پرخاشگری :

پرخاشگری را رفتاری تعریف کرده‌اند که هدف آن صدقه زدن به خود یادگیری باشد آنچه در این تعریف حائز اهمیت است قصد و نیت رفتار کننده است ، یعنی آسیب رسانیدن تصادفی به شخص دیگر ، پرخاشگری نیست . مثلاً اگر توپ فوتبال سهواً به بازیکن دیگر اصابت کند ، پرخاشگری نیست . اما اگر فردی مخصوصاً بازیکنان را با پا بزند ، هل بدهد ، تنه بزند و یا فحاشی کند ، پرخاشگری است شاید این تعریف کمتر عینی باشد زیرا می توان از نیات فرد استنباطهای مختلفی کرد . علاوه بر این ، این تعریف شامل رفتارهایی که ما معمولاً بدانها « پرخاشگری » می گوییم نمی شود .

انواع پرخاشگری :

روان شناسان اجتماعی دوگونه پرخاشگری را از هم تمیز می‌دهند .

۱- پرخاشگری هدفی : که در آن پرخاشگری خودش هدف است و غالباً با ایجاد درد و هیجان همراه است .

۲- پرخاشگری وسیله ای : این نوع پرخاشگری به دلیل خشم یا برای هیجان ایجاد نمی شود بلکه هدف به دست آوردن پاداش‌های مطلوب ، همچون پول یا کالای با ارزش است به بیان دیگر ، هدف پرخاشگری ابرازی دستیابی به پاداش است نه آزاد قربانی رفتار .

نظریه زیستی پرخاشگری :

فروید کلیه اعمال آدمی را با دو غریزه زندگی و مرگ تحلیل می‌کند و می‌گوید غریزه مرگ هم باید به شکلی تخلیه شود : یا به بیرون ، به صورت پرخاشگری و خشونت و دیگر کشی و یا به درون ، به صورت اعمال خود – تخریبی و خود کشی . به همین دلیل است کهنمی توان خشونت را به طور کلی ریشه کن کرد و حداکثر کاری که می شود کرد و الایش آن است ؛ یعنی هدایت کار مایه ( انرژی ) این غریزه در جهتی که مورد قبول اجتماع و به سود آن باشد مثل ورزش ، فعالیت‌های سیاسی و رقابت های سالم حرفه ای لورنز( ۱۹۶۶ ) نیز مانند فروید معتقد است که انسان و حیوان هر دو ذاتاً پرخاشگرند ، با این تفاوت که حیوان در طول تکامل خود برای حفظ گونه خود به ساز و کارهایی دست یافته اند . که تکانه های پرخاشگرانه ی آن ها را بر ضد گونه خود مهار می‌کند حال آنکه ‌در مورد انسان‌ها چنین نیست از جمله این ساز و کارها در حیوانات ، رفتارهای آدا بگونه ( Vitualistic ) آن ها به هنگام جنگ است که مانع از گسترش خشونت می شود .

کروموزوم های جنسی :

در زمان حاضر ، بعضی از پژوهندگان برای اینکه اثبات کنند پرخاشگری پایه و مبنای زیستی ( بیولوژیکی ) دارد ، به ‌کروموزوم‌های جنسی اضافه اشاره می‌کنند . گاه یک یا چند کروموزوم به الگوی طبیعی کروموزمها اضافه می شود و به صورت XYY یا XXY در می‌آید در نتیجه موجودی پا یه عرصه وجود می‌گذارد که واحد آمادگی بیشتری برای پرخاشگری و بزهکاری است .

با تحقیقات انجام شده مشخص گریده است ، مردانی که دارای یک یا چند کروموزوم Y و X اضافی هستند ، بسیار پرخاشگرند و در میان مرتکبان جنایت های خشن درصد بالاتری تشکیل می‌دهند . در سال ۱۹۶۶ ریچارداسپک که متهم به کشتن هفت پرستار در شیکاگو شده بود ، الگوی کروموزومی XYY داشت ( کوئن ۱۳۷۲ : ۱۶۳ ) . پس از کشف این قضیه پژوهش‌های گوناگونی در ایالات متحده امریکا صورت گرفته تا معلوم دارد آیا میان کروموزوم و رفتار پرخاشگرانه رابطه ای وجود دارد یا نه ، تا این زمان هیچگونه دلیلی دال بر رابطه میان آن ها پیدا نشده است . ( ستوده ، هدایت ا… ، ۱۳۸۲ ) .

انواع پرخاشگری و رفتار ضد اجتماعی :

علی رغم پیوستگی قطعی و طولی رفتار ضد اجتماعی تصور بر این است که فعالیت های پرخاشگرانه و ضد اجتماعی کاملاً متفاوت می‌باشند . اکثر پژوهش های انجام شده در زمینه رشد پرخاشگری بر اهمیت تقسیم این حیطه به طبقات قابل مشخص ( از لحاظ نظری و تجربی ) تأکید کرده‌اند توصیف این تفاوت‌ها ممکن است به شناخت انواع فرعی این اختلال کمک نماید .

نخست اینکه ، پرخاشگری بین فردی ممکن است کلامی ( فحاشی ، تهدید کردن و … ) یا فیزیکی ( زدن ، جنگیدن ، حمله کردن ) باشد این تفاوت نه تنها از لحاظ توصیفی بلکه همچنین از لحاظ رشدی نیز تأیید شده است پرخاشگری فیزیکی در اوایل رشدی نیز تأیید شده است پرخاشگری فیزیکی در اوایل رشد و سال های پیش دبستانی آشکار می شود در حالی که پرخاشگری کلامی در مراحل بعدی شروع می شود . ینابراین تداوم سطوح بالای پرخاشگری فیزیکی تا اواسط دوران کودکی همانند شروع پرخاشگری کلامی در سال های پیش دبستانی مستلزم توجه بالینی می‌باشد .

