در رساله‌ای با عنوان «جنبه‌های حقوقی مشارکت تجارتی بین‌المللی» ضمن تشریح و تحلیل جایگاه حقوقی مشارکت تجارتی و بین‌المللی در حقوق ایران، تا حد امکان به اشکالات و ایرادات موجود پاسخ داده و برای پاره‌ای از ابهامات راه‌ حل ‌های جدیدی ارائه گردد. همچنین ضمن مباحث مختلف مقایسه تطبیقی مفاهیم و راه‌ حل ‌های موجود در نظام‌های حقوقی مختلف با قوانین و راه‌ حل ‌های حقوقی موجود در سیستم حقوقی ایران نیز انجام و به بررسی وضعیت مشارکت تجارتی بین‌المللی در حقوق مالک آسیایی و به ویژه کشورهای پیشرو در این زمینه شامل ژاپن، چین، کره جنوبی پرداخته است.^[۱۰]

همان گونه که می‌بینیم در پژوهش‌های انجام شده، قراردادهای نفتی یا قراردادهای مشارکت در سرمایه‌گذاری به طور کلی مورد بحث قرار گرفته‌اند و به صورت خاص به قراردادهای خدماتی (نفتی) در جذب سرمایه‌گذاری خارجی پرداخته نشده است.

ساختار تحقیق

این پایان‌نامه شامل سه فصل می‌باشد. فصل اول شامل سه مبحث؛ مبحث اول) مفاهیم و تعاریف؛ مبحث دوم) تاریخچه قراردادهای نفتی ایران؛ مبحث سوم) انواع قراردادهای نفتی.

فصل دوم از دو مبحث تشکیل شده است. مبحث اول) توضیح، تعریف و تبیین سرمایه‌گذاری خارجی؛ مبحث دوم) اهمیت جذب سرمایه‌گذاری و نیاز کشور به آن.

فصل سوم هم از سه مبحث اول) بسترهای لازم جهت دستیابی به سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت کشور، مبحث دوم) جذابیت سرمایه‌گذاری در صنعت نفت ایران؛ مبحث سوم) سرمایه‌گذاری خارجی و قراردادهای خدماتی؛ و در انتها نیز به نتیجه‌گیری پرداخته می‌شود.

فصل اول
تاریخچه صنعت نفت

۱ـ۱ مفاهیم و تعاریف

نفت در لغت به معنی رطوبت داشتن است ولی مونسیو دورم ۲رئیس مدرسه علوم عالی پار یس مدعی

است که اکدیها ۳ کلمه نفت را از فعل پنتو به معنی افروختن گرفته اند. نفت مایعی است که منشاء آل ی

فسیلی دارد و از دو ماده کربن و هیدروژن تشکیل شده است و همین ترکیب کربن و هیدروژن است که

باعث اطلاق مواد هیدروکربنی به مواد نفتی می‌گردد.

۱ـ۱ـ۱ تاریخچه نفت

اولین لایه‌های دارای نفت در بخش زمین شناسی، به طور جدی بین مرزهای ایران و ترکیه مورد بررسی و مشاهده قرارگرفت.. دبلیو. کی. لافتوس درمرداد سال ۱۲۳۴(اوت سال ۱۸۵۵) در انجمن زمین شناسی لندن شرکت کرد. وی یکی از دانشمندان زمین شناسی بود که در شناسایی مناطق نفت خیز بخش مرزی ایران وترکیه شرکت داشت. او در مسافرت‌های زیادی که به ایران داشت اولین باری بوی نفت رادر منطقه‌ای وسیع در مسجد سلیمان کشف کرده بود. نفت و صنعت نفت در زیربنای اقتصادی کشورهای تولید کننده این ماده گرانبها نقش اساسی ایفا می‌کند. اقتصاد ایران نیز به طور عمده بر پایه نفت قرار داشته و دارد. در ایران نیز نفت اولاً به عنوان یک منبع انرژی، زندگی و اقتصاد مردم کشور را متحول ساخته و رشد و توسعه اقتصادی را باعث گردیده، ثانیاًً درآمدهای حاصل از نفت سبب ترقی و پیشرفت در همه شئون اقتصادی و اجتماعی شده است. ^[۱۱]

۱ـ۱ـ۳ ذخایر نفتی

از کل ذخایر موجود در جهان ۲۱ درصد آن در ‌نیم‌کره غربی و۷۹درصد آن در ‌نیم‌کره شرقی وجود دارد. کشورهای عضو اوپک بیش از ۷۰درصد و حوزه های اطراف خلیج فارس به تنهایی ۶۰در صد ذخایر کل دنیا را در اختیار دارند. سهم ذخایر نفتی کشورهای اوپک از ۶۰/۶۹درصد کل دنیا در سال ۱۹۸۵به ۱۰/۷۴ درصد در سال ۱۹۸۸ رسید. (بررسی مسائل خلیج فارس ‌ملک پور) طبق آخرین بررسی‌های به عمل آمده کل ذخایر نفتی ایران حدود ۳۸۲ میلیارد بشکه می‌باشد که قسمت عمده آن در نواحی جنوب غربی کشور واقع است که تنها ۲/۹۵میلیارد بشکه آن به صورت بازدهی اولیه و ثانویه قابل استخراج است. در نتیجه ایران تقریبا ۳/۹ درصد از کل ذخایر نفتی جهان را شامل می‌شود. (وزارت نیرو، ترازنامه)هم اکنون از ۶۴میدان نفتی در خشکی ۶۱ میدان آن در حوزه عملیات مناطق جنوبی (خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد) و سه میدان دیگر آن در نفت شهر(کرمانشاه)، سروستان و سعادت آباد(فارس)قرار دارند.^[۱۲]

