از آن جایی که عملکرد کتابخانه بستگی به سیستمی با توانایی، استعداد، قدرت بدنی و فکری، امکانات و عوامل از این دست و نیازمند به به کارگیری راهکار های مناسب توسط مدیر و تصمیم گیری صحیح وی و هیئت مدیره است، چرا که اگر راهکارهای مناسب در ساختار سازمان به کار گرفته شود به جهت همسویی ساختار با راهکار های سازمانی می‌تواند کتابخانه را در دستیابی به اهداف یاری نماید. ‌بنابرین‏ با توجه به راهکار مناسب در واگذاری امور به خارج از سیستم درون سازمان می‌تواند نقش مؤثری بر نحوه عملکرد کتابخانه داشته باشد. سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی که به عنوان مهم ترین گنجینه های فرهنگ مکتوب در کشور و جهان اسلام و فعال ترین مرکز در صحنه فرهنگی و اجتماعی و علمی کشور فعالیت می‌کند نیازمند بهره گیری مناسب از این راهکار در راستای تأمین اهداف اصلی خود که ارائه صحیح خدمات است، می‌باشند. پژوهش حاضر به دلیل پرداختن به تأثیر خدمات برون‌سپاری بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی با رویکرد به مؤلفه های عملکردی (کارایی، اثربخشی، کیفیت و کمیت) حائز اهمیت است.

برون سپاری، بهبود وضعیت مالی و بهره وری سازمان و کاهش مخاطرات و ریسک های سرمایه گذاری ها و کسب و کار است به نحوی که کتابخانه ها با اتکا به تأمین کنندگان ماهر و مجرب و واگذاری فعالیت های مختلف خود به آن ها فرصت بیشتری به تمرکز بر شایستگی های محوری و افزایش مزیت های رقابتی فراهم نمایند. ‌بنابرین‏ پژوهش حاضر برای رسیدن به اهداف مذکور، ضرورت دارد.

۱-۴ اهداف پژوهش

۱-۴-۱ هدف اصلی

هدف اصلی پژوهش حاضر میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است.

۱-۴-۲ اهداف فرعی

• • میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر کارایی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

• • میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر اثربخشی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

• • میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر کیفیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

• میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر کمیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

۱-۵ پرسش های پژوهش

1. 1. تا چه میزان خدمات برون سپاری بر کارایی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی مؤثر بوده است؟

1. 1. تا چه میزان خدمات برون سپاری بر اثربخشی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی مؤثر بوده است؟

1. 1. تا چه میزان خدمات برون سپاری بر کیفیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی مؤثر بوده است؟

1. تا چه میزان خدمات برون سپاری بر کمیت عملکرد سازمان کتابخانه، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی مؤثر بوده است؟

۱-۶ فرضیه های پژوهش

1. 1. خدمات برون سپاری بر کارایی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تأثیر مثبت دارد.

1. 1. خدمات برون سپاری بر اثربخشی عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تأثیر مثبت دارد.

1. 1. خدمات برون سپاری بر کیفیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تأثیر مثبت دارد.

1. خدمات برون سپاری بر کمیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی تأثیر مثبت دارد.

۱-۷ تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم پژوهش

برون سپاری: تصمیم تجاری آگاهانه و مبتنی بر تفکر برای واگذاری کار داخل به یک تأمین کننده خارجی(الیوت و تورکو^[۲]، ۱۹۹۶ به نقل از شیرانی، ۱۳۸۷).

تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر، منظور از برون سپاری، واگذاری خدمات فهرست نویسی، آماده سازی، فراهم آوری، سفارش، رف خوانی، مرمت و صحافی و خدمات تکثیر در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی است.

عملکرد: فرایندی است که به وسیله آن کار یک سازمان یا کارکنان در فواصلی معین مورد بررسی و سنجش قرار می‌گیرد(سعادت، ۱۳۸۰).

تعریف عملیاتی: منظور میزان تأثیر خدمات برون سپاری بر کارایی، اثربخشی، کیفیت و کمیت عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است. که از مدل مفهومی سینگ و تاتل (۲۰۰۴) استفاده کرده‌است.

کمیت عملکرد: تعیین میزان(تعداد) عملکرد سازمان می‌باشد (عظیم زاد، ۱۳۸۹).

تعریف عملیاتی: منظور میزان تأثیر شاخصه های کمیت بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است که شامل هزینه، سرعت، آزاد سازی دارایی ها و سرمایه گذاری منابع برون سپاری می‌باشد.

