دیگر علما اهل تسنن ازجمله فهیم خان ، احمد محی‌الدین حسن، ایراد مشابه را وارد دانسته‌اند. آنچه در ظاهر مشخص است معاملات مذکور از نوع کالی به کالی می‌باشد و ازآنجاکه کالی به کالی می‌باشد و ازآنجاکه کالی به کالی یک اقسام بیع است به بررسی اقسام بیع می‌پردازیم.^[۱۱۷]

۱- اقسام بیع به اعتبار موعد تسلیم بیع و ثمن

بیع عقدی است که به وسیله آن‌ یکی از طرفین که بایع نامیده می‌شود به‌قصد بیع، مالی را تملیک می‌نمایند . با توجه به زمان تسلیم ثمن بیع به چهار قسم بیع نقد ، سلف ، نسیه و کالی به کالی تقسیم می‌گردد که با توجه به تعریفی که از این چهار قسم در کتب فقهی و حقوق آمده است از پرداختن به آن‌ ها خودداری کرده و وارد بحث اصلی می‌شویم.

۲- مقایسه تطبیقی بیع کالی به کالی و قراردادهای آتی

بیع کالی به کالی که مورد نهی صریح پیامبر اکرم (ص) می‌باشد عبارت است از:

بیعی که ثمن و مثمن کلی فی اللنصه باشد و برای تسلیم بیع و ثمن موعدی مقررشده باشد در این نوع بیع در زمان عقد قرارداد هیچ‌چیز ردوبدل نمی‌شود و هیچ گونه ضمانت اجرایی وجود ندارد و به تعبیری عقد روی هوا بسته‌شده است و چون تعهدی ایجاد نمی‌کند در زمره وفا به عهد و قرارداد نیز قرار نمی‌گیرد، شیخ طوسی در کتاب الامالی ذکر می‌کند پیامبر (ص) فرموده‌اند «ان نبی (ص) نهی عن البیع مالم یضمن»^[۱۱۸] یعنی همانا نبی (ص) بیعی که هیچ ضمانتی در اجرای آن وجود ندارد را نهی ‌کرده‌است.

در بیع کالی به کالی هیچ شرطی ضمن عقد ذکر نمی‌شود و لازم نیست ، جنس ، وصف ، مقدار و زمان تسلیم مبیع معلوم باشد و به دلیل عدم وجود مشخصات و ویژگی‌های این بیع می‌توان آن را در زمره بیع غرری نیز برشمرد . اما قراردادهای آتی عبارت است از تعهدات انجام معامله کالای مشخص در زمان مشخص و جهت ضمانت اجرای معامله باید طرفین سپرده‌ای برای ضمانت اجرای معامله در مدت‌زمان قرارداد تا زمان سررسید قرار دهند و در طول زمان با تغییرات قیمت کالای مشخص (نفت با ویژگی‌های مشخص ) باید سطح سپرده لازم مهیا گردد و عملیات تعدیل سپرده هرروز صورت گیرد . با توجه به ویژگی‌های بیع کالی به کالی و قراردادهای آتی جدول زیر به منظور مطابقت یا عدم مطابقت آن‌ ها تهیه‌شده است^[۱۱۹].

مقایسه تطبیقی بیع کالی به کالی با قرارداد آتی

شرح
ثمن
مثمن
ضمانت اجرایی
ضامن اجرا
ویژگی مثمن(نفت)
زمان تحویل
تحویل فیزیکی نفت
نوع بازار
بیع کالی به کالی

قرارداد معاملات آتی

مؤجل

مؤجل

مؤجل

مؤجل

ندارد

سپرده حسن اجرای قرارداد

ندارد

بورس نفت

تقریبی

کاملاً مشخص

تقریبی

کاملاً مشخص

احتمالی

کم

سنتی و دوطرفه

پیشرفته و عام

مطابقت
کامل
کامل
ندارد
ندارد
متوسط
متوسط
کم
بسیار کم

نتایج به ‌دست‌آمده از جدول فوق نشان‌دهنده تفاوت اساسی بیع کالی به کالی با قرارداد آتی است ‌به این معنا که ویژگی‌ها و مکانیسم معاملات در این دو متفاوت است به تعبیری دیگر نمی‌توان قرارداد آتی را بیع کالی به کالی دانست . با توجه به ملاک‌های مطرح‌شده در خصوص بیع کالی به کالی و عدم صدق آن‌ ها در قرارداد آتی ، لذا این قرارداد مجاز است .

از طرفی در صورت مشابهت قرارداد آتی با بیع کالی به کالی می‌توان برای رهایی از بطلان بیع کالی به کالی آن را در قالب عقد بی‌نام مطرح کرد. عقد بی‌نام یا غیرمعهود عقدی است که در فقه به آن عقد مستقل نیز می‌گویند و عبارت است از قراردادی که در زمان شارع متعارف نبوده و بعدها پدید آمده است^[۱۲۰]

عقد بی‌نام نوعی تراضی و مصداقی از عقد صلح است که احکام اختصاصی عقودی را که به‌جای آن‌ ها قرارگرفته نخواهد داشت. تقریباً میان فقهای امامیه اتفاق‌نظر است که صلح یک عقد مستقل محسوب می‌شود و شرایط اختصاصی عقود دیگر را ندارد، هرچند جای آن‌ ها بنشیند^[۱۲۱].

حضرت امام (ره) در تحریر الوسیله مسئله ۱۵ می‌فرمایند:«معامله دین به دین که در قالب عقد بیع منهی می‌باشد در چهارچوب و قالب عقد صلح شرعی و صحیح است».