ایران هم اکنون حجم ذخایر نفت قابل برداشت ایران بیش از ۱۵۷ میلیارد بشکه است و با وجود کاهش ذخایر نفت در اکثر کشورهای عضو اوپک، ایران دست کم برای ۶۰ سال آینده نفت در اختیار دارد.^[۱۳]

به تازگی نیز سکوی حفاری نیمه شناور امیرکبیر در عملیات حفاری اکتشافی خود در دریای خزر موفق به کشف منابع جدید هیدروکربنی و میادین نفتی در این دریا شده است. هم اکنون استخراج از این میدان‌ها به دلیل وجود نفت در عمق بسیار زیاد دریا نیازمند سرمایه‌گذاری‌های خاص و استفاده از فناوری‌های ویژه است.^[۱۴]

۱ـ۱ـ۴ استخراج نفت

تاریخچه استخراج نفت در ایران تاریخچه‌ای پر از اتفاقات است زیرا از یک سو به دلیل اینکه تکنولوژی استخراج نفت و استفاده از آن هنوز از توسعه چندانی برخوردار نبود، نفت کالایی بی ارزش تلقی می‌گردید

و از سوی دیگر سلاطین قاجاریه هنوز به شناخت از این منبع عظیم نرسیده بودند و به چشم یک ثروت ملی به آن نمی‌نگریستند و آن گنجینه با ارزش را رایگان عرضه می‌کردند^[۱۵]. بالا بودن هزینه های استخراج و همچنین عدم دارا بودن تجهیزات مورد نیاز و کمبود مهندسین و شیمیدانان متخصص صنعت نفت، باعث شد که این صنعت به شرکت‌های خارجی جهت استخراج وابسته گردد که از سرمایه و تجربه و مدیریت لازم برخوردار باشند. اولین حفاری برای یافتن و استخراج نفت از اعماق زمین در سال ۱۸۵۹ توسط کلنل ادوین دریک در محلی به نام تیتوسویل در ایالت پنسیلوانیای آمریکا صورت گرفت. عملیات حفاری در ۲۷ اوت همان سال به نتیجه رسید و در یک عمق ۲۳ متری به مخزن نفت دست یافت. در واقع فوران نفت در ۲۷ اوت ۱۸۵۹ نقطه عطفی در تاریخ نفت به شمار می‌رود و از همان زمان بود که صنعت جدیدی به نام صنعت نفت به وجود آمد. در ادامه تا سال ۱۸۶۰ حدود هشتاد چاه نفت در تیتوسویل حفاری گردید. نفتی که کلنل دریک آن را استخراج کرده بود ابتدا در پالایشگاه‌هایی که در کنار چاه‌های نفت ایجاد شده بود تصفیه می کرد و سپس آن ها را به بازارهای مصرف با کشتی حمل می‌نمود ولی در کل با مشکل اساسی حمل و نقل مواجه بود که نهایتاً در سال ۱۸۶۴ شخصی به نام ساموئل وان سایکل با ساخت لوله‌های مخصوصی که خود کاربسیار بزرگی در تاریخ صنعت نفت محسوب می‌گردید این مشکل را تاحدودی مرتفع کرد. پس از آن هم به ترتیب حوزه های نفتی هفتگل در سال ۱۳۰۶، آغاجاری (۱۳۱۵)، گچساران و پازنان (۱۳۱۶) و نفت سفید (۱۳۱۷) کشف شد و به دنبال آن مخازن بسیار غنی و مهم دیگری نظیر میادین نفتی لالی (۱۳۲۷)، اهواز (۱۳۳۷)، بینک (۱۳۳۸)، بی‌بی‌حکیمه (۱۳۴۰)، مارون و کرنج (۱۳۴۲)، پارسی و رگ‌سفید (۱۳۴۳) کشف و به بهره‌برداری رسیدند.^[۱۶]

۱ـ۱ـ۵ کمپانی‌های نفتی

هفت خواهران نفتی اصطلاحی است که توسط یک تاجر ایتالیایی (انریکومتی) عنوان شد که به هفت شرکت نفتی نیز اشاره دارد. در واقع صنعت نفت و گاز دنیا تحت تسلط گروه منسجمی از شرکت‌های نفتی

چند ملیتی بود که هفت خواهران نفتی معروف بودند^[۱۷] تولد کمپانی‌های نفتی ابتدا توسط جان دی راکفلر در ۸ژوئیه ۱۸۳۹ تأسيس شد اما اولین کمپانی نفتی در سال ۱۸۵۴ به نام کمپانی نفت معدنی پنسیلوانیا^[۱۸] برای حفر چاه‌های نفت تشکیل گردید که در سال ۱۸۵۸ تحت کنترل کلنلدریک قرارگرفت.