کیفیت عملکرد: به درجه ای از عملکرد سازمان که به نحو مطلوب و ‌بر اساس استاندارد های تعریف شده فعالیت مورد نظر صورت پذیرفته باشد (عظیم زاد، ۱۳۸۹).

تعریف عملیاتی: منظور میزان تأثیر شاخصه های کیفیت بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است که شامل کنترل و نظارت، نوآوری و خلاقیت، امنیت شغلی و ارتقاء کیفیت می‌باشد.

کارایی عملکرد: کارایی؛ که عبارت است از «انجام درست کارها» و با نسبت مصرف مورد انتظار منابع بر مصرف واقعی تعریف می شود (سینک تاتل، ۲۰۰۴).

تعریف عملیاتی: منظور میزان تأثیر شاخصه های کارایی بر عملکرد سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی است که شامل بهره وری، صرفه جویی در منابع، بازآرایی ساختار سازمانی و مهندسی مجدد فعالیت‌ها می‌باشد.

از دلایل قابل ذکر دیگر، حق طبیعی هر انسان به داشتن آگاهی از منشاء وجودی خود می‌باشد . ‌بنابرین‏ نظریه، والدین کودک نباید با کتمان نحوه باروری و منشاء ژنتیکی کودک این حق مسلم را از او سلب کنند همچنان که طبق نظر یکی از محققین^[۹۷] : «حقیقت گویی همواره بهتر از ‌فریب‌کاری است هیچ کس حق ندارد بخشی از وجود فرد دیگری را کتمان نماید، مگر اینکه این بخش اهمیت چندانی نداشته باشد به عبارت دیگر این اطلاعات بخشی از تاریخچه زندگی کودک و متعلق به وی می‌باشد و ‌بنابرین‏ مخفی کردن آن از کودک کاری غیر شرافتمندانه است البته در این زمینه قوانین متفاوتی در کشورهای مختلف وجود دارد به عنوان مثال در کشور انگلستان همه افراد حق دارند از هویت والدین بیولوژیکی خود اطلاع داشته باشند مگر کودکان حاصل از اهدای گامت. از دیگر مواردی که ممکن است موجب افشای راز شود وجود یک بیماری وراثتی خاص در والد غیر ژنتیکی کودک است . در این شرایط جهت اطمینان دادن به کودک از عدم وجود احتمال بروز بیماری در وی، بیان منشاء ژنتیکی کودک مفید به نظر می‌رسد. »

از دیگر دلایل طرفداران این نظریه این است که در صورت آگاه بودن دیگران از نحوه بارداری و تکوین کودک (با توجه به اینکه اغلب، اطرافیان والدین از ناباروری آن ها اطلاع داشته اند) همواره این نگرانی برای والدین وجود دارد که این مطلب از سوی دیگران به کودک گفته شود و بیان این حقیقت از زبان دیگران، موجب احساس بی اعتمادی کودک نسبت به والدین شود. در ضمن همیشه این سوال برای والدین وجود دارد که آیا کودک پس از آگاهی یافتن از این راز، باز هم آن ها را والدین خود خواهد دانست یا نه ؟ در واقع، آن ها همیشه در فضایی از احساس ‌فریب‌کاری نسبت به کودک خود و اطرافیانشان قرار خواهند داشت و هیجانات روحی متعددی را تجربه خواهند کرد پس بهتر این است که کودکان این حقیقت را از زبان والدین خود در یک محیط آرام و طبیعی بشنوند و البته راهکارهایی نیز در این زمینه ارائه شده است . یکی از این راهکارها استفاده از کتاب داستانی که چگونگی توضیح دادن این مسئله به کودک را بیان ‌کرده‌است .

نکته قابل توجه این است که هیچ کدام از کشورهایی که روش اهدای شناخته شده را پذیرفته اند، هیچ روش مشخصی را برای اطلاع دادن قطعی به کودک در نظر نگرفته اند و تصمیم ‌در مورد این مسئله تنها بر عهده والدین است^[۹۸] . این گروه دلایل مختلفی را برای تأیید نظریه خود مطرح می‌کنند. یکی از مهم ترین دلایل آن ها این است که فرایند درمانی صورت گرفته فرآیندی کاملاً طبیعی و منطقی است و در حقیقت دلیلی برای شرمنده بودن و کتمان آن وجود ندارد. آن ها معتقدند که لزومی ندارد والدین با مخفی کردن این حقیقت از دیگران، خود را دچار استرس و نگرانی بی مورد نمایند. دلیل دیگر طرفداران این نظریه این است که با آگاه شدن دیگران از فرایند درمانی انجام شده نه تنها ضرری متوجه والدین کودک نخواهد شد بلکه آن ها می‌توانند از حمایت های معنوی سایرین در شرایط خاص نیز بهره مند شوند. یکی از زنانی که از روش اهدای گامت برای بارور شدن استفاده ‌کرده‌است در این مورد می‌گوید: در انجام این فرایند بسیار مشکل است و من بدون حمایت های روحی و معنوی از سوی افراد خانواده و دوستان نمی توانستم آن را تحمل نمایم.

