در تحقیقاتی که یک متغیر تابعی از چندین متغیر بوده که به طور مشترک بر آن اثر می‌گذارند روش تحقیق همبستگی بهترین روش محسوب می شود. (شریفی، شریفی، ۱۳۸۳). بر همین اساس روش تحقیق حاضر از نوع همبستگی می‌باشد.همچنین تحقیق حاضر به لحاظ شیوه اجرا یک تحقیق توصیفی-پیمایشی است. زیراضمن توصیف و تشریح وضع موجود جامع، در گردآوری داده ها از ابزار پرسشنامه استفاده می‌گردد.

روش و ابزار گردآوری اطلاعات

نظر به اینکه این تحقیق یک پژوهش توصیفی و کاربردی است لذا برای جمع‌ آوری اطلاعات از روش های استفاده شده است:

• • روش کتابخانه ای : برای گردآوری اطلاعات مربوط به پیشینه و ادبیات تحقیق (اطلاعات ثانویه) از روش کتابخانه ای استفاده شده است.

• روش می‌دانی: از ابزار پرسش نامه برای گردآوری اطلاعات دانشجویان (اطلاعات اولیه) استان یزد استفاده می شود.

قلمرو تحقیق(مکانی – زمانی و موضوعی)

قلمرو مکانی:

مطالعه حاضر در بین دانشجویان استان یزد در سال ۱۳۹۳ انجام خواهد شد. تعداد کل دانشجویان استان یزد بیش از ۳۰۰۰۰ نفر می‌باشند که جامعه آماری این مطالعه را تشکیل می‌دهند. . بر این اساس حجم نمونه این تحقیق بر اساس جدول دمورگان و با توجه حجم جامعه ۳۰۰۰۰ نفری برابر ۳۸۴ نفر خواهد بود.

قلمرو موضوعی:

در این مطالعه به سنجش سواد مالی دانشجویان استان یزد و بررسی ارتباط میزان سواد مالی آنان با رفاه ذهنی و رفاه مالی آن ها پرداخته شده است.

قلمرو زمانی پژوهش

فرایند انجام این پژوهش از ابتدای فروردین سال ۱۳۹۳شروع شده و تا پایان اردیبهشت ۱۳۹۳ ادامه یافته است.

• 1. تجزیه و تحلیل داده ها

به صورت کلی می توان گفت که شاخص‌های گرایش مرکزی و پراکندگی جهت توصیف جامعه و نمونه مورد بررسی و از آمار استنباطی جهت تحلیل داده های مرتبط با فرضیات تحقیق استفاده می شود. برای بررسی کفایت سواد مالی دانشجویان از آزمون t تک نمونه مستقل استفاده می شود.

در این مطالعه به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات دموگرافیک از شاخص‌های گرایش مرکزی و پراکندگی همچون میانگین، انحراف معیار، میانه و ماکزیمم و مینیمم داده ها استفاده گردیده است. همچنین در ادامه جهت آزمون فرضیات تحقیق از تکنیک های آمار استنباطی مثل آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای آزمون وجود رابطه خطی بین متغیرها، آزمون t دو گروه مستقل برای مقایسه میانگین های دو جامعه، آزمون تحلیل واریانس و آزمون های زوجی شفه برای مقایسه میانگین های چند جامعه و … استفاده شده است.

• 1. تعریف عملیاتی واژه ها:

سواد مالی

سواد مالی عبارت است از توانایی قضاوت آگاهانه و تصمیم گیری مؤثر در خصوص استفاده از منابع پولی و مدیریت آن (بنیاد مالی تحقیقات آموزش بریتانیا^[۵]). در این پزوهش سواد مالی از طریق پرسشنامه استاندارد اندازه گیری می شود.

رفاه مالی

رفاه مالی عبارت است از: یک حالت از سلامت مالی، خوشحالی و عاری از نگرانی مالی که بر اساس شناخت ذهنی شخص از وضعیت مالی مبتنی است (کاتلین، ۲۰۱۰). در این مطالعه به منظور سنجش میزان رفاه مالی دانشجویان از یک پرسشنامه استاندارد حاوی ۱سوال استفاده گردیده است.

رفاه ذهنی

رفاه ذهنی را می توان چنین تعریف کرد: انواع مختلفی از ارزیابی های مثبت و منفی که افراد از زندگی شان می­سازند. این ارزیابی ها شامل ارزیابی های شناختی (مقیاس های) از قبیل رضایت از زندگی، رضایت شغلی، بهره وری، اشتغال و واکنش­های احساسی به وقایع زندگی مثل لذت و ناراحتی است. . در تحقیق حاضر؛ میزان رفاه ذهنی دانشجویان با بهره گرفتن از پرسشنامه استاندارد شامل۵ سوال مورد سنجش قرار گرفته است.

متغیرهای جمعیت شناختی

سن، معدل کل دانشجویان:

این متغیرها به صورت متغیرهای کمی پیوسته می‌باشد

وضعیت اشتغال دانشجویان:

به طور کلی دانشجویان از نظر وضعیت اشتغال به دو گروه شاغل و غیر شاغل تقسیم شده اند.

حوزه فعالیت:

حوزه فعالیت دانشجویان بیانگر زمینه کاری آن ها بوده و به طور کلی در دو حوزه زمینه‌های مالی و غیر مالی تعریف شده است.

استقلال مالی:

استقلال مالی دانشجویان بیانگر عدم وابستگی مالی آن ها به والدین بوده و به دو شکل مستقل و غیر مستقل تعریف شده است.

دانشکده تحصیلی:

دانشکده­ی محل تحصیل دانشجویان در ۵ گروه علوم انسانی، علوم پایه، پزشکی، فنی و مهندسی و اقتصاد، حسابداری و مدیریت تعریف شده است

مقطع تحصیلی:

مقطع تحصیلی دانشجویان در ۴ گروه کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تعریف شده است.

