۱۵ ژن را عامل به ­وجود آمدن درخودماندگی می­دانند. معتبرترین مدارک برای وراثتی بودن درخودمانگی، از بررسی درقلوها و خانواده­ی این افراد به­دست آمده اند. دربررسی دوقلوها، شیوع درخودمانگی در ۶۰ درصد و شیوع طیف درخودماندگی در ۹۰ درصد دوقلوهای همسان دیده می­ شود. در حالی که کمترین میزان بین ۰ تا ۱۰ درصد میان دوفلوهای دو تخمکی دیده می­ شود. بررسی خانواده ­ها نشان می­دهد که ۳ تا ۷ درصد کودکان ازدواج های خانوادگی و ۸ درصد خانواده­هایی که سابقه درخودمانگی در فامیل داشتند، کودکانشان در طیف درخودمانگی قرار می­گرفتند( مش، ۲۰۰۶).

پژوهش های موجود سرنخ­های امیدوارکننده­ای ‌در مورد ژن­های احتمالی درگیر در بروز درخودمانگی به دست داده ­اند. این تحقیقات نشان می­ دهند که مناطقی از کروموزوم­های ۷، ۲، ۴، ۱۵ و ۱۹ احتمالا در ژنتیک درخودماندگی نقش دارند( ساودک، ۲۰۰۷؛ ترجمه رضاعی، ۱۳۸۸).

شواهدی نیز در دست است که نشان می­دهد خانواده­های دارای کودک درخودمانده ممکن است صفات کودکان درخودمانده مانند انزواطلبی یا گرایش به رفتارهای تکراری را داشته باشند( لندریگن^[۶۵]، ۲۰۱۰).

۲-۶-۲- عوامل محیطی

درحال حاضر دانشمندان بر این باورند که هم ژن­ و هم محیط در ارتباط با یکدیگر علت درخودماندگی هستند. ‌بر اساس این نظریه، کسی که مبتلا به درخودماندگی است باید در معرض برخی از ژن­های درخودماندگی و همچنین برخی از عوامل محیطی قرار گرفته باشد. برای مثال یک محیط سمی شامل مسمومیت­هایی و یا ضربه­های شدید در دوران جنینی ‌می‌باشد. ادوین کوک^[۶۶] در دانشگاه شیکاگو معتقد است که محیط قبل از تولد و همجنین عوارض ناشی از هنگام تولد بعد از تولد ممکن است یک عاملی برای رشددرخودماندگی باشد. بر طبق گفته دکتر کوک تعامل پویا بین ژن و محیط می ­تواند یک پایه­ای برای درخودماندگی باشد طبق نظر وی علت اتیسم را ‌می‌توان به دو قسمت تقسیم کرد. علت اول ایدیو پاتیک ‌به این معنی که علت آن ناشناخته است و دوم عامل محیط و ژنتیک و تعامل بین آن ها بیشتر افراد درخودمانده با عامل ایدیو پاتیک این اختلال شناسایی می­ شود(هیدر بانت^[۶۷]، ۲۰۱۰).

در حال حاضر بسیاری از تحقیقات نقش محیط که شامل عفونت­ها، آنی­بیوتیک­ها، واکسن­ها، آلرژی و سموم است را در بروز درخودماندگی دخیل می­دانند. اگه چه عفونت­ها به طور مستقیم باعث درخودماندگی نمی­ شود، ولی درمان این عفونت­ها به وسیله­ آنتی بیوتیک برای از بین بردن بعضی از عفونت­ها باعث تخریب فلور مفید در دستگاه گوارش شده است و این باعث به وجود آمدن نشانه­ های درخودماندگی در بعضی افراد می­ شود(یاپکو^[۶۸]،۲۰۰۳).

