هدف گذاری کارراهه به دلیل ماهیت خاص آن و با فراهم آوردن اطلاعات لازم برای پیشرفت کارراهه افراد می‌تواند به عنوان یک مکانیزم کنترلی و پسخوراند عمل کند؛ ایده های خاصی را سازماندهی کند؛ باعث هدایت فعالیت شود و بالاخره در قالب یک شیوه نظارتی افراد را در زمینه دستیابی به پیشرفت و شناخت موانع رضایت خود یاری کند (عباسی و فانی، ۱۳۸۴، ۱۰۵).

بر اساس تحقیقات اولیه ‌در مورد اهداف مسیر شغلی به نکاتی می توان اشاره کرد که در هدف گذاری مسیر شغلی مفید است :

• • شخص باید اهدافی را در مسیر شغلی خود تعیین کند که با ارزش های شخصی ،استعدادها ،علاقه ها ،و سبک زندگی مطلوب وی متناسب باشد. اغلب افراد اهداف مسیر شغلی خود را نه برای تأمین نیازهای شخصی بلکه برای خوشایند دیگران تعیین می‌کنند. افرادی که اهداف مسیر شغلی خود را به خاطر جلب توجه دیگران انتخاب می‌کنند، احتمالاً در جامه عمل پوشاندن به ارزش ها و آرزوهای شخصی خود عاجز می مانند.

• • افراد باید توجه دو جانبه (دو گانه) به ارضای نیازهای کنونی و رضایت آینده خود داشته باشند. کسانی که به شدت به آینده توجه دارند و هر شغل و فعالیت کاری را آمادگی برای شغل آینده در نظر می گیرند، احتمالاً با مشکلات مواجه می‌شوند و از شغل خود لذت نمی برند. برنامه ریزی برای آینده مطلوب است ولی شیفتگی صرف به آینده مضر می‌باشد. هیچ جایگزینی برای انجام کار جالب و رضایت بخش وجود ندارد، با این وجود هنگامی که کار خسته کننده و ناخوشایند باشد، قانون جانشینی استثناء می شود.

• • اهداف کارراهه شخص باید با سبک زندگی وی هماهنگ باشد. مدیریت کارراهه مؤثر مستلزم درک رابطه بین زندگی کاری فرد و زندگی شخصی و خانوادگی وی است. بسیاری از افراد اهداف مسیر شغلی خود را بدون توجه به آثار آن در واقعیت های زندگی تعقیب می‌کنند. کار اغلب نیاز به تعهد زمانی طولانی دارد که با سایر جنبه‌های زندگی افراد یعنی خانواده، خدمات اجتماعی وخود بالندگی در تعارض است. ‌بنابرین‏ هدف گذاری مؤثر مستلزم دقت قابل توجه به پیامد تعقیب یک هدف خاص در زندگی شخصی و تأثیر نتایج عوامل خانوادگی و شخصی در دستیابی به اهداف کارراهه است.

• افراد باید در توجه به برنامه ریزی کارراهه انعطاف پذیر باشند. به میزانی که افراد به یک هدف خاصی متعهد می‌شوند تحول مجدد در اهداف کارراهه ایشان دشوار است (عباسی و فانی، ۱۳۸۴، ۱۰۷).

۲-۲-۳- مدیریت مسیر شغلی

هریک از محققین مدیریت کارراهه را از منظر خود مورد بررسی قرار داده‌اند.

لایک گوتریچ^[۳]،مدیریت کارراهه را فرآیندی توصیف می‌کند که از طریق آن افراد راهبردها و اهداف مسیر شغلی خود را توسعه داده، اجرا و نظارت می‌کنند(عباسی و فانی، ۱۳۸۴، ۱۰۴).

در واقع مدیریت مسیر شغلی فرآیندی است که به وسیله آن افراد می‌توانند تصمیماتی در زندگی کاریشان اتخاذ کنند. فرانک آرچر برنامه ریزی مسیر شغلی را در مدل پنج مرحله ای بیان می‌کند. مدل او چارچوب مفیدی برای برقراری و اشاعه خود مدیریتی در مسیر رشد شغلی می‌باشد. این مراحل پنج گانه عبارتند از :

مرحله اول) تبیین و تعریف اهداف شغلی

مرحله دوم)تشریح محتویات و مندرجات شغلی

مرحله سوم) تعیین نیازهای توسعه فردی

مرحله چهارم )تدوین طرح و برنامه توسعه فردی

مرحله پنجم ) تنظیم اساسنامه مسیر شغلی (درویش، ۱۳۸۰، ۳۶).

گرینهاوس و کالانان معتقدند : مدیریت کارراهه فرایند درحال رشدی است که از طریق آن فرد :

۱٫ اطلاعات مرتبط با خود و محیط شغلی خود را جمع‌ آوری می‌کند.

۲٫ تصویر واضحی از استعدادها ،علاقه ها ،ارزش ها ،سبک زندگی و همین طور از شغل و سازمان دلخواه خود را ارائه می‌کند.

۳٫ اهداف واقعی کارراهه را ‌بر اساس این اطلاعات توسعه می بخشد.

۴٫ استراتژی خاصی را برای دستیابی ‌به این اهداف طراحی و اجرا می‌کند.

۵٫ بازخورد لازم را در زمینه اثربخشی استراتژی و اهداف برای ارتقای تصمیم گیری به دست می آورد (عباسی و فانی، ۱۳۸۴، ۱۰۴).