رشته مقطع متوسطه:

رشته تحصیلی مقطع متوسطه دانشجویان در ۴ گروه ریاضی فیزیک، علوم تجربی، علوم انسانی و هنرستان و سایر تعریف شده است.

سطح تحصیلات پدر:

در این مطالعه سطح تحصیلات پدر در ۵ سطح از زیر دیپلم تا دکتری تعریف شده است.

سطح تحصیلات مادر:

سطح تحصیلات مادر نیز در ۵ سطح از زیر دیپلم تا دکتری تعریف شده است.

درآمد دانشجویان:

در این مطالعه منظور از درآمد، مجموع دریافتی هایی است که دانشجویان از محل کار خود دریافت می‌کنند. به منظور اندازه گیری این متغیر، درآمد دانشجویان در ۶ سطح از کمتر از پانصد هزار تا بالاتر از دو میلیون تومان طبقه بندی شده است.

فصل ۲

مبانی نظری و

پیشینه پژوهش

۲-۱- مقدمه

سواد مالی شامل مجموعه مهارت ها و ادراک های لازم جهت مواجه با مسائل مالی روزمره و موجود در اقتصاد عمومیست که کاربرد صحیح مهارت های آن سبب دستیابی افراد به رفاه مالی بلند مدت می شود. امروزه با توجه به پیچیدگی بازارهای مالی، توسعه و گسترش دامنه فعالیت نهادها و مؤسسات مالی و تلاش بی وقفه آن ها برای افزایش سهم بازار، لزوم تسلط بر سواد مالی اهمیت بیشتری یافته است. سواد مالی و درک مفاهیم آن برای دانشجویان نیز اهمیت ویژه ای دارد زیرا تصمیمات مالی اتخاذ شده توسط آن ها در دوره دانشجویی تاثیر با اهمیتی بر وضعیت مالی آن ها پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه دارد. علاوه بر این موقعیت مالی آن ها در دانشگاه می‌تواند عملکرد دانشگاهی آن ها را تحت تاثیر قرار دهد (لایونز^[۶]، ۲۰۰۳). بادوارسون و والدر^[۷] (۲۰۰۴) نیز در پژوهشی با کنترل عوامل متعددی که عملکرد دانشجویان را تحت تاثیر قرار می‌دهد دریافتند دانشجویانی که حداقل مبلغی را برای پوشش هزینه های شهریه و … از والدین خود دریافت می‌کنند نسبت به دانشجویانی که استقلال مالی دارند بیشتر دچار شکست شده یا در ترم های تحصیلی خود مشروط می‌شوند و در کل معدل کمتری دارند. در این فصل ضمن تشریح مفاهیم مرتبط با سواد مالی، رفاه مالی و رفاه ذهنی؛ به بررسی پیشینه تحقیقات انجام شده در این حوزه پرداخته می شود .

۲-۲- تعریف سواد مالی

در خصوص سواد مالی تعارف مختلفی ارائه شده که در ادامه به برخی از آن ها پرداخته شده است.

سواد مالی عبارت است از توانایی قضاوت آگاهانه و تصمیم گیری مؤثر در خصوص استفاده از منابع پولی و مدیریت آن (بنیاد مالی تحقیقات آموزش بریتانیا^[۸]).

در تعریفی دیگر سواد مالی به عنوان ترکیب درک مصرف کنندگان و سرمایه گذاران از تولیدات مالی و توانایی و اطمینان در پذیرش ریسک های مالی، انتخاب آگاهانه، شناخت مسیر در گرفتن کمک و مبادرت به اقدامات مؤثر در جهت بهبود و سلامت مالی تعریف شده است (سازمان توسعه و همکاری اقتصادی).

۸ ـ سند ثبتی دارای دو طریق وصول به حق است ، اجرای ثبت و دادگاه

تشکیلات اجرایی گوناگونی در کشور وجود دارد که وظیفه آن ها اجرای مفاد اسناد مربوط ، عنداللزوم با همکاری نیروهای انتظامی است .یکی از مهم ترین تشکیلات اجرایی ، اجرای دادگستری است که وظیفه آن اجرای آرای دادگاه هاست .پس شخص در صورتی می‌تواند برای اجرای مفاد سند به اجرای دادگستری مراجعه کند که رأی‌ لازم الاجرا ( که معمولاً رأی‌ قطعی است) در اختیار داشته باشد .اجرای ثبت یکی دیگر از تشکیلات اجرایی کشور است که اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و نیز اسنادی که به حکم قانون در حکم لازم الاجرا می‌باشد را بر عهده دارد .دسته اخیر را می توان اسناد لازم الاجرا به مفهوم اخص نامید.

لازم الاجرا بودن سند امتیاز قابل توجهی است که دارنده آن را از مراجعه به دادگستری معاف می کند و تنها اسنادی از این امتیاز برخوردارند که در قانون پیش‌بینی شده باشد .دسته ای از این اسناد را مواد ۹۲ و۹۳ قانون ثبت تشکیل می‌دهند .در عین حال باید توجه داشت که تمامی اسناد رسمی از توان مذبور برخوردار نیستند برای مثال سند مالکیت گرچه از مصادیق بارز سند رسمی است اما در هیچ قانونی لازم الاجرا بودن آن پیش‌بینی نشده است. در نتیجه اگر ملکی دارای سند رسمی باشد و ثالثی آن را غصب کند مالک راهی جز به مراجعه به محاکم دادگستری و گرفتن حکم لازم الاجرای خلع ید ندارد. نکته ای که از ذکر آن نباید غافل ماند این امر است که لازم الاجرا بودن ویژه اسناد رسمی نیست ، بلکه قانون‌گذار بعضی از اسناد عادی را نیز لازم الرعایه اعلام نموده است. ^[۱۶۸]

۹ ـ می توان برا ی موضوع سند رسمی تقاضای تامین خواسته کرد

درحالی که برای سند عادی نمی توان چنین تقاضایی نمود مگر اینکه در معرض تضیع و تفریط باشد در غیر این صورت منوط به تودیع خسارت احتمالی است. ^[۱۶۹]

ب ـ وجوه تشابه بین سند رسمی و عادی

دو اسناد مذکور در عین حال که دارای وجوه افتراقی هستند مشترکاتی نیز با هم دارند که به قرار زیر می‌باشد:

۱ ـ کاشفیت اسناد

اعتبار اسناد ناشی از امضاء و تصدیقی است که در آن درج شده و کاشف از تحقق مندرجات آن می‌باشد. این ویژگی در اسناد عادی و رسمی یکسان است؛ با این تفاوت که درجه و میزان کاشفیت در اسناد رسمی بیشتر از اسناد عادی است.