مطلب دیگری که به عنوان دلیل لزوم افشای حقیقت برای دیگران مورد توجه قرار می‌گیرد این است که بیان فرایند درمانی انجام شده و تأثیر مثبتی که بر زندگی خانوادگی گیرندگان گذاشته است می‌تواند راه را برای استفاده دیگران از این روش هموارتر سازد. در حقیقت با بیان این مسئله، روند اهدا در نظر خود فرد و دیگران به صورت امری کاملاً طبیعی جلوه می‌کند و به سایرین کمک می‌کند که در صورت قرار گرفتن در موقعیت مشابه به شکل منطقی تری با راه حل های پیش رو مواجه شوند.

در پایان این فصل به عنوان نتیجه می توان گفت: با توجه به بند «ت» از ماده ۶ آیین نامه اجرایی قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور و تبصره آن، این نکته به اثبات می‌رسد که اطلاعات ‌در مورد جنین ثبت و نگهداری می شود وبا عنایت به ماده ۱۰ همین آیین نامه، ارائه مدارک و اطلاعات مربوط فقط به مراجع قضایی مجاز است. باید دانست که ما ‌در مورد ارائه مدارک واطلاعاتی که به دنبال آن منجر به افشای این راز خواهد شد بحث کردیم که اولاً باید زوجین گیرنده جنین اطلاعات کامل را ‌در مورد جنین اهدایی داشته باشد یا نه و به دنبال آن آیا کودک حاصل از این فرایند باید از وضعیت خود آگاه باشد یا خیر و نیز آیا دیگران باید اطلاع از موضوع مورد بحث داشته باشند یا نه و روش هایی نیز در هر مورد با دلایلی بیان گردید. هر چند بعضی از نویسندگان بر این عقیده اند که هر انسانی می‌تواند هر روشی از افشا یا عدم افشا نسبت به افراد را برگزیند. به عبارتی، این که چه کسی باید روش مناسب را انتخاب کند مهم تر از این است که چه روشی باید انتخاب شود^[۹۹].

اما با توجه به جامعه اسلامی ایران که پای بند به ارزش های اسلامی و قوانین فقهی می‌باشد این ایده درست نمی باشد. چرا که این نظریه و نیز حتی آن چه که در قانون مربوط آمده ناقص به نظر می‌رسد و در عمل ما دچار مشکلات فراوانی هستیم. زیرا ممکن است زوجینی، جنین را اهدا کنند و برفرض پسر شود، حال اگر اطلاعات مربوط ثبت نشود و اهدا کنندگان و گیرندگان جنین و حتی بعدها خود کودک از این اطلاعات آگاهی نداشته باشند چه بسا اهدا کنندگان دارای فرزندی برای مثال، دختر باشند که در واقع خواهر ژنتیکی کودک (جنین) اهدا شده می‌باشد، در این حالت اگر اطلاعاتی موجود نباشد و این دو که در واقع خواهر و برادر ژنتیکی می‌باشند با هم ازدواج کنند پس تکلیف حرمت نکاح چیست؟

ماده ۱۰۴۵ قانون مدنی به صراحت عنوان می‌کند «نکاح با اقارب نسبی ذیل ممنوع است، اگر چه قرابت حاصل از شبهه یا زنا باشد:

۱- نکاح با پدر و اجداد و با مادر و جد هر قدر که بالا برود.

۲- نکاح با اولاد هر قدر که پایین برود.

۳- نکاح با برادر و خواهر و اولاد آن ها تا هر قدر که پایین برود.

۴- نکاح با عمات و خالات خود و عمات و خالات پدر و مادر و اجداد و جدات»

ب) بهره ­وری منابع انسانی

بهره ­وری موضوعی است که از ابعاد مختلف به آن نگریسته شده و هر روز کاربرد و اهمیت آن بیش از پیش روشن می­ شود. بهره ­وری موضوع مشترکی در اقتصاد و مدیریت به شمار می­رود که هم در کتب اقتصاد و هم مدیریتی فصلی بر آن اختصاص می­ دهند.