در ایده سنتی مسیر شغلی (در محیط کسب و کار) برای بسیاری از افراد، یکسری ترفیعات و یا تنزل ها تقریباً اتوماتیک، ایجاد می شود. این موضوع نه تنها به دلیل تفاوت در نقش ها، بلکه به دلیل وجود تفاوت در انتظاراتی است که هر دو طرف (فرد و سازمان) نسبت به همدیگر دارند؛ در حالی که کار فرمایان و مدیران در تغییر مشاغل امتیاز ویژه مدیریتی دارند. کارکنان نیز به دلیل موقتی بودن تعهد استخدامی در یک موقعیت نامناسب قرار می گیرند. آن ها نمی توانند مدت طولانی به سازمان در زمینه هدایت کارراهه خود اعتماد کنند.

مدیریت مسیر پیشرفت شغلی سازمانی به فعالیت هایی گفته می شود که سازمان برای اداره مسیر پیشرفت شغلی کارکنانش عهده دار می شود که خود مشتمل بر دامنه وسیعی از برنامه ها و مداخلاتی است که بر مقایسه نیازهای مسیر پیشرفت شغلی افراد و سازمان متمرکز است و ممکن است در قالب فعالیت های کاملاً رسمی یا نیمه رسمی شامل دوره های آموزش، مراکز ارزیابی برای هدایت و مشاوره مسیر پیشرفت شغلی باشد.

کونگ و همکاران(۲۰۱۱)، مدیریت مسیر پیشرفت شغلی سازمانی را شامل سه فعالیت می دانند.

1. 1. ارزیابی مسیر پیشرفت شغلی

1. 1. توسعه مسیر پیشرفت شغلی

1. آموزش مسیر پیشرفت شغلی

۱) ارزیابی مسیر پیشرفت شغلی

شامل مؤلفه های بازخورد واضح ‌در مورد کار، مشاوره مسیر پیشرفت شغلی، مذاکرات مسیر پیشرفت شغلی، برنامه های توجیه مسیر پیشرفت شغلی و ارزیابی عملکرد ۳۶۰ درجه است. ارزیابی عملکرد ۳۶۰ درجه که به آن باز خورد چند جهته (چند منبعی) یا ارزیابی چند سویه اطلاق می شود، نوعی بازخوردگیری چرخه ای درون سازمانی است که به ارزیابی کارکنان و دادن بازخورد توسط زیردستان، همرده های سازمانی و سرپرستان اشاره دارد (کونگ و همکاران، ۲۰۱۱).

۲) توسعه مسیر پیشرفت شغلی

به فرصت هایی اطلاق می شود که سازمان برای کارکنان به منظور پیشرفت در مسیر شغلی شان فراهم می آورد (والدمن، ۱۹۹۸). این برنامه ها اگر متناسب با نیازها و اهداف افراد باشد، باعث به وجود آمدن رضایت در آن ها می شود (بامبساس، ۲۰۱۰).

۳) آموزش مسیر پیشرفت شغلی

در دوره آموزشی، ایجاد یک برنامه فعال برای مسیر پیشرفت شغلی به کارکنان یاد داده می شود تا آن ها بتوانند اهداف مسیر پیشرفت شغلی خود را ‌بر اساس آن تعیین کنند. برای آموزش معمولاً از روش های بازدید کارگاه ها و آموزش های درون سازمانی استفاده می شود (کونگ و همکاران، ۲۰۱۱).

یکی از نکات مهم این می‌باشد که در مدیریت کارراهه انعطاف پذیری ضروری است. ارزش ها و علاقه های مسیر شغلی در طول زمان قابل تغییرند؛ استعدادها بر اثر تجربه، رشد و بلوغ توسعه پیدا می‌کنند و ارزش ها و علاقه های خانوادگی افول یا افزایش پیدا می‌کند. هر کدام از این تغییرات نمونه ای از نیاز به بررسی مجدد و اصلاح در اهداف مسیر شغلی فرد است (عباسی و فانی، ۱۳۸۴، ۱۰۴).

۲-۲-۴- فرایند تدوین استراتژی کارراهه شغلی شخصی

درماندگی انتخاب شغل دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی توسط مهدی نژاد، کرمی و فرحبخش (۱۳۸۷) مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش نشان داد که مشاوره ی شغلی به سبک گروه‌های حمایت

حرفه­ای در افزایش مهارت‌های جستجوی شغلی و کاهش اضطراب و درماندگی انتخاب شغل شرکت کنندگان مؤثر بوده است.

۱-۲-۲-۲ تحقیقات خارجی شخصیت اینوگرام
وانگر و والکر^[۱۰۴](۱۹۸۳) به بررسی روایی و پایایی پرسشنامه ی تیپ شخصیت اینوگرام پرداختند. بدین منظور ۳۹۰ بزرگسال و دانشجو شامل ۳۱۱ زن و ۷۹ مرد که با سیستم اینوگرام تیپ شخصیتی آن ها تعیین شده بود، انتخاب شدند. پایایی تیپ ها با رضایت بخشی سنجیده شد. آزمون مایرز –بریگز و میلون بین افراد توزیع شد و روایی همزمان این پرسشنامه به دست آمد. یک آزمون عینی با ۱۳۵ سوال درست شد که ۹ سبک متفاوت تهیه کرد و نتایج مثبتی به دست آمد.

