Df

chi2

P>chi2

y

تعامل زمان ها با مداخله

۱

۲

۲۱/۸۹

۰

۲

۲

۶۵/۹

۰۰۸۰/۰

Joint

۴

۸۶/۹۸

۰

Contrast

Std. Err.

Z

P>z

[۹۵% Conf.

Interval]

Y

تعامل زمان ها با مداخله

(time@trt)

(۲

Vs

base) 1

۶/۷-

۸۷۱/۰

۷۲/۸-

۰۰۰/۰

۳۰۸/۹-

۸۹۱/۵-

(۲

Vs

base) 2

۴/۱

۸۷۱/۰

۶۱/۱

۱۰۸/۰

۳۰۸/۰-

۱۰۸/۳

(۳

Vs

base) 1

۶-

۰۳۴/۱

۸۰/۵-

۰۰۰/۰

۰۲۷/۸-

۹۷۲/۳-

(۳

Vs

base) 2

۸/۲

۰۳۴/۱

۷۱/۲

۰۰۷/۰

۷۷۲/۰

۸۲۷/۴

جدول ۴-۹٫مقایسه دوبه‌دو میان نمرات مراتب مختلف آزمون در گروه آزمایش

at : trt = 1

تفاوت

انحراف معیار

z

P>z

[۹۵% بازه اطمینان]

زمان

۲

vs 1

۶/۷-

۸۷۱/۰

۷۲/۸-

۰

۳۰۸/۹-

۸۹۱/۵-

۳

vs 1

۶-

۰۳۴/۱

۸۰/۵-

۰

۰۲۷/۸-

۹۷۲/۳-

۳

vs 2

۶/۱

۵۰۹/۰

۱۴/۳

۰۰۲/۰

۶۰۰/۰

۵۹۹/۲

چنانچه در جدول فوق مشاهده می شود تفاوت نمرات «پس آزمون با پیش آزمون» و تفاوت «نمرات پیگیری با پیش آزمون» و نیز تفاوت «نمرات پس آزمون با پیگیری» در گروه آزمایش در سطح اطمینان ۰٫۹۵ معنادار هستند.

جدول ۴-۱۰٫مقایسه دوبه‌دو میان نمرات مراتب مختلف آزمون در گروه کنترل

at : trt = 2

تفاوت

انحراف معیار

z

P>z

[۹۵% بازه اطمینان]

زمان

۲

vs 1

۴/۱

۸۷۱/۰

۶۱/۱

۱۰۸/۰

۳۰۸/۰-

۱۰۸/۳

۳

vs 1

۸/۲

۰۳۴/۱

۷۱/۲

۰۰۷/۰

۷۷۲/۰

۸۲۷/۴

۳

vs 2

۴/۱

۵۰۹/۰

۷۵/۲

۰۰۶/۰

۴۰۰/۰

۳۹۹/۲

چنانچه در جدول فوق مشاهده می شود تفاوت نمرات «پس آزمون با پیش آزمون»، تفاوت «نمرات پیگیری با پیش آزمون» و نیز تفاوت «نمرات پس آزمون با پیگیری» در گروه کنترل به ترتیب در سطح اطمینان ۰٫۹۵ بدون معناداری آماری، با معناداری آماری و با معنادار آماری هستند.

۴-۳٫ جمع بندی یافته ها

جدول ۴-۱۱٫ میانگین و انحراف معیار گروه ها در پرسشنامه اضطراب زانک

گروه ها
اضطراب
میانگین
انحراف معیار

بازی درمانی شناختی-رفتاری

پیش آزمون

۲/۵۰

۴۸۹/۲

پس آزمون

۶/۴۲

۷۰۱/۲

پیگیری

۲/۴۴

۷۷۴/۲

درمان استاندارد در بیمارستان

پیش آزمون

۲/۴۹

۷۸۸/۱

پس آزمون

۶/۵۰

۰۷۳/۲

پیگیری

۵۲

۲۳۶/۲

با توجه به اینکه در آزمون های مانوا و xtmixed عامل های اصلی مداخله، زمان و نیز اثر تعاملی (زمان#مداخله) از لحاظ آماری معنادار بودند ‌بنابرین‏ در جدول زیر منبع دقیق تفاوت گروه ها ارائه شده است.

جدول ۴-۱۲٫آزمون contrast و simple effect برای مقایسه تفاوت های معنادار میانگین ها

‌گروه‌های مورد مقایسه
تفاوت میانگین ها
خطای استاندارد
سطح معناداری P>|z|
اضطراب (پیش آزمون تا پس آزمون)

1. بازی درمانی شناختی-رفتاری

۷٫۶-

۰٫۸۷۱۷۷۹۸

۰٫۰۰۰

1. درمان استاندارد

۱٫۴

۰٫۸۷۱۷۷۹۸

۰٫۱۰۸

اضطراب (پیش آزمون تا پیگیری)

1. بازی درمانی شناختی-رفتاری

۶-

۱٫۰۳۴۴۰۸

۰٫۰۰۰

1. درمان استاندارد

۲٫۸

۱٫۰۳۴۴۰۸

۰٫۰۰۷

اضطراب (پس آزمون تا پیگیری)

1. بازی درمانی شناختی-رفتاری

۱٫۶

۰٫۵۰۹۹۰۲

۰٫۰۰۲

1. درمان استاندارد

۱٫۴

۰٫۵۰۹۹۰۲

۰٫۰۰۶

با توجه به جدول فوق مشخص می شود که در کوتاه مدت (پیش آزمون تا پس آزمون) اثر مداخله باعث کاهش اضطراب افراد گروه آزمایش شده است در حالی که افراد در درمان های استاندارد بدون استفاده از بازی درمانی شناختی-رفتاری دارای افزایش اضطراب بوده اند اگرچه این افزایش معنادار نبوده است.