از عقد دیگری که برای رهایی از بطلان بیع کالی به کالی می‌توان مطرح نمود جعاله است. حضرت امام (ره) در تحریرالوسیله در باب عقود می‌فرمایند:

«جعاله ملتزم شدن به‌ عوض معلوم بر انجام عملی مشخص است». قانون مدنی نیز در ماده ۵۶۱ می‌گوید:«جعاله عبارت است از التزام شخص به ادای اجرت معلوم در مقابل عملی اعم از اینکه طرف معین باشد یا غیر معین»

در بازار معاملات آتی نفت طرف قرارداد همواره بورسی می‌باشد که می‌تواند جاعل باشد و طرف دیگر می‌تواند افراد حقیقی و حقوقی باشند و جعاله به منظور ایجاد نقدینگی و بازار ثانویه باید جعاله عام باشد.علمای شیعه معتقدند ایجاب قراردادهای مالی می‌تواند به‌طرف عموم باشد، چنان‌که فروش مالی به قیمت معین پیشنهاد شود بی‌آنکه خریدار معینی موردنظر مالک قرار گیرد^[۱۲۲].

در بورس معاملات آتی نفت عقد آن به صورت جعاله عام است. موضوع مورد معامله کاملاً مشخص و استاندارد است و فقط قیمت معامله در مرور زمان‌بر اثر عوامل بنیادین متغیر بوده ولی طرفین علم اجمالی به قیمت مورد معامله دارند.به عبارت دیگر عمل که عبارت است از قیمت کالا ، متغیر است که در این مورد نیز حداقل علم اجمالی وجود دارد . فلذا قرارداد آتی در بورس معاملات آتی نفت به عنوان قرارداد جعاله به صورت زیر تعریف می‌شود:

«قرارداد آتی عبارت است از اسنادی که به‌موجب آن طرفین قرارداد توافق می‌نمایند که یک‌ طرف به عنوان جاعل مقرر می‌دارد ، ‌در صورتیکه در تاریخ و زمان معین‌شده طرف مقابل متاع مشخص‌شده در قرارداد را جهت فروش به جاعل ارائه نماید ، جاعل آن را به ثمن مشخص‌شده در قرارداد خریداری نماید.عامل نیز عمل خواسته شده یعنی عرضه متاع موردنظر جهت خرید را انجام می‌دهد و جعل عبارت است از همان حقی که جاعل به عامل می‌دهد و خود را ملزم به خرید متاع ارائه‌ شده می‌نمایند.»^[۱۲۳]

ب: بررسی شبهه فقهی عملیات بورس‌بازی

بورس‌بازی از نظر لغوی به معنای «تأمل، تصور ، حدس و گمان ، پیش‌بینی ، قمار و سفته‌بازی » آمده است^[۱۲۴].

۱-مفاهیم بورس‌بازی

بورس‌بازی به خطر انداختن کالا یا سرمایه در مواجهه با یک عدم اطمینان است که تصمیم‌گیری در آن شرایط ، حدسی است. پس واضح است که درجه‌ای از بورس‌بازی در تمامی تصمیمات انسانی وارد می‌شود. در این صورت هر تصمیم در شرایط ریسکی بورس‌بازی محض نبوده و شریعت اسلامی با آن مخالف نیست. بورس‌بازی در صورتی قابل‌تأمل است که معاملات غرری بوده و پذیرش ریسک بدون چشم‌انداز مثبت به آینده و در حالت جهل صورت گیرد. به عنوان‌مثال بورس باز یک دارایی را بدون قصد نگه‌داری با پذیرش ریسک خریداری کرده و به دنبال کسب سود از مابه‌التفاوت قیمت در کوتاه‌ترین زمان ممکن می‌باشد. بر اساس پذیرش درجه و نوع ریسک و قصد خرید دارایی می‌توان بین بورس‌بازی و غیر آن تفاوت قائل شد^[۱۲۵].

۲-مقایسه غرر و عملیات بورس‌بازی

طی دهه گذشته تحقیقات در زمینه خدمت نشان داد که خدمت برتر یک استراتژی سودآور است و منجر به نتایج زیر می‌گردد:

– افزایش مشتریان جدید.

– مبادله بیشتر با مشتریان فعلی.

– کاسته شدن از ریزش مشتریان.

– در امان ماندن از رقابت قیمتی.

– کاهش اشتباهات در عملکرد خدمات.

این نتایج در مؤسسات مالی نیز صحیح است، ‌جایی که شاهد رشد شگفت انگیزی، بویژه طی دهه گذشته بوده است. این رشد به همراه رشد اقتصادی جهانی منجر به تداوم رشد تجارت بین‌المللی شده و رقابت میان بانک ها را تشدید ‌کرده‌است؛ بانک هایی که با کاهش وفاداری مشتری مواجه شده اند Ugboma.etal,2004)).

با افزایش رقابت میان بانک ها،توجهات بسوی کیفیت خدمات ارائه شده توسط مؤسسات مالی به مشتریانشان معطوف شده است Ugboma.etal,2004)).

شناخت انتظارات و ادراکات استفاده کنندگان از (خدمات) مؤسسات مالی از کیفیت خدمت،نقش مهمی را در روشن ساختن اهمّیت بانک ها در توسعه ملّی ایفا می‌کند. شناخت انتظارات و احتیاجات مشتری بدلایل زیر اهمّیت دارد:

– کمک به شناخت نحوه تعریف مشتریان از خدمت و محصول.

– تسهیل در اندازه گیری رضایت مشتری Ugboma.etal,2004)).

با تشدید رقابت، رضایت مشتری به ‌عنوان یک عامل مهم در تعیین سهم بازار،بازگشت سرمایه گذاری و کاهش هزینه عمل می‌کند.اگبما و همکارانش(۲۰۰۴)،در تحقیق خود پیرامون سنجش کیفیت خدمات در دو بانک در کشور نیجریه،‌بر اساس مدل servqual دو دسته ابعاد را مطرح می‌کنند:

– ابعاد هسته ای خدمت شامل:

قابلیت اعتماد: نشان دهنده کیفیت فنّی ایجاد شده در ارائه خدمت است(آنچه که توسط مشتری دریافت می شود).