ادوارد^[۱۰۵](۱۹۹۱) فرم کوتاه پرسشنامه ی اینوگرام را تهیه نمود. این فرم همراه با فرم بلند که توسط ریزو ساخته شده بود برای تعیین میزان اعتبار و روایی به کار گرفته شدند. ولی نتایج نشان داد که بین ۹ تیپ شخصیت که ریزو آن را توصیف کرده بود و ۹ تیپ این پرسشنامه شباهتی وجود نداشت. ‌بنابرین‏ این پرسشنامه نمی توانست نماینده ای برای فرم بلند باشد.
اکستاین (۲۰۰۲) پرسشنامه ی اینوگرام فرم CEQ^[106] را طراحی نمود. این پرسشنامه برای کمک به فرد برای درک بهتر نیازهای اولیه ی خود و کمک به زوج ها و خانواده ها برای درک یکدیگر است. این پرسشنامه شامل ۹ تیپ شخصیتی است و ۴۵ سوال دارد که به صورت یک مقیاس ۵ نقطه ای (تقریبا همیشه درست، اغلب درست، گاهی درست، به ندرت درست و تقریبا هرگز درست) از ۵ تا ۱ می‌باشد.

پیرسون (۲۰۰۳) به بررسی روایی و پایایی آزمون اینوگرام پرداخت. این پرسشنامه بر ۴۹۸۱ زندانی و ۱۲۴۶ بیمار پزشکی قانونی اجرا شد. ضریب آلفا برای هر دو نمونه ۸۷/۰ و پایایی با بهره گرفتن از آزمون – پس آزمون بعد از ۵ سال ۸۹/۰ به دست آمد.

سوهایر و شریواستاوا (۲۰۰۳) از سیستم اینوگرام برای افزایش معنویت در محیط کار استفاده نمودند. نتایج این پژوهش نشان داد سیستم اینوگرام برای افزایش معنویت (توجه به نیاز نیروی کار و هماهنگی) در محیط کار مؤثر است.

نیوجنت، پار، نیومن و هیگینز^[۱۰۷] (۲۰۰۴) به بررسی روایی و پایایی شاخص اینوگرام پرداختند. این پرسشنامه توسط ۲۸۷ نفر تکمیل گردید. نتاج نشان داد که این پرسشنامه دارای همسانی درونی و اعتبار سازه است. این پرسشنامه با پرسشنامه ی ارزش های اکتشافی همبستگی دارد.

براون و بارتام^[۱۰۸] (۲۰۰۵) رابطه ی بین پرسشنامه یOPQ32^[109] (صفات شخصیتی) و انواع فرم های اینوگرام را بررسی نمودند. شرکت کنندگان این پژوهش از طریق دوره های آموزشی و مصاحبه انتخاب شدند و نوع شخصیت آن ها مشخص گردید. نتایج نشان می‌دهد که بین پرسشنامه ی OPQ32 و انواع فرم های اینوگرام ارتباط قوی وجود دارد.

سوهایر و سانگیتا^[۱۱۰](۲۰۰۶) از سیستم اینوگرام برای بازاریابی در مؤسسات خدماتی در استرالیا و نیوزلند استفاده نمودند. نتایج، روایی و پایایی پرسشنامه ی اینوگرام و تاثیر این پرسشنامه بر بازاریابی مستقیم و یک رشته از مسائل مربوط به بازاریابی را نشان می‌دهد.

کووان^[۱۱۱](۲۰۰۶) با به کارگیری مدل اینوگرام یک پژوهش در یک تیم انجام داد. نتایج این پژوهش نشان داد که اینوگرام در بهبود سطوح درک متقابل و کارآمدی می‌تواند مؤثر باشد. این مدل در آموزش مهارت­ های دشوار و فرایند بهبود اخلاق کارکنان و استخدام افراد به مدیران بانک ها کمک کرد.

ریزو و هادسون (به نقل ازآرتور و بدو^[۱۱۲]، ۲۰۰۸) با انجام پژوهشی رابطه ی بین شخصیت و مشغولیت کاری و متغیرهای دموگرافیک را بررسی نمودند و نتایج آن ها نشان داد که رابطه ی معناداری بین شخصیت و متغیرهای کاری وجود ندارد. مودلی و ‌نیاد و^[۱۱۳](۲۰۱۰)در پژوهش مشابهی نتایج متفاوتی به دست آوردند که نشان می‌داد جنس و تصدی شغل با مشغولیت کاری مربوط بود در حالی که قومیت، وضعیت تاهل، سطح شغل و سن با آن ارتباطی نداشت. در کل نتایج نشان داد مشغولیت کاری بیشتر از این که توسط تیپ شخصیتی برانگیخته شود، توسط تصدی شغل ، منابع شغل و جنسیت برانگیخته می شود.

آرتور و بدو (۲۰۰۸) رابطه ی بین سبک دلبستگی و تیپ اینوگرام را بررسی نمودند. با تلفیق سبک دلبستگی و تیپ اینوگرام یک نوع شناسی به دست آمد. اینوگرامی که افراد را طبق تفاوت هایی در فرایند مراقبت و توجه طبقه بندی می کرد. این تفاوت در فرایند توجه با انواع مشکلات ارتباطی مربوط بود. دو نوع روایی درونی و بیرونی نیز برای آن به دست آمد و در خانواده درمانی و مشاوره ی زوجی به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که می توان ‌به این شیوه در روابط رضایت ایجاد کرد و دلبستگی را به طور اساسی درمان کرد.

بال^[۱۱۴] (۲۰۰۸) در پژوهشی ‌در مورد شخصیت های حرفه ای از مدل اینوگرام برای حمایت و تسهیل در پرستاری حرفه ای استفاده نمود. او این مدل را در یک محیط آموزشی برای آموزش عالی در پرستاران به کار گرفت و نتایج تاثیر مدل اینوگرام را نشان می‌دهد.