تلاش برای بهبود و استفاده مؤثر و کارآمد از منابع گوناگون چون نیروی کار، سرمایه، مواد، انرژی و اطلاعات، هدف تمامی مدیران سازمان­ های اقتصادی و واحدهای تولیدی صنعتی و مؤسسات خدماتی ‌می‌باشد. وجود ساختار سازمانی مناسب، روش­های اجرائی کارآمد، تجهیزات و ابزار کار سالم، فضای کار متعادل و از همه مهم­تر نیروی انسانی واجد صلاحیت و شایسته از ضروریاتی می­باشند که برای نیل به بهره ­وری مطلوب باید مورد توجه مدیران قرار گیرد. مشارکت کارکنان در امور و تلاش­ های هوشیارانه و آگاهانه آنان همراه با انضباط کاری می ­تواند بر میزان بهره ­وری و تعمیر برای بهبود بهره ­وری بویژه در یک محیط متلاطم و توأم با ناامنی تأثیر گذارد. روح فرهنگ بهبود بهره وری باید در کالبد سازمان دمیده شود که در آن میان نیروی انسانی هسته مرکزی را تشکیل می­دهد. یکی از مهم­ترین اهداف در هر سازمان ارتقاء سطح بهره ­وری آن است و با توجه به اینکه انسان در ایجاد بهره ­وری نقشی محوری دارد درخواست­های او در سازمان اثری کلیدی بجا می­ گذارد(استادزاده، ۱۳۸۷).

در ادامه به صورت خلاصه به تاریخچه، اهمیت بهره ­وری، تعاریف و همچنین عوامل مؤثر در ایجاد و ارتقا شرایط لازم برای بهبود بهره ­وری نیروی انسانی می­پردازیم.

سیر تاریخی مفهوم بهره ­وری

بهره ­وری مقوله­ جدیدی نیست .قدمت نوشته ­ها راجع به آن به سال­های ۴۰۰ قبل ازمیلاد مسیح باز می­گردد. درحدود سال ۱۸۰۰ نقش کارکنان در بهره ­وری شناخته شده بود ولی حدود سال ۱۹۰۰ بود که رویکرد جدید بهره ­وری در فرایندهای صنعتی به منصه ظهور رسید(عبدالهی، ۱۳۹۱).

سوابق این مفهوم نشان می­دهد که بیش از دو قرن پیش، واژه بهره ­وری برای اولین بار به وسیله “کویزنی” در یک مجله کشاورزی استفاده شد. از آن زمان تاکنون این واژه در موارد مختلف و سطوح گوناگون، به ویژه در رابطه با سیستم­های اقتصادی به کار رفته است(تانژن، ۲۰۰۲، به نقل از باقری، ۱۳۸۵). برخی دیگر از صاحب­نظران عقیده دارند واژه بهره ­وری برای نخستین بار توسط فرانسوا کنه ریاضیدان و اقتصاددان طرفدار مکتب فیزیوکراسی(حکومت طبیعت) به کار برده شد. کنه با طرح جدول اقتصادی، اقتدار هر دولتی را منوط به افزایش بهره ­وری در بخش کشاورزی می­داند. در سال ۱۸۸۳ فرانسوی دیگری به نام لیتره مفهوم بهره ­وری را دانش و فن تولید تعریف کرد. ‌در سال‌ ۱۹۵۰ سازمان همکاری اقتصادی اروپا به طور رسمی بهره ­وری را چنین تعریف کرد: بهره ­وری حاصل کسری است که از تقسیم مقدار یا ارزش محصول بر مقدار یا ارزش یکی از عوامل تولید به دست می ­آید. بدین لحاظ ‌می‌توان از بهره ­وری سرمایه، مواد اولیه و نیروی کار صحبت کرد. از دید مرکز بهره ­وری ژاپن^[۷۱]، بهره ­وری یک اولویت و انتخاب ملی است که به افزایش رفاه اجتماعی و کاهش فقرمنجر می­ شود. مرکز بهره ­وری ژاپن از زمان تأسیس آن در سال ۱۹۵۵نهضت ملی افزایش بهره ­وری در این کشور را تحت سه اصل رهنمون ساز به جلو هدایت نموده که عبارتند از: افزایش اشتغال، همکاری بین نیروی کار و مدیریت و توزیع عادلانه ثمره­های بهبود بهره ­وری در میان مدیریت، نیروی کار و مصرف­ کنندگان(طاهری، ۱۳۷۸، به نقل از طالقانی، ۱۳۹۰). و هدف آن را به حداکثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی، تسهیلات و غیره به طریق علمی یا کاهش هزینه­ های تولید و گسترش بازارها و افزایش اشتغال، کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود معیارهای زندگی، آن گونه که به نفع کارکنان، مدیران و مصرف ­کننده باشد دانسته ­اند. در این دیدگاه انسان ‌به این عقیده و باور می­رسد که می ­تواند کارها و وظایف خود را هرروز بهتر از روز قبل انجام دهد و برای تحقق این باور تلاش می­ کند. با مروری بر تعریف بهره ­وری که از سوی مرکز بهره ­وری ژاپن بیان شد، می­بینیم که بهره ­وری پیوند تنگاتنگی با بحث آموزش، مقوله نگرش و دیدگاه فکری انسان بهره­ور دارد. چنان که برداشت می­ شود(کُردرستمی، ۱۳۷۵).