1. 1. – آدابی ، حمیدرضا ، حقوق ثبت تخصصی ، ص۲۰٫ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، حقوق ثبت ↑

1. 1. – این قانون که در اصطلاح به مواد ۱۴۷ و۱۴۸ اصلاحی قانون ثبت مصوب ۱۳۱۰ مشهور است به شرح زیر می‌باشد:ماده ۱۴۷: برای تعیین وضع ثبتی اعیان املاکی که اشخاص تا تاریخ ۱/۱/۱۳۷۰ بر روی زمین هایی ایجاد کرده‌اند که بواسطه موانع قانونی تنظیم سند رسمی برای آن ها میسور نبوده است.هم چنین تعیین وضع ثبتی اراضی کشاورزی و نسق های زراعی و باغات اعم از شهری و غیر شهری و اراضی خارج از محدوده شهر و حریم آن ،که مورد بهره برداری متصرفین است و اشخاص تا تاریخ فوق خریداری کرده‌اند و به واسطه موانع قانونی تنظیم سند یا صدور سند مالکیت برای آن ها میسور نبود ه است تعیین تکلیف می شود.

      ماده ۱۴۸:در هر حوزه ثبتی هیات یا هیاتهایی به عنوان هیئت حل اختلاف در ثبت تشکیل می شود .اعضای این هیئت عبارتند از یکی از قضات دادگستری به انتخاب رئیس قوه قضائیه و رئیس ثبت یا قائم مقام وی و یک نفر خبره ثبتی به انتخاب رییس سازمان ثبت اسناد و املاک. ↑

1. 1. – ماده ۱ قانون ثبت مصوب ۱۳۰۲ هدف سازمان ثبت را بدین شرح بیا ن داشته است :«اداره کل ثبت اسناد و املاک برای دو مقصود تشکیل می شود .اول- ثبت املاک ،تا اینکه مالکیت مالکان وحقوق ذوی الحقوق نسبت به آن ها تعیین و محفوظ شود. دوم- ثبت اسناد ، برای اینکه اسناد رسماً دارای اعتبار شوند. ↑

1. 1. – با توجه به اینکه سند رسمی باید پشتوانه اجرایی داشته باشد ،از این رو اسناد رسمی بدون مراجعه صاحبان آن ها به محاکم قضایی لازم الاجرا بوده و توسط دفاتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند و یا اجرای ثبت اجرائیه صادر و اقدامات لازم صورت می پذیرد. ↑

1. 1. – سابقا ًهدف عمده از ثبت املاک اخذ مالیات از صاحبان املاک بوده است. ↑

1. 1. – به نقل از دکتر شهیدی ↑

1. 1. – عمید ، حسن ، فرهنگ عمید ، ص۳۳۹۲- آریان پور، منوچهر، فرهنگ همراه پیشرو

      ۳- شهری ، غلام رضا، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ، ص ۱ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی ، محمد جعفر، ترمینولوژی حقوق ↑

1. 1. – امامی ، حسن ، شرح قانون ثبت اسناد و املاک ، ص۲۸ ↑

1. 1. – میرزایی ، علیرضا ، حقوق ثبت کاربردی ، ص۸ ↑

1. 1. – ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی در مقام تعریف سند رسمی ، می‌گوید: «اسنادی که در اداره ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی یا نزد مامورین رسمی،درحدود صلاحیت آن ها برطبق مقررات قانونی، تنظیم شده باشند رسمی است.» ↑

1. 1. – حسن زاده ، بهرام ، حقوق تحلیلی اراضی و املاک ،ص۱۷۴ و اصغرزاده بناب ، مصطفی ، حقوق ثبت کاربردی ، ص۱۰۹ ↑

1. 1. – اصغرزاده بناب ، مصطفی ، حقوق ثبت کاربردی ، ص۱۱۰ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، حقوق ثبت ، ص۱۴۰ ↑

1. 1. – تصرف مالک تصرف ماد ی و حسی نمی باشد ↑

1. 1. – به نظر دکتر جعفری لنگرودی نوع دیگری از تعارض تحت عنوان تعارض از حیث اشاعه و افراز نیز وجود دارد.توضیحات تکمیلی ص ۱۴۶ حقوق ثبت ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، حقوق ثبت ، ص ۱۴۷ ↑

1. 1. – باری ، مجتبی ، حقوق جزای اختصاصی ، ص ۱۶۵ ↑

1. 1. – اصغر زاده بناب ، مصطفی ، حقوق ثبت کاربردی ، ص ۲۹ ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ، ص۹۶ ↑

1. 1. – باختر ، سید احمد ، قانون ثبت اسناد و املاک در رویه قضایی ،ص۱۵۹ ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ، ص۹۶ ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ، ص۹۶ ↑

1. 1. – اصغر زاده بناب ، مصطفی ، حقوق ثبت کاربردی ، ص۱۱۱ ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ، ص۸۸- ۸۹ ↑

1. 1. – آذرپور ، حمید ، حجتی اشرفی ، غلام رضا ، بخشنامه های ثبتی ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور ،ص ۳۰ ↑