گودین^[۱۱۵](۲۰۱۰) تاثیر حضور در جلسات سیستم اینوگرام را بر بهزیستی روانشناختی و پذیرش بی قید و شرط خود در دانشجویان بررسی نموده است. ‌به این منظور دو گروه گواه و آزمایش تعیین و پیش آزمون و پس آزمون اجرا شده است. گروه آزمایش سه جلسه آموزش هفتگی سیستم اینوگرام را دریافت نمودند. نتایج نشان داد پرسشنامه ی اینوگرام با پرسشنامه ی سلامت روانی همبستگی دارد و همچنین سیستم اینوگرام اثر قابل توجهی بر بهزیستی روانشناختی ندارد و اثر آن بر پذیرش غیرشرطی خود، نامعلوم است.

وایدا و کرمن^[۱۱۶](۲۰۱۰) در پژوهشی با بهره گرفتن از روش شناسی اینوگرام و بررسی حرکات چشم، یک استراتژی برای گروه بندی دانش آموزان پیشنهاد نمودند. آن ها یک روش گروه بندی در محیط های یادگیری الکترونیک بر مبنای کامپیوتر را معرفی نمودند که تاحدودی تیپ شناسی دانش آموز و برنامه ریزی عصب روانشناختی را به کار می‌گیرد. از آزمون RHETI^[117]برای تیپ شناسی ‌بر اساس روش اینوگرام استفاده شد. و برنامه ی عصب روانشناختی به وسیله ی یک سیستم بررسی چشمی مبنی بر الگوی حرکات چشم، ارزیابی شد. مطالعه ی موردی نشان داد که این شیوه برای گروه ها مفید بود. این روش افزایش روابط بین اعضای گروه و نتایج مفیدتر و بهتری را نشان داد. علت این نتیجه را می توان این گونه بیان کرد که سازگاری اعضا، همکاری بهتر را تسهیل می‌کند.

ویلیامز، سیتون و آلینسون^[۱۱۸](۲۰۱۳) به بررسی کاربرد مدل اینوگرام پرداختند. هدف کشف رابطه ی بین تیپ های شخصیت اینوگرام و رفتارهای محیط کار است. ۴۱۶ نفر که اکثر آن ها در مشاغل تمام وقت استخدام شده بودند، پرسشنامه ی تیپ شخصیت اینوگرام ، پنج عاملی، ارزش های شخصی، انگیزه ها، نگرش ها، شناخت ها و آمارهای شغلی را پر کردند. نتایج نشان داد که هر نوع تیپ شخصیتی روابط متفاوتی با متغیرهای کاری داشتند. مدل اینوگرام، ارزش ها و انگیزه ها را پیش‌بینی می کرد و نقش پیش‌بینی کننده ی این مدل نسبت به مدل پنج عاملی بیشتر بود.
۲-۲-۲-۲ تحقیقات داخلی اینوگرام

البته دو نکته مهم در تعریف بامریند وجود دارد: اول، این‌که سبک والد گری به معنای توصیف رفتار طبیعی والدین است، به عبارت دیگر تعریف او از سبک‌های والد گری رفتارهای نامناسب و غیرطبیعی والدینی که می‌توان نمونه های آن را در خانواده های آشفته و پریشان یافت، شامل نمی‌شود. دوم، این‌که بامریند می‌پذیرد و معتقد است که والد گری نرمال و طبیعی حول مسئله کنترل متمرکز است. اگرچه والدین در چگونگی کنترل و اجتماعی کردن کودکان باهم متفاوت هستند، ولی نقش اولیه واصلی همه والدین تأثیرگذاری، آموزش و کنترل فرزندان است (Darling,1999).

۲-۱-۴-۱- تاریخچه والدگری

درباره تاریخچه والدگری باید گفت که هر دوره با توجه به نگرش‌های اجتماعی و فرهنگی رایج، شیوه های تربیتی خاصی نسبت به کودکان اعمال‌شده است مثلاً در سه دهه نخست قرن بیست در آمریکا روش‌های فرزند پروری خشک و خشن بودند. در آن زمان به والدین توصیه می‌شد که با آغوش گرفتن کودک در حال گریه او را لوس نکنند، طبق برنامه ثابتی به او غذا دهند و آداب توالت رفتن را از همان ابتدای زندگی به او آموزش دهند. در دهه ۱۹۴۰ روند سبک‌های فرزند پروری در جهت سهل گیری و انعطاف‌پذیری بیشتری دگرگون شد. در این زمان نظریه های فرزند پروری زیر نفوذ مکتب روان تحلیل گری قرار گرفت. مکتبی که در آن بر امنیت عاطفی کودک و زیان‌های ناشی از کنترل شدید و تکانه‌های طبیعی او تأکید می‌کرد. در حال حاضر با پیشرفت جوامع و رشد آن بحث فرزند پروری کودک محوری مطرح است که مطابق خواست و میل و اراده کودک رفتار کنند (غنی‌آبادی، ۱۳۸۰).