شروع استفاده از کلمه بهره ­وری در فرهنگ اقتصادی، مربوط به دو قرن قبل است. در بسیاری از نقاط جهان، به ویژه در کشورهای صنعتی، بهره ­وری به عنوان یک طرز فکر و فرهنگ تلقی می­ شود، تفکر پیشبرد و بهبود آنچه که وجود دارد(بارانی، علوی، کرمی و سلیمی، ۱۳۹۲).

اهمیت بهره‌وری

با توجه ‌به این که منابع و امکانات محدودی در اختیار سازمان است و بسیاری از منابع تجدیدناپذیر هستند و یا شکل­ گیری مجدد آن ها سا ل­های زیادی را می­طلبد و یا بعضی از منابع کمیاب هستند، به طوری که فراهم کردن این منابع به صرف هزینه زیاد نیاز دارد و همچنین افزایش جمعیت و در پی آن افزایش مصرف و تولید، روز به روز بر محدودیت منابع می ­افزاید، از این­رو امکان ارضای نیازهای نامحدود با تکیه بر چنین منابع و امکاناتی هرگز میسر نیست .‌بنابرین‏ تنها راه منطقی و امکان­ پذیر، کسب حداکثر بازدهی و فایده از حداقل منابع ‌می‌باشد و این نکته در مسئله بهره ­وری مستتر است و توجه به آن می ­تواند به نفع خود سازمان و جامعه­ای که سازمان در آن قرار دارد باشد(آذر، زارعی و طحاری، ۱۳۹۱).

بهره‌وری، نگرشی فرهنگی است که در آن، انسان فعالیت‌های خود را هوشمندانه- خردمندانه انجام می‌دهد تا بهترین نتیجه را در دستیابی به اهداف مادی و معنوی خود کسب کند. به ‌بیانی دیگر، می‌توان گفت که هدف بهره‌وری، به حداکثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی، سرمایه، مواد خام تولیدی، زمان و… به شیوه‌ای عملی از طریق کاهش هزینه های تولید به منظور گسترش بازار، افزایش اشتغال، کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود معیارهای زندگی، به شکلی است که به‌نفع کارکنان، مدیران و مصرف‌کنندگان باشد.

یک کسی به من گفت آقای قرائتی تو خیلی به گردن من حق داری، ما خیال کردیم پای تلویزیون حدیث یاد گرفته، گفتیم خوب متشکریم، گفت نه، حقی داری که هیچکس ندارد، گفتم خوب می‌شود بگویی، گفت ما نامزدی داشتیم اصفهان، پدر زنمان یک تعصب بیخودی داشت، می‌گفت نامزد، داماد نباید بیاید خانه ما. البته فکر غلطی است داماد وقتی عقد کرد اختیار عروس با شوهر است. گفت که بهرحال ما می‌خواستیم زنمان را ببینیم، زن هم می‌خواست ما را ببیند، اما پدر می‌گفت، «یَصُدُّونَ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ» اعراف/۴۵، جلوی راه خدا را گرفته بود بهرحال البته «یَصُدُّونَ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ» اشکال ندارد ولی می‌گفت که، آخر راه خدا چند تاست، یک آقا می‌گفت رفتم پشت سر یک آقایی نماز خواندم این آقا هی قنوت را طولش داد، هی ما هرچه دعا خواندیم خسته شدیم آن آقا من نمی‌دانم چه دعایی می‌خواند ولی من ته کشید دعایم. خسته شدم، آخرش گفتم «رَبَّنا لَا تُسَلِّطْ عَلَیْنَا مَنْ لَا یَرْحَمُنَا»، خدایا یک کسی را پیش نماز ما کن که به رحم به ما کند، این آقا به ما رحم نکرد، و لذا باید مراعات ضعیف ترین ماموم را کرد. بعد می‌گفت خیلی به گردن من حق داری من گفتم چی؟ گفت که بالاخره عروس به بابایش می‌گوید می‌خواهم بروم کلاس آقای قرائتی، می‌گوید، کلاس آقای قرائتی برو، من هم می‌گویم می‌روم کلاس آقای قرائتی، آن وقت می‌رویم پارک می‌نشینیم بستنی می‌خوریم آخرش هم رد می‌شویم و بهرحال اسم کلاس تو برای ما یک برکتی دارد، گفتم من نمی‌دانستم یکی از آثار کلاس من یک همچین برکاتی تویش هست، حالا بهرحال، از منکرات این است، اگر داماد می‌خواهد عروس را ببرد، مادرش می‌گوید نه، هنوز سال شوهر عمه زن پدر من نشده، به من چه که مرد. این عروس را می‌خواهد ببرد، زنش است، یکسال داماد را پشت دروازه نگه می‌دارند بخاطر. . . ، این ها منکرات است، منکرات خانوادگی است.

