۱-۶-۸- مسئولیت کیفری در ایران

۱-۶-۸-۱- مسئولیت کیفری در ایران پیش از انقلاب اسلامی

در ایران سیر تحولات حقوقی کیفری بدین گونه بوده که از دوران انتقام خصوصی و مسئولیت بر پایه گناه و اعتقاد به جمعی بودن مسئولیت و بی عدالتی درمجازات تا تشکیل تدریجی دولت‌ها و تعدیل نسبی و کلی انتقام خصوصی و سپس با قبول اندیشه‌های فلسفی و تفکرات مذهبی و نقش مادی و ذهنی ادیان و اندیشه‌های متفکران به تحول بنیاد‌های حقوق و ایجاد دادگستری عمومی وبا طلوع اسلام آغاز تحول چشمگیری در حقوق جزای ایران است (نوربها ۱۳۸۱، ۷۸ تا ۸۵ و ۹۴) در اولین قانون جزایی در سال ۱۳۰۴ تعریفی از مسئولیت کیفری وجود نداشت. در سال ۱۳۵۲ در فصل هشتم با عنوان حدود مسئولیت جزایی به عنوان رافع و علل موجهه جرم پرداخته شد و ضرورت و مستی به موارد قبل افزوده شد.البته مواردی همچون جهل و… مسکوت ماند(غلامی، ۱۳۹۲، ص ۶۰) لذا قبل از انقلاب اسلامی در خصوص علل رافع مسئولیت کیفری با اینکه روندی تکمیلی داشته است اما در خصوص برخی موارد مانند جهل همچنان دارای ابهام بوده است.

۱-۶-۸-۲- مسئولیت کیفری در ایران پس از انقلاب اسلامی

پس از انقلاب اسلامی و تلاش برای تصویب قوانین جزایی منطبق با موازین شرعی، قوانینی به تصویب رسید که در آن عواملی همچون صغر، جنون، اضطرار، مستی، اجبار، اکراه، خواب، اشتباه و بی هوشی را به عنوان عوامل مانع مسئولیت مطرح ساخت (غلامی، ۱۳۹۲، ص ۶۱) و در آخرین اراده قانونگذاری نیز در قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با در نظر گرفتن بخشی به عنوان عوامل رافع مسئولیت کیفری با بیانی متفاوت از دیدگاه قبلی خود قاعده جهل به حکم رافع مسئولیت نیست را در کنار پذیرش ادعای جهل در موارد شرعی آورده است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

۱-۷- مبانی و شرایط مسئولیت کیفری

۱-۷-۱- مبانی مسئولیت کیفری

۱-۷-۱-۱- مسئولیت کیفری مبتنی بر آزادی و اختیار

برخی از دانشمندان قائل به آزادی انسان و ابتناء مسئولیت کیفری بر آزادی انسان هستند و عامل مؤثر در فعل وی را اراده او می دانند (عوض، ۱۹۸۵، ص ۴۱۷ به نقل از غلامی، ۱۳۹۲، ص ۶۴) طرفداران اختیار، در اثبات مدعای خود به صفت « عدل » الهی استناد کرده و بر آن شدند که چنانچه رفتار‌های انسان «اعم از نیک و بد » از اختیار او خارج بوده اراده او تأثیری در صدور و ارتکاب آن ها نداشته باشد، پاداش نیکان و عذاب بدکاران در رستاخیز خلاف«عدل» و عقلاًقبیح و نارواست (میرسعیدی، ۱۳۹۰، ص ۱۴۹).

۱-۷-۱-۲- مسئولیت کیفری مبتنی بر جبر و عدم اختیار انسان

در این نگاه، با توجه به نبود مسئولیت اخلاقی، مسئولیت اجتماعی عامل تعقیب و مجازات مجرم خواهد بود. طرفداران جبر به استناد « قدرت مطلق » خداوندی که پهنه آن بر همه چیز سیطره دارد و لاجرم افعال انسان را هم در بر می‌گیرد ‌به این راه رفتند که رفتار آدمی « ازهرنوع » به قدرت الهی متصل است و پذیرش دخالت و تأثیر انسان در افعال خود را مستلزم عقیده به محدودیت قدرت الهی، که بنا به فرض نامحدود و مطلق است، تلقی نموده آن را با نصوص قرآنی در تعارض پنداشتند. از این رو در مقام حل این تعارض، عقیده به جبر و حتمیت اراده را پذیرفتند. نمونه بارز آن را می‌توان در مکتب تحققی یافت ؛ چنان که به عقیده طرفداران این مکتب جرم همچون هر پدیده دیگر، محکوم به قانون ضرورت علی و معلولی می‌باشد و چون علل و عوامل وقوع جرم را در حوزه عوامل زیستی یا روانی یا اجتماعی جستجو می‌کردند، لاجرم معتقد شدند که با بروز این عوامل، انسان جبراً به ارتکاب جرم رو می‌آورد، و ‌به این ترتیب مجالی برای اختیار باقی نمی‌ماند.به گمان ایشان، عقیده به اختیار و آزادی اراده معلول جهل به عوامل مؤثر در اراده است. زیرا اراده به نوبه خود یک پدیده و مشمول قانون جبر علمی است. (میرسعیدی، ۱۳۹۰، ۱۴۹ و ۱۳۶ ).