ابعاد ارتباطی یا فرایندی خدمت؛ شامل:

• • محسوس بودن

• • پاسخگو بودن

• • تضمین

• همدلی

ابعاد ارتباطی: نشان دهنده کیفیت کارکردی خود فرایند است(چگونه خدمت ارائه می شود).براین اساس,شکل گیری ادراکات مشتری از خدمت و برداشت آن ها از کیفیت خدمات تحت تأثیر این ابعاد قرار دارد Ugboma.etal,2004)).

جدول ۲-۲ ابعاد کیفیت خدمت در بانک ها

محسوس بودن

ظاهر کارکنان،برخورداری از سیستم‌های مدرن.

قابلیت اعتماد

تحویل در موعد مقرّر، تداوم ارائه خدمت.

‌پاسخ‌گویی‌

زمان انتظار اندک مشتری برای دریافت خدمت،رسیدگی فوری به شکایات.

تضمین

کارایی در رسیدگی به شکایات،قابل اعتماد بودن، برخورداری کارکنان از مهارت/دانش.

همدلی

ارائه خدمات باارزش اضافی،اطلاع رسانی سریع همه ی مسایل.

1. رضایت مشتری

شرکت­های خدماتی پیشرو بدقّت رضایت مشتری را ارزیابی می‌کنند چرا که با رضایت مشتری و در نتیجه سودآوری بلندمدت شرکت ارتباط دارد.به ‌عنوان مثال، شرکت زیراکس مرتباً رضایت بیش از ۴۰۰ هزار مشتری تجاری اش از کالاها و خدمات خود را بررسی می‌کند.در تجزیه وتحلیل داده ها،این شرکت متوجه شد که مشتریان خیلی راضی بسیار وفادارتر از مشتریان راضی بودند.در حقیقت این مشتریان شش برابر بیشتر خرید داشتند(Hutt& Speh,2007) .

تفاوت رضایت با کیفیت خدمت: همان‌ طور که ووس و همکاران(۲۰۰۳) می‌گویند: کیفیت خدمت ترکیبی متمایز از رضایت مشتری است، و کیفیت ارائه خدمت(SEQ) نیز متفاوت از رضایت مشتری است(Hartlin.etal,2003)).کیفیت خدمت درمورد ادراکات کلّی راجع به استفاده از خدمات یک شرکت است، در حالی که رضایت ‌بر مبنای‌ ارائه خدمت فردی است) ۲۰۱۰٫Wynstra &Lindgreen )

مفهوم رضایت: تحقیقات انجام شده ‌در مورد رضایت مشتری تحت تأثیر پارادایم عدم تأیید^۲ قرار دارد.بر اساس این پارادایم،احساس رضایت مشتری نتیجه فرایند مقایسه میان عملکرد ادراک شده و یک یا چند استاندارد مقایسه ای از قبیل انتظارات است.

مشتری هنگامی راضی است که که احساس کند عملکرد محصول برابر با انتظارات اوست(تأیید)؛ اگر عملکرد محصول فراتر از انتظارات باشد مشتری بسیار راضی است(عدم تأیید مثبت)؛ و در صورتی که عملکرد کمتر از انتظارات باشد مشتری ناراضی است(عدم تأیید منفی)(Riley,2006).‌بر اساس این پارادایم تعاریف متعددی از رضایت ارائه شده است:

– قضاوت نگرشی درمورد خرید که می‌تواند به یک مبادله یا مجموعه خریدهای در طول زمان مرتبط شود (Chumpitiez&Papridams,2004).

– ارزیابی عاطفی مشتری پس از مصرف خدمت) ۲۰۱۰٫Wynstra &Lindgreen )

تعاریف فوق، تعاریفی عام هستند که شرایط بازارهای مالی درآنها لحاظ نشده است.در بازارهای مالی،تفاوت‌های عمده ای میان مصرف کنندگان ن از نظر ارزیابی واحد تصمیم گیری وجود دارد.

هنگام ملاحظه رضایت مشتری ،ارزیابی رضایت اعضاء مختلف مرکز خرید که در تماس با عرضه کننده خدمت هستند ضرورت دارد.اگرچه اعضاء مرکز خرید از اهداف شرکت تبعیت می‌کنند امّا آن ها خود نیز دارای انگیزه ها و اهدافی هستند؛ و عملکرد محصول یا خدمت را ‌بر اساس استانداردهای ترجیحی خودشان ارزیابی می‌کنند.(Eggert&Ulaga,2002).

با توجه به توضیحات گذشته، تعاریف متعددی از رضایت مشتری شده است:

– وضعیت مثبت عاطفی که در نتیجه ارزیابی از کلیه جوانب روابط کاری فردی با دیگر افراد ایجاد می شود Eggert&Ulaga,2002).

این تعریف فرض می‌کند که رضایت می‌تواند با ارزیابی عینی پیامدها مقایسه شود؛اگر عملکرد بیش از انتظارات است رضایت ایجاد می شود.

شومپیتز(۲۰۰۴)، در مطالعات خود دریافت که هیچکدام از تعاریف موجود، اعضاء مرکز خرید و شکل گیری روابط در طول زمان را (به ‌عنوان متغیری کلیدی در تعیین رضایت مشتری) در نظر نمی گیرند.در نتیجه تعریف جدیدی را از رضایت مشتری تجاری ارائه می‌دهد:

– ارزیابی کلّی همه تجربه ی خرید،استفاده و روابط با یک محصول یا خدمت در طول زمان،آن گونه که توسط اعضاء مرکز خرید(خریدار) صورت می‌گیرد(Chumpitiez&Papridams,2004).

این تعریف مبنایی را برای مفهوم سازی و اندازه گیری رضایت فراهم می آورد. همچنین،ادراکات از کیفیت خدمت را به ‌عنوان عامل تعیین کننده ی رضایت درنظر می‌گیرد.

