وایت[۱۷] (۱۹۸۸؛ به نقل از آقایوسفی،۱۳۸۰ ) مقابله را تلاشهای فعال برای حل تنیدگی و آفرینش راه های کاری برای چالشها و خواسته های هر مرحله از تحول دانسته و شامل سه مؤلفه فهم، موقعیت مشکل، انجام عمل مناسب( حل مسئله) و داشتن هیجانات قدرتمند میداند.
تعاریف و تعابیر مطرح شده در امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای ما را در جستجوی یافتن ارتباط میان این دو مؤلفه ترغیب نمود و اینکه این سوال مطرح میشود که آیا میان امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای ارتباطی وجود دارد؟
.سؤالهای پژوهش:
این پژوهش بر آن است تا روشن سازد که:
-
- آیا بین امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای دانشجویان رابطه وجود دارد؟
-
- آیا بین امید به زندگی دانشجویان دختر و پسر تفاوت وجود دارد؟
-
- آیا بین راهبردهای مقابله ای دانشجویان دختر و پسر تفاوت وجود دارد؟
-
- آیا بین امید به زندگی و وضعیت اشتغال دانشجویان رابطه وجود دارد؟
-
- آیا بین امید به زندگی و راهبرد های مقابله ای مسئله مدار رابطه وجود دارد؟
- آیا بین امید به زندگی و راهبرد های مقابله ای هیجان مدار رابطه وجود دارد؟
اهمیت و ضرورت تحقیق
آثار سودمند امید بر سلامت جسمانی و روانی در پژوهش های مختلفی تأیید شده است(کاترین[۱۸] و همکاران، ۲۰۰۳). به عنوان مثال همبستگی مثبت امید با عاطفه مثبت، احساس خود ارزشمندی حرمت خود و همبستگی منفی با افسردگیو اضطراب نشان داده است( اشنایدر[۱۹]، ۲۰۰۲).
یکی از مؤلفه های اساسی بهداشت روانی مهارتهای مقابله ای است.روش مقابله نزد افراد متفاوت است. بعضی از واکنشها سازگارانه هستند و فرد را بسوی یک وضع تعادل بیشتر و کاهش فشارهای کلی سوق می دهدو بعضی دیگر از واکنش ها ناسازگارانه بوده و نه تنها فشار روانی را به طور مطلوبی کاهش نمی دهد بلکه مشکلات ثانوی بیشتری به وجود می آورند و تاثیر منفی بر وضع آتی فرد می آورد( صیادی، ۱۳۸۸).
وجود و داشتن امید در زندگی از ویژگی های لازم و ضروری برای هر فردی در سرتاسر زندگی و در تمامی موقعیتها میباشد.امید به زندگی در سلامت روانی، کیفیت زندگی، اعتماد به نفس و در بسیاری دیگر از عوامل نقش بسیار مهمی دارد. چرا که امید داشتن در زندگی نقطه شروعی است دوباره در زندگی.
با امید می توان میسر کرد زندگی خوبی که در آن با سلامت روانی بالا و اعتماد به نفس بالا فرد میتواند زندگی خوبی داشته باشد.
و اگر بتوان در هر موقعیت استرس زا یا اضطراب آور به طور شایسته مقابله کنیم و از راهبردهای مقابله ای استفاده کرد قطعا می توان امید به زندگی را افزایش داد و در نهایت در سلامت روانی خوبی به سر برد.
ضرورت و هدف از انجام این پژوهش این است که با بررسی رابطه امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای افراد با جنسیت و وضعیت اشتغال آن ها به تشخیص بهتر پرداخته تا از این طریق به نتایج دقیق تری دست یافته و نیز با انجام این پژوهش هر چند کوچک در راه پیشرفت و توسعه دانش گام نهد.
اهداف پژوهش
هدف کلی:
بررسی رابطه امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای دانشجویان دانشگاه اسلامشهر.
اهداف فرعی:
-
- تعیین رابطه امید به زندگی و راهبر دهای مقابله ای دانشجویان.
-
- تعیین رابطه امید به زندگی با جنسیت دانشجویان.
-
- تعیین رابطه راهبردهای مقابله ای با جنسیت دانشجویان.
- تعیین رابطه امید به زندگی با وضعیت اشتغال دانشجویان.
فرضیه های پژوهش
-
- بین امید به زندگی و راهبردهای مقابله ای دانشجویان رابطه وجود دارد.