1. 1. – اصغر زاده بناب ، مصطفی ، حقوق ثبت کاربردی ، ص۱۱۲ ↑

1. 1. – آذرپور ، حمید ، حجتی اشرفی ، غلام رضا ، بخشنامخ های ثبتی ، بخشنامه ۸۱۴۹/۳ ــ۱۷/۹/۵۳ ↑

1. 1. – همان ، بخشنامه شماره ۴۴۶۰ /۳ــ ۱۸/۵/۵۴ ↑

1. 1. – تفکریان ، محمود ، حقوق ثبت املاک ، ص ۸۶ ↑

1. 1. – شهری ، غلام رضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک کشور، ص۹۰ ↑

گفتار دوم : قلمرو اعتبار جهت نامشروع در ایقاع

همان طور که در ابتدای مبحث چهارم توضیح داده شد و بیشتر نیز توضیح داده می شود نامشروع بودن جهت باعث بطلان معاملات می شد که در این جا ، می‌خواهیم به بررسی این موضوع بپردازیم که ، اگر یک ایقاع جهت آن نامشروع باشد وضعیت حقوقی آن به چه صورت است . آیا این ایقاع باطل است یا این که نامشروع بودن جهت در وضعیت حقوقی آن بی تأثیر است ؟

برای پاسخ دادن ‌به این سوال ابتدا چند استفتاء که از مراجع عظام تقلید گرفته شده است بیان می شود و بعد نظر خود را نیز بیان می کنم . سوالات پرسیده شده از مراجع عظام به شرح زیر است :

۱-همان طور که می دانید احیای اراضی موات ، باعث ایجاد مالکیت می شود . حال در این بین شخص اقدام به احیای یک زمین موات ‌کرده‌است ، اما این شخص جهت و انگیزه اش برای احیاء ، یک جهت نامشروع بوده است . به واقع این زمین را در لحظه احیاء ، ‌به این جهت و انگیزه احیاء ‌کرده‌است که یک مرکز فساد و فحشاء در آن ایجاد کند .

به واقع ‌اگر این جهت و انگیزه نبود این احیاء را انجام نمی داد . حال با توجه ‌به این جهت نامشروع در لحظه احیاء ، آیا این احیاء صورت گرفته باعث ایجاد مالکیت می شود ؟

۲- دو ‌نفر در یک مال غیرمنقول ، که دارای تمامی شرایط لازم برای ایجاد حق شفعه است ، با هم شریک هستند . حال یکی ازاین شرکای تمام حصه خود را بیع می‌کند و برای شریک دیگر حق شفعه ایجاد می شود حال شفیع حصه شریک دیگر را از باب أخذ به شفعه تملک می‌کند اما أخذ به شفعه را ‌به این جهت و انگیزه انجام می‌دهد که کل ملک را ( با اضافه شدن سهم شریکش ) به یک قمارخانه تبدیل کند .

به واقع اگر این جهتو انگیزه نبود این أخذ به شفعه را انجام نمی داد . حال با این تفاسیر أخذ به شفعه صورت گرفته می‌تواند منشاء اثر باشد و باعث مالکیت کل ملک گردد ؟

۳- زن و مردی به طلاق رجعی از هم جدا شده اند . حال در این بین مرد در دوران عده به زن خود رجوع می‌کند . اما این رجوع مرد به زن ‌به این جهت و انگیزه است که زن را بعد از اینکه به همسری خود بازگرداند مورد اذیت و آزار و ستم قرار دهد .

1. 1. – فرهنگ معین، جلد یک، به نقل از شهیدی ، مهدی ، حقوق مدنی ج ۱ ، چ هشتم ، انتشارات مجد ، تهران ۱۳۹۰ ، ص ۴۳ . ↑

1. 1. – همان ، ص ۴۳ . ↑

1. 1. – صفایی ، حسین ، حقوق مدنی ، ج ۲ ، چ اول نشر میزان ، ۱۳۸۲ ، ص ۲۰ . ↑

1. 1. ۱جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، دائره المعارف حقوق مدنی و تجارت ، ج ۱ ، انتشارات گنج دانش ، تهران ، ۱۳۸۸ ، ص ۳۲۲ . ↑

1. 1. ۲- کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، تهران ، نشر یلدا ، ۱۳۷۰ ، ص ۱۹ . ↑

1. 1. ۳- مدنی ، سید جلال الدین ، مبانی و کلیات علم حقوق ، انتشارات پایدار ، تهران ، ۱۳۸۵ ، ص ۳۵۲ . ↑

1. 1. ۱- جعفری لنگرودی ، محمد جعفر ، دائره المعارف حقوق مدنی و تجارت ، ج ۱ ، انتشارات گنج دانش ، تهران ، ۱۳۸۸ ، ص ۳۲۲ . ↑

1. 1. – صفایی ، سید حسین ، امامی ، اسداله ، مختصر حقوق خانواده ، چ ۱۶ ، نشر میزان ، تهران ۱۳۸۷ ، ص ۲۰۲ ↑

1. 1. – کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، نشر یلدا ، تهران ، ۱۳۷۰ ، ص ۲۴ ↑

1. 1. – همان ، ص ۲۳ تا ۲۵٫ ↑

1. 1. – شهیدی ، مهدی ، حقوق مدنی ج ۱ ، چ هشتم ، انتشارات مجد ، تهران ۱۳۹۰ ، ص ۵۰ . ↑

1. 1. – البته در رابطه با ماهیت ایقاع بودن تنفیذ نظرات دیگری وجود دارد که آن را اصلاً جزء اعمال حقوقی نمی داند و آن را نوعی واقعه حقوقی می‌داند به نقل از صفار – محمد جواد یادنامه سید مهدی شهیدی مقاله ماهیت حقوقی تنفیذ عقد غیرنافذ ، مجله تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی ۱۳۸۴ ، ص ۱۷۳ ↑