طبق تعریفی که آدلر از سلامت روان مطرح نموده است. فرد سالم زندگی خود را با واقع بینی کامل طرح می کند تا به هنگام پر شدن با احساس حقارت غیر قابل جبران مواجه نگردد. فرد سالم به عقیده آدلر از مفاهیم و اهداف خودش آگاهی دارد و عملکرد او مبتنی بر نیرنگ و بهانه نیست. او جذاب و شاداب است و روابط اجتماعی سازنده مثبتی با دیگران دارد. فرد دارای سلامت روان به نظر آدلر روابط خانوادگی صمیمی و مطلوبی دارد و جایگاه خودش را در در خانواده و ‌گروه‌های اجتماعی به درستی می شناسد. همچنین فرد سالم در زندگی هدفمند و غایت مدار است و اعمال او مبتنی بر تعقیب این اهداف است. غایی ترین هدف شخصیت سالم، تحقق خویشتن است. از ویژگی‌های دیگر سلامت روان شناختی این است که فرد سالم مرتباً به بررسی ماهیت اهداف و ادراکات خودش می پردازد و اشتباهاتش را برطرف می‌کند. چنین فردی خالق عواطف خودش است نه قربانی آن ها(شولتز، ترجمه کریمی و همکاران، ۱۳۸۶).

الگوی رفتارگرایی

طبق این الگو، سلامت روان به معنای وجود رفتار سازگارانه و عدم رفتار ناسازگارانه است. «رفتار سازگارانه» رفتاری است که فرد را به اهدافش برساند و «رفتار ناسازگارانه» رفتاری است که فرد را از رسیدن به اهدافش باز دارد. بر اساس چارچوب این دیدگاه، فرد سالم کسی است که در جامعه طوری رفتار کند که به اهدافش برسد. حال اهداف چه باشند و جامعه چه جامعه ای باشد، فرق نمی کند و چندان اهمیتی ندارد! بیمار هم کسی است که رفتارش او را به اهدافش نرساند! تلاش و هدف نهایی این الگو و نظام ارزشی آن این است که شیوه های رفتار سازگارانه و رسیدن به اهداف را به افراد آموزش دهد. در الگوی رفتارگرایی، اهتمام بر این است که فرد به هدفش برسد; فرقی نمی کند که این هدف خوب باشد یا بد، و ‌در کنارش حق دیگران ضایع شود یا نشود.

این تعریف از «سلامت روان» یکی از رایج ترین تعاریف بهداشت روانی است که در عصر کنونی به چشم می‌خورد و متعلّق به یک نظام ارزشی و یک مکتب روان شناختی است که به مکتب «رفتارگرایی» (اصالت رفتار) معروف است. اگرچه ریشه و مرکز این نوع تفکر و عمل در آمریکاست، ولی امروزه به سراسر جهان سرایت کرده و حتی در مشرق زمین و کشورهای اسلامی نیز عده ای خواسته یا ناخواسته عملکردی مطابق و هماهنگ با این دیدگاه دارند(همان).

الگوی انسان گرایی

روان شناسی «انسانگرا» الگویی از سلامت روان را ارائه می‌دهد که با سه الگوی پیشین تفاوت فراوانی دارد. در این الگو، بر طبیعت و جنبه‌های مثبت انسان و فعّال بودن وی تأکید می شود. طبق این الگو، «سلامت روان» به معنای رشد، شکوفاسازی و تحقق استعدادها و نیروهای درونی انسان است. از چشم انداز این الگو، انسان سالم کسی است که استعدادهای خود را شکوفا سازد و به کمال مطلوب و ایده آل برسد. در نظام ارزشی این الگو، هدف و هنر انسان رسیدن به کمال و شکوفاسازی تمام استعدادهای ذاتی و درونی وی است.

در دیدگاه «انسانگرا»، انسان با یک سلسله متنوع از استعدادها و نیروها متولّد می شود که روی هم رفته، به «طبیعت انسان» معروف است. این نیروها عبارتند از: هوش، نیازها و غرایز، معنویات و الهیّات، عاطفی بودن، اجتماعی بودن و مانند آن که بر اساس این الگو، تمام آن ها، هم سالم هستند و هم مثبت. همه انگیزه انسان و اصلی ترین انگیزه وی نیز شکوفاسازی این نیروهای سالم و مثبت است. طبق این الگو، انسان کلّیتی است متشکل از روح و جسم (تن و روان) که همواره به طرف خودشکوفایی و کمال در حرکت است. این دیدگاه بر خلاف سه دیدگاه قبل، انسان را ذاتاً سالم، مثبت و فعّال می پندارد که با اراده، اختیار و مسئولیت خودش، اعمال و کردارش را انجام می‌دهد. وی مسئول سلامت خویش است و اگر هم مریض شود، خودش باید در درمانش فعّال و تصمیم گیر باشد.

از میان روان شناسان انسانگرای معروف، می توان به چهره هایی همچون گوردن آلپورت^[۷] (۱۸۹۴ـ۱۹۶۷)، کارل راجرز^[۸] (۱۹۰۲ـ ۱۹۸۷)، آبراهام مزلو^[۹] (۱۹۰۸ـ ۱۹۷۰) و تا حدی اریک فروم^[۱۰] (۱۹۰۰ـ ۱۹۸۰) و دیگران اشاره نمود که بررسی نظرات هر یک از آنان نیازمند مقاله ای مستقل است(شولتز، ترجمه کریمی و همکاران، ۱۳۸۶).