۱-۷-۱-۳- مسئولیت مبتنی بر اختلاط جبر و اختیار

این نظریه قائل به اختلاط جبر و اختیار در وجود انسان و مبتنی بودن مسئولیت وی بر اختیار و اینکه خداوند به انسان توانایی انجام یا ترک یک فعل را داده است (محقق داماد، ۱۳۶۲، ص ۳۶ به نقل از غلامی، ۱۳۹۲، ۶۵) به هر حال مسئولیت کیفری در نظام کنونی با فرض مختار بودن انسان معنی می‌یابد.چنین انسانی با برگزیدن آزادانه افعال ممنوع قصد سوء خود را آشکارا بروز داده و از این جهت قابل سرزنش بوده و باید پیامدهای کیفری افعال خویش را بپذیرد.ازاین دیدگاه انسان قادر است بین بد و خوب افعال فرق بگذارد و میان آن دو یکی را انتخاب کند.چه اگر قدرت بر تمیزویا انتخاب ارادی را از دست داده باشد نمی‌توان اورا برای فعلی که مرتکب شده است سرزنش کرد. (اردبیلی، ۱۳۹۳، ص ۱۴۸ )

برای مسئولیت تقسیم بندی هایی انجام داده انداز یک دیدگاه به مسئولیت اخلاقی، شرعی و قانونی و از طرفی به مسئولیت روانی، اجتماعی و به مسئولیت مدنی، اداری، بین‌المللی وجزایی یا کیفری و دیگر تقسیم بندی ها. در اینجا به برخی اشاره خواهیم کرد :

۱-۷-۲- انواع مسئولیت

۱-۷-۲-۱- مسئولیت اخلاقی

در این فرض، اخلاق و موازین و قواعد اخلاقی مبنای مسئولیت هستند و اعمالی که مخالف با موازین اخلاق فردی و اجتماعی باشد، واجد وصف مجرمانه می‌گردد و مبنای سنجش مجرمانه بودن یا نبودن اعمال، تطبیق یا عدم تطبیق آن با ارزش های اخلاقی جامعه است. (غلامی، ۱۳۹۲، ص ۶۵) برخی معتقدند که مبنای اخلاق مبتنی بر سه امر می‌باشد : یکی اینکه پیروان مذاهب سرچشمه قواعد اخلاقی را خداوند می‌دانند. پیروان مکتب عقلی معتقدند انسان به حکم عقل و فطرت خاص خود قواعد اخلاقی را در می‌یابد و جامعه شناسان منشاء قواعد اخلاقی را اجتماع می‌دانند (ولیدی، ۱۳۷۱، ص ۲۶ ). به عبارتی مسئولیت اخلاقی هر نوع مسئولیتی است که قانون‌گذار متعرض آن نشده باشد (جعفری لنگرودی، ۱۳۶۸، ص ۶۴۲ ).

۱-۷-۲-۲- مسئولیت اجتماعی

احزاب سیاسی ائتلاف تشکیل می‌دهند تا در میان صاحبان منافع متعارض به چانه زنی بپردازند. آن ها در اولویت‌های متنوع و گوناگون حامیان متعصب خویش را جمع نمی کنند. احزاب سیاسی منافع متضاد و متفاوت را در یک کانون جمع کرده و به شکل یک تصمیم عمومی در می آورند که بیانگر نیات و

خواسته های مشترک است.

بیان و تجمیع خواسته ها و تقاضاها، ‌به این معنا که تقاضاهایی که بر اساس بیان خواسته ها جمع گردیده به صورت خط مشی های کلی تنظیم می‌گردد و به عنوان سیاستهایی اعلام می شود.

دانیل لوئی سلر، نویسنده فرانسوی نیز معتقد است که احزاب سیاسی نماینده تضادهای موجود در جامعه اند و نقش میانجی را بین مردم و زمامداران بر عهده دارند.^[۶۷]

برای تحلیل نقش احزاب رقابتی در زمینه تجمیع منافع، باید نه تنها تک تک احزاب، بلکه همچنین ساختار احزاب، هیئت رأی دهندگان، قوانین انتخابات، و نهادهای سیاست‌گذاری را که در یک نظام رقابت آمیز حزبی با یکدیگر تعامل دارند مدنظر قرار دهیم. در یک نظام رقابت آمیز حزبی، تجمیع منافع نوعاً در یک یا چند سطح صورت می‌گیرد. مثلاً در درون تک تک احزاب مانند وقتی که حزب، نامزدهایی را برای پیشنهاد تصویب می‌کند؛ از طریق رقابت انتخاباتی مانند وقتی که رأی دهندگان از احزاب مختلف به درجات متفاوتی حمایت می‌کنند؛ و از طریق چانه زنی و تشکیل ائتلاف در مجلس قانونگذاری یا در قوه مجریه.