1. 1. – سید حسن ا مامی ، حقوق مدنی ج ۳ ، ص ۱۰۴ – ناصر کاتوزیان ، وصیت در حقوق مدنی ایران ش ۲۱ – عقد معین ج ۳ ش ۱۷۱ – دکتر جعفری لنگرودی ، وصیت ش ۶۵ به نقل از کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، نشر یلدا ، تهران ۱۳۷۰ ، ص ۲۶ و ۲۷ . ↑

1. 1. – امامی ، سید حسن ، حقوق مدنی ج ۳ ، انتشارات اسلامیه ص ۴۸ . جعفری لنگرودی ، محمدجعفر ، وصیت ش ۱۸ و ۳۶ به نقل از کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، نشر یلدا تهران ۱۳۷۰ ، ص ۲۸ . ↑

1. 1. – کاتوزیان، ناصر، ایقاع، نشر یلدا، تهران، ۱۳۷۰ ، ص ۲۸٫ ↑

1. 1. – همان ، قواعد عمومی قراردادها ، ج ۱ ، چ هشتم ، شرکت سهامی انتشار تهران ۱۳۸۸ ، ص ۳۲۶ . ↑

1. 1. – همان ، ایقاع ، نشر یلدا ، تهران ۱۳۷۰ ، ص ۲۵ تا ۳۰ . ↑

1. 1. – عمید ، موسی ، تقریرات وصیت ، ص ۲۳ و ۲۴ . جعفری لنگرودی ، محمدجعفر ، وصیت وارث ش ۷ . میرزا نائینی و شیخ موسی خوانساری ، منیه الطالب ج ۱ ، ص ۱۱۱ به بعد . شیخ یوسف بحرانی ، حدائق ج ۲۲ ص ۳۸۴ . به نقل از همان، ص ۳۱ . ↑

1. 1. – کاتوزیان ، ناصر ، حقوق خانواده ، ج ۱ شماره ۱۷۹ ، به نقل از کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، نشر یلدا ، تهران ، ۱۳۷۰ ، ص ۳۲ ↑

1. 1. – صفایی ، سید حسین ، امامی ، اسداله ، مختصر حقوق خانواده ، چ ۱۶ ، نشر میزان ، تهران ۱۳۸۷ ، ص ۲۵۶ ↑

1. 1. – زین الدین الجبعی العامل ، الروضه البهیه فی شرح المعه الدمشقیه ، چ هفتم ، انتشارات مجد تهران ، ۱۳۸۹ ، ص ۳۶۹ ↑

1. 1. – با الهام گرفتن از کتاب شهیدی ، مهدی ، حقوق مدنی ، ج ۱ ، چ هشتم ، انتشارات مجد تهران ، ۱۳۹۰ ، ص ۵۵ ↑

1. 1. – فرهنگ معین ، ج ۱ ، به نقل از شهیدی ، مهدی ، همان ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی ، محمدجعفر ، دائره المعارف حقوق مدنی و تجارت ، ج ۱ انتشارات گنج دانش ، تهران ، ۱۳۸۸ ، صص ۱۷۰ و ۱۷۱ ↑

1. 1. – با الهام گرفتن از شهیدی ، مهدی ، حقوق مدنی ، ج ۱ ، چ ۸ ، انتشارات مجد تهران ، ۱۳۹۰ ، صص ۵۸ و ۵۷ ↑

1. 1. – کاتوزیان ، ناصر ، قواعد عمومی قراردادها ، ج ۱ ، چ هشتم ، شرکت سهامی انتشار ، تهران ۱۳۸۸ ، ص ۳۹ ↑

1. 1. – جاویدی ، مجتبی ، زیر نظر محسن قرائتی ، حسین میرمحمد صادقی ، سیمای حقوق در قرآن ، مرکز فرهنگی درس هایی از قرآن ، تهران ، ۱۳۹۰ ص ۲۱ تا ۲۳ ↑

1. 1. – کاتوزیان ، ناصر ، قواعد عمومی قراردادها ، همان ، ص ۴۰ ↑

1. 1. – همان ، ایقاع، نشر یلدا تهران، ۱۳۷۰ ، ش ۲۵ . ↑

1. 1. – همان. ↑

1. 1. – همان . ↑

1. 1. – کاتوزیان ، ناصر ، ایقاع ، چ اول ، نشر یلدا ، تهران ۱۳۷۰ ، ش ۲۵ و ۲۶ ↑

ماشین‌آلات، ارز و…) به اقتصاد از این نشأت می‌گیرد که اقتصاددانان موتور رشد و توسعه اقتصادی را سرمایه می‌دانند. در ایران برای دستیابی به سهمی از حجم بزرگ نقل و انتقال سرمایه در جهان تاکنون تلاش‌های زیادی شده و موانع بسیاری پشت سرگذاشته شده است؛ اما هنوز سهم ایران از جذب سرمایه های جهانی اندک است..

۲ـ۱ـ۱ تاریخچه سرمایه‌گذاری خارجی

از اواخر سده نوزدهم میلادی، سرمایه‌گذاری خارجی نقش مهمی در اقتصاد جهانی ایفا ‌کرده‌است. در آن زمان ‏بریتانیا مهمترین اعتبار دهنده جهان به شمار می‌رفت. مسیر حرکت سرمایه های خصوصی خارجی در دو ‏مقطع قبل از جنگ جهانی اول از کشورهای اروپایی به سوی کشورهای تازه صنعتی شده آن زمان یعنی ایالات متحده ‏امریکا، ‌کانادا، آرژانتین و استرالیا بود.