اعتماد به نفس

واژه اعتماد به نفس^[۱۱] که از قرن هفدهم به کار گرفته شده، همان باور آدمی به توانایی‌های خود است به نحوی که از هیچ کوششی فروگذار نکند و از سختی راه ناامید نشود. تعریفی که باری ال. ریس و روندا برانت از اعتماد به نفس ارائه داده‌اند عبارت است از: آنچه درباره خود می اندیشید و احساسی که درباره خود دارید و آن برآیند اطمینان به خود و احترام به خویشتن است(اسلامی، ۱۳۸۳).

آنچه که باید در بعد روانی اعتماد به نفس مد نظر قرار داد، این است که هر گاه انسان برای رسیدن به هدفی که عزم آن را دارد، از موانع راه و شکست های احتمالی که ممکن است در بین راه دامنگیر او شود، هراسی نداشته و تسلیم نشود و چون توانستن را باور دارد حتما به هدف خویش نائل خواهد شد؛ ‌بنابرین‏ شک و تردید به خود راه ندادن و تسلیم نشدن در برابر سختی ها، موانع و شکست ها، انسان را به قله های موفقیت خواهد رساند. در واقع اعتماد به نفس اکتسابی نبوده و باید کشف شده و پرورش یابد. همانند بذری که در ساحت جسم کاشته می شود و با رسیدن مواد لازم و ضروری به منصه ظهور می‌رسد تا جایی که اعتماد به نفس عامل موفقیت در هر امری می شود و سربلندی و پیروزی آدمی را به دنبال دارد. مهم اعتقاد به توانایی هاست که نیروی محرکه اعتماد به نفس بوده و خلاصه آن تکیه بر واقعیت ها و تصویر منطقی از خویشتن است. نتیجه آنکه اعتماد به نفس همان احساس ارزشمندی است که در توانمندی های انسان ضرب شده است؛ توانمندی، همان مهارت های فردی بوده و احساس ارزشمندی، نمره ای است که فرد به توانایی‌های خود می‌دهد. ‌بنابرین‏ انسان فاقد اعتماد به نفس وجود ندارد و هر کسی دارای این ویژگی می‌باشد(سبحانی نیا، ۱۳۸۰).

اعتماد به نفس از دیدگاه رویکردهای روانشناسی

اول. شکوفایی توانایی‌های آدمی در تحقق اعتماد به نفس نقش عمده ای دارد و این همان چیزی است که از آن به “انگیزه” تعبیر می شود. راجرز^[۱۲] (۱۹۰۲-۱۹۸۷م) از آن جهت که تحت تاثیر گرالیش ذاتی آدم ها برای رشد و کمال یافتن و کسب تغییرات مثبت قرار گرفته بود ‌به این نتیجه رسید که نیروی اصلی برانگیزنده آدمی گرایش به خودشکوفایی است. راجرز معتقد بود که انسان سعی دارد تمام توانمندی های وراثتی اش را شکوفا کند(اتکینسون و همکاران، ۱۳۸۷).

دوم. دیدگاه مزلو^[۱۳] (۱۹۰۸-۱۹۷۰م)؛ او با بهره گیری از روش کاوش بر مبنای محاوره، توانست به دو گروه افراد سالم و ناسالم برسد. گروه اول برخلاف گروه دوم، اعتماد به نفس داشتند و دارای حس برتری و ارزش گذاری مثبت نسبت به خود بودند، هیچ گونه احساس کمرویی و دستپاچگی در آن ها وجود نداشت (شکرکن و همکاران، ۱۳۷۲). مزلو از اعتماد به نفس و عزت نفس به عنوان یک نیاز یاد کرده که در رده های میانی سلسله مراتب نیازهای انسانی جای می‌گیرد.

و در زمینه پایانی رفتار پرخاشگرانه : یکی از موارد تفاوت پرخاشگری میان دختران و پسران دوام و پایداری رفتار پرخاشگرانه آن ها است . د ر مطالعاتی که طی بیست ودو سال انجام گرفت ، ضریب پایانی پرخاشگری برای مردان (۵/۰) و برای زنان (۳۴/۰) به دست آمد ( در سنین هشت تا سی سالگی )

رابینز^[۷۵] مشخص کرد که احتمال بروز اختلالات روانی در آن دسته از دخترانی که در کودکی رفتارهای مردانه چون پرخاشگری را از خود نشان می‌دادند . و در هنگام مطالعه نیز د ر زمره اشخاص با انحراف رفتاری قرا رداشتند ، بیشتر از دیگران بود . نتایج تحقیق نشان داد که : برای هر دو جنس رفتار جامعه پذیر زودرس عامل مهمی در رشد « خود » محسوب گشته و با پرخاشگری در دوران کودکی ارتباط نداشته و حال آنکه پرخاشگری کودکی تا حدودی بر رشد « خود » و بزرگسالی تاثیر منفی برجای می‌گذارد . در بروز رفتارهای پرخاشگرانه در دختران و پسران باید زمینه‌های ژنتیک – زیستی یا سرشتی و نحوه اجتماعی شدن دو جنس و انتظارات جوامع از آنان را نیز در نظر گرفت .