دوم اینکه ، پرخاشگری ممکن است به عنوان پرخاشگری ابزاری یا وسیله ای ( هدفمند ) و خصمانه طبقه بندی شود نوع خصمانه بر اساس محتوای رفتار مشخص می‌گردد برخی سطوح پرخاشگری ابزاری بهنجار تلقی می شود به عبارت دیگر ، پرخاشگری خصمانه در سطوح شدید آن در هز سنی مستلزم ارزشیابی می‌باشد .

سوم اینکه ، با این تفاوت بین پرخاشگری مستقیم و غیر مستقیم نیز مورد بررسی قرار گیرد پرخاشگری غیر مستقیم بیشتر در دختر ها مشاهده می شود تا پسرها . در میزان پرخاشگری و رفتار ضد اجتماعی نیز تفاوت های جنسی نیز وجود دارد .

چهارم اینکه : رفتار پرخاشگرانه ممکن است درون کنش ( فحاشی یا تهدید کردن ) یا برون کنشی باشد . محققان در برنامه های پژوهشی منظم نشان داده‌اند که پرخاشگری بدون کنشی ( نه درون کنشی ) با نقایص مختلف و تحریف های پردازش اطلاعات اجتماعی شناختی ( مانند کابرد ناچیز نشانه ها در تصمیم گیری های بین فردی و اسناد نیت های خصمانه به دیگران در موقعیت های بین فردی مبهم و مواجهه با محیط های سوء استفاده کننده ) مشخص می شود ‌بنابرین‏ ف این تفاوت از لحاظ نظری و تجربی حائز اهمیت می‌باشد . ( توزنده جانی ، توکلی زاده ، کمال پور ۱۳۸۳ )

هیجان پذیری :

ظرفیت دریافت هیجان‌ها ، این مفهوم غالباً به معنای هیجان پذیری انحرافی به کار می رود و در این معنا تاثیر پذیری خاص در برابر هیجان است .

هیجان‌ها غالباً به وسیله محرک‌های خارجی برانگیخته می‌شوند و جلوه های هیجان معطوف به آن دسته از محرک‌های محیطی است که هیجان را برانگیخته اند .

اکثر رفتارهای برانگیخته یا جلوه های هیجان یا عاطفی همراهند ، هر چند ممکن است در لحظه معین ما چنان درگیر تلاش برای رسیدن به هدف باشیم که نتوانیم توجهی به احساسات خود داشته باشیم .

در بحث از هیجان ، تجارب ذهنی و عاطفی همانند با رفتار را مورد توجه داریم معمولاًاز هیجانهای خود هنگامی آگاه می‌شویم که یا کوشش‌های ما برای رسیدن به هدف با مانعی بر بخوریم ( خشم ف نومیدی ) یا سرانجام به هدفمان دست بیابیم ( لذت و شادی ) هم اینک اکثر هیجان ها را می توان مطبوع ( مانند شادی ، عشق ) و یا نا مطبوع ( مانند خشم و ترس ) به حساب آورد علاوه بر این بسیاری از واژه هایی که بیانگر هیجان هستند را می توان از لحاظ شدت درجه بندی کرد . جفت واژه هایی مانند ناخشنودی خشم ، رنج ، عذاب ، اندوه و غصه به تفاوتهایی در میزان شدت هیجان‌ها اشاره دارند بعضی از روانشناسان اصطلاح هیجان را به حالت شدیدتری اطلاق می‌کنند که تغییرات گسترده ای در وضع فیزیولوژیکی بدن همراهند ، و حالت ملایمتر را احساسات می‌نامند . اما بین تجارب ملایم مطبوع و هیجانهای شدید ، حالت های بسیار وجود دارد ( منصور ، محمد ، دادستان پریرخ ، میناراد ، لغت نامه روانشناسی ۱۳۵۶ ) .

بی قراری :

بررسی مالیت ‌و مالکیت اعضای بدن انسان

۱-۱ تعاریف و مفاهیم مالیت و مالکیت

۱-۱-۱ تعریف مال در لغت واصطلاح

مال در لغت به معنای آنچه که در ملک کسی باشد ، آنچه ارزش مبادله داشته باشد ودارایی ، آمده است.^[۱] و در اصطلاح حقوقی به معنای چیزی است که ارزش اقتصادی داشته وقابل تقویم به پول باشد.^[۲] برخی از حقوق ‌دانان چیزی را مال دانسته اند که دارای دو شرط باشد. ۱- مفید باشد ‌و نیازی برآورد، خواه آن نیاز مادی باشد یا معنوی. ۲- قابل اختصاص یافتن به شخص یا ملت معین باشد.^[۳]از دیدگاه فقهی علاوه بر شرایط فوق به چیزی مال تلقی می‌گردد که :۱- در آن منفعتی باشد که عقلا آن را دارای منفعت بدانند ۲- دارای مالیت شرعی باشد فلذا شراب فاقد مالیت شرعی می‌باشد.

۱-۱-۲- تعریف مالکیت در لغت واصطلاح

در تعریف مالکیت می‌گویند: مالکیت حقی است که انسان نسبت به شئ ای دارد ومی تواند هر گونه تصرفی در آن بنماید.^[۴]و در اصطلاح حقوقی مالکیت به معنای حق استعمال وبهره برداری وانتقال یک چیز به هر صورت ، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده ، می‌باشد. اما از نظر فقهی ، فقها هر سلطه قانونی را ملک می‌نامند وبه همین خاطر مالکیت را صفتی می دانند که از این منظر به کار می رود. لذا گفته اند: مالکیت خانه و…^[۵] بنا بر تعاریف فوق وبا درنظر گرفتن قوانین می توان اوصافی را برای مالکیت بر شمرد.

۱-۲ اوصاف مالکیت

حقوق ‌دانان سه وصف اساسی: مطلق بودن،انحصاری بودن،دائمی بودن را برای مالکیت در نظر گرفته اند.