بر اساس مطالعات متیل مرکوری که بر روی مواد سمی داشت ‌به این نتیجه رسید که این مواد بر روی مغز انسان به خصوص در دوران جنینی و به خصوص در سه ماه اول خیلی خطرناک است و آسیب جدی را بر روی مغز انسان می­ گذارد. از جمله این مواد ‌می‌توان به سرب، بی فنیل­های پلی کلرینه و جیوها اشاره کرد(لندریگن^[۶۹]، ۲۰۱۰).

به تازگی توجه زیادی به واکسن­ها به عنوان ایجاد کننده­ اختلال در افراد درخودمانده شده است. این مسئله از سال ۱۹۹۰ ناشی می­ شود که یک متخصص گوارش به نام اندرو واکفلد^[۷۰] در لندن بر روی ۱۲ کودک مبتلا به درخودماندگی تحقیقی انجام داد، این کودکان تا ۱۸ ماهگی رشد عادی داشتند پس از دریافت واکسن سه گانه(آبله، اوریون و سرخک) به التهاب روده ای مبتلا شدند و همچنین پس­رفت در توانایی­هایشان نشان دادند و بعد از آن ‌به این کودکان تشخیص درخودمانده داده شد. وی تحقیقات خود را در یک مجله­ی پزشکی چاپ کرد وبعد از آن والدین گزارش­های مشابهی دادند و بحث و تحقیق ‌در مورد این موضوع آغاز شد( یاپکو، ۲۰۰۳).

ثانیاً طبق قانون مدنی قرارداد جعاله قراردادی است جایز ومادامی که عمل به اتمام نرسیده هریک از طرفین می توانندبه ان رجوع کنند و آنرافسخ کنند با این حال طبق ماده ۱۴قراردادگشایش اعتباراسنادی جاعل ضمن عقد خارج لازم حق فسخ قرارداد بانک را تا واریز همه مطالبات بانک ناشی از این قرارداد رااز خود سلب واسقاط می‌کند.اضافه برآنکه عقد جعاله مانند سایر عقود جایز با حجر یا فوت یکی از طرفین منفسخ می شود حال آنکه بانک قرارداد گشایش اعتبار اسنادی را با توجه به مقررات خود جزو عقود لازم می‌داند و درخواست کننده اعتبار وبانک گشاینده اعتبار نمی توانند آنرافسخ نمایند به علاوه در حقوق ایران اصل لزوم قراردادها و امکان فسخ عقد لازم امری خلاف قاعده است مگر به رضای طرفین به علت قانونی فسخ شود(۱)^[۴۳]مورد اقاله در قراردادگشایش اعتبار اسنادی با توجه به ماهیت و آثار آن منتفی است وعلت قانونی نیز که می‌تواند برای این قرارداد مناسب باشد فورس ماژور است که در یوسی پی نیز ذکر شده همچنین با توجه به ماهیت قراردادگشایش اعتبار اسنادی مبنی برلزوم در صورتی که بعد از انعقاد قراداد وتکمیل آن توسط بانک ،متقاضی اعتبارفوت کند یامحجور شودبانک گشایش کننده اعتبار کماکان در قبال وراث اومتعهد زیرا در اثر فوت طرفین در عقد لازم آثار عقد نسبت به وراث آن ها جریان پیدا می‌کند(۲)^[۴۴]و این از موارد حق مالی است همچنین در صورت جنون یاسفه متقاضی اعتبار بعد از انعقاد قرارداد این امور ماهیت قرارداد را تغییر نمی دهد و برحسب مورد عمل می شود و تعهد بانک در مقابل قائم مقام او به قوت خود باقیست.

ثالثا عقد معین جعاله از آن جهت عقد معین نامیده می شود که درقانون مدنی ایران دارای نام مشخص بوده و قانون برای هریک از عقود معین شرایط ، احکام و آثار خاص قرارداده است در حقیقت انشای عقد جعاله به معنی پذیرفتن آثار و نتایجی است که قانون برای آن مشخص نموده است ‌بنابرین‏ برخلاف عقود نامعین که از جهت شرایط و آثار نامحدود و وابسته به اراده طرفین است.‌بنابرین‏ نمی توان هر قراردادی راباهر آثار ‌و شرایطی جعاله نامید .(۱)^[۴۵]

‌بنابرین‏ با توجه به آنچه گفته شد نمی توان قراردادگشایش اعتبار اسنادی را جعاله نامید.