شواهد بسیاری نیز تأیید می‌کنند که قضاوت‌های عملکردی مرتبط با خدمت نقش مهمی را در شکل گیری رضایت مشتری ایفا می‌کند

(Chumpitiez&Papridams,2004).

1. عوامل مؤثر بر رضایت مشتری:

توماس(۲۰۰۰)، چهار عامل را در شکل گیری رضایت مشتری یا عدم رضایت او مؤثر می‌داند:

۱) اجزاء اصلی محصول یا خدمت که مشتریان انتظار ارائه آن را از سوی سایر رقبا نیز دارند.

۲) خدمات پشتیبانی از قبیل کمک فنّی یا آموزش که موجب کارایی بیشتر محصول یا خدمت می‌شوند یا استفاده از آن را تسهیل می‌کند.

۳) فرایند جبران:حل سریع مشکلات ایجاد شده در ارائه محصول یا خدمت.

۴)خدمات اضافی که به حلّ بهتر مسایل مشتریان یا در رفع نیازهای آن ها کمک می کندLiu,2006)).

1. رضایت از ارائه خدمت:

ارائه خدمت: چارچوب که طی آن مشتریان مستقیماً با ارائه دهندگان خدمت ارتباط برقرار می‌کنند.این چارچوب شامل کلیه عناصر فیزیکی ازقبیل تجهیزات فیزیکی،زمان انتظار و پرسنل خدماتی را دربر می‌گیرد(Jayawardhen.etal,2007).

الف – تقاضای صدور سند مالکیت

ب – فرم گواهی حصر وراثت

ج – فرم ۱۹ مالیاتی

د – اصل سند مالکیت مورث^[۱۴]

بخش دوم : موارد ابطال اسناد مالکیت به حکم دادگاه

۲-۱ ابطال سند مالکیت در دادگاه

اسناد مالکیت صادره از طرف ادارات ثبت همیشه معتبر هستند و فقط با حکم قطعی مراجع قضائی صالحه یا قانون مصوب مجلس شورای اسلامی که به تأیید شورای نگهبان هم رسیده باشد و یا در صورت انتقال ملک به وسیله انتقا به دیگری قابل ابطال می‌باشند که بعد از وصول نامه درخواست ابطال سند از مرجع صلاحیتدار به همراه مدارک قطعی قابل قبول مراحل ابطال سند انجام می شود. اسنادی که به حکم مراجع قضایی قابل ابطال می‌باشد چندین مورد می‌باشند.

که ما در توضیح هر یک و تشریح آن خواهیم پرداخت.

۲-۱-۱ ابطال اسنادی که بر خلاف قانون به ثبت رسیده(عملیات مقدماتی)

هر گالاه ملکی بر خلاف قانون به ثبت رسیده باشد ذینفع می‌تواند به دادگاه حقوقی صلاحیتدار دادخواست بدهد و ابطال سند و ثبت را از دادگاه بخواهد. در این صورت دادگاه پس از رسیدگی و احراز صحت دعوی حکم بر ابطال ثبت و سند مالکیت می‌دهد. برای ثبت ملک لازم است عملیات مقدماتی آن صورت بگیرد، عملیات مقدماتی ثبت، همه کارهایی است که پس از پایان یافتن و ختم آن ها اداره ثبت، آمادگی صدور سند مالکیت را دارد این کارها با نشر گهی ماده ۹ قانون ثبت آغاز و پایان یافتن کارهای تحدید حدود پایان می پذیرد.

در اینجا دو نکته قابل ذکر است:

1. 1. دعوی مطروحه از جمله دعاوی مالی است که باید تقویم و تمبر باطل شود.

1. خوانده دعوی فقط دارنده سند مالکیت مورد تقاضای ابطال خواهد بود.

۲-۱-۱-۱ آگهی نوبتی

آگهی نوبتی موضوع ماده ۵۲ قانون ثبت می‌باشد آگهی نوبتی چون در دونوبت منتشر می شود آگهی نوبتی نامیده می شود. در متن آگهی نوبتی نوع ملک و شماره و محل آن ذکر می شود لکن ذکر حقوق ارتفاقی در آگهی های نوبتی الزامی نیست. اما باید در آن نوشته شود و همچنین آگهی نوبتی باید مفاد ماده ۱۷ قانون ثبت نیز ذکر شود.

پس در مواردی که انتشار آگهی نوبتی لازم است بدون انتشار آن ملکی بنام متقاضی ثبت و سند مالکیت صادر شود، چون این ثبت مطابق قانون نیست و با عدم انتشار آگهی حق اعتراض کسانی که می توانسته اند بر آن اعتراض کنند ضایع شده است. مدعی یا مدعیان حق می‌توانند در دادگاه اقامه دعوی نموده احقاق حق و ابطال ثبت غیر قانونی را تقاضا نمایند. رسیدگی دادگاه و دادن رأی‌ بر ابطال سند مخالف قانون در این مورد مخالفتی با ماده ۲۲ قانون ثبت ندارد، زیرا ماده ی مذبور می‌گوید”همینکه ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی که ملک به اسم او ثبت شده و یا. .. مالک خواهد شناخت” و مفهوم آن این است که اگر ملک مطابق قانون به ثبت نرسیده باشد دیگران می‌توانند ادعای حق ‌در مورد آن بنمایند و دادگاه ها ممنوع از رسیدگی به آن دعاوی نیستند. رویه قضایی نیز چنین است و عدل و انصاف هم همین اقتضا را دارد. هیات عمومی دیوان عالی شور در رأی‌ شماره ۱۶۵۳ مورخه ۱۰/۵/۴۰ چنین اظهار نظر ‌کرده‌است. ” ماده ی ۲۲ قانون ثبت ناظر به ملکی است که مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسیده باشد و همچنین انتقالی که موافق قانون انجام یافته باشد و در موردی که دعوی، قانونی نبودن فروش ملک است دعوی قابل استماع بوده زیرا قانوناً به بیعی که صحیحاً واقع نشده باشد آثاری از قبیل مالکیت خریدار نسبت به مبیع و تعلق ثمن به فروشنده مترتب نمی باشد”.