آلموند و پاول نیز به نقش احزاب در تسهیل ورودی‌ها خروجی های نظام سیاسی اشاره می‌کنند. احزاب وسیله مناسبی برای تجمیع منافع و تبدیل آن ها به شعارهای سیاسی هستند.^[۶۸]

گفتار پنجم- حفظ ثبات سیاسی^[۶۹]

احزاب سیاسی از ابزارهای توسعه و ثبات سیاسی و تقویت امنیت و مشارکت مدنی، نهادمند، نظم طلبانه و تشکیلاتی را در فضای رقابتی سالم، همراه با قبول قواعد بازی در پی خواهد داشت. هانتینگتون معتقد است که چون نیروهای جدید اجتماعی که طی فرایند نوسازی به وجود آمده اند، خواهان مشارکت سیاسی گسترده هستند از این رو، ثبات جامعه در گرو آن است که بتواند این سطح فزاینده مشارکت سیاسی را جذب نمایند. احزاب به ویژه در صورتی که قبل از گسترده شدن سطح مشارکت به وجود آمده باشند،
می‌توانند به عنوان ابزارهای نهادهای اصلی برای سازماندهی این مشارکت سیاسی به شکلی سازنده و مشروع عمل نمایند. به نظر هانتینگتون، ترکیبی از مشارکت گسترده و سازماندهی قوی حزبی می‌تواند مانعی بر سر راه بروز خشونت و سیاست نابهنجار باشد. در صورتی که احزاب سیاسی ضعیف باشند، خطر مداخله نظامیان در سیاست افزایش می‌یابد. بدین علت، ثبات هر نظام سیاسی در حال نوسازی بستگی به قدرت احزاب سیاسی آن دارد و یک حزب هم زمانی می‌تواند قدرتمند باشد که از حمایت قوی و نهادینه توده ها برخوردار باشد.^[۷۰]

مثال مورد بالا ترکیه است که پس از برگزاری همه پرسی تغییر قانون اساسی، قدرت نظامیان تا حدود زیادی کاهش پیدا کرد و این روند ناشی از فعالیت‌ها و تلاش‌های حزب اسلامگرای عدالت و توسعه بود که نه تنها در ترکیه بلکه در منطقه خاور میانه و حتی در سطح بین‌المللی نیز توانست خود را به شکلی فعالانه معرفی نماید و ثبات سیاسی این کشور به میزان زیادی مدیون قدرت و مانور سیاسی و هوشمندانه این حزب است.

در حقیقت، احزاب سیاسی به مثابه روزنه و دریچه اطمینان، مجاری خشونت را به عامل سازندگی تبدیل کرده و هیجانات فردی از طریق روندهای اطمینان بخش احزاب جذب می‌شوند. مسلماًً با این روش، نظام سیاسی دیگر شاهد خشونتهای مخرب و ویرانگر نخواهد بود و ثبات سیاسی و امنیتی را استمرار خواهد بخشید.

احزاب صرفنظر از نوع، نه فقط ابزاری برای جمع شدن نخبگان، بلکه مهمتر از آن ابزاری هستند برای جامعه پذیری سیاسی که به عادات و رفتارها نسبت به حکومت شکل می‌دهند. احزاب با تعیین امور مهم از غیر مهم، مشخص کردن موضوعات معاصر تاریخی برای مردم و با تحلیل و توضیح عامه فهم سیاست‌ها و برنامه های دولتی، می‌توانند به برانگیختن منافع و احساسات در فرایند سیاسی اقدام کنند. حزب به مردم کمک
می‌کند که از دوران کودکی، شماری از ارزش‌ها را ‌در مورد حکومت و شکل مناسب فرآیندهای سیاسی در خود به وجود می آورند. این امر به خصوص ‌در مورد کشورهای در حال نوسازی که اختلاف بین نسلها زیاد بوده و جامعه پذیری سیاسی بسیار متنوع است، اهمیت زیادی دارد.