۶-۱-۴-تحلیل ماهیت اعتباراسنادی در قالب عقد مرابحه و استصناع (نظریه مورد پذیرش)

یکیازاولویتهایاصلیبانکداریاسلامیطراحیوابداعابزارهایمالیجدیددرزمینهافزایشکارایی،جذبوتخصیصمنابعونیزمدیریتریسکفعالیتهایبانکیاست.

ظرفیتبالایعقودشرعیونیازهایمتنوعبازارهایمالیضرورتطراحیابزارهایمالیمبتنیبرشریعتمقدسرادرنظامبانکداریبدونربا دوچندانمینماید. طراحیوایجادابزارهایمالیاسلامیعلاوهبررفعمشکلاتفعالانبخشهایمختلفاقتصادی،میتواندبهتوسعهروزافزونبازارهایمالیاسلامینیزمنجرشود. درراستایرفعمشکلاتاقتصادیدرزمینهتخصیصمنابعواستفادهحداکثریازظرفیتهایعقوداسلامی،لزومگنجاندنعقودسهگانهاستصناع مرابحهوخریددینپسازبررسیابعادمختلفآنهادرشورایفقهیبانکمرکزیجمهوریاسلامیایرانبهفصلسومقانونعملیاتبانکداریبدونرباافزودهشد. وشورایمحترمپولواعتباردستورالعملاجراییعقودسهگانهخریددین،استصناع،مرابحه رادرجلسهیکصدوبیستوهشتممورخ۲۵/۰۵/۱۳۹۰ به تصویب رساند. و از جمله مسائلی که بانک ها با کمک این عقود خواستند از آن ها گره گشایی نمایند ماهیت قرارداد گشایش اعتبار اسنادی است که این مورد صریحا در ماده۱۳ دستورالعمل اعتبارات اسنادی داخلی-ریالی مصوب ۱۵/۰۹/۱۳۹۱بیان شده که در ادامه مطلب بیان خواهد شد .در توضیح مبحث قبل از هرچیز ابتدا به تعریف عقد مرابحه و استصناع می پردازیم .

ماده ۱ دستور العمل قرارداد اجرایی مرابحه ،مرابحه رااینگونه تعریف می‌کند« مرابحهقراردادیاستکهبهموجبآنعرضهکننده،بهایتمامشدهاموالوخدماترابهاطلاعمتقاضیمیرساندوسپسباافزودنمبلغیادرصدیاضافیبهعنوانسود،آنرابهصورتنقدی،نسیهدفعییااقساطی،بهاقساطمساویویاغیرمساویدرسررسیدیاسررسیدهایمعینبهمتقاضیمیفروشد».

در تعریف عقد استصناع نیزماده ۱ دستور العمل اجرایی قرارداد استصناع اظهارمی دارد«استصناععقدیاستکهبهموجبآنیکیازطرفیندرمقابلمبلغیمعین،متعهدبهساخت (تولید،تبدیلوتغییر) اموالمنقولوغیرمنقول،مادیوغیرمادیبامشخصاتموردتقاضاوتحویلآندردورهزمانیمعینبه

طرفدیگرمیگردد». با توجه به آنچه گفته شد ‌در مورد مرابحه و استصناع ماده ۱۳ دستور العمل اعتبار اسنادی ریالی بیان می‌کند:

«موضوع اعتبار اسنادی داخلی در زمان گشایش آن، اگرکالای موجود یا خدمت باشد، گشایش اعتبار اسنادی داخلی بر پایه عقد مرابحه صورت می‌پذیرد. در این صورت بین بانک گشایش‌کننده و متقاضی عقد مرابحه منعقد می‌شود که به موجب آن بانک گشایش‌کننده، بهای تمام شده کالا یا خدمت را بر اساس پیش فاکتور صادره از سوی ذی‌نفع، به اطلاع متقاضی می‌رساند و با افزودن مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود، آن را به صورت نقدی، نسیه دفعی یا اقساطی، به اقساط مساوی یا غیرمساوی در سررسید یا سررسیدهای معین به متقاضی واگذار می‌کند.» شایان ذکر است مرابحه یکی از ابزارهای تامین مالی اسلامی است که حدود ۸۰ درصد عملیات بانک‌های اسلامی در جهان برای تامین مالی تجارت از طریق این عقد انجام می‌شود. کاربرد عقد مرابحه برای تامین مالی تولید و سرمایه در گردش واحدهای صنعتی، کشاورزی و معدنی است همچنین مرابحه در بخش بازرگانی نیز کاربرد دارد. این دستورالعمل اضافه کرده که «چنانچه موضوع اعتبار اسنادی داخلی، کالایی باشد که در زمان گشایش اعتبار اسنادی داخلی نزد ذی‌نفع موجود نبوده و مستلزم ساخت آن در آینده باشد، گشایش اعتبار اسنادی داخلی بر پایه عقد استصناع صورت می‌گیرد. در این صورت بین بانک گشایش‌کننده و متقاضی عقد استصناع منعقد می‌شود که به موجب آن بانک گشایش‌کننده متعهد می‌شود در قبال دریافت مبلغ قرارداد و طبق شرایط مندرج در آن، کالای موردنظر را در دوره زمانی معین به متقاضی تحویل دهد.».

چنانچه دیدم به راستی پیش از تحلیل ماهیت اعتبار اسنادی در قالب مراحبه و استصناع هیچ یک از قالب های حقوقی معهود برای تحلیل ماهیت اعتبار اسنادی مناسب نمی باشد . انواع عقود معین که در نظام های حقوقی مورد مطالعه به رسمیت شناخته شده است یا با کار ویژه های اعتبار اسنادی ناسازگارند ، یا چنان اند که جهت انطباق با نهاد اعتبار اسنادی لازم می شود به حدی تغییر داده شوند که ماهیت آن ها کاملا دگرگون خواهد شدکاستی ها و نارسایی های نمایان نظریاتی که گفته شدوکارکردهای اعتبار اسنادی ایجاب می‌کند که با توجه به نیاز به طراحیوابداعابزارهایمالیجدیددر زمینهافزایش کارایی های بانکی وحل مشکلات موجود درحال حاضر مراحبه واستصناع را مناسب ترین پوشش برقامت اعتبارات اسنادی با مد نظرقراردادن موضوع این قرار داد بدانیم.

۲-۴-بررسی ماهیت حقوقی ضمانت نامه های بانکی

در بررسی ماهیت حقوقی ضمانتنامه های بانکی به ‌عنوان یک نهاد نوپای حقوقی که عمر چندانی از آن نمی گذرد نظریات مختلفی از سوی اندیشمندان و حقوق ‌دانان ارائه و ابراز گردیده.

یادگیری مشارکتی بر اساس کار نظریه پردازانی مانند ژان پیاژه و لئو ویگوتسکی است و دیدگاه های نظری که از این رویکرد حمایت می‌کنند. شامل: مفهوم کلاس های آزادمنشانه یا دمکراتیک، نظریه روابط بین گروهی و یادگیری تجربی می‌باشند.

۲-۷ مزایای استفاده از روش تدریس مشارکتی

• • عزت نفس دانش آموزان افزایش پیدا می‌کند.

• • تمایل دانش آموزان به مدرسه، بیشتر می شود. (کرامتی)

• • دانش آموزخود را نسبت به سرنوشت خویش و دیگران سهیم می‌داند.