الف)مطلق بودن: به موجب ماده ۳۰ قانون مدنی :هر مالکی نسبت به مایملک خود حق همه گونه تصرف و انتفاع دارد مگر در مواردی که قانون استثناء کرده باشد.پس مالک حق همه گونه تصرف در ملک خود را دارد و استثناهای این قاعده باید در قوانین مطرح باشد.

ب)انحصاری بودن: نتیجه طبیعی اطلاق اختیار مالک و لزوم رعایت احترام آن از طرف تمام مردم انحصاری بودن حق مالکیت است،مالک می‌تواند هر تصرفی را که مایل باشد در مال خود بکند،و مانع از تصرف و انتفاع دیگران نیز بشود. مالکیت در مرحله ایجاد حق فردی است و قانون از این در برابر تجاوز دیگران حمایت می‌کند.ماده ۳۱ قانون مدنی در همین زمینه مقرر می‌دارد: هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمی توان بیرون کرد،مگر به حکم قانون .قوانین کیفری نیز تجاوز به ملک دیگران و دزدی و تصرف عدوانی را مجازات می کند.

ج)دائمی بودن: این وصف در هیچ یک از مواد قانون مدنی تصریح نشده است،ولی باید دانست که حق مالکیت دائمی است و طبیعت آن با موقتی بودن منافات دارد، چنان که در قانون مدنی نیز مالکیت با مرگ مالک از بین نمی رود، و فقط ممکن است به یکی از اسباب انتقال به دیگری واگذار شود.^[۶]

۱-۳ انواع حق مالکیت (ملکیت)

در یک تقسیم بندی کلی مالکیت به اقسام ذیل قابل تقسیم می‌باشد.

۱-اشراقی-قیومی ۲-ذاتی-تکوینی ۳- مقولی-خارجی ۴-اعتباری که خود به دو شکل انشایی وغیر انشایی تحقق می پذیرد.^[۷]

۱-۳-۱ ملکیت اشراقی- قیومی

این مرتبه که همان ملکیت حقیقی ‌و سلطه ی تام است، عبارت است از قرار گرفتن مملوک در تحت اختیار وسلطنت مالک خود ، هم در حدوث وایجاد وهم در بقاء ‌و استمرار آن و… این مرتبه بالاترین مرتبه ملکیت است که در هیچ مقوله ای قرار نمی گیرد و تنها به خداوند تبارک وتعالی اختصاص دارد.^[۸]

۱-۳-۱ ملکیت ذاتی – تکوینی

مقصود از ذاتی بودن ملکیت آن است که در تحققش نیازی به امری خاص ‌و بیرون از خودش وجود ندارد. مانند مالکیت خداوند بر کائنات . ^[۹]

اما برخی مالکیت انسان بر اندام های پیکر خود را هم مالکیت ذاتی می دانند. چه اینکه هر انسانی به حسب آفرینش ، بر خود وافعال ورفتار ناشی از بدنش اقتدار وسلطنت داشته وبا اراده اش آن گونه که بخواهد آن ها را به حرکت در می آورد.^[۱۰]

۱-۳-۳ ملکیت عرضی – مقولی

از این نوع مالکیت در علم منطق به مقوله جده یاد می شود ، عبارت است از هیات حاصل از احاطه جسمی بر جسم دیگر، نظیر هیات حاصل از پوشیدن لباس وکفش. البته مرحوم شیخ الرئیس در اصل وجود چنین مقوله ای تردید دارد، که در جای خود قابل بررسی وتأمل است.^[۱۱]

۱-۳-۴ ملکیت اعتباری

این نوع از ملکیت عبارت است از قرارداد واعتباری خاص که به واسطه مصلحتی برای شخصی نسبت به چیزی توسط قانون‌گذار یا عرف یا توده مردم صورت می پذیرد. گاهی ملکیت اعتباری ، محض است مانند ملکیت ناشی از ارث، وگاه ملکیت اعتباری نیازمند به انشاء وایجاد در قالب الفاظی خاص می‌باشد؛ مانند، خرید وفروش، اجاره وبخشش.^[۱۲] و گاهی ناشی از عمل انسان است؛ مانند حیازت مباحات، به طور کلی می توان گفت این اعتبار یا از ناحیه عرف (چه عرف عام ویا خاص) ، ویا از ناحیه شرع صورت می‌گیرد.^[۱۳]

با توجه به تعریف ارائه شده ، در تفاوت مالکیت ذاتی واعتباری می‌گویند: در مالکیت اعتباری وجود اغراض واهداف عقلایی معتبر است ومقوّم آن خیر بودن خواهد بود. ولی در ملکیت ذاتی ، نظیر مالکیت انسان بر پیکر خودش (البته از نظر برخی)،‌از آنجا که امری اعتباری ‌و قراردادی نبوده، مقصود از آن سلطنت واعتباری است، که محدود به چیزی نیست ‌و خیریّت ونفع مقوم آن نخواهد بود. چه اینکه انسان قادر است نسبت به خود کارهایی را انجام دهد که در آن ها ممکن است خیر بودن تصور نشود. نظیر خود کشی یا خود زنی وحتی بریدن اعضاء واندام های بدن خود، به همین جهت در مالکیت ذاتی گرچه مالیت قابل لحاظ است (مانند قرار دادن دیه عوض جنایات یا قطع اندام های بدن) ولی مقوّم آن نخواهد بود.^[۱۴]

۱-۳-۵ مالیت و مالکیت اعضای بدن

پس از تعریف مال و بیان شرایط آن ، اکنون ضروری است تا به بررسی موضوع مالیت اعضای بدن انسان بپردازیم،زیرا اگر مالیت اعضا ی بدن به اثبات برسد ،اولاً در صورتی که پزشکی عضو کسی را بدون اجازه او بردارد ، عنوان سارق بر او صدق می‌کند و وصف مجرمانه خواهد دشت ، اما اگر آن را مال ندانیم طبیعی است که عنوان سرقت بر آن صدق نمی نماید و باید سراغ عناوین مجرمانه دیگر رفت.