با نگاهی اجمالی به مواضع حزب کارگر، و نیز تاریخچه احزاب در بیشتر نظامهای پارلمانی ‌به این نتیجه
می‌رسیم که در نظام های پارلمانی احزاب سیاسی، درصدد کنترل دولت و مهار آن بوده و کمتر به فکر انقلاب و دگرگونی در سطح وسیع آن هستند. ‌بنابرین‏ نقشی که احزاب در نظام های پارلمانی برعهده دارند، بایستی در جهت تعادل در نظام سیاسی و ایجاد ثبات سیاسی باشد و در عمل نیز مشاهده می‌گردد که علی‌رغم اینکه به زعم برخی صاحب‌نظران، احزاب سیاسی در مواردی تفکیک قوا را زیر سؤال می‌برند و علاوه بر دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگی در تشکیل دولت هم نقش کلیدی را ایفاء می نمایند؛ لکن در عمل این احزاب این نکته را به اثبات رسانده اند که توانسته اند نظام سیاسی باثباتی را رهبری کرده و ضمانت اجرای آن هم در دست مردم قرار گیرد. بدین ترتیب که در صورت نارضایتی از عملکرد احزاب سیاسی این مردم هستند که وارد عمل شده و تعادل را برقرار می‌کنند.

گفتار ششم- نقش احزاب در تقویت و تثبیت دموکراسی

بند دوم) فوت والدین:

به تابلوی ترسیمی فوق باید مشکلات ناشی از پاشیدگی کانون خانوادگی در اثر فوت یا طلاق و یا جدایی را که در بعضی خانواده ها وجود دارد، اضافه کرد. به محض متلاشی‌شدن خانواده، بزهکاری شروع می‌شود، چه وجود خانواده عاملی است علیه بزهکاری. بدترین خانواده ها بهتر از نبودن آن است. مرگ یا جدایی والدین و یا طلاق دادن یا طلاق گرفتن زن و ترک خانواده، در روحیه اطفال و احتمالاً ارتکاب بزه از ناحیه آنان مؤثر خواهد بود.

یکی از جهات متلاشی شدن خانواده، فوت پدر است که اثرات نامطلوبی در وضع خانواده و فرزندان باقی می‌گذارد. یتیم بی‌پدری که باید در خانواده ناپدری رشد کند و یا یتیم بی‌مادری که باید با زن پدر زندگی کند با دشواری‌های بی‌شماری روبرو خواهد شد.

۹- طلاق و جدایی والدین: بعد از فوت والدین، طلاق و جدایی پدر و مادر است که عموماً دوران تیره فرزندان آنان بخصوص اگر فاقد سرپرست، مسئول و بنیه مالی کافی باشند، شروع می‌شود.

متأسفانه در کشور ما شمار جدایی زن و شوهر رو به افزایش است. در حال حاضر در بسیاری از کشورهای صنعتی پیشرفته میزان طلاق تا رقم پنجاه درصد افزایش یافته است. این گفته بدان معنی است که نیمی از مردان و زنان که روزی با شوق و هیجان ازدواج کرده‌اند، تصمیم می‌گیرند این پیوند را بعد از مدتی از هم بگسلانند. به دلیل تأثیرات منفی جدا شدن والدین و سرنوشت کودکان بررسی این موضوع اهمیت و ارزش فراوان پیدا می‌کند(ستوده،۱۳۸۵).

مبحث ششم) الگوهای ناسازگار اولیه

روانشناسان مدت هاست عنوان کرده اندکه عملکرد والدین برشکل گیری افکار، رفتار و هیجانات کودکان تأثیر معناداری دارد. بر اساس مدل آسیب پذیری- استرس^[۹] در آسیب شناسی روانی پژوهش های زیادی نقش عوامل مربوط به خانواده را به عنوان عامل زمینه ساز در آسیب پذیری فرد مورد بررسی قرار داده‌اند( هریس و کرتن^[۱۰] ۲۰۰۲ ). در این میان پیاژه ( ۱۹۵۴ )و بالبی^[۱۱] (۱۹۶۹)معتقدند که عملکرد والدین سبب ایجاد و گسترش مدل هایی در درون سازمان شناختی فرد به نام طرحواره^[۱۲] می شود. این طرحواره ها در زندگی فرد به عنوان عدسی هایی عمل می‌کنند که تفسیر، انتخاب و ارزیابی فرد از تجارب وی را شکل می‌دهند. متعاقب نظریه های شناختی آسیب پذیری روانی و با وام گیری از دیدگاه پیاژه، جفری یانگ نظری را در رابطه با طرحواره های ناسازگار اولیه^[۱۳] گسترش داده است. وی معتقد است این طرحواره ها که وی از آن ها به عنوان “یک ساختار یا چارچوب مرجع ” (یانگ، ۱۹۹۴ ، ص ۶) یاد می‌کند؛ ساختارهای پایدار و بادوامی هستند که به مثابه عدسی هایی بر ادراک فرد از جهان، خود و دیگران اثر می‌گذارد . این طرحواره ها در طی تجارب کودکی شکل گرفته ( که اکثراً در زندگی کودک نقش یک ضربه درونی را داشته اند) ، و پاسخ فرد به رخدادهای محیطی را کنترل می‌کند(یانگ ، ۱۹۹۸ ). وی عنوان می‌کند اگر چه عوامل مربوط به جامعه، مدرسه و همسالان در شک لگیری این طرحواره ها مؤثر هستند، اما اثر آن ها آن، وسعت و ثبات اثر عوامل خانوادگی را ندارد ( تورس^[۱۴]۲۰۰۲ ). منشأ این طرحواره ها نیازهای هیجانی اصلی^[۱۵] ( شامل پنج حیطۀ :دلبستگی امن به دیگران (مانند احساس امنیت، ثبات و پذیرش )، خودمختاری، رقابت و احساس هویت، آزادی بیان نیازها و هیجانات، بازی و خودانگیخته بودن و محدودیت های معقول و خودکنترلی، تجارب اولیه زندگی(ناکامی در ارضای نیازهای اولیه، ارضای بیش از حد و همانندسازی با رفتار نادرست والدین) و مزاج هیجانی کودک ( مجموعه ویژگی های خلقی کودک که ذاتی هستند و متمایز کننده شخصیت اولیه کودک) است (یانگ ۱۹۹۴ ). به علت مشکلات ساختاری خانواده و از هم پاشیدن آن و از جهت این که فرزندان در این مجتمع ها نوعاً از طفولیت طعم زندگی را لمس نکرده و همواره در تنش و کشمکش و بی مهری، در محیط های مملو از ترس و وحشت رشد می‌کنند(خدابخشی کولایی و همکاران،۱۳۹۳).