1. تحقیق در زمینه « علل پرخاشگری کودکان » ( علیزاده ۱۳۷۴^[۷۶]):

علل پرخاشگری در کودکان عبارت است : ۱- تولد نوزاد جدید ۲- عدم بر آورد شدن تمایلات وخواسته های کودک ۳- ناکامی ۴- شیوه های تربیتی والدین : ( با بهره گرفتن از تنبیهات بدنی – عدم ارتباط عاطفی مناسب با کودک – عدم نظارت بر اعمال و رفتار کودکان – استفاده نکردن از شیوه های تنبیه با ثبات و …) ۵- حسادت ۶- تقلید ۷- رفتار پرخاشگرانه والدین با یکدیگر نیز تاثیرسویی در حافظه کودکان بر جای می‌گذارد ۸- جلوگیری از حرکات بدنی کودکان ۹- پوشاندن لباس و شستشو دادن بدن ۱۰- رشد حس استقلال : ( کودک را بر آن می‌دارد که تا انجام برخی از کارها مانند غذا خوردن و لباس پوشیدن را خودش بعهده بگیرد ولی چون از انجام آن بر نمی آید ( دچار خشم می شود )

نتیجه : والدینی که بدون در نظر گرفتن علایق و توانایی‌های فرزند خود از او انتظار دارند که همیشه و در همه حال با کسب موفقیت‌های پی در پی به عنوان « ستاره » جمع شناخته شود ، باید بدانند که با دست خود عوامل مستعد کننده پرخاشگری و سرانجام ناکامی را در وجود او تقویت نموده اند.

1. تحقیق در زمینه « بررسی خصوصیات شخصیتی نوجوانان پرخاشگر و ساخت خانوادگی آن ها در استان لرستان » ( سبحانی^[۷۷] ۱۳۷۵)

فرضیه اول تحقیق که بر حسب آن بین میانگین های مربوط به میزا خود بیمار پنداری در گروهای پرخاشگر وغیر پرخاشگر تفاوت معنی دار وجود دارد ، تأیید می‌گردد و به همین اساس فرض صفر رد می شود و محاسبه Tشده و در سطح اطمینان (۰/۹۹۹) معنی دار است . فرضیه دوم تحقیق بیان می‌کند ، بین میانگین های مربوط به میزان افسردگی در ‌گروه‌های پرخاشگر و غیر پر خاشگر تفاوت معنی داری وجود دارد تأیید می‌گردد . به سخن دیگر نوجوانان پرخاشگر دارای سطح افسردگی بالاتری غیر پرخاشگر هستند به همین اساس فرض صفر رد می شود وT محاسبه شده در سطح اطمینان (۰/۹۸) معنی دار است . فرض سوم تحقیق که بر اساس آن بین میانگینهای مربوط به میزان هیستری در ‌گروه‌های پرخاشگر و غیر پرخاشگر تفاوت معنی دار وجود دارد تأیید می‌گردد بر همین اساس نوجوانان پرخاشگر دارای اختلال هیستری بالای در مقایسه با نوجوانان غیر پرخاشگر هستند ، و در نتیجه فرض صفر رد می شود وT محاسبه شده در سطح اطمینان (۰/۹۷۷) معنی دار است . فرض چهارم تحقیق که میزان واکنش‌های روان دردمندی در نوجوانان پرخاشگر بیشتر از نوجوانان غیر پرخاشگر است تأیید می‌گردد . به عبارت دیگر نوجوانان پرخاشگر دارای واکنش روان دردمندی بیشتری درمقایسه بانوجوانان غیر پرخاشگر هستند و فرض صفر رد شده و T محاسبه شده در سطح اطمینان (۰/۹۹۹) معنی دار است .

ب ) تحقیقات در زمینه ناکامی :

1. تحقیقات در زمینه « ناکامی و شیوه های برخورد با آن » « ایمانی ^[۷۸]خرداد ۱۳۷۰ ) قسمت اول :

در تعریف ناکامی گفته اند : « ناکامی اساسا یک تجربه به پاسخ ذهنی نسبت به ایجاد مانع در ارضای نیازهای فرد است » هر چه خواسته و نیاز انسان از اهمیت بیشتری برخوردار باشد ، ناکامی عمیقتر و تحمل آن ‌مشکل‌تر است . پس ناکامی می‌تواند گاه شدید و گاه سطحی و ساده باشد .

چنان که دانش آموزی از خریدن کتابی دلخواه محروم می شود ودیگری از قبول نشدن در پایان سال تحصیلی ، هر دو محرومیت را تجربه کرده‌اند ، اما یکی محرومیت کم و دیگری آن را حدی گسترده تر آزموده است ، لذا دانش آموز دوم غمی عمیقتر دارد وممکن است سال دوم علاقه به درس خواندن و تحصیل را از دست بدهد .

علل پیدایش ناکامی :

روانشناسان علل پیدایش ناکامی را به علل فردی – محیطی تقسیم می‌کنند ( الف ) علل فردی ناکامی : ۱- علل جسمانی ناکامی ۲- علل روانی ، ذهنی ، ناکامی ، بهره هوشی « فردی دارای بهره هوشی متوسط به دلیل فشار اطرافیان دست به انتخاب رشته ای می زند که متناسب باهوش و استعداد او نیست او نمی تواند در آن رشته موفق باشد و دچار شکست و ناکامی می شود . »

تعارض « وقتی بین دو انگیزه تعارض وجود داشته باشد یکی از آن ها موجب ناکامی دیگری می دردد مانند دانش آ‎موزی که همزمان در مقابل دو امر مورد علاقه قرار می‌گیرد و مجبور است که یکی از آن دو راانتخاب کند . » تخیلات واهی « گاه علت ناکامی را می توان در علاقه فرد به تحقیق بخشیدن تخیلات فراوان یا بی پایان او دانست ، آن هم تخیلاتی که با واقعیت های بیرونی و عقلانی قابل انطباق نیست . »

1. تحقیق در زمینه « ناکامی و شیوه های برخورد با آن » ( ایمانی تابستان ۱۳۷۰) قسمت دوم :

ب) بررسی عوامل محیطی ناکامی ، که خود به چند دسته تقسیم می شود .