ثانیاًً با اثبات مالیت اعضای بدن شخص می‌تواند آن ها را بفروشد ، هبه کند ، و یا مورد وصیت قرار دهد.آنچه در ابتدا ی امر به نظر می‌رسد آنکه ، اعضای بدن انسان دارای مالیت است ، زیرا اکثر عناصر مال را دارا می‌باشد ، اما با این وجود نظرات متعددی در خصوص مالیت یا عدم مالیت اعضای بدن وجود دارد ، که در ذیل به بیان برخی ز نظرات موافقان و مخالفان این موضوع می پردازیم .

۱-۴ بررسی رابطه انسان و اعضای بدن خویش

آیا شخص ، مالک حق ملکیت بر اعضاء و اجزای بدنش می‌باشد ، مثل حق تملکی که نسبت به اموال دارد ؟ یا اینکه او نسبت به بدن خود حق مالکیتی ندارد و بدن انسان در مالکیت خالق آن می‌باشد ؟ و شخص انسان حکم امینی را دارد که این شیء به او سپرده شده است تا با بهره گرفتن از آن بتواند به کمال مطلوب برسد و یا اینکه در اندام انسان حقوقی وجود دارد که مقداری از آن به فرد مربوط است و مقدار دیگری از آن به خداوند تعلق دارد. در این رابطه ، نسبت انسان با جسمش چیست ؟

اقوال مختلفی وجود دارد که در بررسی آن ها می توان دریافت که محور اصلی موضوع ، مالکیت می‌باشد ‌بنابرین‏ برای رسیدن به جواب صحیح در ابتدا باید بدانیم که :

مالکیت چیست و چه ماهیت و تعریفی دارد ؟ انواع مالکیت کدامند و فرق آن با حق اختصاص چیست ؟

۱-۵ مالکیت انسان و تسلط بر خودش از دیدگاه قرآن مجید

رانش پاراسمپاتیک حافظ تعادل حیاتی بدن است (سی وارد ، ۱۹۹۷، ترجمه قراچه داغی ، ۱۳۸۰ )

هیپوتالاموس قدامی

عامل آزاد کننده کورتیکوتروفین (سی – آر – اف )^[۳۲]

هیپوفیز قدامی

هورمون آدرنوکورتیکوتروفیک (ال –سی – تی –اچ) ^[۳۳]

غده ادرنال (کورتکس)

گلوکورتیکوئید(کورتیزول) میترال کورتیکوئید (الدوسترون)

شکل ۲-۱ : پاسخ فیزیولوژیابی به استرس

دستگاه اندروکرین شامل سلسله غددی می شود که هورمون هایی را ترشح می‌کند که در دستگاه گردش خون به حرکت درآمده ، به سمت اندام های هدف می‌روند . غده مهم استرس غده آدرنال است . غده آدرنال از دو بخش تشکیل می شود که هر کدام وظیفه خاصی بر عهده دارند . کورتکس (بیرونی ) کورتیزول و والدسترون ترشح می‌کنند ، درحالی که بخش مغزی (درونی ) اپی نفرین و نوراپی نفرین ترشح می نمایند ، بدن انسان از مکانیزم های حمایتی متعددی برخوردار است تا بقایای جسمانی یا فیزیکی تضمین شود (سی وارد ۱۹۹۷ ؛ قرچه داغی ، ۱۳۸۰ ) .

مهم ترین واکنش های دفاعی افراد در برابر استرس

هر چند که استرس علت بیماری نیست اما در شدت و وخامت آن مؤثر است .

اهمیت استرس تا حدی بستگی به شخصیت فرد دارد . افرادی که دارای شخصیت زود رنج می‌باشند کوچک‌ترین ناملایمات را به عنوان فشلر تلقی کرده و در مقابل آن واکنش نشان می‌دهند در حالی که شخصیت مستحکم ممکن است در مقابل استرس های شدید و چند جانبه هم حتی مقاومت خود را از دست ندهند . در هر صورت مهم ترین واکنش های افراد در برابر استرس عبارتند از :

1. 1. حمله

1. 1. عقب نشینی

1. 1. مصالحه

1. 1. حمله : در واکنش حمله فرد می کوشد بر موانعی که در راه ارضاء احتیاجاتش است موجود است فائق آمده و آن ها را از میان بردارد . ممکن است فرد از طریق واکنش حمله دچار شکست شده و فشار روانی او بیشتر گردد .

1. 1. عقب نشینی : در واکنش عقب نشینی فرد وقتی با فشار روانی مواجهه می شود در مقابل آن عقب نشینی می‌کند ولی این عقب نشینی ها منجر به عدم کفایت شخص در مقابل موقعیت های زنگی شده و فرد دارای شخصیتی انفعالی و غیر کارآمد گردیده که خود بیشتر منجر به فشار روانی او می شود .

1. مصالحه : در واکنش مصالحه که شایع ترین واکنش های دفاعی شخص در مقابل فشار روانی است ، فرد با پذیرش هدفی به جای هدف قبلی و یا پایین آوردن سطح آرزوها به جای آرزوی اصلی فشار روانی را کاهش می‌دهد .

مکانیزم های نظم دهی به تنیدگی

1. 1. 1. حضور جسمانی ایمنی بخش ، حرکات ریتم دار ، نوازش کردن و تاب دادن و صدای هر مادر به فرزند وی را آرامش می بخشد . روانشناسان معتقدند که شیوه دریافت عشق – که اضطراب را در خلال کودکی کاهش می‌دهد – شیوه ای است که بعد ها بزرگسالان برای مقابله با تنش های قلیل روزمره در روابط دوستانه و اجتماعی خود جستجو خواهند کرد .

   

1. 1. احساس ناکامی ناشی از برخی موقعیت ها می‌تواند خود دوستداری را افزایش دهد و فرد را به پذیرش موقت رفتار کودکانه برای جلب تأیید دیگری وادار کند ، اما دستیابی به چنین تاییدی مستلزم مهار نفرت ها و ترس هاست و این بهایی است که فرد برای کاهش تنش باید متحمل شود .