• • لوحه ها یا صفحات سمباده ای^[۹۴]: عبارتند از دو سری صفحات سمباده ای که از نظر بافت^[۹۵] و ترکیب اجزا با هم متفاوت اند. کودکان انگشتان خود را روی صفحات کشیده و لمس می‌کنند تا حس و بافت هر سری را تشخیص داده و مورد مقایسه قرار دهند.

  

• • ظروف ادویه^[۹۶]: (تشخیص بو) از دوسری ظرف از نوع شیشه ای سفید مات تشکیل شده است که محتویات آن قابل مشاهده نیست.

• وسایل چوبی استوانه ای شکل دسته دار^[۹۷]: عبارتند از سه جعبه چوبی جداگانه که دارای سوراخ هایی هستند و سه سری استوانه چوبی دسته دار هم اندازه آن ها که در داخل سوراخ های مناسب جای می گیرند. یکی از جعبه ها دارای سوراخ هایی است که فقط از نظر عمق متفاوت بوده ولی قطر سوراخ ها ثابت است، سومین جعبه، هم از نظر عمق وهم از نظر قطر سوراخ هایش متفاوت است. کودکان استوانه های چوبی دسته دار را از جعبه ها خارج کرده و آن ها را به طور نامنظم مخلوط می‌کنند و سپس کوشش می‌کنند تا هرکدام را با سوراخ متناسب موجود در جعبه ها جور­کنند. (همان، ص۱۱۴)

آموزش خواندن و نوشتن

آخرین قسمت از وسایل مونته سوری شامل یادگیری مهارت های آموزشی و تحصیلی است. مونته سوری عقیده داشت هنگامی که کودکان تجارب اولیه مناسبی را با بهره گرفتن از وسایل حسی کسب نمایند، به نحو بهتری آماده گذر از مرحله حسی به مرحله درونی کردن اندیشه ها می‌باشند^[۹۸]. عناصر اساسی و تشکیل دهنده این روند استفاده از نظام نامگذاری بود که در سه مرحله به کودکان ارائه می شد. (درس سه مرحله ای)

1. 1. نام بردن کیفیت و یا ارتباط حواس باصدای حروف – معلم می‌گوید:( این ب است) کودکان بلافاصله روی حرف ” ب ” که روی کارت های برجسته نوشته شده دست می کشند. هدف این فعالیت تقویت حافظه ماهیچه ای^[۹۹] است.

1. 1. شناسایی کیفیت یا تشخیص اشکال حروف به هنگام شنیدن صداهای مربوط به آن ها -وقتی که معلم می‌گوید:حرف ” ب”را به من بده یا حرف ” آ” را به من بده، در صورتی که کودکان حروف صحیح را تشخیص دهند، آن ها را به دست معلم می‌دهند و در غیر این صورت درس، پایان پذیرفته روز دیگر به همین شیوه آغاز می‌گردد.

1. تلفظ صحیح یا تشخیص حروف و تولید صدا- معلم حروف را روی میز قرار می‌دهد و می پرسد:آن چیست و از کودکان انتظار دارد که حروف مناسب را در پاسخ بگویند. (همان، ص۱۱۶)

بعضی از وسایل تدریس مونته سوری به شرح زیر می‌باشند:

1. 1. نقشه حروف با اشکال هندسی^[۱۰۰]:عبارتند از ده شکل هندسی که مهارت های نوشتن را ارائه می‌دهند. کودکان یک برگه نقشه حروف الفبا را انتخاب می کنندو دور آن ها را خط می کشند بعد حاشیه هر حرف رابا مداد رنگی پر می‌کنند.