پژوهش‌های اولیه ‌در مورد فرزند پروری و تأثیر آن بر رشد کودکان، شیوه های انضباطی مورداستفاده والدین را موردبررسی قرار می‌داد. از پیشگامان این زمینه، می‌توان به رابرت سیرز^[۴۳] و الینور مک کوبی^[۴۴]، اشاره کرد که بنیاد پژوهش در این زمینه را پی‌ریزی کردند. در میانه‌های دهه ۱۹۵۰ میلادی، رابرت سیرز و الینور مک کوبی، الگوها و فرایندهای پرورش فرزند را از طریق مصاحبه های دقیق نفربه‌نفر با والدین مستند کردند. آن‌ ها به همراه هارلود لوین^[۴۵] در سال ۱۹۵۷ کتابی با عنوان الگوهای پرورش فرزند منتشر کردند که نتیجه مصاحبه با ۳۰۰ مادر در آن گزارش‌شده است. در این پژوهش، از مادران درباره اعمال مرتبط با پرورش کودک، شامل نوع و شیوه استفاده از روش‌های انضباطی، پرسش شده بود. بر اساس تحلیل این داده های کیفی، سیرز و همکاران، فنون تربیت کودک^[۴۶] را در یکی از این دو نوع، قراردادند: فرزند پروری عشق محور^[۴۷] و شئ محور^[۴۸]. Sears et al (1957؛ به نقل از Spera 2005,) معتقدند که سبک عشق محور، مستلزم استفاده مادر از محبت، تعریف و تمجید و مهربانی در پاسخ به رفتارهای کودکان است. سبک شئ محور دربردارنده استفاده (عدم استفاده) مادر از اشیاء ملموس و عینی نظیر اسباب‌بازی و زمان بازی بیشتر، در پاسخ به رفتارهای کودک است. سیرز و همکارانش، اثر این سبک‌های تربیتی بر رشد کودکان را بررسی کردند و دریافتند که به شکلی منحصربه‌فرد، درونی سازی ارزش‌های والدین را در کودکان، تحت تأثیر قرار می‌دهند. آن‌ ها دریافتند که کودکان والدینی که از رویکرد تربیتی عشق محور، استفاده می‌کردند در مقایسه با کودکان والدین شئ محور، احتمال بیشتری داشت که ارزش‌های والدینشان را درونی سازند. آن‌ ها همچنین دریافتند که استفاده والدین از سبک تربیتی عشق محور، با ابراز خویشتن‌داری و خودتنظیمی همراه است.

دانشمند دیگری که ‌در زمینه فنون انضباطی والدین و تأثیر آن بر رشد کودکان، واجد اعتبار است، مارتین هافمن^[۴۹] است. Hoffman (1970؛ به نقل از, Spera 2005) خاطرنشان ساخته است که راهبردهای انضباطی والدین ممکن است دربردارنده استقراء باشد یا نباشد. او استقراء^[۵۰] را به صورت «استفاده والدین از توضیح (استدلال) متناسب با اعمال، ارزش‌ها و رفتارهای انضباطی‌شان» تعریف ‌کرده‌است. هافمن معتقد است که استفاده والدین از استقراء، کودکان را برمی‌انگیزد تا بر یادگیری دلایل پشت رفتارهای والدین، تمرکز کنند. علاوه بر این، هافمن تأکید دارد که استدلال کردن والدین، متناسب با اعمال انضباطی‌شان، می‌تواند دربردارنده توضیح دادن اثر رفتارهای کودک بر دیگران باشد و این، چیزی است که وی، آن را «استقرای معطوف به دیگران»^[۵۱] می‌نامد. او معتقد است که این نوع استدلال، کودکان را قادر می‌سازد تا اثرات و پیامدهای رفتارشان بر دیگران (مثلاً همسالان، برادران و خواهران، معلمان) را درک کنند.

Spera (2005) به افراد دیگری اشاره‌‌کرده‌است که ‌در زمینه شیوه های فرزند پروری به پژوهش پرداخته‌اند. وی برخی از کارهای این پژوهشگران و سبک‌های فرزند پروری مورداشاره آن‌ ها را آورده است مثلاً بالدوین^[۵۲] از سه نوع سبک با عنوان پاسخ‌دهنده / غیر پاسخ‌دهنده و دموکراتیک / مستبدانه و عاطفی / کناره‌گیر نام‌برده است. یا سیموندز^[۵۳] از دو سبک پذیرا / طرد کننده و مطیع / سلطه‌گر را ارائه داده است.

‌با این همه، شناخته‌شده‌ترین توصیف از سبک‌های والدگری، بر اساس پژوهش‌های بامریند قرار دارد.

۲-۱-۴-۲- نظریه دایانا بامریند

بامریند با مشاهده تعامل والدین با فرزندان پیش‌دبستانی در خانه و آزمایشگاه اطلاعات فراوانی درباره تجارب فرزند پروری جمع‌ آوری کرد. وی دریافت که شیوه های مختلف فرزند پروری در دو بعد با یکدیگر متفاوت‌اند. بعد اول «توقع داری^[۵۴]». والدین استانداردهای بالایی را برای فرزندان خود تعیین می‌کنند و تأکیددارند که فرزندانشان به آن استانداردها دست یابند و بعضی دیگر از والدین از فرزندان خود توقع کمتری دارند و به ندرت سعی می‌کنند در رفتار فرزندان خود نفوذ داشته باشند. بعد دوم «پذیرندگی^[۵۵]» است. گروهی از والدین نسبت به فرزندان خود پذیرنده و قبول کننده هستند. همان طور که در جدول ۱-۲ نشان داده‌شده است ترکیب گوناگون دو بعد پذیرندگی و توقع داشتن چهار شیوه فرزند پروری را به وجود می‌آورد که پژوهش بامریند بر سه شیوه آن متمرکز است: مستبدانه، مقتدرانه و آسان‌گیر. چهارمین شیوه فرزند پروری یعنی طرد کننده را محققان دیگر موردمطالعه قراردادند (Berk، ۱۹۹۷؛ به نقل از بقائیان، ۱۳۹۰).