در بلند مدت (پیش آزمون تا پیگیری)، گروه آزمایش همواره کاهش معناداری در نشانه های اضطرابی را نشان می‌دهد، در حالی که گروه کنترل با افزایش معناداری در میزان اضطراب مواجه بوده است.

در فاصله کوتاه مدت پس آزمون تا پیگیری، که مداخله برای هیچ گروهی انجام نمی شده و فرض بر این بوده که افراد در صورت مواجهه با مشکل از یادگیری های قبلی بهنگام انجام مداخله و نیز کتابچه راهنمای تهیه شده کمک بگیرند افزایش معناداری در میزان اضطراب هر دو گروه دیده می شود. لیکن باید توجه داشت که در دراز مدت (پیش آزمون تا پیگیری) با کاهش کلی سطح اضطراب در گروه آزمایش و افزایش کلی سطح اضطراب در گروه کنترل مواجه هستیم.

فصل پنجم

بحث و نتیجه گیری

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی استفاده از مؤلفه‌ های مداخلات شناختی-رفتاری در بازی درمانی روی میزان اضطراب کودکان مبتلا به سرطان بوده است. بدین منظور میزان اضطراب کودکان مبتلا در دو گروه آزمایش و کنترل اثر بخشی این مداخلات با حالتی که تنها از درمان های استاندارد طبی و بدون هیچ گونه مداخله روان شناختی استفاده می شود با اندازه گیری های مکرر مورد مقایسه قرار گرفتند. مؤلفه‌ های شناختی-درمانی مورد استفاده در این پژوهش عبارت بودند از:

1. 1. مرحله آغازین مداخله (آشنایی، راپورت و ارزیابی): جملا ناتمام با عروسک و ترسیم نقاشی

1. 1. مرحله میانی (انجام مداخله و تصحیح تحریف های شناختی و مهارت های مقابله ای): تصاویر رنگی چهره، حساسیت زدایی منظم توسط داستان گویی و تمرینات رفتاری (ایفای نقش و پانتومیم)

1. مرحله پایانی (آماده سازی کودک و والدین برای اختتام درمان و تهیه کتابچه راهنما): ترسیم راهبردهای فراگرفته توسط کودک.

– دسترسی سریع به وجه نقد

– دسترسی به وجه نقد به طور فصلی

مزایا

– وثیقه گذاری مستلزم تحمل هزینه های اضافی

– مانده حسابهای دریافتی در حد قابل قبولی باشد.

– موجودی کالای کافی موجود باشد.

– سود تضمین شده بانکی بیش از حداقل نرخ بهره بانکی است.

معایب

– واحدهای اقتصادی جدید التأسیس

– واحدهای اقتصادی که به سرعت رشد می‌کنند.

استفاده کنندگان

۲-۶ تامین مالی میان مدت و بلند مدت

در عرصه مدیریت مالی دوره کوتاه مدت معمولا به بدهی های مربوط می شود که سر رسید آن ها در فاصله ای کمتر از یکسال است. اما اصطلاح تامین مالی بلند مدت به طور دقیق تعریف نشده. برخی واحدهای اقتصادی دور ه میان مدت رابرای تاریخ های سر رسید بیش از یک سال و کمتر از ۱۰ سال به کار می‌برند. برای برخی اشخاص وام ۸ ساله کوتاه مدت و برای برخی دیگر بلند مدت محسوب می شود. ولی به طور کلی وام های دارای سر رسید بیش از یک تا دو سال بلند مدت نامیده خواهد شد.

۲-۶-۱ روش های تامین مالی میان مدت و بلند مدت

جدول (۲-۳) : روش های تامین منابع مالی میان مدت و بلند مدت

وام های مؤسسات اعتباری
نام روش

وام های بلند مدتی که توسط واحد های اقتصادی بیمه و مؤسسات مالی به شرکت اعطا می شود.

تعریف

نرخ بهره این گونه وام ها بیش تر از بهره وام های بانکی است.

مزایا

این نوع وام ها معمولاً نیازمند مانده جبرانی نیست.

معایب

کلیه واحدهای اقتصادی کشور های صنعتی

استفاده کنندگان

وام های بانکی بلندمدت
نام روش

وام های بانکی دارای سررسید بیش از یکسال

تعریف

– بهره وام های میان مدت وبلند مدت تقریبا ثابت است.

– درموقع انعقاد قرارداد می توان درباره شریط قرارداد مذاکره کرد.

– مشتریان خوش حساب ازتسهیلات بهرمند می‌شوند.

مزایا

– مندرجات قراردادهای این وام ها محدودیت هایی برای واحدهای اقتصادی ایجاد می نمایند.

– نرخ بهره وام معمولاً بیش از نرخ بهره پایه است.

– پرداخت اقساط سالانه فشار زیادی و نقدینگی می آورد.

-وثیقه گذاری واحد اقتصادی محدود می شود.

معایب

واحدهای اقتصادی که می خواهند دارایی های ثابت یا سرمایه گذاری بلند مدت ایجاد کنند.