1. 1. خنده، گریه و دشنام که می‌تواند به زیان فرد یا به زیان دیگری باشد .

1. 1. بیان هیجانات ، اعترافات و دعا نیز به منزله شیوه های برون ریزی وابسته به تعارضات بین فردی ، خانوادگی یا حرفه ای ، سودمندی خود را نشان داده‌اند .

1. 1. به نظر می‌رسد که پناه بردن به خواب مفرط یا غیر عادی راهی است که پاره ای از افراد برای مقابله با مشکلات به کار می‌برند و آرامش خود را باز می‌یابند . مسلم است که واکنش همه افراد بدین گونه نیست و بسیارند کسانی که در برابر مشکلات دچار بی خوابی می‌شوند .

1. 1. عقلی سازی نیز مکانیزمی است که اغلب به آن پناه می‌برند .

1. 1. رفتار مبتنی بر عمل / برون ریزی تنش ها ؛ بازی ، کار ، ورزش

1. 1. فعالیت های خیال پردازانه نیز باعث کاهش تنش ها می شود.

1. 1. پدیده‌های مانند فراوانی ادرار و دفع ، زیاد خوردن یا تند خوردن ، مصرف زیاد سیگار یا مشروبات الکلی را می توان به منزله برون ریزی های بدنی کم و بیش هوشیاری در نظر گرفت که امروزه به آن متوسل می‌شوند .

شخصیت مقاوم در برابر استرس

گروهی از پژوهشگران به سرپرستی کوباسا ^[۳۴]به اشخاصی علاقه مند شدند که به نظر می رسید به رغم شرایط استرس آمیز در برابر تاثیرات روانی – فیزویولوژیابی استرس مقاومت می‌کنند . کوباسا این تیپ شخصیتی را شخصیت مقاوم نامگذاری کرد که سه ویژگی زیر برخوردارند :

1. 1. تعهد : داشتن و التزام به خود و خانواده خود که به شخص احساس تعلق می‌دهد . تعهد ملتزم سرمایه گذاری ، ارزش های زندگی برای رشد و تعالی توانمندی های بالقوه است که با قدرت اراده شخص در رابطه مستقیم است .

1. 1. کنترل : این احساس که می‌توانیم حوادث زندگی مان را سبب شویم و احساس یاس و درماندگی کنیم . داشتن کنترل بر خویشتن و به دست گرفتن زمام امور خود به شخص امکان می‌دهد بر عوامل و عناصر موجود در محیط خود غلبه کند تا احساس قربانی بودن نداشته باشد .

1. استقبال از مبارزه طلبی ها : توانایی دیدن تغییرات و حتی مسایل به عنوان فرصتی برای رشد به جای تهدید ارزیابی کردن آن ها (کوباسا ، ۱۹۷۹ ، نقل از سی وارد ، ۱۹۹۷ ؛ ترجمه قراچه داغی ، ۱۳۸۰ ) .

روانشناسی استرس

نظریه های متعدد سعی بر تبیین روانشناختی استرس دارند این نظریه ها مبتنی بر جنبه گوناگون روانشناختی شامل شخصیت ، واکنش های احساسی ، ادراکات و دامنه وسیعی از رفتار های انسانی هستند که به برخی از آن ها می پردازیم .

• • فروید^[۳۵] معتقد بود که انسان ها دارای سطحی از استرس غریزی هستند که هم از منابع درونی و هم از منابع بیرونی نشأت می گیرند و به نفس یا هویت ، حمله می‌کنند و نفس به کمک انواعی از مکانیزم های دفاعی یا استرس مقابله می‌کند .

• • یونگ ^[۳۶]معتقد است که میزان معینی از استرس درونی و فطری است ، استرس روانی ، میان ذهن هوشیار و ناهشیار وجود دارد و این استرس را می توان به کمک فرایند تفرد ^[۳۷]کاهش داد .

• معناداری فرانکل^[۳۸] براین اساس استوار است که برای این که زندگی کامل شود ، باید رنجی در میان باشد ، اما در ضمن باید جستجویی برای دست یابی به معنای رنج هم وجود داشته باشد تا استرس های احساسی را از میان بردارد (سی وارد ، ۱۹۹۷ ؛ ترجمه قراچه داغی ، ۱۳۸۰ ) .

کوبلر رأس^[۳۹] بیان می‌کند که بر انگیخته شود . از جمله این ها می توان به افکار ، خشم ، چانه زدن ، افسردگی و پذیرفتن اشاره کرد . از میان برداشتن بار احساسی ، شخص را به مرحله آخر یعنی پذیرفتن سوق می‌دهد که این نیز به نوبه خود آرامش درون را افزایش می‌دهد .

به هر حال، در نفقه زن، چنان که از ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی بر می‌آید، وضعیت و احتیاجات زن به طور متعارف ملاک عمل است نه وضعیت مرد. پس اگر زن از خانواده متمکنی باشد، شوهر بناچار باید وسایل زندگی او را، آنچنانکه شأن و وضع اجتماعی و خانوادگی او اقتضا می‌کند، فراهم آورد.

دیوان عالی کشور در رأی شماره ۲۹۲/۲۳ این نظر به شرح زیر تأیید ‌کرده‌است: «ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی کیفیت نفقه را که بر عهده ی شوهر است به طریق متناسب با وضعیت زن مقرر داشته و در صورت عادت داشتن زن به داشتن خادم یا احتیاج به هزینه بیشتر برای مسکن و غذا، در این صورت حق مطالبه آن را از شوهر خواهد داشت». (کمانگر، احمد، ۱۳۸۰)

ب) طبیعت حق زن بر نفقه:

مقصود از طبیعت یا ماهیت حق زن بر نفقه آن است که ببینیم آیا زن آنچه را که شوهر به عنوان نفقه به او می‌دهد مالک می شود یا فقط اذن در انتفاع به زن داده شده و او می‌تواند از آن استفاده کند. اگر زن مالک چیزی باشد که به عنوان نفقه دریافت کرده می‌تواند در آن تصرفات مالکانه انجام دهد، چنان که آن را بفروشد یا ببخشد؛ ولی اگر اذن انتفاع به او داده باشد، بدون اجازه صاحب مال حق اینگونه تصرفات را نخواهد داشت.