ناپذیر نده

پذیرنده

توقع

شیوه مستبدانه

شیوه مقتدرانه

شیوه متوقع

شیوه طرد کننده

شیوه آسان‌گیر

شیوه بی توقع

جدول ۳-۲ طبقه‌بندی دوبعدی سبک‌های والدگری (بقائیان، ۱۳۹۰)

۲-۱-۴-۳- انواع سبک‌های والد گری

۲-۱-۴-۳-۱- سبک والدگری مقتدرانه

نظریه مارکس:

طبقه، گروهی از مردم هستند که در رابطه با وسایل تولید (وسایلی که به کمک آن ها معیشت خود را تامین می‌کنند) قرار دارند. طبقه افرادی هستند که توی این مقوله جا می‌گیرند. در جریان تولید، موقعیت همه آن ها به طور یکسان – منابع مشترک اقتصادی دارند. به آگاهی طبقاتی رسیده از نظر روانی و طبقاتی بهم بستگی و با یکدیگر پیوند داشته باشند(لهسایی زاده.(۱۳۸۰) از نظر ماکس وبر، طبقه اجتماعی عامل تعیین کننده مجموعه ای از شرایط زندگی فرد و اجتماعی است( به نقل از ریمون آرون۱۹۸۴) و به بخشی از اعضای جامعه اطلاق می شود که از نظر ارزش‌ها مشترک، حیثیت، فعالیت‌های اجتماعی، میزان ثروت و متعلقات شخصی دیگر و نیز آداب و معاشرت از بخش‌های دیگر تفاوت داشته باشد. طبقه اجتماعی تحت تاثیر عوامل مختلف تعیین و شناخته می شود در جامعه های معاصر مهمترین عوامل تعیین کننده طبقه اجتماعی به طور کلی می توان به‌شرح زیر خلاصه کرد:

۱-‌ثروت و درآمد

۲-‌سطح و کیفیت آموزش

۳-‌شغل و موقعیت حرفه‌ای

۴-‌قدرت و نفوذ سیاسی و اجتماعی

فقر

یکی از پیش فرض های اساسی در دیدگاه سیستمیک، تعامل هر سیستم با سیستم های دیگر و لایه‌های خارجی تر سیستم است. این سیستم ها نیازهای خود را از طریق تعاملات مختلف رفع می‌کنند یکی از عللی که فقر در جوامع مختلف، زمینه را برای مسائل اجتماعی آسیب زا فراهم می‌کند، کاهش توان عمومی سیستم برای تعامل با محیط و با دیگرسیستم هاست. فقر باعث می شود که سیستم در رابطه با رفع انواع مختلف نیازهای زیستی ، بهداشتی، آموزشی و فرهنگی با مشکل مواجه شود.

یکی از مهمترین سرمایه های انسان، سلامت روان است. شواهد نشان می‌دهند، همبستگی قوی بین جایگاه اقتصادی- اجتماعی کلی فرد و گسترده ایی از اختلالات روانی وجود دارد. این گسترده شامل افسردگی ، اضطراب، تنش روانی کلی، اختلال رفتار و شیزوفرنی است. به اعتقاد رنک: ^[۶۸] “شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد رابطه علی بین فقر و اختلالات روانی دو طرفه و در دو جهت متقابل وجود دارد”به عبارتی، هم فقر می‌تواند بیماری های روانی را ایجاد کند و هم فردی که دچار بیماری روانی می شود. با از دست دادن کار، شغل و… به فقر مبتلا می شود. بااین حال رنک مطالعات متعددی را بررسی ‌کرده‌است که نشان می‌دهد. فقر به تنهایی برای کاهش سلامت روان و ابتلا به مشکلات روانی کافی است. این تاثیر مستقیم به علت فقدان منابع، تنیدگی کلی و کیفیت نامطلوب و همراه با فقر محله زندگی است. حتی بسیاری از مشکلات رفتاری فرزندان که به علت عدم توان نظارت والدین فقیر و پرمشغله به وجود می‌آید یا خارج شدن از فقر و افزایش نظارت والدین قابل اصلاح است. در صورتی که سلامت روان فرد کاهش و اختلالاتش افزایش یابد، مشکلات متعدد بیشتری نیز به وجود می‌آیند و توان عمومی وذهنی فرد را برای مقابله با مسلائل زندگی اش نیز کاهش می‌یابد(رنگ ،۲۰۱۱).

بدیهی است، در صورتی که فقر شدید و نسبتا طولانی باشد، می‌تواند مسائل متعددی را ایجاد کند. اما وضعیت جامعه ایران در این رابطه چگونه است ؟ توجه به درآمد و هزینه های سالانه خانواده های ایرانی (روستایی و شهری)، در سه مقطع زمانی نشانگر کاهش توان عمومی خانواده ها، مخصوصاً در نواحی روستایی است. به طور کلی چنان که میری آشتیانی (۱۳۸۲)، می‌گوید:”فقر و نابرابری‌های اجتماعی در جامعه ما پیامدهای خاص خود را دارد و نه تنها خود باعث بروز بخران می شود، بلکه بر اساس سلسله ای از روابط علی و معلولی زمینه بروز بحران هایی از قبیل بحران مهاجرات ، بحران حاشیه نشینی … و انواع جرایم دیگر را فراهم می آورد”

پژوهش‌های انجام شده در داخل و خارج از کشور:

۱-‌ سولومون وراث بلوم,(۱۹۸۴)طی پژوهشی که روی دانشجویان انجام دادند، ‌به این نتیجه رسیدند که کمال‌گرایی، مشکل در تصمیم گیری، درماندگی آموخته شده، عزت نفس پایین، فقدان جرئت، ترس از شکست و موفقیت، مدیریت ضعیف زمان و تاثیرپذیری از همسالان از علل عمده اهمال کاری تحصیلی محسوب می شود.

۲- ‌فراری(۲۰۰۱) در یک مطالعه ‌به این نتیجه رسید که افرادی که غالبا مشغول اهمال‌کاری می‌شوند در خودتنظیمی مهارت‌های عملکرد در زمان محدود، ضعف دارند.