استفاده کنندگان

سهام عادی
نام روش

شرکت ها سهام عام خود رابه مردم عرضه می نمایند دارندگان سهام عادی مالکان نهایی شرکتند

تعریف

– فاقد سررسید هستند و تامین مالی دائمی هستند.

– واحداقتصادی الزام قانونی برای پرداخت سود سهام دارند.

– باانتشار سهام وضعیت کنترل و مالکیت واحد اقتصادی تغییرنمی کند.

مزایا

– هزینه این روش ازروش های دیگر تامین مالی بیشتر است.

– پرداخت سود سهام باعث صرفه جویی نمی شود.

– انتشار سهام عادی باعث می شود موقتاً سود سهم کاهش یابد واین موضوع ‌بر قیت سهام آثار منفی دارد.

معایب

کلیه شرکت های سهامی

استفاده کنندگان

اوراق مشارکت (بانام و بی نام) (با وثیقه و بدون وثیقه)
نام روش

اسنادی که انتشار دهنده آن تعهد می‌کند مبالغ معینی را در زمان‌های مشخص به دارنده آن ها پرداخت کند و درموعد مقرر اصل مبلغ را بازپرداخت کند.

تعریف

– هزینه بهره اوراق قرضه قابل قبول مالیاتی است یعنی هزینه مؤثر اوراق قرضه کم است.

– این روش بروام های بانکی کوتاه مدت ارجحیت دارد.

– برخی اوراق قرضه قابل تبدیل و برخی قابل بازخرید هستند.

– اگر نرخ بازده واحد اقتصادی بیش از نرخ بهره اوراق باشد روش مناسبی است.

مزایا

– اگر نرخ بازده واحداقتصادی کمتر از نرخ بهره اوراق باشد سود هرسهم به شدت کاهش می‌یابد.

– ناتوانی ‌در پرداخت اصل و فرع بهره می‌تواند موجب ورشکستی شود.

– قید و بندهای قرارداداوراق قرضه محدودیت های را برای واحد اقتصادی ایجادمی کند.

معایب

واحدهای اقتصادی دارای اعتبار تجاری

استفاده کنندگان

اجاره های بلندمدت (اجاره به شرط تملیک و اجاره عملیاتی)

نام روش

قرار دادی است که به موجب آن مالک دارایی ، دارایی رابه طرف دیگر قرار داداجاره می‌دهد تا درازای پرداخت مبالغ مشخص ازآن دارایی استفاده کند.

تعریف

– استفاده ‌از دارایی و پرداخت به صورت اقساط و ‌در بلندمدت

مزایا
معایب

– واحدهای اقتصادی جدید التأسیس درکشورهای صنعتی

– واحدهای اقتصادی صنعت حمل ونقل

استفاده کنندگان

سهام ممتاز
نام روش

نوعی سهام که دارنده آن نسبت به ‌درآمدها و دارایی ها ی واحد اقتصادی حق یا ادعای محدود معینی دارد

تعریف

– هزینه تامین مالی از طریق سهام ممتاز کمتر از سهام عادی است.

– دارندگان سهام ممتاز دارای مزایای محدود ی هستند.

– سهام ممتاز معمولاً بدون سررسید است.

– واحدهای اقتصادی نسبت به پرداخت سود سهام ممتاز الزام قانونی ندارند.

– سهام‌داران ممتاز فاقد رأی هستند.

مزایا

– اگر بازده واحد اقتصادی کمتر از هزینه سرمایه سهام ممتاز باشد سود هرسهم عادی کاهش می‌یابد.

-پرداخت سود سهام انباشته ممکن است واحد اقتصادی را با مشکلاتی مواجه کند.

– هزینه سهام ممتاز از اوراق قرضه بیشتر است.

معایب

کلیه شرکت های سهامی در کشور های صنعتی

استفاده کنندگان

۲-۷ سود انباشته

۲-۷-۱ تعریف

سود(زیان) انباشته یک مفهوم تاریخی است که نشان دهنده تجمع سود (زیان)پس از کسر سود تقسیم شده از بدو تأسیس شرکت های سهامی تا زمان گزارشگری مالی سال جاری است. سیاست تقسیم سود یکی از بحث برانگیز ترین مباحث مالی است. الگوهای نظری متضاد که گاها فاقد پشتوانه قوی تجربی هستند، به دنبال توضیح سیاست های تقسیم سود شرکت می‌باشند ( فرانک فیوتر^[۱۹]۱، ۲۰۰۲)

به عبارت دیگراصطلاح سود انباشته به سود خالص تقسیم نشده مؤسسه‌ اطلاق می شود که این سود از محل سود جاری یا سال‌های قبل به شکل سود سهام بین سهام‌داران توزیع نشده است، در توزیع این سود محدودیتی وجود ندارد. این نکته را باید به یاد داشته باشیم که حساب سود و زیان انباشته بیانگر وجوه نقد در شرکت نیست.

۲-۷-۲ عوامل مؤثر بردرصد تقسیم سود سهام

۲-۷-۲-۱ سود انباشته به عنوان یکی از منابع تامین مالی

سود خالص ممکن است به عنوان منبع تامین مالی سرمایه گذاری بلندمدت مورد استفاده قرارگیرد. در این رویکرد این فرصت برای مدیران مالی فراهم می شود که در صورت برخورد با پروژه های سودآور از سود تقسیم نشده به عنوان منبع تامین مالی استفاده کنند که در این راستا باید موارد زیرمورد توجه قرار گیرد.

– هزینه سرمایه سود انباشته از هزینه سرمایه سهام ممتاز و بدهی بیشتر است.