۲ـ۱ـ۲ تاریخچه سرمایه‌گذاری خارجی در ایران

از آغاز تا ۱۳۳۵

تا سال ۱۳۱۰ دولت‌های روس و انگلیس با بهره گرفتن از ضعف دولت داخلی ایران از طریق دریافت امتیازهای انحصاری و بستن قراردادهای یک‌طرفه با سرمایه‌گذاری در امکانات و منابع طبیعی کشور سود آن ها را برای خود بهره‌برداری می‌نمودند. در این دوره مقررات خاصی برای انجام سرمایه‌گذاری خارجی در ایران وجود نداشته است و اکثر سرمایه‌گذاری‌ها در این دوره در صنعت نفت بوده است. در واقع اکثر قراردادها به صورت اعطای امتیازات بود کشورهای روسیه و انگلیس ازجمله سرمایه‌گذاران عمده بودند. از سال ۱۳۱۰ (همزمان با تصویب قانون ثبت کشور) و سال ۱۳۱۱ (تصویب قانون تجارت) نوع دیگری از سرمایه‌گذاری خارجی به صورت خصوصی در کشور آغاز شد بعد از سال ۱۳۳۰ (ملی شدن صنعت نفت) تا سال ۱۳۳۴ شرکت‌های خارجی به خاطر ترس از ملی شدن از به ثبت رساندن شرکت‌های خود امتناع ورزیدند. از این‌رو در اواخر سال ۱۳۳۴ قانون جلب حمایت از سرمایه های خارجی جهت تشویق و ایجاد ضمانت برای سرمایه‌گذاران خارجی به ثبت رسید.^[۸۴]

با ملی شدن صنعت نفت و افزایش توان مبادله ارزی کشور طبیعتا سرمایه‌گذاران خصوصی خارجی متوجه درآمد رو به رشد ایران از نفت شدند اما بیم ملی شدن آن ها را از سرمایه‌گذاری در ایران باز می‌داشت که البته با تصویب قانون ملی نشدن سرمایه های خصوصی و سپس تصویب قانون جلب و حمایت سرمایه های خارجی ثبت شرکت‌ها با سهام‌داران خصوصیخارجی در ایران افزایش یافت. در سال‌های ۱۳۳۲و۱۳۳۴به ترتیب ۱۰و۳۳ شرکت جدید به ثبت رسید و در مجموع در این دوره ۱۶۷ شرکت ایرانی با سهام‌داران خصوصی خارجی به ثبت رسید.

ـ دوره ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷

در طی این دوره با تصویب قانون جلب و حمایت سرمایه های خارجی در سال ۱۳۳۴ که به‌موجب آن برگشت اصل و منافع حاصل از سرمایه‌گذاری خارجی ازسوی دولت تضمین گردید و نیز آیین‌نامه اجرایی آن مصوب ۱۳۳۵ سرمایه‌گذاری خصوصی خارجی در ایران شکل گرفت. با تصویب این قانون ضمن تضمین سرمایه‌گذاری خارجی تسهیلات خاصی به سرمایه‌گذاران خارجی تعلق می‌گرفت.

ـ دوره ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۲

با پیروزی انقلاب ایران و تحولات گسترده کشور از نظر قانونی، سیاسی و اجتماعی، جریان FDI و استفاده از اعتبارات خارجی در کشور تحت تأثیر قرار گرفت، زیرا مشخص نبودن سیاست‌ها و قوانین، ملی شدن بانک‌ها، ناآرامی‌های داخلی، جنگ تحمیلی و قوانین ‌محدود کننده در رابطه تجارت، نقل‌وانتقال ارز و مالکیت خصوصی و… منجر به عدم امنیت سرمایه در کشور شد و فرار سرمایه های خارجی از کشور را به دنبال داشت.

ـ دوره ۱۳۷۲ و بعد از آن

در طی این دوره تبصره «۲۲» قانون برنامه دوم توسعه و تصویب قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ارائه راهکارهای قانونی و تسهیلات و حمایت‌های حقوقی نقش مهمی در پذیرش سرمایه‌گذاران خارجی بازی نمود و منجر به تغییرات قابل توجهی در جریان FDI در کشور شد. در برنامه سوم توسعه نیز ماده (۸۵) به دولت اجازه داد نسبت به اخذ یا تضمین تسهیلات مالی خارجی اقدام نماید. همچنین جریان FDI پس از تصویب قانون جدید حمایت و گسترش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سال ۱۳۸۱ افزایش چشمگیری یافت. تعیین‌کننده های جذب FDI در ایران مندرج در قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی و آیین‌نامه اجرایی آن، عدم تبعیض سرمایه‌گذار خارجی با سرمایه‌گذاران داخلی و سایر سرمایه‌گذاران، تضمین و عدم سلب مالکیت و ملی کردن سرمایه خارجی، انتقال سود و سرمایه، تأمین ارز و تسهیل و تسریع سرمایه‌گذاری خارجی هستند..

۲ـ۱ـ۳ تعریف سرمایه‌گذاری خارجی

در تعریف سرمایه‌گذاری آمده است: هر گونه اختصاص ارزشی که در حال حاضر موجود است به امید به دست آوردن ارزشی در زمان آینده.. سرمایه‌گذاری خارجی نیز عبارت است از به کارگیری سرمایه خارجی در حوزه هایی که برگشت سرمایه و منافع آن برعهده سرمایه‌گذار باشد. سرمایه‌گذاری در ایران نیز از اواخر سده نوزدهم آغاز شده و صنعت نفت و شیلات از جمله اولین بخش‌های مورد استفاده از سرمایه‌گذاری بوده‌اند. در تعریف سرمایه خارجی نیز باید گفت: ارز معتبربین‌المللی، ماشین آلات، تجهیزات، موادویاساخت کارخانه‌ها و پروژه ها، دارایی(سرمایه)تلقی می‌شود.

به طور کلی سرمایه به آن کالایی اطلاق می‌شود که به صورت بالقوه یا بالفعل مولد کالای اقتصادی دیگری باشد و چنانچه این سرمایه در کشور بیگانه توسط شرکت‌های خصوصی و افراد حقیقی(غیر از کمکهای دولتی) به کار گرفته شود، به عنوان سرمایه‌گذاری خارجی شناخته می‌شود. در انواع سرمایه‌گذاری خارجی، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی(fdi) از اهمیت بیشتری برخوردار است و ‌به این گونه که شخص سرمایه‌گذار علاوه بر انتقال سرمایه و دارایی خود در کشور میزبان تاثیر قابل ملاحظه‌ای بر مدیریت شرکت خارجی خواهد داشت. این نوع سرمایه‌گذاری شامل دادو ستدهای متعاقب آن بین این افراد و سازمان‌های ‌وابسته است که در اینجا سرمایه‌گذار خارجی یک درجه مشخصی از نفوذ را در مدیریت اقتصادی شرکت ساکن اعمال می‌کند.