• • استفاده به جا و صحیح از این روش، در دراز مدت ممکن است در زندگی آن ها نهادینه شده و تاثیر بسیار شگرف ومثبتی را به دنبال داشته باشد.(کرامتی)

• تقویت مهارت های سطح بالای تفکر. (کرامتی)

ضمن اینکه روابط درون گروهی و برون گروهی دانش آموزان افزایش پیدا می‌کند، مهار تهای تحمل یکدیگر و با هم زیستن را، عملا” تجربه می‌کنند. در واقع وابستگی گروهی مثبت پیدا می‌کنند.

۲-۸ شیوه های ارزشیابی پیشرفت تحصیلی

برای ارزشیابی پیشرفت تحصیلی می توان از آزمون های مختلفی نظیر آزمون های معلم- ساخته و در مقابل آن، آزمون‌های تجاری، آزمون های پیشرفت و در مقابل آن، آزمون های توانایی، آزمون‌های معیارگرا و در مقابل آن، آزمون های هنجارگرا و آزمون های پایانی و در مقابل آن، آزمون‌های تشخیصی- تکوینی استفاده نمود (سیف، ۱۳۸۰).

۲-۹ عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی

مطالعات بانک جهانی نکاتی را بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر می شمارد که از آن جمله می توان از برنامه درسی، معلم و روش تدریس، مدت زمان تحصیلی در مدرسه و منزل، و مواد و وسایل آموزشی نام برد (پورجمشیدی، ۱۳۸۱، ص ۲۴). عوامل مختلفی به عنوان مختلفی به عنوان عوامل تأثیرگذار بر پیشرفت تحصیلی ذکر شده اند، که از بین آن ها می توان به تناسب هدف ها و محتوای برنامه ها با نیازها، استعدادها و علائق دانش آموزان، تناسب روش ها با محتوای برنامه ها، و نقش معلم اشاره کرد. ‌در مورد نکته دوم توصیه شده است، که روش ها باید قدرت تفکر و تخیل دانش آموزان را تحریک کنند و به جای پرداختن به امور نظری و حفظ کردن مطالب، فعالیت های ذوقی، هنری و خلاقانه را باعث شوند (پورشافعی، ۱۳۷۰ ، به نقل از کرامتی، ۱۳۸۰، ص ۱۹).