مواردی که آگهی نوبتی به عمل نمی آید:

اول- اصلاحات ارضی: در ماده ۱۴۲ قانون اصلاحی ثبت مصوب ۱۳۵۱ که می‌گوید: نسبت به املاک مجهول المالک و املاکی که درباره آن ها تقاضای ثبت نشده و به ثبت نرسیده است و در اجرای قانون اصلاحات ارضی به زارعان واگذار شده یا بشود احتیاج به تقاضای ثبت از طرف منتقل الیه ندارد. ثبت محل مکلف است بر طبق انتقالاتی که واقع شده یا می شود پرونده ای بنام هر یک از خریداران تشکیل داده و اعم از اینکه ملک به صورت مشاع یا مفروز به زارع منتقل شده باشد و بدون انتشار آگهی نوبتی، حصه متصرفی زارع را تحدید و به صدور سند مالکیت آن اقدام نماید.

دوم- اراضی زیر سدها ماده ۲۸ ‌آئین‌نامه مصوب ۲۸/۲/۱۳۳۶:

این ماده به مقدار زیاد نحوه کار را معین کرده و روشن می‌کند که اجراء طرح عملیات عمرانی، موقوف است بر تشخیص مالک از طریق اداره ثبت محل که راه عملیات مقدماتی ثبت با این تشخیص طی می شود ولی چون اجراء طرح را نمی توان معطل کرد از هر طریق دیگر که مقدور باشد تشخیص مالک عملی می شود. در صورت ضرورت از انتشار آگهی نوبتی می توان چشم پوشید.

۲-۱-۱-۲ اشتباه ‌در آگهی نوبتی

در هر مورد که اشتباهی در آگهی نوبتی رخ دهد و جزو اشتباهات مؤثر و غیر مؤثر نباشد به دستور واحد ثبتی گزارشی برای طرح موضوع اشتباه در هیات نظارت منطقه ثبتی تهیه می شود و برای آن هیات ارسال می‌گردد و مورد بررسی و اظهار نظر قرار می‌گیرد و بر طبق آن عمل می شود.

۲-۱-۱-۳ اشتباهات مؤثر

الف) اشتباه در نام متقاضی ثبت

ب)اشتباه در نام خانوادگی متقاضی ثبت

ج)اشتباه در محل وقوع ملک

د)اشتباه در نوع ملک

ه)اشتباه در شماره اصلی ملک یا عدم ذکر آن

و)اشتباه در شماره فرعی ملک

ز)اشتباه در نام قریه یا مزرعه یا قنات مورد تقاضای ثبت

۲-۱-۱-۴ اشتباهات غیر مؤثر

الف) اشتباه در شماره فرعی ملک که در اظهار نامه صحیحاٌ ذکر شده ولی در آگهی اشتباه شده باشد.

ب) اشتباه در مضاف الیه نام خانوادگی یا عدم ذکر آن.

ج)هر گاه آگهی زائد بر میزان مورد تقاضای ثبت منتشر شده باشد

د)هرگاه، اطلاع اداره ثبت از وقوع ‌معامله بعد از انتشار آگهی ها بوده و مورد تقاضا بنام انتقال دهنده آگهی شده باشد.

۲-۱-۱-۲ آگهی ‌تهدیدی – تحدید حدود

آگهی تحدید حدود املاک مورد تقاضای ثبت که در ماده ۱۴ قانون ثبت پیش‌بینی شده است عبارت است از آگهی رسمی که به وسیله اداره ثبت صلاحیتدار منتشر می شود و هدف آن آگاهی مردم است از این موضوع که ملک که معینی از طرف شخص یا اشخاص معینی مورد تقاضای ثبت واقع شده است تا هر کس ادعا یا اعتراض به آن تقاضا دارد در موعد مقرر قانونی دادخواست بدهد. در این آگهی که از عموم اشخاص ذی نفع اعم از متقاضی و غیره دعوت برای جلسه تحدید حدود می شود هدف، تشخیص کیفیت حدود و مشخصات ملک و حقوق ارتفاقی آن است و باید دانست که تحدید حدود به هدف نهایی تقاضای ثبت ملک نزدیک است و آن را صورت خارجی می بخشد.

آگهی ‌تهدیدی برابر نص ماده ۱۴ قانون ثبت و ماده ۵۲ آئین نامه قانون مذکور یک نوبت در یکی از جرائد نزدیکترین حوزه ثبتی به آن یا در یکی از جرائد تهران که طبق ماده ۵۳ آئین نامه معین شده است منتشر می شود و انتشار آن در روزنامه رسمی لازم نیست.

در آگهی ‌تهدیدی همان گونه که از ماده ۱۴ قانون ثبت استفاده می شود باید شماره ملک یا املاک مورد تحدید و مشخصات آن ها و روز تعیین حدود ذکر شود و تقاضا کنندگان ثبت و مجاورین آن ها برای آن روز احضار شوند و فاصله بین تاریخ انتشار آگهی تا روز تعیین حدود با توجه به ماده مذکور و ماده ۶۷ آئین نامه قانون ثبت نباید از بیست روز کمتر و از شصت روز بیشتر باشد.

۲-۱-۱-۲-۱ نحوه اعتراض

واقعاً جای بسی تعجب و تأسف است که در بسیاری از مدارس ما گاهی بالاترین نمره انضباط از آن معلولین اجتماعی ، یعنی دانش آموزان کمرو است.