در پژوهش دیگری با عنوان ، ” رابطه ی باورهای زیبا شناختی با تصویر ذهنی از بدن و نحوه مدیریت ظاهر در جوانان ” که توسط حیدری چروده و کرمانی (۱۳۹۰) انجام شده، گزارش شده است که باورهای زیبا شناختی جوانان با نارضایتی آنان از تن انگاره رابطه دارد و هر چه این باورهای زیباشناختی جوانان، جدیدتر باشند ـ در مقایسه با باورهای سنتی ترـ تمایل آنان به دستکاری در بدن به منظور تحقق تصویر آرمانی از آن ، بیشتر است.

طالع پسند (۱۳۹۰) در پژوهشی با هدف تعیین ویژگی‌های روان سنجی نسخه ایرانی مقیاس باورهای مربوط به ظاهر نشان داد که رابطه مقیاس باورها درباره ظاهر با سن در افراد دارای اضافه وزن یا چاق، از افراد با وزن طبیعی به طور معناداری بیشتر است . در بررسی روایی هم گرا و روایی واگرا،مشخص شد که مقیاس باورها درباره ظاهر به ترتیب با “مقیاس نگرشهای ناکارآمد^[۱۸۳]” رابطه مثبت و با عزت نفس رابطه منفی دارد. وی نتیجه گرفت که مقیاس باورهای مربوط به ظاهر، دارای ویژگی های روان سنجی قابل قبولی است و می‌تواند به عنوان یک ابزار بالینی مورد استفاده قرار گیرد .