1. کیفیت رابطه درمانی^[۶۵]

در طول درمان بین درمانگر و مراجع یک رابطه همکارانه وجود دارد. آن ها سعی می‌کنند به کمک همدیگر مشکلات فردی مراجع و آنچه را که به آن ها در درمان کمک می‌کند، را درک کنند و روش‌های جدید در فرد برای تفکر و رفتار ایجاد کنند. در درمان شناختی-رفتاری، رابطه درمانی در بعضی از مواقع آموزشی است و درمانگر از تجربه های خود در تغییر تفکرات فردی استفاده می‌کند و راهنمایی در سطوح مختلف ارائه می‌دهد. در طول جلسه درمان هر دو طرف به گونه ای با هم کار می‌کنند تا شیوه هایی را برای رفتار و تفکر مراجع فراهم آورند. رابطه درمانی در این شیوه درمانی شبیه رابطه معلم و شاگردی است. درمانگر دانش خود را به کار می‌گیرد تا تفکر مراجع را به چالش بکشد و او را به سوی گزینش شیوه جدید تفکر سوق دهد (بک و همکاران، ۱۹۸۵).

1. تأکید بر زمان حال^[۶۶]

گذشته را نمی‌توان تغییر داد، اما تفکر کردن ‌در مورد گذشته (مانند حال و آینده) می‌تواند مفید باشد. درمان شناختی-رفتاری اساسأ بر آنچه که فرد احساس می‌کند و چگونگی کنار آمدن فرد با شرایط حاضر تمرکز دارد اگرچه احساسات و رفتار ها اغلب به واسطه تجربیات گذشته تعیین می‌شوند (بک و همکاران، ۱۹۸۵).

1. شکل بندی^[۶۷]

در درمان شناختی-رفتاری، درمانگر به کمک درمانجو شیوه درمانی را که برایش مفید است جستجو می‌کند و به کمک هم مدلی را طرح ریزی می‌کنند که در آن مشکلاتی که درمانجو با آن ها مواجه است و کارهایی که باید صورت گیرد، تعیین می‌گردد. این مدل یک شکل بندی نامیده می‌شود که معمولأ با ثبت احساسات فرد توأم است (بک و همکاران، ۱۹۸۵).

1. جلوگیری از بازگشت^[۶۸]

همان طور که اشاره شد، درمان شناختی-رفتاری از لحاظ زمانی محدود است و در یک دوره زمانی خاص تعریف می‌شود. هر چند اغلب جلسه های درمانی پیش از شروع درمان تعیین می‌شوند اما بسته به نظر درمانگر و نوع مشکل درمانجو قابل تغییر است. تعداد جلسات درمانی باید به گونه ­ای باشد که مشکل برطرف شود و از بازگشت آن جلوگیری به عمل آید. برای رسیدن ‌به این هدف بهتر است مهارت هایی را به مراجع برای مواجهه با مشکلات آینده آموزش داد تا در مواقع ضروری به وی کمک کند (بک و همکاران، ۱۹۸۵).

روان درمانی و روان درمانی گروهی

روان درمانی، کاربرد آگاهانه و عمدی روش‌های بالینی و مواضع بین فردی است که از اصول روانشناختی رایج به دست آمده و هدف آن کمک به افراد است تا رفتارها، شناخت‌ها، هیجان‌ها و یا سایر ویژگی‌های خود را در جهتی که شرکت کنندگان در درمان، آن را مطلوب می‌دانند، تغییر دهند (پروچسکا و نورکاس، ۱۹۵۷، ترجمه سید محمدی، ۱۳۸۳).

روان درمانی به رغم تفاوت‌های نظری، ویژگی مهم و محسوسی دارد که این ویژگی آن را از فعالیت‌های دیگری مانند بانکداری، کشاورزی و یا درمان جسمی متمایز می‌کند و روان درمانی­های گوناگون را به هم ربط می‌دهد. این ویژگی مهم از عوامل مشترک یا متغیرهای غیر اختصاصی تشکیل می‌شود که در تمام روان درمانی ها وجود دارد. کارشناسان بهداشت روانی از دیرباز متوجه شده اند که انواع مختلف روان درمانی در عناصر مشترکی از جمله حمایت، تغییر، بینش، تغییر رفتار، رابطه درمانی خوب و برخی خصوصیات درمانگر سهیم اند (واتسون^[۶۹]، ۱۹۴۰).

ریشه‌های روان درمانی گروهی در اعماق تاریخ بشر نهفته است. انسان از بدو تولد در گروه زندگی ‌کرده‌است و بیشتر اعمال خود از قبیل کار و عبادت را به صورت گروهی انجام داده است. انسان به عنوان یک موجود اجتماعی به تعلق، مورد قبول واقع شدن و مورد طلب و خواست بودن، محتاج است. اگر این نیازها برآورده نشود انسان بیمار می‌شود به عبارت دیگر، سلامت عمومی انسان وابسته به روابط گروهی است. گروه‌های درمانی هنگامی برای انسان ضرورت پیدا می‌کند که گروه‌های طبیعی موجود در زندگی او، از برآوردن نیازهایشان عاجز باشند (ثنایی، ۱۳۷۴).