۲- فشارهای اجتماعی و کمرویی :

علاوه بر خانه و مدرسه ، عواملی همچون محرومیت ها و آسیب های اجتماعی ، نا سازگاری های شغلی ، سلطه ها و فشارهای گروهی ، مقایسه ها و برتری طلبی های قومی و نژادی ، تقویت شخصیت انفعالی ، پرخاشگری کنترل شدید اجتماعی ، بی احترامی به حقوق و آزادی های مشروع فردی ، ویرانگری خلاقیت های ذهنی ، تقبیح و تهدید صراحت ها و شجاعت های اخلاقی به توسط صاحبان زور و والیان تزویر ، ترویج فرهنگ خصومت و خشونت و لجام گسیختگی نفسانی در جامعه از دیگر عوامل زمینه ساز فزونی اضطراب تشدید کمرویی و رفتارهای گوشه گیرانه می‌تواند باشد.

توماس و چیس در بررسی وضع کودکان از مرحله نوزادی تا مرحله نوجوانی ، با مادران زیادی درباره نحوه رفتار کودکشان در زندگی ، مصاحبه هایی بعمل آوردند. اینکه عکس العمل کودکان در برابر تغییرات وضعیت زندگی روزمره یا محیط چه بوده است و چه عکس العمل هایی در برابر رویدادها و موقعیت های ویژه زندگی از خود بروز می‌دهند را طبقه بندی کرده و در ۱۰ مورد به شرح زیر ذکر نموده اند.

۱- میزان فعالیت ۲- حالت توازن و هماهنگی ۳- حالت گرایشی گوشه گیری

۴- انطباق پذیری ۵- شدت واکنش ۶- آستانه پاسخ دهی

۷- کیفیت وضوح روانی ۸- آشفتگی ، حواسپرتی ۹- فراخنای توجه

۱۰- پایداری

۲-۲-۱-۴- کناره گیری :

معمولی ترین وسیله دفاعی است. معمولًا کودکان و نوجوان برای مقابله با اضطراب که کیفیتی نامطلوب و نامطبوع است از این نوع واکنش دفاعی جهت اجتناب یا نخفیف اضطراب خود استفاده می نمایند. گرچه کودکان و نوجوانان هنگام مواجهه با اضطراب از انواع وسایل دفاعی استفاده می‌کنند. ولی اتکای شدید روی این وسایل سبب سوء تعبیر و تحریف واقعیت می شود. و در بعضی موارد مخاطراتی مخصوصاً از جهت سازگاری عاطفی همراه خواهد داشت.

نشانه های مرضی واکنش کناره گیری عبارت است از خجلت ، گوشه گیری ، حسا سیت ، اضطراب و تواضع بی دلیل. این کودکان به علت محرومیت یا داشتن خانواده بی کفایت و گره‌های احساسی ، به رویاهای روزانه و خیال بافی پناه می‌برند. که اگر به موقع معالجه نگردند ، ممکن است موجب اختلال در جهت یابی واقعیت گردند. کناره گیری ممکن است محصول یک نقص عضو و یا بیماری باشد. شکست های مکرر در زندگی ، نا کامی ، غفلت والدین یا مدل های نادرست والدین همه ممکن است منتهی به چنین رفتاری گردد (آزاد حسین ، ۱۳۶۶).

علل کناره گیری :

‌در مورد رفتار کناره جویانه و انزوا طلبانه کودکان و نوجوانان علل گوناگونی را مطرح کرده‌اند. (ایرانی زاده ، ۱۳۷۶).

۱- خشونت و سخت گیری والدین :

کودکی که پدر و مادر او خشن و سخت گیر هستند و توقعات نابجایی از او دارند غالباً مکن است کمرو و کناره گیر باشد. کناره گیری گاهی عادی و زمانی دلالت بر اختلال رفتاری و روانی دارد.

۲- مراقبت شدید والدین :

گاهی کودک در اثر مراقبت شدید حالت اطاعت و تسلیم در مقابل والدین به خود می‌گیرد و استقلال خود را از دست می‌دهد. زمانی نیز ممکن است واکنش او به صورت طغیان و سرکشی ظاهر شود. کودکان غیر مستقل معمولاً نمی توانند با بچه های دیگر به سر برند.

برخی از آن ها کمرو و خجول هستند و در بعضی موارد از طرف گروه همجنس خود طرد می‌شوند زیرا آشنا به مهارت های اجتماعی نیستند.

۳- استرس محیطی :

در سنین بالاتر استرس ممکن است ناشی از انتظارات غیر واقعی پدر و مادر و یا معلم (بدون توجه به محدودیت های فرد) در امور تحصیلی باشد و نیز ممکن است از خشونت های داخل خانواده ، وجود بیش از یک تصویر از مادر ، نگرانی جدایی پدر و مادر و غیره سرچشمه بگیرد.

البته هرکس روش مبارزه خاصی با استرس دارد. استفاده از مکانیزم های دفاعی حتی در کودکان خرد سال هم مشهود است. از میان این مکانیزها انزواطلبی و بی علاقگی موقتی را می توان نام برد.

۴- نقایص جسمانی :

در مواردی کودک و یا نوجوان بعضی از اعضای بدن خود را دوست ندارد. عضو مورد تنفر معمولاً در صورت است مثل بینی ، چشم ، گوش و… زیرا این اعضا ، در معرض رویت دیگران است و ممکن است موجبات توجه و یا تمسخر دیگران شود.

کودکی که از ظاهر خود نگران است ممکن است به طور دائم فکر کند که زیر نگاه های تمسخر آمیز دیگران قرار دارد و این امر سبب بروز شرمگینی و مردم گریزی در او شود. البته ناگفته نماند که بعضی افراد ممکن است عکس این روش را انتخاب کنند و به خشنونت و پرخاشگری دست بزنند. در دوران بلوغ نیز که صفات ثانویه جنسی به تدریج ظاهر می‌شوند. شیوع نگرانی هایی ‌در مورد مسائل جنسی و جسمی نباید باعث تعجب گردد. گاه دخترها و پسرها ممکن است از لحاظ رشد جسمی خود دچار نگرانیهای خاصی شوند.

۵- عدم احساس امنیت :

هورنای ، انگیزه اصلی رفتار انسان را احساس امنیت می‌داند و معتقد است که هرچه این احساس امنیت را در ارتباط با اجتماع و ‌در مورد کودک در ارتباط با خانواده ، مختل سازد ، در او اضطراب اساسی ایجاد می‌کند.

