۲-۲۸ تأثیر طرح هدفمند کردن یارانه ها بر مصرف آب :
معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا گفت: مصرف آب در کشور پس از اجرای هدفمندی یارانه ها و در هفته اول به طور متوسط در تمام استان های کشور ۵ در صد کاهش داشت اما پیشبینی می شود که روند کاهشی مصرف آب در روزهای آینده بیش از این عدد شود.
وی ادامه داد: هنوز مشترکان آب به طور کامل از چگونگی صرفه جویی آب مطلع نیستند بنابرین درآیند نزدیک این وضعیت بهبود پیدا خواهد کرد.
محمد رضا فرزین سخنگوی کارگروه تحول اقتصادی دولت در مصاحبه با این خبرگزاری گفت : در ۹روز نخست اجرای قانون هدفمندی یارانه ها میزان مصرف انرژی در ایران کاهش یافته است.
دولت ایران از ۱۹ دسامبر قانون هدفمند سازی یارانه ها و حذف تدریجی یارانه ها را آغاز کردهاست. در نتیجه اجرای این طرح قیمت بنزین، گازوئیل، گاز و برق و آب به شدت افزایش یافته و دربرخی موارد پنج برابر شده است. ایران قصد دارد بر اساس برنامه پنج ساله یارانه انرژی را که هرسال ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه بر بودجه تحمیل میکند حذف کند . (الهام خامچیان ، ۱۳۹۰)
۲-۲۹ تأثیر هدفمند کردن یارانه حامل های انرژی در بخش صنعت :
هدفمند کردن یارانه ها و آزادسازی قیمت حامل های انرژی برای بخش صنعت کشورمان نه یک تهدید، بلکه یک فرصت برای افزایش کارایی و بهره وری آن ها است . هدفمند کردن یارانه ها در بخش صنعت آثار متعددی دارد اما سه اثر آن بسیار مهم است :
منافع انرژی برای استفاده در بخش تولید آزاد می شود ، به این معنا که صنایع تلاش خواهند کرد ، در موقعیت هایی که محصولات اثرگذار در مصرف انرژی یا محصولات انرژی بر تقاضاها جابه جا می شود . به این معنا که تقاضا برای خدمات امکان پذیر است در مصرف انرژی صرفه جویی کنند .
برای و محصولات پربازده افزایش مییابد ، که این یک اثر مثبت است .
یافتن راهکارهایی در جهت کاهش هزینه تولید است .
باید یادآور شد که، غیر از محور یارانه ها که یک وجه دو سویه دارد ، بقیه محورهای طرح تحول برای صنایع یک فرصت محسوب خواهند شد و موجب بهبود فضای کسب و کار میشوند . بنابرین هدفمند کردن یارانه ها هم میتواند یک فرصت و هم یک تهدید باشد . ( شاکری ،۱۳۸۹ )
۲-۳۰ ملاحظات اجرایی هدفمند کردن یارانه ها :
انتظار بر این است تا با هدفمندسازی یارانه های انرژی، کارایی نظام اقتصادی از طریق آزادسازی قیمت انرژی افزایش یابد، مصرف انرژی بهینه و قاچاق آن کاهش یابد، مخارج عمومی کاهش و عدم تعادل های بودجه ای رفع گردد و شکاف مصرف انرژی بین گروههای درآمدی کاهش یابد.
در این میان توجه به برخی ملاحظات و پیش شرط هایی برای موفقیت سیاست هدفمندسازی یارانه ها ضروری است :
تلاش برای کنترل افزایش قیمت ها و تورم.
توجه به شناسایی و پالایش خانوارهای هدف و توجه به برخی تغییرات در وضعیت خانوارها در طول دوره اجرای طرح.
استقرار نظام مناسب پرداخت یارانه نقدی.
کاهش هزینه های اداری و تشکیلاتی هدفمند کردن یارانه ها.
عدم تأثیر منفی شناسایی فقرا از نظر روانی و شخصیتی.
تبیین ابعاد و پیامدهای احتمالی برای مدیران اجرایی
اهداف اصلی این طرح بهبود نظام هدفمند کردن یارانه، بهبود بهره وری تولید و فرایندها، مدیریت مصرف بهینه، استفاده مطلوب از منابع، عدالت، کاهش تورم و افزایش اشتغال است. لذا در تمام مراحل تصویب و اجرا بایستی فرایند را با اهداف سنجید و هر کجا به این اهداف خدشه وارد شد، با تدبیر اصلاح شود.