کاپلان و سادوک (به نقل از اسلامی نسب، ۱۳۷۴)، روان درمانی گروهی را چنین تعریف کرده‌اند: نوعی درمان است که در آن، افراد دچار ناراحتی هیجانی که به دقت انتخاب شده اند به منظور کمک به یکدیگر در تغییر دادن شخصیت خود، در گروهی که به وسیله یک درمانگر آزموده هدایت می‌شود قرار داده می‌شوند. با بهره گرفتن از مانورهای تکنیکی و ساخته‌های فرضی و هدایت کننده، از تعامل اعضا برای ایجاد تغییرات استفاده می‌شود.

کاپلان^[۷۰] و سادوک در جای دیگر می‌گویند: گروه درمانی نوعی درمان گروهی است که در آن بیماران هم تیپ از نظر تشخیص، به طور دقیق انتخاب شده و در یک گروه گذاشته می‌شوند و توسط درمانگر، راهنمایی و رهبری می‌شوند. این به منظور کمک به بیمار دیگر است تا تغییرات خاصی از جهت تشخیصی و شناختی و بصیرت به خود، صورت گیرد و رهبر گروه به وسیله عوامل و روش‌های مختلفی، عکس العمل گروه را به کار می‌برد تا این تغییرات در بیماران ایجاد شود.

در واژه نامه پزشکی، روان درمانی گروهی چنین تعریف شده است: به کار بردن روش‌های روان درمانی روی یک گروه، از جمله بهره گیری از تاثیر متقابل اعضای گروه بر یکدیگر (اسلامی نسب، ۱۳۷۴).

گروه‌های درمانی نسبت به سایر روش‌های مداخله، فواید مشخصی دارند:

1. 1. اعضا می ­توانند شیوه برقراری ارتباط با دیگران را بررسی کنند و مهارت‌های اجتماعی موثرتری را بیاموزند.

1. 1. موقعیت گروه، رفتار جدید را تقویت و آزمایشگری را تشویق می‌کند و اعضا می‌توانند رفتارهای جدید را امتحان کنند و تصمیم بگیرند که آیا می‌توانند آن ها را خارج از زندگی گروه نیز به کار برند یا خیر.

1. 1. در بعضی گروه ها، زندگی روزانه مجددا احیا می‌شود، به ویژه اگر عضویت با توجه به سن، علایق، نژاد، زمینه فرهنگی، موقعیت اجتماعی- خانوادگی و نوع مشکل، متفاوت باشد. هنگامی که این ناهمگنی صورت گیرد، هر عضو از مزیت ارتباط با انواع مختلفی از شخصیت ها برخوردار می‌شود و بازخورد دریافتی را می‌توان در ‌مقایسه با بازخورد حاصل از یک موقعیت رو در رو، غنی تر و متنوع تر کرد.

1. 1. عوامل معینی که رشد شخصی را تسریع ‌می‌کنند به احتمال زیاد در گروه مطرح می‌شوند. برای مثال اعضا این فرصت را دارند که بر اساس تجربه دیگران درباره خودشان بیاموزند. توجه و رابطه هیجانی نزدیکی را که به آن ها امکان می‌دهد به صورت باز و گشوده برخورد کنند، تجربه نمایند و خودشان را با کوشش‌های سایر اعضای گروه هماهنگ کنند.

1. موقعیت گروه، فرصت مناسبی را برای اعضا مهیا می‌کند تا دریابند چگونه می‌توانند بر دیگران اثر گذارند (کوری^[۷۱] و کوری، ۲۰۰۲، ترجمه نقشبندی و دیگران، ۱۳۸۲).

افسردگی

مدل ها

ضریب تعیین

ضریب تعیین تعدیل شده

سطح معنی داری

مدلCAPM

۰٫۱۷۳۷۴۵

۰٫۱۶۷۳۹۰

۰٫۰۰۰۰۰۱

مدلSCAPM

۰٫۱۸۸۹۴۶

۰٫۱۷۶۳۷۲

۰٫۰۰۰۰۰۱

مدلKCAPM

۰٫۱۹۴۰۴۱

۰٫۱۷۵۱۵۲

۰٫۰۰۰۰۰۴

مدلTFPM

۰٫۲۰۰۸۴۳

۰٫۱۸۲۱۱۳

۰٫۰۰۰۰۰۲

مدلSTFPM

۰٫۲۹۲۵۲۰

۰٫۲۷۰۲۳۷

۰٫۰۰۰۰۰۰

مدلKTFPM

۰٫۲۹۹۳۵۱

۰٫۲۷۱۵۴۸

۰٫۰۰۰۰۰۰

مدل FFPM

۰٫۲۰۳۰۰۹

۰٫۱۷۷۹۰۷

۰٫۰۰۰۰۰۸

مدل SFFPM

۰٫۲۷۱۴۱۳

۰٫۲۴۲۵۰۱

۰٫۰۰۰۰۰۰

مدل KFFPM

۰٫۳۴۲۲۲۵

۰٫۳۱۰۶۵۱

۰٫۰۰۰۰۰۰

در توضیح نگاره ۴- ۶ می توان اشاره کرد که مدل CAPM می تواند۳۰٫۱۷ از تغییرات بازده مورد انتظار سهام را توضیح دهد. برای مدل SCAPM، افزایش کل عامل چولگی توانایی مدل را در برآورد نرخ بازده مورد انتظار افزایش می‌دهد، که ارزش متوسط ضریب تعیین برای کل پورتفوی ۰٫۱۸۸ بود. برای مدل KCAPM افزودن کل عوامل کشیدگی توانایی مدل در برآورد نرخ بازده مورد انتظار را افزایش می‌دهد و مقدار متوسط ضریب تعیین برای کل پورتفوی ۰٫۱۹۴ بود.