ما گناهمان فقط دروغ و غیبت نیست. آن کسی که می‌تواند امروز امضا کند می‌گوید برو فردا بیا گناه کرده. طفره رفتن به مراجعین توی اداره منکر، از منکر کوچک گرفته تا منکرهای بزرگ، منکرهای مرموز. گاهی منکر مرموز را آدم نمی‌داند منکر است. توجه هم ندارد فرزندکشی. مثلا حامله شده، بهش می‌گویند اولاد کمتر زندگی بهتر، می‌گوید خوب می‌رویم، خوب اگر اولاد کمتر زندگی بهتر را می‌خواستی عمل کنی قبلا باید عمل کنی، بعدا بگذاری که بچه خلق شد دیگر شما نمی‌توانی با قرص و آمپول اصلا جریمه‌اش بیست بیست می‌رود بالا. بیست، چهل، شصت، هشتاد، صد، اگر کسی با قرص و آمپول نطفه را کشد پائین بیست مثقال طلا جریمه‌اش است. خون بسته شده چهل تا، گوشت نرم شد شصت تا، توی گوشت نرم استخوان بود هشتاد تا، روی استخوان پوست بود صد تا، روح بود هزار مثقال. یعنی ‌یک‌مرتبه صد تا می‌شود هزار تا، ۲۰، ۴۰، ۶۰، ۸۰
سقط جنین از منکرات است(حجه الاسلام والمسلمین قرائتی ،۱۳۷۱).

۲-۱۹ دیدگاه های علما ‌در مورد منکرات اخلاقی

حجت الاسلام رحیم کارگر، مدیر گروه آینده پژوهی پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی بیان می‌کند که شبکه های احتماعی باعث منکرات زیادی می شود و منکراتی مانند ترویج لا ابالی گری شدید، برنامه های شدید تبلیغی جهت استفاده از عکس های شخصی و خانوادگی افراد ، تضعیف ارکان خانواده و تسریع در تزلزل و فروپاشی ،ایجاد دوستی های کاذب بین پسران و دختران ، لگد مال کردن احساسات و عواطف و انگیزه های جوانان ،هویت زدایی و مسخ انسان اسلامی و شکل دهی شخصیت کاذب دینی ، ترویج و تحریک جنسی و شهوانی افراد ، معرفی و ترویج ‌گروه‌های موسیقی و رقص منحرف غربی ، هجمه به ارزش‌های دینی و مناسک و اعمال مذهبی، تخریب ارزش‌های اخلاقی و هنجارهای عرفی جامعه ، عادی سازی روابط جنسی و عاشقانه ، ارائه الگوهای غربی و فاسد برای جوانان به عنوان الگوهای کامل شخصیتی و موفق، سرگرم سازی با لهویات و امور جنسی، عادی سازی و قبح زدایی از روابط نامحرم و حتی ترویج تمایلات همجنس گرایی، ترویج شایعات و تهمت ها و سیل افترائات و ایجاد بحران های کاذب و ساختگی، حمایت از جریان های الحادی و انحرافی و تقویت روحیه های ملحدانه و درهم شکستن همه، مرزهای اعتقادی و دینی، تخریب سبک زندگی دینی، تخریب چهره های ارزشی و دین مدار و الگوهای اصیل دینی، دامن زدن به شکست های عشقی مجازی و دروغین و در نتیجه تخریب روحیه و اعتماد به نفس افراد را باعث می شود .( پرسمان دانشجویی مهدویت،۱۳۹۳)

رئیس فرهنگستان علوم اسلامی، حجت الاسلام سیدمهدی میرباقری،سکولاریسم به عنوان یکی از بزرگترین منکرات موجود، به دنبال تبدیل جهان به دهکده و بتکده جهانی است (میرباقری،۱۳۹۰).