1. 1. ۹-weight satisfaction ↑

1. 1. body dysphoria- ↑

1. 1. body dismorphic- ↑

1. 1. body size perception– ↑

1. 1. body esteem- ↑

1. 1. trait like- ↑

1. 1. Rodiger, Cash, Rohering & Thompson- ↑

1. 1. Yanover & Thompson- ↑

1. 1. Grogen- ↑

1. 1. Tompson & Vandenberg- ↑

1. 1. schemata- ↑

1. 1. beliefs- ↑

1. 1. Altabe- ↑

1. 1. Mc Carty- ↑

1. 1. Wang, Bayern, Kennrdy & Hills- ↑

1. 1. females thin body ideal model- ↑

1. 1. Barbie shape – ↑

1. 1. male masculine body ideal model – ↑

1. 1. Bill shape- ↑

1. 1. Beyker- ↑

1. 1. Lee & Lee- ↑

1. 1. Makino, Tessuboi & Dennerstine- ↑

1. 1. Tomiyama & Mann- ↑

1. 1. Mony, Farley & Strognell- ↑

1. 1. normal discontent- ↑

1. 1. Rodin, Silberstein & Strigelmore- ↑

1. 1. Eating disorder- ↑

1. 1. Paxton, Neumark, Szetiner, Haynen & Eisenberg- ↑

1. 1. body mass index (BMI)- ↑

1. 1. appearance schema- ↑

1. 1. self concept- ↑

1. 1. body checking- ↑

1. 1. Bady – ↑

1. 1. real body – ↑

1. 1. Ideal body- ↑

1. 1. Representative body – ↑

1. 1. Shilder- ↑

1. 1. self representation- ↑

1. 1. attributions- ↑

1. 1. Chen, Fax & Hess- ↑

1. 1. Chen, Fax, Hess & venko – ↑

1. 1. Dawison, Markey & Birch- ↑

1. 1. Daywis- ↑

1. 1. Tigmann- ↑

1. 1. perfectionisam- ↑

1. 1. Rogiro, Levi, Sauna & Sasarolli- ↑

1. 1. Persenel, Beyrman & Stacie- ↑

1. 1. Tompson & Staice- ↑

1. 1. Weight control- ↑

1. 1. Beyker & Brunel- ↑

1. 1. Forman & Thompson- ↑

1. 1. Grabe & Hayde- ↑

1. 1. Kahilll & Mossup- ↑

1. 1. Vallero & Barrens- ↑

1. 1. Labet & DeLong- ↑

1. 1. Shinwystok- ↑

1. 1. Therotman, Werothy & Lakan- ↑

1. 1. appearance management behavior- ↑

1. 1. Rood & Lennon- ↑

1. 1. Farrel, Shafran & Fairborn- ↑

1. 1. Interpersonal feedback- ↑

1. 1. Structural equation model(SEM)- ↑

1. 1. Tomas Cash- ↑

1. 1. Teylor’s model- ↑

1. 1. Thompson, Heinberg , Altabe & Tantlof- ↑

1. 1. Harter- ↑

1. 1. Hess, Beyber, Klyton, Matheous & Downy- ↑

1. 1. Kaming & Schwartz- ↑

1. 1. Heinberg & Thompson- ↑

1. 1. Cash, Fleming, Alindogan, Stedman & Whitehead- ↑

1. 1. Sheyhe & Kobo- ↑

1. 1. Strygelmore & Franco- ↑

1. 1. Body dissatisfaction scale of eating disorders inventory- ↑

1. 1. Garner- ↑

1. 1. Cash, Fillips, Santimenz & Harbosky- ↑

1. 1. Figural body satisfaction rating scale- ↑

1. 1. Stonkard, Sorenson & Sholzinger- ↑

1. 1. Fallon & Rosin- ↑

1. 1. Appearance schema questionnaire – revised- ↑

1. 1. Cash, Melnike & Harboskey- ↑

1. 1. Body checking questionnaire- ↑

1. 1. Reyese etal.- ↑

1. 1. Keroger- ↑

1. 1. Pockragakbollin & Zivichserovik- ↑

1. 1. Thompson etal.- ↑

1. 1. Global subjective body satisfaction – ↑

1. 1. apeal- ↑

1. 1. Bannifield & McCobe- ↑

1. 1. Loverskirol- ↑

1. 1. Fayer, Bulk & Sullivan- ↑

1. 1. Kennardy, Brown & Voget- ↑

1. 1. Fiits, Gibson & Reding- ↑

1. 1. Cash, Winsted & Janda- ↑

1. 1. Harrison & Castell- ↑

1. 1. Body catharsis- ↑

1. 1. -Jerald & Secord ↑

1. 1. – multidimensional body – self questionnaire ↑

1. 1. -appearance schemas inventory – revised ↑

1. 1. Beyker & Brunell- ↑

1. 1. – Jackson ↑

1. 1. – Robinson, Chang , Fairish, Haydel & Killen ↑

همان طور که ملاحظه شد مطالب فوق بیانگر این مطلب هستند که در حقیقت صدور حکم یا همان داوری کردن میان مردم، موضع و دیدگاه خاص شرع مقدس و هم­چنین حاکم را نسبت به موضوع و مقیدات و شرایط آن آشکار می­سازد.

۳: انواع حکم

حکم که همان رأی دادگاه در امر کیفری و یا حقوقی است دارای انواع گوناگونی است که ازجمله آن ‌می‌توان به حکم حضوری و غیابی اشاره نمود.

الف: حکم حضوری

حکم حضوری به حکمی می­گویند که طرفین پرونده در جلسات دادرسی حاضر می­شوند و یا اگر توانایی حضور ندارند و گرفتار هستند از طریق لایحه مطالب خود را اعلام کنند.

ب: حکم غیابی

حکم غیابی، حکمی است که حق دفاع برای محکوم­علیه ضمن آن محفوظ است و اعتراض محکوم­علیه همان دفاع از دعوی و برای استیفای همان حقی است که حکم مورد اعتراض و قانون برای او مقرر داشته است. (متین­دفتری، ۱۳۷۸، ج۲، ۱۲۰)

گفتار دوم: مفهوم غائب

واژه غائب در لغت مشتقات زیادی دارد و معانی مشابهی را در بر ‌می‌گیرد که به دو معنی از معانی آن اشاره می­کنیم.

۱: مفهوم غائب در لغت

«غائب در لغت خلاف حاضر است و به معنای موضعی که دیده نمی­ شود ورای آن». (ابن منظور، ۱۴۱۴، ج۱، ۶۵۴)

با نظر در مطلب فوق ‌می‌توان گفت غائب کسی است که ازدید حواس پنچ­گانه پنهان است.

۲: مفهوم غایب در اصطلاح

در اصطلاح حقوق ‌دانان غایب عبارت است از: «آن­که از اقامتگاه خود برای مدتی کم یا زیاد دور افتاده باشد خواه بتوان از حال او خبر گرفت خواه نه». (جعفری لنگرودی، ۱۳۷۸، ج۴، ۲۷۲۵)

تعریف فوف از منظر حقوق ‌دانان ناظر به بحث غائب مفقود­الاثر ‌می‌باشد وارتباطی به بحث ما ندارد لذا غایب مورد نظر ما کسی است که در جلسه دادگاه حضور پیدا نکند.

گفتار سوم: تعریف حکم غیابی در آیین دادرسی کیفری

با امعان نظر در مطالبی که در تعاریف لغوی و اصطلاحی گفته شد حکم غیابی عبارت است از داوری کردن در غیاب شخصی که باید در جلسه دادرسی حاضر می­بود. اما حقوق ‌دانان در قانون آیین دادرسی کیفری حکم غیابی را این­گونه تعریف کرده ­اند که «اگر متهم در تحقیقات مقدماتی (نزد بازپرس یا دادیار) حضور داشته و حتی از وی قرار تأمین کیفری نیز اخذ شده ولی در هیچ یک از جلسات حضور نیافته است و یا وکیل معرفی نکرده، باز هم رأی صادر شده غیابی محسوب می­گردد.» ( مدنی، ۱۳۷۸، ۴۶۲)

در تعریف دیگری از حکم غیابی، بیان شده «متهم برای دادرسی احضار می­ شود؛ چنان­چه با وجود احضار­نامه، در هیچ­یک از جلسات دادرسی حاضر نشود و لایحه دفاعیه نفرستد و وکیل هم معرفی ننماید اگر موجبات دادرسی فراهم باشد دادگاه به طور غیابی رسیدگی و حکم مقتضی را صادر می­ کند.» ( آخوندی، ۱۳۷۹، ج۴، ۴۶۲)

قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ نیز در خصوص تعریف حکم غیابی در ماده ۴۰۶ چنین مقرر می­دارد: «در تمام جرائم، به استثنای جرائمی که فقط جنبه حق­اللهی دارند، هر­گاه متهم یا وکیل او در هیچ­یک از جلسات دادگاه حاضر نشود یا لایحه دفاعیه نفرستاده باشد دادگاه پس از رسیدگی، رأی غیابی صادر می­ کند.»