1. کارت‌های فعالیت^[۱۰۱]: عبارتند از یک سری کارت های قرمز که روی آن ها کلمات فعالیت^[۱۰۲] نوشته شده است. کودکان، کلمه ای را که روی کارت نوشته شده، می خوانند و دستور مشخص و کار خواسته شده را انجام می‌دهند. مثلا بپر یا آواز بخوان و. . .

1. 1. ۱٫ Reggio Emilia ↑

1. 1. observation 1. ↑

1. 1. ۲٫ collaboration ↑

1. 1. documentation. ↑

1. 1. reflection. ↑

1. 1. ۱٫ John Amos comenius ↑

1. 1. ۲٫ Herbon , Nassau ↑

1. 1. . The great didactic ↑

1. 1. . Jean Jacques rousseau ↑

1. 1. . G – Stanley hall ↑

1. 1. . Maria montessori ↑

1. 1. . pestalozi ↑

1. 1. . Naturalism ↑

1. 1. . Negative education ↑

1. 1. . John lock ↑

1. 1. . Friedrich wilhelm frobel ↑

1. 1. ۲٫ Oberweiss bach ↑

1. 1. . The idea of unity ↑

1. 1. . Gardens for children ↑

1. 1. . Curriculum ↑

1. 1. . Gifts ↑

1. 1. . Occupations ↑

1. 1. . Nature study ↑

1. 1. . Kaul – venita ↑

1. 1. . Lev semenovich vygotsky ↑

1. 1. . Internalization ↑

1. 1. . The zone of proximal development ↑

1. 1. . Chiaravalle ↑

1. 1. . Self – teaching ↑

1. 1. . Self – activity ↑

1. 1. . Auto – education ↑

1. 1. . Exploration ↑

1. 1. . Directress ↑

1. 1. . Absordant mind ↑

1. 1. . Sensitive periods ↑

1. 1. . Wulliam Stern(1891-1938) ↑

1. 1. . Jermos s. Bruner ↑

1. 1. . Discovery learning ↑

1. 1. . Toward a theory of instruction ↑

1. 1. . enactive ↑

1. 1. . iconic ↑

1. 1. . symbolic ↑

1. 1. . John Dewey ↑

1. 1. . Burlington , Vermont ↑

1. 1. . Thomas Henry Huxley ↑

1. 1. . Neuchatel , Switzerland ↑

1. 1. . Albino sparrow ↑

1. 1. . Epistemology ↑

1. 1. . Equilibrium ↑

1. 1. . Adaptadition ↑

1. 1. . Assimilation ↑

1. 1. . Accormodation ↑

1. 1. . Sensorimotor ↑

1. 1. . Reflexive ↑

1. 1. . Object permanece ↑

1. 1. . Pre-operations ↑

1. 1. -intuiive ↑

1. 1. . Monolouge ↑

1. 1. . Conservation ↑

1. 1. . Informal models ↑

1. 1. . Skills oriented models ↑

1. 1. . Cognitive developmental models ↑

1. 1. . Eleanor maccoby and miriamzelner ↑

1. 1. . Kinder garden ↑

1. 1. . Creative activity ↑

1. 1. . spoontanteous ↑

1. 1. . unstructured ↑

1. 1. . Gifds ↑

1. 1. . Occupations ↑

1. 1. . moldability ↑

1. 1. . Macmillan ↑

1. 1. . Rachel and Margaret ↑

1. 1. Material well-being ↑

1. 1. . Head start ↑

1. 1. . pre-school education ↑

1. 1. . Education attanment ↑

1. 1. . Imagiatibo teacher ↑

1. 1. . Intelectoar development ↑

1. 1. . Cognitive development ↑

1. 1. ۱٫ Open – Air Nursery School ↑

1. 1. ۱٫ Home – based ↑

1. 1. ۲٫ Edward Seguin ↑

1. 1. ۱٫ Key worker Scheme ↑

1. 1. ۱_{. Motor Education} ↑

1. 1. . Sensory _Education ↑

1. 1. . Academic _Education ↑

1. 1. . Self Adminidtration ↑

1. 1. . Self Conviting ↑

1. 1. Gradedness. ↑

1. 1. Error Control. ↑

1. 1. Self Motivated. ↑

والدین پایگاه شکل گیری و تحول فرایند های روانشناختی کودک به شمار می‌آیند همچنان که کودک بزرگ می شود تمایل پیدا می‌کند که پیوند عاطفی را با والدی که نسبت به او دلبستگی دارد حفظ کند ( احدی ، نقشبندی ، ۱۳۸۹ ) .

سبک‌های دلبستگی

بدون شک یکی از تحولات بسیار مهم در حوزه روان‌شناسی معاصر، نظریه دلبستگی بالبی است که اهمیت نقش تجارب هیجانی اولیه کودک با مراقب خود را در رشد هیجانی و شناختی فرد برجسته می‌سازد. از نظر بالبی، دلبستگی یکی از نیازهای بنیادین انسان‌ها است ( قربانی ، ۱۳۸۲ ) . .