۲-۲۰ اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

امام علی(ع) می فرمایند: تمام کارهای خیر و حتی جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف، مثل رطوبت دهان است در برابر آب دریا(نهج البلاغه)

شهید ثانی نیز می فرماید: «آیات و روایات امر به معروف و نهی از منکر آن قدر زیاد است که عظمت آن کمر را می شکند(قرائتی،۱۳۷۶).

۲-۲۱ شرایط امر به معروف و نهی از منکر

1. شناخت و آگاهی

کسی که امر به معروف و نهی از منکر می‌کند، باید معروف و منکر را بشناسد و در ضمن از شیوه و راه و رسم آن آگاهی داشته باشد. امام حسین(ع) در این باره می فرمایند: «کسی که امر به معروف می­ کند، باید حلال و حرام را بداند»(بحارالانوار).

روزی یک صوفی زاهدنما به امام صادق(ع) گفت: چرا شما لباس­های نرم و لطیفی پوشیده اید؟ به خدا سوگند! پیامبر این گونه لباس­ها را نمی پوشید. امام لباس خود را کنار زد و فرمود: «من زیر این لباس، لباس خشنی پوشیده ام. لباس خشن زیر برای خدا و این است که نفس من رفاه طلب نباشد، و لباس رو را برای آراستگی میان مردم پوشیده ام»(وسایل الشیعه).

کلدر صد واریانسدرصد تجمعیکلدر صد واریانسدرصد تجمعیکلدر صد واریانسدرصد تجمعی۱۵٫۲۴۵۴۰٫۳۴۸۴۰٫۳۴۸۵٫۲۴۵۴۰٫۳۴۸۴۰٫۳۴۸۳٫۳۲۲۲۵٫۵۵۳۲۵٫۵۵۳۲۱٫۴۵۵۱۱٫۱۹۶۵۱٫۵۴۴۱٫۴۵۵۱۱٫۱۹۶۵۱٫۵۴۴۲٫۴۳۳۱۸٫۷۱۲۴۴٫۲۶۵۳۱٫۰۷۶۸٫۲۷۸۵۹٫۸۲۲۱٫۰۷۶۸٫۲۷۸۵۹٫۸۲۲۲٫۰۲۲۱۵٫۵۵۷۵۹٫۸۲۲۴.۹۲۱۷٫۰۸۶۶۶٫۹۰۸

۵.۸۱۴۶٫۲۵۸۷۳٫۱۶۷

۶.۶۲۵۴٫۸۰۵۷۷٫۹۷۲

۷.۵۴۹۴٫۲۲۶۸۲٫۱۹۸

۸.۵۳۲۴٫۰۹۰۸۶٫۲۸۸

۹.۴۶۷۳٫۵۹۱۸۹٫۸۷۹

۱۰.۴۰۶۳٫۱۲۳۹۳٫۰۰۳

۱۱.۳۳۳۲٫۵۶۴۹۵٫۵۶۷

۱۲.۳۱۹۲٫۴۵۴۹۸٫۰۲۱

۱۳.۲۵۷۱٫۹۷۹۱۰۰٫۰۰۰

جدول کل واریانس تبیین شده (قبل از حذف سئوالات دارای اشتراک کم) نشان می‌دهد که این سئوالات جمعاً ۳ عامل را تشکیل می‌دهد و این ۳ عامل در حدود ۵۹٫۸۲ درصد واریانس را تبیین و پوشش می‌کند. در ادامه بعد از حذف سئوالات دارای اشتراک کم (کمتر از ۰٫۵) به بررسی دوباره موارد یاد شده بالا می‌پردازیم.

جدول ۴-۱۶- اشتراکات بعد از حذف سئوالات دارای اشتراک کم

سئوالات

Initial

استخراج

Pleasure1

۱٫۰۰۰

.۷۲۲

Pleasure2

۱٫۰۰۰

.۷۸۰

Pleasure3

۱٫۰۰۰

.۷۶۷

Pleasure4

۱٫۰۰۰

.۶۲۵

Arousal5

۱٫۰۰۰

.۵۶۰

Arousal7

۱٫۰۰۰

.۵۵۴

Arousal8

۱٫۰۰۰

.۶۸۶

Arousal9

۱٫۰۰۰

.۶۴۴

Dominance10

۱٫۰۰۰

.۶۷۳

Dominance11

۱٫۰۰۰

.۵۷۹

Dominance13

۱٫۰۰۰

.۵۰۱

جدول اشتراکات نشان دهنده مناسب بودن سئوالات باقیمانده این حوزه در فرایند تحلیل عاملی می‌باشد به علت اینکه اعداد اشتراکات سئوالات از ۰٫۵۰ بیشتر است.