۳-‌استیل(۲۰۰۷) با مطالعه پژوهش های انجام شده طی سالهای۱۹۳۰ تا کنون ‌به این نتیجه رسید که اهمیت و یا ارزش مجموعه تکالیف برای فرد، مرغوبیت و یا جذابیت مجموعه تکالیف، استعداد و آمادگی فرد برای ابتلا به اهمال‌کاری و زمان در دسترس برای انجام مجمـوعه تکالیف، از جمله علل اهمال‌کاری می‌باشد.

۴-‌در پژوهشی دیگر که استیل(۲۰۰۷) ‌در مورد ماهیت اهمال‌کاری به ‌عنوان شکست در خودتنظیمی انجـام داده است، نتایج نشان داد که روان رنجوری، تمرد و سرپیچی، حس جستجوگری ارتباط ضعیفی با اهمال‌کاری داشتند؛ درحالی که، تکالیف آزارنده، خودکارآمدی و بی پروایی و به‌همان اندازه وجدانی بودن و وجوه خودکنترلی، حواسپرتی، نظم و سازماندهی و انگیزه پیشرفت پیش‌بینی کننده های مهم و قوی اهمال کاری بودند.

۵-‌در پژوهشی که کلاسن(۲۰۰۹) دررابطه با اهمال‌کاری تحصیلی و وابسته‌های انگیزه انجام داد، به ارتباطی معنادار میان اهمال‌کاری تحصیلی باخودکارآمدی و خودتنظیمی دست یافت.

۶-‌شیرافکن، نورانی پور، کریمی و اسماعیلی(۱۳۸۷) نیز پژوهشی با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های مدیریت زمان بر کاهش اهمال‌کاری و ‌کمال‌گرایی دانشجویان انجام دادند. نتایج این پژوهش نشان داد که آموزش مهارت‌های مدیریت زمان در کاهش اهمال‌کاری و ‌کمال‌گرایی دانشجویان مؤثر بوده است.

۷-‌زیمرمن(۲۰۰۲) و پینتریچ(۲۰۰۰) طی مطالعات خود دریافتند،دانش‌آموزان دارای پیشرفت بالا،اغلب یادگیرندگان خودنظم یافته‌ای هستند. به عنوان مثال، دانش‌آموزان دارای پیشرفت بالا در مقایسـه با دانش‌آموزان دارای پیشرفت پایین، هدف یادگیریشان را به طور اختصاصی‌تری تنظیم می‌نمایند، یادگیریشان را بیشتر ارزیابی می‌کنند، خود وارسی بیشتری دارند و به صورت منظم‌تری پیشرفتشان را به سمت هدف ارزیابی می‌کنند(به نقل از پینتریچ، ۲۰۰۴).

۸-‌پینتریچ(۲۰۰۴) نیز طی مطالعه‌ای گزارش نمود دانش‌آموزانی که احساس کنند مطالب درسی برایشان جالب‌تر، مهمتر و مفیدتر است، از میزان راهبردهای یادگیری خودتنظیم بیشتری استفاده می‌کنند.

آیا خوردن غذاهای شیرین باعث ارتکاب جرم و نمایش رفتارهای ضد اجتماعی می شود؟در اوایل دهه۱۹۷۰و۱۹۸۰ادعاهای زیادی شد که به خاطر کنترل جنایات و ناامنی های اجتماعی جلوی عرضه مشروبات الکلی و نیز شیرینی جات گرفته شده و یا حداقل برای آن ها محدودیتی ایجاد گردد.مثال بارزی ‌در مورد انزجار از شیرینی،مربوط به سال۱۹۷۸می باشد که،طی آن دان وایت پس از به گلوله بستن آقای جرج مسکون،شهردار سانفرانسیسکو و آقای هاروی میلک،مشاور عالی شهر ادعا نمود او در حالت جنون و به هم خوردگی مغزش که عامل آن خوردن شیرینی جات بوده است ‌به این اعمال زشت و خشن دست زده است. (کارپر،۱۳۷۹،۴۲۱)

سوال این است،آیا مواد قندی باعث پر تحرک شدن می شود؟این گونه باور که مواد شیرین باعث بروز رفتارهای غیر عادی و حملات جنون آمیز در بعضی از افراد می شود به هیچ وجه عمومیت ندارد.در مطالعات انجام شده توسط مؤسسه‌ بین‌المللی بهداشت روانی،با چند مورد از این گونه مسایل،برخورد گردیده است، والدین چند کودک،از رفتارهای غیر طبیعی فرزندان خود،بعد از خوردن شیرینی جات گله مند بوده اند.نمونه ی واقعی این آزمایشات برروی۱۸نفر از کودکان پیش دبستانی از سنین۲تا ۶ساله انجام شده که۱۲نفر آنان در مقابل شیرینی جات حساسیت داشته و۶نفر بقیه عکس العمل خاصی رادر قبال خوردن شیرینی نشان نداده اند.کودکان دسته ی اول به نام کودکان حساس به قند و دسته ی دوم کودکان بی تفاوت در مقابل قند لقب گرفته اند.به کلیه کودکان تحت آزمایش در زمان‌های متفاوت مواد قندی طبیعی یا مصنوعی خورانیده شده و سپس آن ها را به حال خود گذاشتند تابا همدیگر بازی کنند.مشخص نبود که کدامیک از کودکان چه نوع چیزی خورده اند،ولی هر کدام ازآن ها برای مشخص کردن حرکات فیزیکی درحین بازی از لباس مخصوصی استفاده می‌کردند.از نحوه ی بازی کودکان کسی نمی توانست بفهمد که کدام پسر بچه به طور مخفی چه شربتی را خورده است.هیچ یک از والدین،مربیان و نظار قادر به دیدن تغییر محسوسی ‌در رفتار کودکان نبودند.کودکان شیرینی خورده،بیشتراز کودکان شیرینی نخورده،جنب وجوش از خودشان نشان نمی دادند.پژوهندگان در نهایت چنین جمع بندی کردند که خوردن مواد قندی ایجاد تحرک فوق العاده یا رفتار غیر عادی در کودکان به وجود نمی آورد.در واقع هر مطالعه ای که به صورت دو طرفه وبه روش سنتی تا کنون انجام شده بود این نتیجه را داشته که،شکر را برای جلوگیری از ارتکاب جرایم از سر قلاب بر دارید.من از نتیجه ی۵۰یا۶۰پروژه ی تحقیقی که رفتار کودکان را در قبال استفاده از شیرینی جات مورد مطالعه قرار داده است با اطلاع هستم.اگر شما به نتیجه این مطالعات دقت کنید متوجه خواهید شد که قند در نوع رفتار کودکان هیچ گونه تاثیری نداشته است. (کارپر،۱۳۷۹،۴۲۱-۴۲۲)