جان بالبی و مری آینزورث نکات برجسته‌ای را از روان تحلیل‌گری، کردارشناسی، روان‌شناسی تحولی و روان‌شناسی شناختی ‌در مورد پیوستگی هیجانی و نظم‌بخشی هیجانی، ترکیب کرده و در سازماندهی نظریه دلبستگی به کار گرفتند (میکولینسر و شاور، ۲۰۰۵). آن ها همانند دیگر نظریه‌پردازان روان‌تحلیل‌گری معتقد بودند که تبیین رفتارهای بزرگسالی ریشه در دوران کودکی دارد، با این تفاوت که به نظر آن ها انگیزش انسان توسط سیستم‌های رفتاری ذاتی، به جای سایق‌های زیستی مثل میل جنسی و گرسنگی راهنمایی می‌شود که سازش یافتگی و بقا را در فرایند انتخاب طبیعی تسهیل می‌کند (آینزورث، ۱۹۸۹، میکولینسر و شاور، ۲۰۰۵). بالبی و آینزورث علاوه بر توجه به فرایندهای ناهشیار پویشی، توجه خاصی هم بر تجارب بین فردی واقعی و پیامدهای هیجانی و شناختی این روابط- به عنوان عامل مؤثر بر روابط بعدی- مبذول نمودند (میکولینسر و شاور،۲۰۰۵).

مطابق نظریه بالبی (۱۹۸۲-۱۹۶۹)، انسان با یک سیستم روانی-زیستی به نام سیستم رفتاردلبستگی متولد می‌شود. این سیستم، ارزش انطباقی داشته و فرد را به حفظ نزدیکی و همجواری با افراد مهم زندگی یا تصاویر دلبستگی- کسانی که کودک می‌تواند در موقعیت‌های تهدیدآمیز نزدیک آن ها بماند تا شانس او برای سازش یافتگی و بقا افزایش یابد- سوق می‌دهد. هدف این سیستم در کودک، دستیابی به یک احساس ایمنی و حمایت شدگی واقعی یا ادراک شده از تعامل نزدیک و صمیمی با تصویر دلبستگی است (آینزورث، ۱۹۸۹، هازن و شاور۱۹۹۴، میکولینسر و شاور، ۲۰۰۵). به نظر بالبی برای تامین سلامت روانی و رشد هیجانی و عاطفی مطلوب کودک، برقراری روابط صمیمی، گرم،دایمی و رضایت بخش بین او و مادرش یا کسی که به طور شایسته‌ای بتواند جانشین وی شود، ضروری است. ‌بر اساس نظریه دلبستگی فعالیت سیستم دلبستگی، محدود به دوران کودکی نبوده و در تمام طول زندگی و پیوندهای عاطفی دیگری چون دوستی‌ها، ازدواج، روابط خویشاوندی و غیره‌فعال باقی می‌ماند و انسان‌ها در هیچ سنی به طور کامل از احساس اعتماد نسبت به افراد مهم زندگی آزاد نیستند (مظاهری، ۱۳۷۹، آینزوث، ۱۹۸۹، هازن شاور، ۱۹۹۴) .

عملکرد مطلوب سیستم دلبستگی و به تبع آن دلبستگی ایمن، متاثر از کیفیت تعامل میان کودک و تصاویر دلبستگی است که حاصل درون‌سازی انتظارات کودک از حساسیت، در دسترس بودن و پاسخگو و حامی بودن تصویر دلبستگی در مواقع لزوم می‌باشد، ‌به این ترتیب که کودک در طول سال اول زندگی انتظاراتی را از نحوه تعامل خود با تصویر دلبستگی و اتفاقاتی که در پیرامونش رخ می‌دهد، شکل داده و به تدریج این انتظارات را در قالب یک سری بازنمایی ذهنی که بالبی به آن ها الگوهای فعال درونی می‌گوید، درون‌سازی می‌کند (آینزورث، ۱۹۸۹، پیتروموناکو و بارت، aر۲۰۰۰، کولینز و فینی، ۲۰۰۴). به نظر بالبی این بازنمایی‌های ذهنی به دو شکل در حافظه ذخیره می‌شود، بازنمایی‌های ذهنی از پاسخ‌های تصاویر دلبستگی یا الگوهای فعال دیگران و بازنمایی‌های ذهنی از کارآمدی و ارزشمندی خود یاالگوهای فعال خود (میکولینسر و شاور، ۲۰۰۵)
مفهوم الگوهای فعال درونی، پایه و اساس فهم چگونگی تاثیر فرایندهای دلبستگی در روابط بزرگسالی بوده (پیترومونا و بارت، aر۲۰۰۰) و علت اصلی تداوم و پیوستگی بین تجارب دلبستگی اولیه با شناخت‌ها، احساسات و رفتارها در روابط بعدی است (میکولینسر و شاور، ۲۰۰۵) این الگوها در مراحل مختلف رشد- هشیارانه و ناهشیارانه (عمدتاًً ناهشیارانه)- در سطح روابط میان فردی تعمیم یافته، نقش مهمی در شکل‌گیری شناخت‌ها، عواطف و رفتارهای ما بازی کرده و معمولاً در مقابل اصلاح و تغییر مقاومند (کولینز و فینی، ۲۰۰۴، کافتسیوس، ۲۰۰۴؛ پیتروموناکو و بارت، aر۲۰۰۰ و bر۲۰۰۰). الگوهای فعال درونی افراد را در فهم و پیش‌بینی محیط خود، به کارگیری رفتارهای انطباقی مانند حفظ همجـــــــواری و تثبیت احســـــاس روان‌شناختی ایمنی یاری می‌دهد (پیتروموناکو و بارت، aر۲۰۰۰) .