برای تشخیص طبیعت حق زن بر نفقه باید به اراده شوهر و عرف و عادت که مفسر اراده است رجوع کرد؛ و نیز فقه اسلامی که چه بسا منطبق با عرف و عادت است می‌تواند ما را در این خصوص یاری دهد. برای تشخیص طبیعت حق زن بر نفقه باید بین اموال مصرف شدنی مانند خوردنی ها، آشامیدنی ها، عطر و صابون، با توجه به اراده شوهر و عرف و عادت عقیده فقهای امامیه، می توان زن را مالک آن ها تلقی کرد. پس اگر زن صرفه جویی کرده و قسمتی از این اموال را نگاه داشته باشد، می‌تواند هر گونه تصرفی در آن بنماید.

اما اموال دسته دوم، یعنی اموالی که با انتفاع از آن ها عین نابود نمی شود، مانند مسکن، اثاثه خانه، لباس، کفش و غیر آن، همه این اموال از نظر عرف و عادت و اراده شوهر یکسان نیستند. ‌در مورد مسکن و اثاثه خانه معمولاً شوهر فقط اذن انتفاع از آن ها را به زن می‌دهد و به اصطلاح فقهای امامیه، مقصود امتاع است نه تملیک؛ پس این اموال به مالکیت زن در نمی آید. از این رو شوهر هر لحظه یم تواند آن ها را بفروشد یا به اموال دیگری تبدیل کند. ‌در مورد لباس و کفش و امثال آن، فقهای امامیه اختلاف نظر دارند. بعضی گفته اند: شوهر این اموال را برای انتفاع در اختیار زن می‌گذارد و زن مالک آن ها نمی شود، زیرا شوهر قصد تملیک آن ها را به زن نداشته است و اصل هم عدم تملک زن نسبت به آن ها‌ است. به علاوه با اذن در انتفاع مقصود از انفاق که رفع احتیاج زن است حاصل می‌گردد و نیازی به تملک زن نیست^[۱۶۰]. معهذا به نظر می‌رسد که در عصر ما، به موجب عرف و عادت، دادن اینگونه اموال به زن ظاهر در تملیک است. اراده شوهر بر حسب متعارف این است که می‌خواهد این اشیاء را به زن خود تملیک کند، نه آنکه مالکیت آن ها را برای خود حفظ نماید و فقط اذن انتفاع به زن دهد، مگر اینکه شوهر صریحاً قصد خود را بر عدم تملیک اعلام دارد یا از قرائنی عدم تملیک استفاده شود، یا عرف محل از آن حکایت داشته باشد.

باید اضافه کرد که اگر زن مالک این اشیاء گردد نمی تواند به طور غیر متعارف و به زیان شوهر در آن ها تصرف کند، چنان که جامه ای را که شوهر تازه برای او خریده است به یگری ببخشد یا عمداً آن را پاره کند. تصرفات زن در اموالی که به عنوان نفقه تملک کند، هرگاه برخلاف متعارف و به زیان شوهر باشد، سوء استفاده از حق تلقی می شود که ممنوع و موجب مسئولیت مدنی است ^[۱۶۱].

ج) ویژگی های نفقه زن:

نفقه زن در مقام مقایسه با نفقه اقارب (خویشاوندان نسبی) دارای ویژگی ها و مزایایی به شرح زیر است:

1. 1. نفقه زن مقدم بر نفقه اقارب است : اگر کسی توانایی مالی نداشته باشد که هم به زن و هم به خویشاوندان نسبی خود نفقه بدهد، زن بر دیگران مقدم خواهد بود.^[۱۶۲]

1. 1. زن می‌تواند نفقه زمان گذشته خود را مطالبه کند و برای وصول آن در دادگاه اقامه دعوی نماید، در حالی که «اقارب فقط نسبت به آتیه می‌تواند مطالبه ی نفقه نمایند»^[۱۶۳] .

1. 1. نفقه زن مشروط به فقر او یا تمکن مرد نیست: زن، اگرچه ثروتمند باشد، می‌تواند از شوهر نفقه بخواهد. در صورت خودداری شوهر از دادن نفقه و عدم امکان الزام او به انفاق، قانون به زن حق می‌دهد که از دادگاه تقاضای طلاق نماید^[۱۶۴] . لیکن بر نفقه اقارب فقر یک طرف و تمکن طرف دیگر شرط است^[۱۶۵] . به علاوه در مقدار نفقه زن وضع اقتصادی شوهر در نظر گرفته نمی شود، در حالی که نفقه اقارب با توجه به وضع اقتصادی منفق تعیین می‌گردد و تکلیف به انفاق تا حدی است که نفقه دهنده در وضع معیشت خود دچار مضیقه نشود^[۱۶۶] .

1. 1. نفقه زوجه یک تکلیف یک جانبه است و در حقوق ایران زن هیچگاه مکلف به دادن نفقه به شوهر خود نیست، در حالی که نفقه اقارب یک تکلیف متقابل است.

1. طلب زن بابت نفقه یک طلب ممتاز است و در صورت ورشکستگی یا فوت شوهر و عدم کفایت اموال او برای پرداخت دیون، بر سایر بدهی ها مقدم خواهد شد. لیکن نفقه اقارب دارای این خصوصیت نیست، به استثنای نفقه اولاد که طبق تبصره ۲ ماده ۱۲ قانون حمایت خانواده بر سایر دیون مقدم شده است^[۱۶۷].