پس از بررسی نتایج مطالعات انجام شده علمی در سال۱۹۹۱دکتر دایان.ا.گنس از دانشگاه هاوایی چنین جمع بندی نمود که قند هیچ گونه عکس العمل نا مناسب اجتماعی و شرارت در کودکان به وجود نمی آورد چه نرمال باشند و چه حساس به قند.در هر حال،دکتر گنس حالات استثنایی را نیز از نظر دور نداشت.او به والدین هشدارداد محروم کردن کودکان از مواد قندی به خاطر جلو گیری از شرارت و رفتار های ناهنجار آن ها،درست نبوده و چه بسا ممکن است عواقب بدتری هم داشته باشد.دلیل آن چنین است که خوردن مواد قندی باعث آرامش خیال ‌و استراحت مغز شده وخونسردی رابه شخص برمی گرداندواز ارتکاب اعمال تند و خشونت بار جلوگیری می‌کند.دکتر بانی اسپرینگ استاد روان شناسی دانشکده ی پزشکی شیکاگو پیشنهاد می کند،آزاد گذاردن بیش از حد کودکان ممکن است آن ها را از حد اعتدال خارج نماید.

در این قبیل موارد است که،والدین گمان می‌کنند مصرف مواد قندی سبب نا آرامی و شرارت کودکان می‌گردد،در حالی که در اصل مواد قندی جزو مسکن ها به شمار می رود.باعث تعجب است که قند افراد شرور را ملایم تر می‌سازد.برطبق بررسی های انجام شده توسط گروه پژوهشگران دانشگاه ویسکانسین در مدیسون،حقیقت مبهوت کننده آن است که به نظر می‌رسد قند در تغییر و اصلاح رفتار تعدادی از افراد خاطی و شرور مؤثر واقع می شود.در طی انجام یک آزمایش دو منظوره،به تعداد۱۱۵نفر از مجرمین پسر زیر۲۰ساله و هم چنین به تعداد۳۹نفر پسران جوان دبیرستانی غیر مجرم،ضمن صبحانه،مقادیری دانه های غلات شیرین شده با شکر طبیعی یا مصنوعی داده شد.کل شکر مصرفی هر فرد در این آزمایش حدود۴۰ گرم بوده است.از کلیه افراد تحت آزمایش پس از خوردن صبحانه معمولی و صبحانه توام با شیرینی،تست کامل رفتاری به عمل آمد و این آزمایش دو بار تکرار گردید.دکتر جوزف.پی.نیومن رهبر تحقیق چنین جمع بندی نمود که هیچ گونه رفتار سویی که حاکی از تاثیر نامطلوب قند،در افراد باشد مشاهده نگردید. (کارپر،۱۳۷۹،۴۲۳)

این شخص می‌گوید،در واقع قند ها ممکن است در بچه های مشکل دار از نظر رفتاری تا حدودی باعث کاهش رفتارهای شرارت بار آن ها نیز بشود و این گونه بچه های شرور بعد از خوردن مواد قندی همراه با صبحانه ی خود آرام تر شده و رفتارهای مناسب تری را از خود نشان می‌دهند.البته باید اضافه کرد که افراد غیرمجرم نیز بعد از خوردن صبحانه،همراه با شیرینی،رفتارهای صمیمانه تری داشته اند.ولی در نهایت باید گفت ثابت گردیده قندو سایر کربوهیدرات ها،در افراد باعث کاهش فعالیت های دماغی می‌گردد. (کارپر،۱۳۷۹،۴۲۴)

در جمع بندی مطالب بالا می توان گفت قند ها به دونوع تقسیم می‌شوند. قندهای خوب (قند طبیعی) و قند های بد (قند صناعی).توصیه ما خوردن قند طبیعی درجهت رفع نیاز بدن و اجتناب از مصرف بیش از حد قند مصنوعی است.نقش شیرینی جات درارتکاب جرم یک نقش نسبی است،نه این که بخواهیم خوردن شیرینی را یک عامل مستقیم در رفتارهای مجرمانه بدانیم.نکته ی کلیدی حفظ تعادل در مصرف این گروه از مواد مغذی در زنجیره ی غذایی است.

منابع کربوهیدرات:لوبیا،غلات،نان سبوس دار،سویا، سیب،برنج،سیب زمینی، هلو و سایر میوه ها. (تبیان)

مبحث دوم:چربـی ها^[۴]