هورنای اضطراب اساسی را عبارت از احساس منزوی شدن ، و بیچارگی و بی پناهی در دنیایی که با لقوه خطرناک و ترسناک است می‌داند. عواملی که باعث ایجاد نا ایمنی در کودک از طرف اجتماع و مخصوصاً خانواده اش می شود عبارتند از :

تسلط زیاد ، بی تفاوتی خانواده نسبت به کودک ، رفتار بی ثبات ، بی توجهی به احتیاجات کودک ، توجه و محبت افراطی ، سردی و صمیمی نبودن ، تبعیض ، محافظت شدید ، واگذاری مسئولیت زیاد و یا عدم واگذاری مسئولیت ، پرخاشگری و خشونت (ایرانی زاده ، ۱۳۷۶).

۲-۲-۱-۵- گوشه گیری:

برای اولین بار نظام طبقه بندی DSM به صورتی رسمی به مشکل کناره گیری از اجتماع توجه کرد. در نتیجه DSM_III برای تشخیص اختلال روی گردانی دوران کود کی یا نوجوانی ، و نیز اختلال شیز و فرنی دوران کودکی یا نوجوانی طبقه ای را در نظر گرفت.

اختلال روی گردان و اختلال شیر و فزنی را با نوع جدایی از اجتماع از یکدیگر تمیز می‌دهند. کودک رو گردان مضطرب است و همین اضطراب نمی گذارد دوستان جدیدی پیدا کند ، اما از رابطه با دوستان قدیم لذت می‌برد . کودک مبتلا به شیز و فزنی کودکی است که هیچ تمایلی به تماس های اجتماعی ندارد. اطلاع از میزان رواج رفتارا نزوا طلبی و گوشه گیری یا آسان به دست نمی آید یا آن که در تحلیل اطلاعات به علت مسائل مربوط به تعریف و شناسائی آنان مشکل است.

از مروری که هاپس و گرین وود از هفت بررسی مربوط به کودکان پیش دبستانی به عمل آورند ، چنین بر می‌آید که بین ۵ تا ۲۸ درصد کودکان پیش دبستانی ، با میانگین ۲۵ درصد ، جزو کودکان انزوا طلب به حساب می‌آیند. همین پژوهشگران گزارش می‌کنند که در مطالعات اولیه درجه بندی خود پی بردند که بین ۱ تا ۳ درصد کل جمعیت در طبقه افراد گوشه گیر جای می گیرند.(غریب رضا یزدی،۱۳۷۲).

ارتباط با دوستان و همسالان و تاثیر آن در رشد :

یکی از مهم ترین مدلهایی که بهزیستی روانشناختی را مفهوم سازی و عملیاتی کرده، مدل ریف و همکاران^[۴۹] است. ریف بهزیستی روانشناختی را تلاش فرد برای تحقق توانایی‌های بالقوه واقعی خود می‌داند .این مدل از طریق ادغام نظریه های مختلف رشد فردی عملکرد سازگارانه شکل گرفته و گسترش یافته است بهزیستی روانشناختی در مدل ریف و همکاران از شش مؤلفه تشکیل شده است: مؤلفه پذیرش خود به معنی داشتن نگرش مثبت به خود و زندگی گذشته خویش است. اگر فرد در ارزشیابی، استعدادها توانایی ها و فعالیت های خود در کل احساس رضایت کند و در رجوع به گذشته خود احساس خشنودی کند، کارکرد روانی مطلوبی خواهد داشت. همه انسان ها تلاش می‌کنند علی رغم محدودیت هایی که در خود سراغ دارند، نگرش مثبتی به خویشتن داشته باشند، این نگرش پذیرش خود است مؤلفه خودمختاری به احساس استقلال، خودکفایی و آزادی از هنجارها اطلاق می شود .فردی که بتواند بر اساس افکار، احساسات و باورهای شخصی خود تصمیم بگیرد، دارای ویژگی خودمختاری است .در حقیقت، توانایی فرد برای مقابله با فشارهای اجتماعی، ‌به این مؤلفه، مربوط می شود داشتن ارتباط مثبت با دیگران، دیگر مؤلفه این مدل، به معنی داشتن رابطه باکیفیت و ارضاکننده با دیگران است. افراد با این ویژگی عمدتاًً انسانهایی مطبوع، نوع دوست و توانا در دوست داشتن دیگران هستند و می کوشند رابطه ای گرم بر اساس، اعتماد متقابل با دیگران، ایجاد کنند مؤلفه هدفمندی در زندگی، به مفهوم دارا بودن اهداف درازمدت و کوتاه مدت در زندگی و معنادار شمردن آن است. فرد هدفمند نسبت به فعالیت ها و رویدادهای زندگی علاقه نشان می‌دهد و به شکل مؤثر با آن ها، درگیر می شود. یافتن معنی برای تلاش ها و چالش‌های زندگی در قالب این مؤلفه قرار می‌گیرد. تسلط بر محیط مؤلفه دیگر این مدل به معنی توانایی فرد برای مدیریت زندگی و مقتضیات آن است . لذا فردی که احساس تسلط بر محیط داشته باشد، می‌تواند ابعاد مختلف محیط و شرایط آن را تا حد امکان دستکاری کند، تغییر دهد و بهبود بخشد مؤلفه رشد شخصی به گشودگی نسبت به تجربیات جدید و داشتن رشد شخصی پیوسته باز می شود. فردی با این ویژگی همواره درصدد بهبود زندگی شخصی خویش و از طریق یادگیری و تجربه است.

۲-۲-مکانیسم های دفاعی :

مکانیسم های دفاعی به ما اجازه ی انعطاف پذیری با موفقیت‌های مختلف را می‌دهد و شامل رفتار پسندیده و حتی برای مقابله با محرومیت هم لازم می‌باشد. ولی افراط در این رفتارها ممکن است به ناراحتی های روانی منجر شود (شاملو ، ۱۳۷۸).