د) قوانین مختلف راجع به حق تقدم زن ‌در مورد نفقه:

حق تقدم زن نسبت به نفقه در قوانین مختلف مورد توجه واقع شده است: ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی در این زمینه می‌گوید: «زوجه در هر حال می‌تواند برای نفقه زمان گذشته خود اقامه دعوی نماید و طلب او از بابت نفقه مذبور طلب ممتاز بوده و در صورت افلاس^[۱۶۸] یاور شکستگی شوهر، زن مقدم بر غرما خواهد بود…»

ماده ۵۸ قانون تصفیه ی امور ورشکستگی مصوب ۱۳۱۸ طلب های بدون وثیقه از تاجر ورشکـسته را بـه پـنج طبـقه تـقسـیم کرده و نفقه زن را در طبـقه چهـارم قـرار داده و در عـین حـال بـر طلب های عادی مقدم داشته است.

1. 1. – سوره یونس، آیه ی ۴۴٫ ↑

1. 1. – سوره ی فصلت، آیه ی ۴۶٫ ↑

1. 1. – این آیه ها عبارت است از: الف ـ سوره بقره، آیه ۳۸-۳۰٫ب ـ سوره ص، آیه ۸۳-۷۱٫ج ـ سوره حجر، آیه ۴۲-۲۶٫دـ سوره قیامت، آیه ۳۹-.هـ ـ سوره طه. آیه ۱۳۳-۱۱۵٫ و ـ سوره روم، آیه ز ـ سوره اعراف، آیه ۲۷-۱۰ و ۱۸۹٫ ↑

1. 1. – ‌ سوره حجر، آیه ۲۹-۲۸، سوره ص، آیه ۷۲-۷۱، سوره سجده، آیه ۹-۷٫ ↑

1. 1. – سوره انفطار، آیه .۶۷ ↑

1. 1. – سوره نمل، آیه ۷۸، سوره مؤمن، آیه ۳۰٫ ↑

1. 1. – سوره شمس، آیه ۸-۷٫ ↑

1. 1. – سوره احزاب، آیه ۷۲٫ ↑

1. 1. – سوره حج، آیه ۶۵و۲؛ سوره ابراهیم، آیه ۲۳-۳۲، سوره جائیه، آیه ۱۳، سوره نحل، آیه ۱۴؛ سوره بقره، آیه ۲۹٫ ↑

1. 1. – سوره بقره، آیه ۲۳۹، سوره انعام، آیه ۹۱، سوره رحمن، آیه ۳-۱؛ سوره علق، آیه ۵-۴٫ ↑

1. 1. – سوره مائده، آیه ۳۰؛ سوره جمعه، آیه ۱٫ ↑

1. 1. – سوره بقره، آیه ۱۸۵؛ سوره ابراهیم، آیه ۱٫ ↑

تبلیغات خواه به صورت آگاهانه و خواه به صورت ناآگاهانه بایستی پیش از آنکه به رتفار نهایی منجر شود یک سری تاٌثیرات ذهنی^[۸۹] را در خصوص نام تجاری بر روی مشتری داشته باشد ( مثلا آگاهی ، گرایش ذهنی )

شناخت که بعد یادگیری، تفکر و یادآوری پاسخ را شامل می شود و تاٌثیرگذاری، که بعد احساسی عاطفی پاسخ را در بر دارد به همراه تجربه قبلی فرد، عناصر این لایه را تشکیل می‌دهند. این پاسخ های حیاتی بر پاسخ نهایی مشتری مثل انتخاب یک محصول، کلیک کردن بر روی یک لینک وب و… تاٌثیر می‌گذارد ( علوی ، ۱۳۸۶)

شکل ۹-۲ مدل واکراست و امبلر ( همان منبع )

ورودی تبلیغات :

محتوای پیام

زمان بندی رسانه

میزان تکرار

فیلترها :

انگیزه و توانایی

مشتری

تجربه تاثیر گذاری شناخت

رفتار مشتری :

کلیک ، انتخاب ، وفاداری و …

• 1. آزمون های آثار ارتباطاتی تبلیغات

جهت ارزیابی نتایج تبلیغات انجام شده از پس آزمون ها و همچنین ارزیابی نتایج احتمالی تبلیغات پیش از اجرای و آن ها از پیش آزمون ها استفاده می شود . در جدول ۱۰-۲ شماره به برخی از آن ها همراه با توضیحاتی اشاره شده است ( محمدیان ، ۱۳۸۹ )

جدول۱۰-۲ آزمون های آثار ارتباطی تبلیغات

آزمون های

آثار

ارتباطاتی

تبلیغات

پیش آزمون ها

آزمون ها و روش ها

توضیح

آزمون با بهره گرفتن از هیئت منصفه مصرف کنندگان

مجموعه ای از مصرف کنندگان بازار که معرف بازار هدف اند و به آن ها چند تبلیغ که در حال تبلیغ که در حال تمام شدن است داده می شود و از آن ها خواسته می شود این تبلیغات را رتبه بندی کنند و واکنش خود را نسبت به تبلیغ و علت آن ذکر کنند . این شیوه برای انتخاب نوع جاذبه تبلیغ و شعار تبلیغاتی مناسب است .

آزمون های دسته ای

قبل از تنظیم تبلیغ از گروهی از مصرف کنندگان که معرف بازاراند خواسته می شود چند تبلیغ موهومی را خوانده و به آنچه را که به یاد می آورند ذکر کنند و به برخی از سوالات خاص که ‌در مورد تبلیغ پرسیده می شود پاسخ دهند . بیشتر برای ارزیابی تبلیغات چاپی مناسب است .

آزمون های فیزیولوژیکی یا ازمایشگاهی

این روش واکنش های فیزیولوژیکی غیرعادی مصرف کنندگان در مشاهده تبلیغات اندازه گیری می شود . ضربان قلب ، فشار خون ، حرکت مردمک چشم و تعریق نمونه ای از این واکنش ها اند . این آزمون توان آگهی در جلب توجه بیننده را به خوبی نشان می‌دهد .