مدل سه عامله (پنل۳-۴) مقدار ضریب تعیین متوسط (۰٫۲۰۰۸۴۳) بهتری از مدل یک عامله در برآورد نرخ بازده مورد انتظاردارد. با افزودن چولگی در مدل سه عامله، مجموع متوسط توانایی مدل ها را برای برآورد نرخ بازده مورد انتظار سهام به ۰٫۲۹۲۵۲۰ افزایش می‌دهد. افزودن کشیدگی به مدل سه عامله علاوه بر چولگی (پنل۴-۴) توانایی مدل‌ها برای برآورد بازده متوسط سهام مورد انتظار را تا ۰٫۲۹۹۳۵۱ در مجموع افزایش داد.

در مدل چهار عامله (پنل ۳-۷) مقدار ضریب تعیین متوسط نسبت به مدل سه عاملی فاما و فرنچ افت می‌کند و مقدار آن به ۰٫۲۰۳۰۰۹ می‌رسد. افزایش شاخص چولگی در مدل ۴ عامله متوسط مقدار کلی ضریب تعیین را تا ۰٫۲۷۱۴۱۳ افزایش می‌دهد. افزودن کشیدگی جایگزین در مدل چهار عامله (پنل ۳-۹) متوسط مقدار کلی ضریب تعیین به۰٫۳۴۲۲۲۵ افزایش می‌یابد که به طور قابل توجهی مدل های دیگر را تحت تاثیر قرار می‌دهد. به طور کل می توان از اطلاعات حاصله این نتیجه را گرفت که مدل قیمت گذاری چهار عامله با افزودن کشیدگی (KFFPM) در توضیح تغییرات بازده مورد انتظار سهام با مشاهده ی ضریب تعیین کل مدل ها یا هر پورتفوی بهتر از سایر مدل‌ها بوده است. این مدل نشان می‌دهد که نه فقط عوامل بازار در برآورد جایگزین های ریسک کافی نیستند بلکه عوامل اندازه ی شرکت، نسبت BE/ME، گشتاور، چولگی و کشیدگی هم موثرند.

تفاوت بین ضریب تعیین و ضریب تعیین تعدیل شده می‌تواند ناشی از حجم نمونه و تعداد متغیرها باشد در صورتی که نمونه کوچک باشد، ضریب تعیین تعدیل شده برای تفسیر مناسبتر است با بزرگتر شدن حجم نمونه این دو ضریب به هم نزدیک می‌شوند. با افزودن تعداد متغیر ها به مدل رگرسیون، مقدار ضریب تعیین ممکن است افزایش یابد برای جلوگیری از این وضعیت و کنترل تورش از ضریب تعیین تعدیل شده استفاده می‌گردد. همان طوری که قابل مشاهده است مدل KFFPM بالاترین ضریب تعیین را به خود اختصاص داده است و بهترین مدل محسوب شده است.

H0: b=0رابطه خطی معنی داری بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته وجود ندارد

H₁: b رابطه خطی معنی داری بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته وجود دارد ۰

نحوه تحلیل آزمون معنی داری R² برای مدل ها :

چنانچه سطح معنی داری کوچکتر از ۵% باشد فرض H0 رد می شود و فرض مقابل H₁ پذیرفته می شود. نتایج رگرسیون وهمانطوری که نگاره۴-۵ نشان می‌دهد سطح معنی داری تمام مدل ها کوچکتر از ۵% است، پس فرض H0 برای تمام مدل ها رد می شود که نشان می‌دهد رابطه ی خطی معنی داری بین متغیر های مستقل و متغیر وابسته در مدل ها وجود دارد. کمتر بودن ضریب تعیین تعدیل شده مدل FFPM از مدل سه عامله فاما و فرنچ نشان دهنده ی این است که افزودن متغیر WML به مدل فاما و فرنچ بر خلاف بورسهای سایر کشورها نمی تواند توضیح بهتری برای تغییرات بازده داشته باشد. پس هر آنچه که در بازار های نیمه کارا صدق کند ممکن است در بازار ضعیف صدق نکند. مدل ۳-۹ نشان می‌دهد که با افزودن چولگی و کشیدگی به مدل FFPM متغیرهای مستقل تغییرات بازده سهام را بهتر توضیح می‌دهند. مدل ۳-۹ نشان می‌دهد متغیرهای مستقل MKT ، SMB ، HML، WML با افزودن چولگی و کشیدگی ۳۴% از تغییرات بازده سهام را مشخص می‌کند و به عبارتی دیگر ۳۴% از تغییرات بازده سهام در بازار بورس تهران در دوره زمانی ۸۶-۸۹ به اطلاعات حسابداری واکنش نشان می‌دهد. پس ۶۶% تغییرات بازده سهام توسط اطلاعات حسابداری و متغیرهای این تحقیق توضیح داده نشده است و با پارامترهایی مشخص می شود که ارتباطی با اطلاعات حسابداری و متغیرهای محاسبه شده در این تحقیق ندارد.

نتایج مدل CAPM : همان طوری که در نگاره۴-۷ مشاهده می‌گردد و قبلا ذکر گردید ضریب تعیین (R-squared) این مدل در دوره ی چهار ساله ۸۶-۸۹ در آماره های موزون(وزنی) ۱۷% است که بدین معنی است که فقط ۱۷ درصد تغییرات بازده مورد انتظار سهام با متغیر RM_RF توضیح داده می شود.

نگاره ۴-۷ مدل CAPM

Variable

Coefficient

Std. Error

t-Statistic

Prob.