۲ـ۱ـ۴ تعریف برخی سازمان‌های بین‌المللی از سرمایه‌گذاری خارجی

-صندوق بین‌المللی پول(imf) سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را به صورت ذیل تعریف می‌کند:

سرمایه‌گذاری که با هدف کسب منافع پایدار در کشوری به جز موطن فرد سرمایه‌گذارانجام می‌شود و هدف سرمایه‌گذار آن است که در مدیریت بنگاه مربوطه نقش مؤثری داشته باشد.

– unctad

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی عبارت است از سرمایه‌گذاری که مستلزم یک رابطه بلند مدت ونشان دهنده مافع پایدار و کنترل واحد اقتصادی مقیم دیگر، سرمایه‌گذاری انجام شده در کشور میزبان به صورت شعبه فرعی بنگاه مادر است. فارق از معیار تمایز بین دو دوره بلند مدت و کوتاه مدت باید خاطر نشان کرد که از نقطه نظر تعریف دوره های زمانی مالی، بلند مدت بودن یکی از ویژگی‌های مهم تبعی آن است.^[۸۵]

۲ـ۱ـ۵ روش‌های جذب سرمایه‌گذاری خارجی در جهان

جذب سرمایه‌گذاری در کشورهای مختلف به روش های گوناگون صورت می‌گیرد. برای دستیابی به سرمایه‌گذاری خارجی استفاده از روش وامگیری دولت از کشورها و نهادهای ملی خارجی برای اجرای برنامه های خود و روش جذب سرمایه های مستقیم خارجی معمول است. به عنوان مثال کشورهای آمریکای لاتین بیشتر از روش اول یعنی روش وامگیری استفاده می‌نمایند و کشورهای جنوب آسیا جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی را ترجیح می‌دهند. اما تجربه شکست گروه اول و موفقیت بیشتر کشورهای گروه دوم استفاده از سرمایه‌گذاری خارجی را معقول‌تر می‌کند. نمونه بارز موفقیت گروه دوم (استفاده از سرمایه‌گذاری خارجی) کشور قطراست، نزدیک به دو دهه از فعالیت‌های

۳-رسانه و تکنولوژی : کودکان می‌توانند مشکل رفتاری مثل ناسزا گفتن یا پرخاشگری را تماشا کردن فیلم و برنامه های تلویزیون خواندن روزنامه و داستان‌های خنده دار یا بازی‌های کامپیوتری یاد بگیرند.

۲-۴-۵نظریه یادگیری اجتماعی

با توجه ‌به این که برنامه فرزندپروری مثبت بر پایه الگوی یادگیری اجتماعی تدوین شده است ، در این قسمت به یادگیری اجتماعی اشاره شده است .نظریه یادگیری اجتماعی توسط آلبرت بندورا کانادایی که از روان‌شناسان نامدار حوزه روان‌شناسیاجتماعی در قرن بیستم است، ارائه شد . نظریه یادگیری وی، که در سال‌های ۶۹-۱۹۶۵ مطرح گردید، احتمالاً تاثیرگذارترین نظریه یادگیری و رشد بوده است. با وجودی که این نظریه ریشه در بسیاری از مفاهیم نظریه سنتی یادگیری دارد، امّا بندورا اعتقاد دارد که آموزش مستقیم، تنها وسیله برای یادگیری نیست.نظریه او، یک عنصر اجتماعی را نیز در نظر می‌گیرد و می‌گوید که مردم می‌توانند اطلاعات و رفتارهای جدید را از طریق مشاهده مردمان دیگر یادبگیرند. این نوع یادگیری را که به یادگیری (یا مدل‌سازی) مشاهده‌ای معروف است می‌توان برای توضیح انواع گسترده‌ای از رفتارها به کار برد.

۲-۴-۵-۱ مفاهیم اولیه یادگیری اجتماعی

۲-۴-۵-۱-۱یادگیری مشاهده‌ای

مردم می‌توانند از طریق مشاهده یاد بگیرند. بندورا در آزمایش معروف خود به نام «عروسک بوبو» نشان داد که کودکان رفتارهایی را که در دیگران مشاهده می‌کنند، یاد گرفته و تقلید می‌کنند. کودکانی که در آزمایش بندورا شرکت کرده بودند، آدم بالغی را مشاهده کردند که رفتار خشنی با عروسک بوبو داشت. هنگامی که بعداً به کودکان اجازه داده شد تا در یک اتاق دیگر به بازی با عروسک بوبو بپردازند، آن ها شروع به تقلید و تکرار رفتارهای خشنی که قبلاً مشاهده کرده بودند نمودند.

بندورا سه مدل پایه از یادگیری مشاهده‌ای را تعریف ‌کرده‌است:

مدل زنده، که مستلزم به نمایش گذاشتن یا انجام یک رفتار توسط فردی واقعی است.

مدل آموزشی کلامی، که مستلزم توصیف و توضیح یک رفتار است.

مدل نمادین، که مستلزم رفتار نشان داده شده شخصیت‌های واقعی یا ساختگی در کتاب‌ها، فیلم‌ها، برنامه های تلویزیونی یا رسانه های بر خط است.