آزمون های استعلامی

در شرایط واقعی تر و برای مرحله اجرای تبلیغ نیز مناسب است . تبلیغ در راسنه در شرایط عادی پخش شده و به منظور ارزیابی تبلیغات عرضه شده برای هریک از آن ها کوپن هایی ضمیمه شده و از خوانندگان مجله خواسته می شود تا هر گونه سوالی درباره محصول و تبلیغ دارند همراه با کوپن برگردانند. تبلیغی که بیشترین کوپن برگشتی را داشته باشد به ‌عنوان تبلیغ مطلوب شناخته می شود .

روش مقایسه دوتایی

مقایسه دوبه دویی تبلیغات و انتخاب تبلیغ مناسب تر این روش تا آنجا ادامه می‌یابد که از بین تبلیغ های موجود ، بهترین تبلیغ انتخاب شود .

روش مجله ساختگی یا مجازی

مجله با همه ویژگی های مجله واقعی برای منازلی که بیان گر نمونه مناسبی اند ارسال می‌گردد . سپس در فرصتی دیگر از خوانندگان سوالاتی پرسیده می شود تا میزان به یاداوری تبلیغ موردنظر سنجیده شود .

پس آزمون ها

آزمون های به خاطر آوری

از افراد خواسته می شود حتی الامکان هرانچه را که از مشاهده تبلیغات به یاد می اورند بازگو کنند . با این آزمانیش درصد کسانی که تبلیغ را در رسانه موردنظر مشاهده کردند و درصد توجه آنان به تبلیغ قابل اندازه گیری است .

معیارهای نگرش

در خصوص اینکه ایا تبلیغ باور کردنی ، متقاعد کننده ، کنگ ، تخیلی ، اطلاع رسان ، واقع بینانه ، احمقانه و … باشد پرسیده می شود . همچنین ‌در مورد میزان تاثیر گذاری تبلیغ بر مخاطب سوالاتی پرسیده می شود .

آزمون های شناختی

از خوانندگان مثلا یک مجله خواسته می شود آنچه را که قبلا دیده اند ، شناسایی و به هرآگهی بسته به میزانی که خوانندگان آن را بشناسند نمره هایی داده می شود . این نمره ها برای ارزیابی تاثیر آگهی در قسمت های مختلف بازار و همچنین برای مقایسه آگهی های شرکت با آگهی های رقبا استفاده می شود .

• 1. مدل مفهومی و پیشینه پژوهش

در ذیل به پژوهش های مشابهی که در این زمینه انجام شده است اشاره می شود :

• • برادران جمیلی (۱۳۹۰) در پایان نامه خود با موضوع “ارزیابی اثربخشی تبلیغات بانک پارسیان و شناسایی مهمترین عامل در افزایش اثربخشی آن در سطح شهر تهران” بیان می‌داد، مهمترین عامل در افزایش اثربخشی تبلیغات بانک، صداقت موجود در پیام ها و واقعی بودن آن ها و مهمترین عامل در انتخاب آن را برخورد خوب کارکنان و احترام به مشتری می‌باشد. همچنین تلویزیون و روزنامه به ‌عنوان اثربخش ترین رسانه از سوی مشتریان انتخاب شده اند.

• • حیدری (۱۳۸۹) در پایان نامه خود با موضوع “بررسی تاٌثیر تبلیغات تجاری بر رفتار مشتریان در بانکداری الکترونیکی” در بانک ملت با بهره گرفتن از مدل توسعه یافته ی آیدا که علاوه بر چهار مرحله ی اصلی آن سه عامل ایجاد اعتماد، رضایت و وفاداری مشتری را نیز بررسی می‌کند ، بیان می‌دارد تبلیغات بانک ملت بر کلیه مراحل به جز مرحله اقدام تاٌثیر مثبت داشته است.

• • کیانی نژاد (۱۳۸۸) در پایان نامه خود با موضوع “ارزیابی تاٌثیر تبلیغات بازرگانی بر میزان جذب مشتریان حساب های قرض الحسنه بانک ملت” بیان می‌دارد تبلیغات حساب های قرض الحسنه بانک ملت در هریک از چهار مرحله مدل آیدا اثربخش بوده است.

• • آقا محسنی فشمی (۱۳۸۸) در پایان نامه خود با موضوع “ارزیابی اثربخشی تبلیغات تلویزیونی بیمه عمر و سرمایه گذاری پارسیان”، بیان می‌دارد تبلیغات بیمه عمر و سرمایه گذاری پارسیان در ایجاد جلب توجه و علاقه افراد اثربخش بوده اما در ایجاد تمایل و اقدام اثربخش نبوده است.

• • سلیمی (۱۳۸۸) در پایان نامه خود با موضوع “بررسی عوامل مؤثر در تبلیغات تلویزیون بانک رفاه در جذب حساب های قرض الحسنه میان شهروندان تهرانی درشش ماه دوم سال ۱۳۸۷” بیان می‌دارد رابطه معنی داری بین میزان تماشای تبلیغات بانک رفاه و جلب توجه افراد و ایجاد علاقه نسبت به افتتاح حساب وجود دارد.

• • ام البنین (۱۳۸۷) در پایان نامه خود با موضوع “بررسی اثربخشی شیوه های مختلف تبلیغات بانک رفاه بر مخاطبان شهر تهران در سه ماه اول سال ۱۳۸۶” بیان می‌دارد تبلیغات بانک رفاه در زمینه جذب مشتری موفقیت چشمگیری نداشته است.

• • ایران دوست صانعی (۱۳۸۴) در پایان نامه خود با عنوان “بررسی میزان اثربخشی تبلیغات تلویزیونی خدمات نوین بانک ملت” بیان می‌دارد تبلیغات تلویزیونی بانک در معرفی خدمات نوین بانک ملت از اثربخشی کافی برخوردار بوده است.