بر اساس نظریه فروید ، من در مقابله با خواهشهای نهاد، جهان خارج، و من برتر عاجز نیست اضطراب زنگ خطری برای فرد در مقابل تهدیدهایی از قبیل وجود تعارضهای شدید خود آگاه یا تمایلات نامطلوب است. اگر این اضطراب نتواند منتهی به عمل مستقیمی شود.اگر خواسته ی فرد نتواند ارضاء گردد، من دفاعهای ناخود آگاه را برای دور ساختن تعارض از خود آگاه به کار می‌گیرد.عکس العملهای دفاعی گوناگون برای مقابله با خطر وجود دارد چون همه افراد خطراتی را تجربه می‌کنند ‌بنابرین‏ استفاده از مکانیزم های دفاعی جزء خصوصیات ویژه رفتار ناسازگار محسوب نمی شود افراد در مواقع مختلف یک مکانیسم دفاعی یا ترکیبی از آن ها را به کار می‌برند میزان رفتار ناسازگار یک فرد مورد مطالعه به ویژگی‌های مجموعه ی دفاعی وی بستگی دارد. (آزاد، ۱۳۷۴)

۲-۲-۱- ویژگی‌های مکانیسم های دفاعی :

مکانیسم های دفاعی از بعضی جهات مشابهند و با یکدیگر عناصر مشترک دارند نخست اینکه در همه آن ها دو مسئله خود فریبی و فرار از حقیقت نقش مهمی به عهده دارند و دیگر آنکه طبعاً عملیات دفاعی با شناخت و مواجهه با مسائل منافات دارند، یعنی اولاً شخصی که دایم برای موجه جلوه دادن اشتباهات خود دلیل می تراشد نمی تواند واقف شود و از آن عبرت بگیرد و دوم آن که چون سازش متضمن رد و بدل افکار و احساسات است طبعاً برای کسی که پیوسته در پی یک سنگر دفاعی زندگی می‌کند، امکان آن بسیار کم است.

ویژگی‌های مشخص مکانیسم های دفاعی عبارتند از :

• • تمام این مکانیسم ها جنبه ناخود آگاه دارند و فرد ظاهراًً از فعالیت آن ها در رفع اضطراب آگاه نیست، حتی کسانی که از مکتب فروید تبعیت نمی کنند معترف اند که انگیزش رفتار، هنگام به کارگیری مکانیسم های دفاعی ناخود آگاه است.

• • مکانیسم های دفاعی قدرت سازگاری دارند زیرا سبب کاهش اضطراب و اثرات سوء آن می‌گردد و به فرد فرصت سازگاری و تطابق بهتری با عوامل نامساعد محیطی می‌دهند.

• • علی رغم قدرت سازگاری ، مکانیسم های دفاعی در حقیقت نوعی تسکین تلقی می‌شوند و جنبه گول زدن و خدعه و فریب آدمی در آن ها نمایان است استفاده از آن ها با سلامت فکر آدمی موافقتی ندارد و باعث می شود نتواند با بهره گرفتن از منطق و دلیل مشکلات را حل نموده و سازگاری مناسبتری با محیط به دست آورد.

• • استفاده شدید و مکرر از مکانیسم های دفاعی سبب دوری و جدایی از واقعیات می‌گردد و به ویژه در ناهنجاریهای روانی ، به شدت به کار برده می‌شوند و امکان دسترسی به بیماران دشوار می‌کند.(احمد وند، ۱۳۸۲)

• • باعث حفظ واپس زنی تعارضات می‌شوند.

• • اعتقاد بر این است که مکانیسم های دفاعی از ده سالگی به خوبی شکل می گیرند.

• مکانیسم های دفاعی نوعی یادگیری معمولی بیش نیستند و انتخاب و سنجش آگاهانه ای در اتخاذ آن ها مطلقا صورت نمی گیرد.( اسلامی نسب ، ۱۳۷۳)

۲-۲-۲-تقسیم بندی مکانیسم های دفاعی :

کوشش‌های بسیاری برای طبقه بندی مکانیسم های دفاعی انجام شده که به توافق یکسانی منجر نشده است.

(سیموندز)^[۵۰] بر حسب نوع فعالیت مکانیسم های دفاعی را به چهار گروه تقسیم کرده :

1. 1. ممانعت از ظاهر شدن تمایلات (سرکوبی )

1. 1. فرار از شرایط تحریک کننده و با ایجاد کننده ی تمایلات (برگشت ، انکار، خیالبافی ، ترس و فراموشی)

1. 1. استتار منبع تمایلات (جابه جایی، درون فکنی ، همانندسازی ، فرافکنی، دلیل تراشی )

1. تغییر ماهیت ظهور تمایلات.(تصعید ، عکس العمل سازی، جبران) (به نقل از احمد وند)

ویلنت (۱۹۷۱) مکانیسم های دفاعی مورد استفاده آزمودنیهای (طرح گرانت)^[۵۱] را بر اساس میزان تحریف واقعیت به سه دسته تقسیم کرد:

1. 1. مکانیسم های دفاعی ناپخته : شدیداًً واقعیت را تحریف می‌کردند (انکار، فرافکنی، رویای روز برای حل مشکلات )

1. 1. مکانیسم های دفاعی روان رنجور: صرفاً یک تحریف متوسط از واقعیت به عمل می آورند.(توجیه عقلی ، واپس رانی، جابه جایی و واکنش وارونه)

1. مکانیسم های دفاعی پخته : تحریف بسیار کمی از واقعیت دارند.(والایش ، فرونشانی ،نوعد دوستی ، انتظار، پیش‌بینی و شوخ طبعی ( به نقل از اندروار ، ۱۳۷۹)

۲-۳- دلبستگی

۲-۳-۱-مفهوم دلبستگی