۲-۱۰ یادگیری مشارکتی و سنتی

در بین روش های مختلف آموزش و یادگیری که توسط متخصصین پیشنهاد گردیده روش یادگیری مشارکتی که در نیم قرن اخیر مطرح شده است، موثرتر از سایر روش ها به نظر می‌رسد و از حمایت تحقیقاتی بالایی برخوردار است. اسلاوین ( ۱۹۹۱ ) یادگیری مشارکتی را به عنوان وسیله ای برای تقویت مهارت های فکری و ارتقاء سطح یادگیری، جایگزینی برای گروه بندی دانش آموزان بر اساس توانایی هایشان و وسیله ای برای بهبود روابط دانش آموزان نژادهای مختلف و آماده کردن آن ها برای ایفاء نقش در فعالیت گروهی یاد می‌کند. منشأ یادگیری مشارکتی، تعریف از مشارکت می‌باشد. ( کاگان ،۱۹۹۰، ص، ۶۵ ). روش موقعیت مشارکتی را موقعیتی می‌داند که در آن هر فرد تنها در صورتی می‌تواند به هدف برسد که همه ی افراد به هدفشان برسند و اعتقاد داشت که تعاملات مشارکتی باعث می شود مشارکت کنندگان تجربه ی روشنی از علائق مشترک، کوشش های مشترک، توزیع یکسان قدرت، اعتماد و صداقت داشته باشند، در حقیقت از نظر او افراد آرنسون و همکاران ( ۱۹۹۷ ) با بهره گرفتن از تعریف وی در خصوص موقعیت مشارکتی، در تلاش برای ارائه یک الگوی عینی و عملی از یک موقعیت مشارکتی در یادگیری، موفق به ارائه تکنیکی به نام تقسیم موضوع به بخش های مختلف شدند. ماهیت این تکنیک ‌به این صورت است که دانش آموز را ملزم می‌کند ‌به این که با هم کار کنند، یکدیگر را آموزش دهند و برای رسیدن به اهدافشان به همدیگر متکی باشند. مدل ارائه شده، به وسیله آرنسون و دیگران ‌به این صورت است که دانش آموزان در ‌گروه‌های ۵ یا ۶ نفر قرار داده می‌شوند و هر دانش آموز مسئولیت آموزش یک بخش خاص از درس روزانه به سایر اعضاء گروه را بر عهده دارد. در این تکنیک هر دانش آموز فقط یک قسمت خاص از درس را در اختیار دارد و سایر دانش آموزان آن اطلاعات را در اختیار ندارند ‌بنابرین‏ در گروه وابستگی ایجاد می‌گردد. دانش آموزان بر مبحث مربوط به خود مسلط می‌شوند و در خصوص چگونگی آموزش آن مبحث به سایر اعضای گروه خود و سوالات احتمالی که ممکن است اعضای گروه از آن ها بپرسند بحث و تبادل نظر می‌کنند. در الگوی مشارکتی معلم به جای اینکه مطلب درسی را به دانش آموزان ارائه دهد. صرفا به عنوان یک منبع تسهیل کننده می‌باشد و در فرایند یادگیری و آموزش با دانش آموزان همکاری می‌کند و هر دانش آموز به جای اینکه به صورت منفعل به معلم به عنوان یک منبع مرکزی انسانی وابسته باشد، مجبور است که یک مشارکت فعال داشته و نسبت به آنچه یاد می‌گیرد مسئول باشد. الگوی یادگیری مشارکتی در طول دو دهه ی اخیر با بهره گرفتن از یافته های تحقیقات مختلف و در جهت بهبود و توسعه، دستخوش تغییراتی گردیده و به شعب مختلفی که هر کدام در خصوص ویژه ای کاربرد دارند تقسیم شده است. البته باید توجه داشت که اجرای تکنیک های مختلف یادگیری مشارکتی علی‌رغم همه ی امتیازتی که برای آن ها بر شمرده می شود به همان سادگی که در تئوری گفته می شود مطرح نیست و در عمل ممکن است با مشکلاتی مواجه شود.

۲-۱۰-۱ چالش های یادگیری مشارکتی

از جمله این مشکلات عبارتند از: برداشت های متفاوتی که هر کدام از معلمین بر اساس دیدگاه ها و معلومات خود از یادگیری مشارکتی ندارند. به عنوان مثال بعضی از معلمین یادگیری مشارکتی را جایگزین مناسبی برای کنترل شدید کلاس توسط معلم می دانند و بعضی دیگر یادگیری مشارکتی را به عنوان یک راه حل برای ایجاد تعامل اجتماعی و دوستی بین دانش آموزان می دانند. مشکل دیگر این است که همه ی دانش آموزان به راحتی با یک ساختار مشارکتی سازگار نمی شوند و بعضی از آن ها به دلیل تجربه ی چندین سال شرکت در کلاس های سنتی و رقابتی، کماکان ترجیح می‌دهند که به تنهایی به یادگیری بپردازند و یا اینکه بعضی از دانش آموزان مشارکتی دست به رقابت زده و اختلال ایجاد می‌کنند. مشکل دیگری که جفنر و همکاران، ۱۹۷۸ برای کارگیری روش مشارکتی عنوان می‌کنند این است که، کنترل کلاس به صورت سنتی، برای معلمین به مراتب آسانتر از کنترل کلاس به صورت مشارکتی است و ممکن است بعضی از معلمین انگیزه ای برای به کارگیری یادگیری مشارکتی نداشته باشند. البته بدیهی است که همه ی موارد فوق لاینحل نیستند و معلمین آگاه و علاقمند و مطلع از روش های یادگیری مشارکتی به راحتی می‌توانند بر این مشکلات فائق آیند.

۲-۱۰-۲ ویژگی‌های روش سنتی