جدول ۴-۱۷- کل واریانس تبیین شده بعد از حذف سئوالات

Component

مقادیر ویژه

Extraction Sums of Squared Loadings

جمع مجذور بارهای چرخش یافته

کل
در صد واریانس
درصد تجمعی
کل
در صد واریانس
درصد تجمعی
کل
در صد واریانس
درصد تجمعی

۱

۴٫۵۸۱

۴۱٫۶۴۴

۴۱٫۶۴۴

۴٫۵۸۱

۴۱٫۶۴۴

۴۱٫۶۴۴

۳٫۱۴۱

۲۸٫۵۵۲

۲۸٫۵۵۲

۲

۱٫۴۴۱

۱۳٫۱۰۳

۵۴٫۷۴۷

۱٫۴۴۱

۱۳٫۱۰۳

۵۴٫۷۴۷

۲٫۱۱۱

۱۹٫۱۹۰

۴۷٫۷۴۲

۳

۱٫۰۶۷

۹٫۶۹۶

۶۴٫۴۴۳

۱٫۰۶۷

۹٫۶۹۶

۶۴٫۴۴۳

۱٫۸۳۷

۱۶٫۷۰۲

۶۴٫۴۴۳

۴

.۷۲۲

۶٫۵۶۷

۷۱٫۰۱۱

۵

.۶۳۹

۵٫۸۰۷

۷۶٫۸۱۷

۶

.۵۴۷

۴٫۹۷۴

۸۱٫۷۹۲

۷

.۵۳۶

۴٫۸۷۴

۸۶٫۶۶۶

۸

.۴۵۴

۴٫۱۲۹

۹۰٫۷۹۵

۹

.۴۲۸

۳٫۸۸۷

۹۴٫۶۸۳

۱۰

.۳۱۹

۲٫۹۰۴

۹۷٫۵۸۷

۱۱

.۲۶۵

۲٫۴۱۳

۱۰۰٫۰۰۰

Extraction Method: Principal Component Analysis.

جدول کل واریانس تبیین شده (بعد از حذف سئوالات دارای اشتراک کم) نشان می‌دهد که این سئوالات جمعاً ۳ عامل را تشکیل می‌دهد و این ۳ عامل در حدود ۶۴٫۴۴ درصد واریانس حالت روحی – روانی را تبیین و پوشش می‌کند. با مقایسه دو جدول واریانس تبیین شده به روشنی دیده می‌شود که با حذف سئوالات با اشتراک کم، قدرت تبیین‌گری سئوالات بالا رفته است.

1. 1. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی برای متغیر “ویژگی‌های فردی”

جدول۴-۱۸- آزمون کایزر میر اولکین و بارتلت

اندازه گیری کفایت تعداد نمونه کایزر میر

.۷۵۲

Bartlett’s Test of Sphericity

Approx. Chi-Square

۴۶۷٫۳۷۳

درجه آزادی

۶۶

عدد معنی داری.

.۰۰۰

با توجه به عدد KMO (بزرگتراز۰٫۷) و عدد معنی‌داری آزمون بارتلت (sig<0.05) می توان گفت که داده ها برای اجرای تحلیل عاملی مناسب است.

۴-۱۹- جدول اشتراکات

سئوالات

Initial

استخراج

Extroversion1

۱٫۰۰۰

.۳۹۱

Extroversion2

۱٫۰۰۰

.۳۴۰

Extroversion3

۱٫۰۰۰

.۴۸۲

Extroversion4

۱٫۰۰۰

.۳۱۷

Extroversion5

۱٫۰۰۰

.۴۳۳

Extroversion6

۱٫۰۰۰

.۴۳۶

Innovativeness7

۱٫۰۰۰

.۵۹۹

Innovativeness8

۱٫۰۰۰

.۵۳۲

Innovativeness9

۱٫۰۰۰

.۵۶۴

Innovativeness10

۱٫۰۰۰

.۵۰۰

Innovativeness11

۱٫۰۰۰

.۷۴۶

Innovativeness12

۱٫۰۰۰

.۵۱۶

جدول اشتراکات نشان دهنده نامناسب بودن برخی سئوالات به دلیل عدم همخوانی با سوالات دیگر (۱، ۲، ۴ و ۵) این حوزه در فرایند تحلیل عاملی می‌باشد به علت اینکه عدد برخی اشتراکات سئوالات کمتر از ۰٫۵۰ است.

جدول ۴-۲۰- کل واریانس تبیین شده قبل از حذف سئوالات

Component

مقادیر ویژه

Extraction Sums of Squared Loadings

جمع مجذور بارهای چرخش یافته

کل
در صد واریانس
درصد تجمعی
کل
در صد واریانس
درصد تجمعی