در بررسی ابعاد لایحه حتماً آثار اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی مدنظر گرفته شود، ظرفیت اجتماعی مردم، مهار تورم و آثار هر یک از احکام توسط کارشناسان و نمایندگان محترم مجلس به طور دقیق بررسی و بدون کوچکترین ملاحظه بیان شود.
این طرح دارای مزایا و منافعی مانند مدیریت مصرف، مشارکت مردم در مدیریت منابع ملی، بهبود فرایندها و بهره وری، بسترسازی برای آزادسازی اقتصاد در چارچوب اصل ۴۴ ، ارتقاء مدیریت دولتی و شرکت های دولتی، ایجاد بستر اشتغال به شرط تدوین درست و اجرای درست تر در پی دارد، اما مهمترین بعد یا نقطه منفی این طرح آثار تورمی مستقیم، غیرمستقیم و انتظاری آن است.
لذا از آنجا که لایحه هدفمند کردن یارانه ها بر آن است که دولت اجازه داشته باشد حداکثر ظرف پنج سال قیمت سایر کالاها و خدمات اساسی و همگانی غیرحاکمیتی را حداقل معادل قیمت تمام شده آن ها تعیین کند. این اراده دربردارنده نکات بسیار اساسی و مهمی برای اقتصاد و برای زندگی عادی مردم است که به ضرورت و به صورت گزینشی به بعضی از آن ها اشاره می شود.
توجه به کالاها و خدمات همگانی غیرحاکمیتی.
قیمت تمام شده که آیا قیمت تمام شده حداقل بوده و یا میتواند در هر قیمتی بالاتر از آن هم باشد .
قیمت تمام شده کالای اساسی.
مجموعه تحت پوشش نهادهای حمایتی وحفظ کرامت و منزلت انسانی.
آمارهای دولتی و قضاوت های جهانی.
عواملی مؤثر بر دستمزدها.
با توجه به ملاحظات اشاره شده از کلیه دست اندرکاران امر به ویژه مجلس و دولت انتظار می رود تا با توجه به ابعاد و نتایج مثبت و منفی این طرح و نیز ابهاماتی که پیرامون این لایحه وجود دارد توجه لازم را به عمل آورده تا این جراحی بزرگ را با موفقیت به انجام برسانند تا بیم به امید تبدیل شود. ( احمدی ،ماهنامه هدایت ،سال نهم )
۲-۳۱ تاثیر هدفمند سازی بر شهرداریها:
یکی از نهادهایی که به احتمال قوی در معرض نوسانات ناشی ازافزایش قیمتهای حامل های انرژی قرار دارد و نظام مالیش دوچار مشکل خواهد شد شهرداریها میباشند لذا هر شهرداری لازم است با بررسی نظام درآمد و هزینه خود مهمترین کانالهای اثر گذاری افزایش قیمت حامل های انرژی را بر درآمدها و هزینه های خود شناسایی نماید و با مطالعات لازم میزان کاهش درآمد و افزایش هزینه ها را در هر یک از کانال ها محاسبه نماید تا تصویر روشنی از عدم تعادل مالی خود به دست آورد(ع یاوری و ع نصیری،۸۹)
اگر شهرداری را به مثابه یک بنگاه اقتصادی در نظر بگیریم به طور مستقم یا غیر مستقیم، و منفی یا مثبت تحت تاثیر افزایش قیمت نهاده های انرژی قرار میگیرد زیرا شهرداری ها به طور متوسط ۳۰ درصد از بودجه خود را صرف حمل و نقل و ساخت و سازهای شهری می نمایند که انتظار می رود این بخش از هزینه ها به صورت مستقیم و منفی بودجه شهرداری را تحت تاثیر قرار دهد و از طرفی بیش از ۵۰ درصد منابع بودجه ای شهرداری از محل درآمد عوارض ساختمانی میباشد که بیش از ۸۰ درصد این ردیف درآمدی از محل فروش تراکم میباشد و آشکار است که با حذف یارانه های حامل های انرژی و تغییر در قیمت مصالح ساختمانی بازار مسکن تحت تاثیر قرار گرفته و درآمد شهرداری از این موضوع تاثیر می پذیرد.(نعمت اله اکبری و هما جمشیدی،۹۰)