C

-۰٫۱۴۹۷۹۸

۰٫۰۰۱۹۸۸

-۷۵٫۳۵۹۰۲

۰٫۰۰۰۰

RM_RF

۰٫۰۲۷۷۸۹

۰٫۰۰۴۵۹۰

۶٫۰۵۴۴۴۸

۰٫۰۰۰۰

Weighted Statistics

R-squared
۰٫۱۷۳۷۴۵

Mean dependent var

-۰٫۳۵۵۸۱۸

Adjusted R-squared

۰٫۱۶۷۳۹۰

S.D. dependent var

۰٫۲۴۰۶۲۹

S.E. of regression

۰٫۰۶۷۹۴۷

Sum squared resid(SSR^[26])

۰٫۶۰۰۱۹۰

F-statistic

۲۷٫۳۳۶۵۰

Durbin-Watson stat

۲٫۰۰۸۶۰۲

Prob(F-statistic)

۰٫۰۰۰۰۰۱

در نگاره ۴-۸ مدلCAPM با افزودن چولگی (SCAPM) به تصویر کشیده شده است که نتایج این مدل نیز نشان می‌دهد. متغیرهای مستقل بتا (صرف ریسک بازار) و چولگی ۱۸درصد تغییرات بازده مورد انتظار سهام در یک دوره چهار ساله را توضیح می‌دهد.

در سال۲۰۰۲ در کشور اسپانیا Pablo Fernández در مقاله ای باعنوان”سه روش ارزشیابی مدل سود باقیمانده ومدل جریان نقدی تنزیل شده”نشان داد که سه روش شامل منفعت اقتصادی(EP)، EVA وارزش افزوده نقدی(CVA) دردومدل سود باقیمانده و جریان نقدی تنزیل شده بازده‎یکسان دارند.

پن من (۲۰۰۵) نشان داد که مدل ارزیابی سود باقمیانده، برآوردهای صحیح تر و کم نوسانتری از ارزش، نسبت به مدل رشد غیرعادی سود ارائه می‌دهد.

Qiang Chengدرسال ۲۰۰۵ در دانشگاهBritish Columbia تحقیقی تحت عنوان “عوامل تعیین کنندهRI”را انجام داد که درمجله”بررسی‌های حسابداری”منتشرشد. در این مقاله با تحلیل وبررسی تأثیر پروسه‎های ارزشزایی وثبت ارزش برROE غیر عادی، عوامل سود مازاد (RI) که باBV ارزیابی می‎شود‎یعنی همان بازده غیر عادی حقوق صاحبان سهام را مورد بررسی قرار داده وبیان کرد کهROE غیر عادی صنعت با متمرکز کردن صنعت ‌و موانع ورود به صنعت و عوامل حسابداری محافظه کارانه صنعت افزایش می‎یابد و ترکیب عوامل فوق وسهم بازار شرکت واندازه شرکت با مدلRI توانایی مدل رادر توضیح نسبتP/B افزایش می‎دهد.

بریف (۲۰۰۷) ‌به این نتیجه می‌رسد که مدل ارزیابی رشد غیرعادی سود، پیچیده تر از مدل ارزیابی سود باقیمانده است این پیچیدگی هم به خاطر پویایی و هم به خاطر تفسیررشد غیرعادی سود در مقایسه با سود باقیمانده است.

۲-۴-۲٫ تحقیقات داخلی

پورحیدری و همکاران ( ۱۳۸۴ ) با بررسی محتوای اطلاعاتی سود حسابداری و ارزش دفتری شرکت در تعیین قیمت سهام شرکت‎های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهرا ن ۱۳۷۵ ‌به این نتیجه رسیدند که اولاً، بخش قابل توجهی از تغییرات طی (سال‎های ۱۳۸۳ ) ارزش شرکت به وسیله ی سود تعیین می شود، ثانیاًً، عمده ی قدرت توضیح دهندگی مجموع سود و ارزش دفتری شرکت به خاطر سود است و ثالثاً، ارزش دفتری شرکت از قدرت توضیح دهندگی مناسبی در مقایسه با سود هر سهم برخوردار نیست.

محمودآبادی ( ۱۳۸۵ ) با بررسی ۱۰۲ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ۱۳۷۳ با روش ترکیبی ‌به این نتیجه رسید که مدل (ارزش گذاری طی سال‎های ۱۳۸۲ )اولسون به خوبی توانایی پیش‌بینی ارزش شرکت را دارد.

سعیدی و قادری ( ۱۳۸۶ ) با انجام پژوهشی (طی سال‎های ۱۳۸۴ ) ارزش دفتری و سود حسابداری نسبت به گردش وجوه نقد عملیاتی و سرمایه گذاری دارای قدرت توضیحی بیش تری در تعیین ارزش شرکت‌آموزش‌ها هستند و هم چنین قدرت توضیحی ارزش دفتری به تنهایی بالاتر از قدرت توضیحی سود حسابداری در تعیین ارزش شرکت‌آموزش‌ها است.

سید عباس‎هاشمی‎و‎هادی امیری( ۱۳۹۲) در تحقیقی تحت عنوان تاثیر به کارگیری هزینه سرمایه بر رابطه سود و بازده سهام ‌به این نتیجه رسیدند که میان متغیرهای سود حسابداری و بازده جاری سهام، ارتباط معنادار و مستقیمی‎وجود دارد و متغیر مستقل تغییر در سود خالص بر این رابطه تاثیر گذار است. همچنین در صورتی که با بهره مندی از مفهوم سود باقیمانده، تغییر در سود به اجزای آن تجزیه گردد، این اجزا ارتباط سود حسابداری و بازده جاری سهام را تقویت می‎نمایند. در خصوص ارتباط متغیرهای سود حسابداری و بازده آتی سهام، نتایج حاصله هیچگونه ارتباط معناداری را نشان نمی‎دهد.