ارزیابی (وضعیت عجیب )اینزورث:

در خلال دهۀ ۱۹۷۰ مری اینزورث کارهای قبلی بالبی را توسعه بخشید او مطالعه خود را (وضعیت عجیب ) نامیده در این مطالعه کودکان بین ۱۲ تا ۱۸ ماهه زیرنظر قرار گرفتند واکنش آن ها به وضعیتی که مدت کوتاه تنها مانده و سپس به آغوش مادرشان باز می گشتند مورد بررسی قرار گرفت (اینزورث ۱۹۷۸) .

۱-کودک و والد (پدر یا مادر ) در یک اتاق تنها هستند .

۲-کودک به کشف اتاق بدون مشارکت والد می پردازد .

۳-غریبه ای وارد اتاق می شود با والد صحبت کرده و به کودک نزدیک می شود .

۴-والد به آرامی اتاق را ترک می‌کند .

۵-والد باز می‌گردد و کودک را آسوده خاطر می‌سازد .

۱- کودک و والد(پدر یا مادر) در یک اتاق تنها هستند.

۲- کودک به کشف اتاق بدون مشارکت والد می‌پردازد.

۳- غریبه‌ای وارد اتاق می‌شود، با والد صحبت می‌کند و به کودک نزدیک می‌شود.

۴- والد به آرامی اتاق را ترک می‌کند.

۵-والد باز می‌گردد و کودک را آسوده خاطر می‌سازد.

بر پایۀ این مطالعات اینزورث چنین نتیجه گیری کرد که سه سبک عمده دلبستگی وجود دارد :

1. 1. دلبستگی مطمئن

1. 1. دلبستگی دو سو گرا –نامطمئن

1. دلبستگی اجتنابی نامطمئن

بعداً در سال ۱۹۸۶ دو پژوهشگر دیگر به نامهای مین و سولومن سبک چهارمی را نیز به نام دلبستگی سازمان نیافته – نامطمئن را به سه سبک قبلی افزودند پژوهش های متعدد بعدی نتیجه گیری های اینزورث را تأیید کرده و مشخص نموده اند که سبک های دلبستگی اولیه بر روی رفتارهای بعدی در زندگی تاثیر گذارند .

دلبستگی در طول زندگی : به خاطر داشتن این نکته حائز اهمیت است که سبک های دلبستگی شکل گرفته در دوران کودکی لزوماً با آنچه در دلبستگی های عاطفی دوران بزرگسالی نشان داده می‌شوند یکسان نیستند زمان زیادی بین دوران کودکی و بزرگسالی سپری شده و تجربیات به دست آمده در این فاصلۀ زمانی نیز نقش عمده ای در سبک های دلبستگی دوران بزرگسالی ایفا می‌کنند آنچه به عنوان دلبستگی دوسوگرا یا اجتنابی در دوران کودکی توصیف می شود می‌تواند دلبستگی مطمئنی برای بزرگسالان شود و بالعکس . همچنین خلق و خوی فرد هم در دلبستگی نقش دارد . اما پژوهش هایی که در این زمینه به عمل آمده مشخص ساخته است که الگوهای شکل گرفته در دوران کودکی نقش مهمی بر روابط بعدی دارد هیزن و شیور(۱۹۸۷)عقاید مختلفی در باره روابط انسانی با سبک های دلبستگی متفاوتی را در بین بزرگسالان کشف کردند بزرگسالانی که سبک دلبستگی مطمئن داشتند تمایل ‌به این عقیده داشتند که عشق عاطفی ،پایدار و با دوام است اما آنهایی که دلبستگی دوسو گرا داشتند بارها به دام عشق گرفتار شده بودند و کسانی که دلبستگی اجتنابی داشتند عشق را موقت و نایاب توصیف می‌کردند ( باقری ، ۱۳۸۸ ) .

دلبستگی مطمئن :