-
- بین امید به زندگی دانشجویان زن و مرد تفاوت وجود دارد.
-
- بین راهبردهای مقابله ای دانشجویان زن و مرد تفاوت وجود دارد.
- بین امید به زندگی دانشجویان شاغل و غیر شاغل تفاوت وجود دارد.
متغیرها پژوهش:
متغیر پیش بین: امید به زندگی
متغیر ملاک: راهبردهای مقابله ای
متغیر کنترل: دانشجویان، جنسیت
تعاریف نظری مفاهیم
امید به زندگی:
امید یکی از ویژگی های زندگی است که ما را به جستجوی فردای بهتر وا می داردو امید یعنی موفقیت و آینده بهتر و دلیلی برای زیستن وقتی امید وجود داشته باشد شادی و سرور در زندگی حضور خواهد داشت.
امید به معنای یکی از منابع مقابله ای انسان در سازگاری با مشکلات و حتی بیماریهای صعب العلاج در نظر گرفته می شود( دوزارت[۲۰]، ۲۰۰۳). همچنین امید میتواند به عنوان یک عامل شفا دهنده، چند بعدی، پویا و قدرتمند توصیف شود و نقش مهمی دز سازگاری با فقدان داشته باشد( هارپر[۲۱]،۲۰۰۴).
راهبردهای مقابله ای:
راهبردهای مقابله ای رفتارهایی هستند که افراد در هنگام واکنش به رفتارهای فشار آفرین و یا به هنگام تجربه هیجانهای شدید در پیش می گیرند. این راهبردها به یکی از سه شکل راهبردهای هیجان مدار، مسئله مدار و اجتنابی نمود مییابند( کیلوک[۲۲] و همکاران، ۲۰۱۱).
راهبردهای مقابله ای مسئله مدار:
راهبردهای مقابله ای مسئله مدار یا انطباقی اعمالی است که باعث کاهش فشار روانی و رسیدن به حالت تعادل روانی میشوند(پاول[۲۳] و انریقت[۲۴]، ۱۹۹۰).
راهبردهای مقابله ای هیجان مدار:
راهبردهای هیجان مدار یا غیر انطباقی اعمالی هستند که به تشدید انتظارات موجود کمک میکنند و باعث بی ثباتی و عدم تعادل سیستم روانی میشوند(پاول[۲۵] و انریقت[۲۶]، ۱۹۹۰).
تعریف عملیاتی مفاهیم
امید به زندگی:
منظور از امید به زندگی در پژوهش حاضر نمرهای است که فرد از پرسشنامه امید به زندگی اشنایدر کسب میکند.
راهبردهای مقابله ای:
منظور راهبردهای مقابله ای در پژوهش حاضر نمرهای است که فرد از پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس کسب میکند.
فصل دوم
تعاریف راهبردهای مقابله ای
تا کنون تعریف متعددی برای مقابله در رفتارهای مقابله ای ارائه شده است که ما در اینجا به تعریف مواردی از آن ها می پردازیم:
لازاروس[۲۷] و فولکمن[۲۸](۱۹۸۴) مقابله را چنین تعریف کردهاند:
تلاش های رفتاری و شناختی که به طور مداوم در حال تغییرند تا از عهده خواسته های خاص بیرونی یا درونی شخص که ورای منابع و توان وی ارزیابی میشوند، برآیند. بر اساس این تعریف مقابله عبارت است از:
-
- فرایندی است که پیوسته در حال تغییر است.
-
- به طور خودکار انجام نمی شود بلکه الگوی آموخته شده ای برای پاسخگویی به موقعیت تنش زا به شمار می رود.
- مقابله نیازمند تلاش فرد برای مواجهه با استرس است.
در تعریف دیگری از لازاروس( ۱۹۸۲؛ به نقل از هیبتی ، ۱۳۸۱) از مقابله ارائه میدهد آن را تلاش هایی معرفی می کندکه برای مهار، تسلط، تحمل، کاهش ددن یا به حداقل رساندن تعارض ها، خواسته های درونی و محیطی که فراتر از منابع مشخص اند، صورت می پذیرد. بنابرین تعریف، مقابله شامل سازش یافتگی با موارد معمولی و مادی نمی شود در این حال علاوه بر آن که اشاره به بعد کنشی و حل مسئله مقابله دارد، تنظیم پاسخ های هیجان نیز مد نظر قرار داده است.