فصل سوم

روش تحقیق

۳ ـ ۱٫ مقدمه

در این فصل توضیحاتی درمورد جامعه آماری، نحوه انتخاب نمونه، چگونگی جمع‌ آوری اطلاعات، روش تحقیق، فرضیه تحقیق ونحوه آزمون فرضیه ارائه می‎شود. همچنین نحوه اندازه گیری متغیرهای مستقل و وابسته واطلاعات مورد نیاز برای هرکدام بیان می‎گردد. مسلماًً جمع‌ آوری اطلاعات صحیح می‎تواند در غنی سازی تحقیق مؤثر واقع شود واعتماد محقق را نسبت به نتایج به دست آمده وتعمیم آن ها به کل جامعه تأمین نماید.

۳ ـ ۲٫ روش تحقیق

روش انجام این تحقیق، توصیفی واز نوع همبستگی است. از آنجا که این تحقیق به توصیف شرایط موجود بدون دخل وتصرف می‎پردازد وبا توجه به آنکه قضاوت‌های ارزشی در این تحقیق کم رنگ است تحقیق حاضر درزمره تحقیقات توصیفی حسابداری است. ‌به این دلیل همبستگی است که در این تحقیق رابطه بین متغیر‌آموزش‌ها مورد بررسی قرار می‎گیرد.

همچنین تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع از تحقیقات توصیفی حسابداری به شمار می رود زیرا که این تحقیق به توصیف شرایط موجود بدون دخل وتصرف در آن می‎پردازد. این تحقیق از نظر ماهیت داده‌آموزش‌ها جزء تحقیقات کمی‎محسوب می‎شود به دلیل اینکه از آمار و ارقام و اعداد استفاده می‎کند. تحقیق حاضر به بررسی روابط بین متغیر‌آموزش‌ها پرداخته و در پی اثبات وجود این رابطه در شرایط کنونی بر اساس داده‎های تاریخی می‎باشد ‌بنابرین‏ میتوان آن را از نوع پس رویدادی طبقه بندی نمود. در اینگونه تحقیقات پژوهشگر به بررسی علت و معلول متغیر وابسته و متغیر مستقل پس از وقوع می‎پردازد. در این تحقیقات بین متغیر‌آموزش‌ها‎یک رابطه آماری وجود دارد که هدف بررسی این رابطه می‎باشد. همچنین این تحقیق جزء تحقیقات تجربی حسابداری می‎باشد و روش مورد استفاده این تحقیق روش همبستگی می‎باشد.

پس از جمع‌ آوری داده‌آموزش‌ها، با بهره گرفتن از نرم افزار صفحه گسترده Excell محاسبات وطبقه بندی داده‌آموزش‌ها برای آزمون فرضیات انجام گردیده وسپس برای آزمون فرضیات ازنرم افزار Spss و Eviews استفاده شده است.

۳ـ ۳٫ فرضیات تحقیق

فرضیه اصلی : بین رشد سود باقیمانده و بازدهی سهام رابطه مثبت وجود دارد.

فرضیه فرعی اول : بین رشد سود خالص و بازدهی سهام رابطه مثبت وجود دارد.

فرضیه فرعی دوم : بین هزینه فرصت سرمایه گذاری و بازدهی سهام رابطه منفی وجود دارد.

۳ـ۴٫ معرفی مدل‎های تحقیق و اندازه گیری متغیرها

برای آزمون فرضیات از مدل‎های تجربی و عملی استفاده می‎گردد. متغیرهای وابسته و مستقل و مدل نهایی که در این تحقیق مورد استفاده قرار می‎گیرند تشریح می‎گردد.

مدل ارزشیابی سود باقیمانده : در اصل، این مدل برگرفته از مدل سود نقدی تنزیل شده است ولی با کیفیت بالاتری، ارزش شرکت را تعیین می کند. این مدل علاوه براین که به عنوان مدل ارزشیابی به کار می رود، ابزاری برای تعیین سطح رشد واحد تجاری در آینده نیز می‌باشد. در این مدل، ارزش سهام یک شرکت تابعی از مجموع ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام، سودهای حسابداری پیش‌بینی شده و سودهای عادی است.

Eastonو Harris رابطه بین سود و بازده را بداین صورت بیان می‎کنند:

RETMt = α۰ + α۱ NIt + α ۲ ΔNI t + ɛ

که در آن RETM معیاری از بازده تعدیلی بازار است. NI سود و ΔNI تغییر در سودهاست.

چون NOPAT مجموع سود خالص پس از کسر مالیات و بهره است میتوان سود باقیمانده(RI) را به صورت زیر بیان کرد:

RI t= NI t + INT t * (1 – t) – WACC t * IC t-1

که NI t سود خالص دوره طبق اصول پذیرفته شده حسابداری و INT t هزینه بهره و t نرخ مالیات و IC t-1 سرمایه گذاری سرمایه برای ابتدای سال است.

به همین طریق RI در دوره قبلی برابر است با:

RI t-1= NI t-1+ INT t-1*(1-t) -WACC t-1* IC t-2