۲-۴-۵-۱-۲ تشویق درونی

وضعیت ذهنی برای یادگیری اهمیت دارد. بندورا خاطر نشان ساخت که عوامل خارجی و محیطی، تنها عامل مؤثر بر یادگیری و رفتار نیست. او عامل درونی را نیز به شکل غرور، ارضاء شخصی یا حس موفقیت، مؤثر می‌دانست. چنین تاکیدی بر افکار و شناخت درونی به ارتباط بخشیدن بین نظریه های یادگیری و نظریه های رشدی-شناختی کمک می‌کند.با وجودی که در بسیاری از کتاب‌های درسی،نظریه یادگیری اجتماعی را همراه با نظریه های رفتاری قرار می‌دهند،خود بندورا رهیافتش را به عنوان «نظریه اجتماعی-شناختی» تشریح می‌کند.

۲-۴-۵-۱-۳ فرایند مدل‌سازی

یادگیری لزوماًً به تغییر رفتار منجر نمی‌شود. با وجودی که رفتارگراها معتقدند که یادگیری به تغییرات ثابتی در رفتار می‌ انجامد اما یادگیری مشاهده‌ای نشان می‌دهد که مردم می‌توانند اطلاعات جدیدی را یاد بگیرند بدون آن که رفتار جدیدی بروز دهند.

۲-۴-۵-۲ مراحل یادگیری مشاهده ای

تمام رفتارهای مشاهده شده به طور مؤثری یادگرفته نمی‌شوند. عواملی هم در مدل و هم در یادگیرنده می‌توانند در موفقیت یا عدم موفقیت یادگیری اجتماعی نقش داشته باشند. همچنین باید مراحل و نیازهای خاصی بر آورده شوند. مراحل زیر در یادگیری مشاهده‌ای و فرایند مدل‌سازی دخالت دارند:

1. 1. توجه : توجه لازمه یادگیری است. هر چیزی که توجه شما را بر هم زند، اثری منفی بر یادگیری مشاهده‌ای خواهد داشت.

1. 1. یاد داری : قابلیت ذخیره سازی و نگهداری اطلاعات نیز بخش مهمی در فرایند یادگیری است. عوامل متعددی می‌توانند بر یادداری تاثیر گذار باشند، امّا قابلیت بازیابی بعدی اطلاعات و عمل کردن ‌بر اساس آن در یادگیری مشاهده‌ای ضرورت حیاتی دارد.

1. 1. بازسازی : به محض آن که به مدل توجه کردید و اطلاعات را به حافظه خود سپردید، زمان انجام واقعی رفتاری که مشاهده کرده‌اید فرا می‌رسد. تمرین بیشترِ رفتار یاد گرفته شده به یافتن مهارت بیشتر منجر خواهد شد.

1. انگیزه : سرانجام، برای موفقیت یادگیری مشاهده‌ای باید انگیزه کافی برای تقلید از رفتاری که مدل‌سازی شده است داشت. تشویق و تنبیه، نقش مهمی در انگیزش ایفاء می‌کنند. همان طور که روبروشدن با این محرک‌ها می‌تواند بسیار مؤثر باشد، مشاهده تشویق یا تنبیه دیگران نیز مؤثر است. مثلاً اگر شما ببینید که دانش‌آموز دیگری به خاطر سروقت حاضرشدن در کلاس نمره اضافی گرفته است، شما هم ممکن است هر روز چند دقیقه زودتر از قبل در کلاس حاضر شوید.

۲-۴-۵ -۳ چهارچوب ادراکی

به عقیده بندورامحیط بی‌شک در رفتار تاثیر می‌کند. نظام اجتماعی است که از راه تشویق و تنبیه افراد جامعه را به اجرای رفتارهای معینی وادار می‌سازد یعنی، به اصطلاح بندورا رفتار انسان بر جبرگرایی دوسویهپاریه‌ریزی می‌شود.

بندورا برای توضیح یادگیری اجتماعی خود به مواردی مانند چهارچوب ادراکی، یادگیری کاروری و جانشینی، یادگیری و عملکرد، اهمیت تقلید در یادگیری، الگوبرداری و مشاهده اشاره می‌کند.

نظریه یادگیری اجتماعی بندورا برای آموختن و عملکرد رفتار دارای چند فرضیه است. این فرضیه‌ها بیانگر تعامل یا داد و ستد میان شخص، محیط و رفتار به شکل نمودار می‌ شوند که به تعامل دوسویه ، یادگیری کاروری و نیابتی ، و یادگیری و عملکرد عنوان گردیده‌اند.

۲-۴-۵-۳-۱ تعامل دوسویه

بندورا در سال ۱۹۸۲ رفتار آدمی را در درون یک چهارچوب مثلث دو سویه یا متقابل میان متغیرهای محیطی، عوامل محیطی و شخصی مورد بررسی قرار می‌دهد. در این مثلث ارتباطی خودسودمندی فرد نقش مهمی را به عهده دارد، زیرا انتخاب کار، کسب مهارت و صرف وقت و کوشش موثرند و ضامن استمرار یادگیری می‌باشند. انتظار معلم از شاگردان نیز موید این ارتباط است که به صورت فراگشت نمایان می‌گردد. وقتی معلم به شاگرد می‌گوید «می‌دانم که شما می‌توانید این کار را انجام دهید» شاگرد به احتمال زیاد به موفقیت خود اطمینان پیدا می‌کند. ‌بنابرین‏، رفتار شاگردان و محیط درسی به شیوه های گوناگونی در یکدیگر تاثیر می‌کنند؛ چنان که وقتی معلم درسی را عرضه می‌کند، هنگامی که شاگردان به محتوا و مضمون درس پی نبرند، در اینجا شیوه های آموزشی و نحوه تدریس در رفتار شاگردان تاثیر ‌کرده‌است و مسئله عدم ادراک را به وجود آورده است که باید تغییر کند و به ادراک تبدیل شود. معلم برای اجرای این منظور وظیفه دارد درس را با زمینه‌سازیهای بیشتری تجدید کند. همین مثال، نمونه بارزی از تعامل شخص (شاگرد)، رفتار (یادگیری) و محیط (معلم و شرایط آموزشی) است.

۲-۴-۵-۳-۲ یادگیری کاروری و جانشینی