ماده فوق در مقایسه با ماده ۲۱۷قانون مصوب ۱۳۷۸ به لحاظ مفهوم تغییری نکرده است. اما در منطوق ماده تغییراتی صورت گرفته که در جایگاه خود بیان خواهد شد.

‌بنابرین‏ طبق تعاریف فوق صدور حکم غیابی در جرایم حق­الناسی مد نظر قانون­گذار در امور کیفری ‌می‌باشد.

بخش دوم: موضوع شناسی حکم غیابی

یکی از مهم­ترین مسائل مربوط به حکم غیابی، موضوع حکم غیابی است؛ یعنی در چه حقوقی ‌می‌توان حکم غیابی را صادر نمود و در چه حقوقی نمی­ توان حکم غیابی را صادر کرد که این مسئله محل بحث ما در این­جا ‌می‌باشد.

گفتاراول: مفهوم حق

حق یکی از مفاهیم پایه­ای موضوع ما ‌می‌باشد. از این رو قبل از هر چیز، لازم است بخشی از مباحث مقدماتی به بررسی اجمالی موضوع یاد شده اختصاص یابد؛ زیرا آشنایی با مفهوم حق و سایر مباحث مربوط به آن تمهیدی برای تعیین موضوع حکم غیابی ‌می‌باشد.

۱: مفهوم حق در لغت

حق در لغت دارای معانی گوناگونی ‌می‌باشد که برخی از آن ها عبارتند از خلاف باطل، حظ و نصیب، بهره و سهم هرکس که به او داده شده است. (ابن منظور، ۱۴۱۴، ،ج۱۰، ۴۹)

راغب اصفهانی (۱۴۱۲، ج۳، ۲) درباره معنای حق می­گوید: «حق در اصل به معنی مطابقت داشتن و موافقت داشتن است» و ما می­بینیم این مطابقت و هماهنگی در بیشتر معانی حق مراعات شده است از جمله:

حق به معنی خدا و آفریننده است از جهت این­که آفریدگان را مطابق و بر وفق حکمت آفریده است. «فذالکم­الله ربکم­الحق». (سوره یونس(۱۰)، آیه­ی۳۲)

حق به معنی آفریده شده است، از این جهت که آفریدگار آن را مطابق و بر وفق حکمت آفریده است. «وما خلق­الله ذلک الا بالحق». (سوره یونس(۱۰)، آیه­ی۵)

حق به معنی اعتقاد مطابق با واقع است.

حق به معنای گفتار و کردار مطابق با آن­چه باید و شاید.

همان­طور که ملاحظه شد حق معانی مختلفی را در بر ‌می‌گیرد؛ به همین دلیل اکثر محققان واژه حق را مشترک معنوی می­دانند.

به عبارت دیگر حق در هریک از موارد و مصادیق خاص خود، دارای مفهوم ویژه­ای است؛ مثلاً حق ‌در مورد حق ولایت، ولایت اعتبار می­ شود و در حق زوجیت، زوجیت اعتبارمی­شود و این دو اعتبار هیچ قدر مشترک ومفهوم واحدی با هم ندارند.

‌بنابرین‏ یکی از معانی حق اصلی است و سایر معانی به نحوی که گذشت به آن برگشت می­ کند. بدین­معنا که حق یک معنا بیشتر ندارد و مغایرت معناهای مختلف آن ناشی از مصادیق گوناگون آن است.

در خصوص معنای اصلی حق هم دو نظریه وجود دارد؛ برخی آن را به معنای ثابت می­دانند یعنی در این دیدگاه حق هر امر ثابت (اعم از واقعی ونسبی) است و این معنا در تمام موارد استعمال حق، صدق می­ کند؛ هم­چنان که باطل به چیزی اطلاق می­ شود که ثابت نیست. (معاونت آموزش قوه­ی قضائیه، ۱۳۸۸، ۴) و بعضی دیگر نیز معنای اصلی حق را مطابقت می­دانند که بیان شد.

به نظر نگارنده همه معانی که ذکر شد به نوعی مکمل یکدیگر می­باشند. در حقیقت همه معانی حق یک چیز را بیان ‌می‌کنند و آن حقوقی است که به هر فرد خداوند داده است و این حقوق مطابق و هماهنگ با آفرینش انسان است و برای وی ثابت است.

۲: مفهوم حق در اصطلاح

در خصوص مفهوم اصطلاحی حق نیز تعاریف مختلفی از سوی فقها و حقوق ‌دانان ارائه شده که در این­جا بیان می­نماییم.

الف: مفهوم حق در اصطلاح فقها

واژه حق در اصطلاح هم معانی گسترده ­ای را در برمی­گیرد که مهم­ترین معنای آن در تعاریف گوناگون در متون فقهی به شرح زیر ‌می‌باشد.

۱: سلطنت