نمونه ای از تخلفات بارز و جبران ناپذیری که در دفاتر اسناد رسمی مشاهده شده، صدور اسناد قطعی غیرمنقول «املاک مصادره شده» است که تاریخ صدور آن ها را به تاریخ قبل از مصادره و قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و حتی برای اشخاص ایرانی که تابعیت کشورهای بیگانه را دارند، به صورت جعلی از نظر تاریخ صدور سند، با تبانی صاحبان و مالکینی که اموال آن ها مصادره شده و با در دست داشتن سند رسمی در دادگاه های بین‌المللی مطرح و رسیدگی می شود که در صورت موفقیت، اینگونه اشخاص، میلیاردها دلار از حقوق دولتی که متعلق به مردم است در آستانه چپاول و تاراج قرار می‌گیرد. هرچند که خوشبختانه معمولاً با دفاع هیئت های کارشناسی که در عمل تسلط و تجربه و مهارت های فنی برتر ایرانی مانع از صدور احکام به ضرر کشور گردیده و با فرد خاطی برخورد قانونی صورت گرفته است. و صد البته خوشبختانه احساس مسئولیت وجدانی و میهنی اغلب قریب به اتفاق سردفتران از تکرار اینگونه جرائم پیشگیری نموده است. لیکن در این گونه موارد ضرورت بازرسی دقیق و مستمر کارشناسان اداره کل ثبت اسناد و املاک کشور از دفاتر دفترخانه های اسناد رسمی و تأکید و تردید و بررسی کارشناسانه معاملاتی که از اهمیت خاصی برخوردارند و استثناء بر قاعده محسوب می‌شوند یک وظیفه ملی ـ میهنی بوده و در جهت حراست از کیان اقتصادی و سیاسی مردم و دولت است!

ب :نحوه و چگونگی احراز هویت و کنترل اصالت مدارک شناسایی، وکالتنامه ها و پاسخ استعلاماتی که به اعتبار آن ها اسناد خصوصاًً معاملات قطعی تنظیم می شود و مسئولیت صحت و اصالت آن ها به عهده سردفتر است؛

در برخورد با متعاملین خصوصاًً معامل و وکیل، سردفتر باید به شرایط طبیعی و روحی و ارادی و صادقانه آن ها توجه و عنایت خاص داشته و در هر گونه رفتار و گفتار مشکوک و تأمل برانگیز آن ها دقت نماید.

اسناد هویتی خصوصاًً شناسنامه و اخیراًً کارت ملی که ضریب اطمینان بیشتری دارد دقیقاً از نظر تطابق کامل عکس با خود شخص و با توجه به فاصله زمانی عکس و سن افراد مورد بررسی و ملاحظه قرار گرفته و تا اطمینان قطعی از اینکه عکس مربوط به خود شخص است یا در قبال ارائه تصویر (عکس) کارت ملی خدمات ندهد و از پذیرش سایر مدارک جهت تنظیم سند (به دلیل عدم ارائه مدرک شناسایی قابل قبول) خودداری نماید.

در مقایسه و تطبیق عکس مندرج در مدارک شناسایی با اشخاص، توجه کردن به فاصله زمانی صدور این اسناد با سن شخص، ضروری است و همچنین در مقایسه با اعضا و اجزای تغییر ناپذیرتری مانند چشم، لب، بینی، فاصله بینی با لب، اندازه لب ها، شکل و اندازه و میزان برجستگی و یا چسبندگی گوش ها توجه دقیق تر و بیشتری شود. به علائم خاص و مشخصه افراد در صورت مانند سالک، خال، جوش ها، بریدگی ها و محل استقرار آن ها عنایت شود. در صورت اعمال جراحی زیبایی خصوصاًً برای بینی که در خانم ها بیشتر مرسوم و تا حدودی عمومیت یافته و عکس های ماقبل و مابعد در مدارک شناسایی جدید و قدیم توجه شده و در شناسایی و تطبیق عکس خانم ها از بانوان همکار دفترخانه کمک گرفته که با دقت بیشتر و مقایسه تمامی اجزای سر و صورت و نشانه های ظاهری، اشتباهی در مقایسه و امر مهم احراز هویت اشخاص پیش نیاید.

به هر گونه استقرار غیرعادی عکس مثلاً بر روی کاغذ شناسنامه، کارت ملی، جابجایی، سوراخ اضافی ماشین دوخت، چسب اضافی و نوع پرس کارت ملی، که احتمال تغییر و تعویض عکس را نشان می‌دهد، توجه شود.

هر گونه دست بردن، تراشیدگی، الحاق و یا آثار لکه هایی که ممکن است ناشی از کاربرد مواد شیمیایی پاک کننده و تغییر مشخصات باشد مورد توجه قرار گیرد و توصیه می شود سردفتران محترم چند وسیله بررسی مقدماتی کوچک و ارزان قیمت مانند ذره بین های چراغ دار که حداقل بزرگنمایی آن ها تا ده برابر باشد و چراغ مطالعه با نور ماوراء بنفش (U.V) که با باطری کار می‌کند و این نور معمولاً لکه های پاک شدگی و اختلاف نوع کاغذها را به صورت لکه و تفاوت رنگ در جای نسبتاً تاریک مانند فضای زیر میز کار نشان می‌دهد و چسب های اضافی را هم مشخص می‌کند خریداری و از آن استفاده نمایند. این نور حتی شماره های رنگی و نوع بازتاب و ذرات ایمنی که در کاغذ کارت ملی، چک های بانکی، تراول چک ها و نظایر آن تعبیه شده است و در کنترل اصالت کارت ملی و نیز اوراق بهادار مؤثر است از کاربرد بسیار مفیدی برخوردار است، در صورت لزوم و ‌در مورد اسناد مهم که ممکن است با تردید همراه باشد بهتر است از مشاورت کارشناسان باتجربه در این رشته بهره گیری و از هر گونه حوادثی که اعتبار دفترخانه را مخدوش و اتهاماتی را وارد می‌کند پیشگیری نمایند.

به وکالتنامه هایی که برای صدور اسناد قطعی و تعهدآور که خصوصاًً از بار مالی زیادی برخوردار است چه در احراز اصالتِ خودِ وکالتنامه و چه در احراز هویت اشخاص ذی ربط توجه بیشتری مبذول و در صورت هر گونه تردید، از دفترخانه مربوطه استعلام و تأیید اعتبار و اصالت آن را مطمئن شوند.

برای اطمینان از زنده بودن و در قید حیات بودن موکل در مواردی که با تردید و عدم اطمینان مواجه هستند حداقل شناسنامه موکل را ملاحظه و از عدم ابطال شناسنامه مطمئن گردیده و یا به نحوی از انحاء و کسب اطلاع از فرزندان و نزدیکان وی میزان و درصد اعتبار اسناد صادره را بالا ببرند.

در اصل بودن مدارک هویتی دقت کافی نموده و مدارکی که از طریق فتوکپی و یا عکس رنگی و کامپیوتری تهیه و پرس پلاستیکی می‌شوند توجه گردیده و جز مدارک اصلی، معتبر و قانونی مدرکی را نپذیرند (مثلاً نوع پرس کارت ملی دارای برجستگی خاص است که قابل لمس بوده و آن را از عکس کارت متمایز می‌سازد).

جعل کارت های پایان خدمت و یا معافیت از خدمت سربازی زیاد مشاهده شده است. لذا با دقت در ویژگی های کارت های اصیل و مقایسه دقیق نمونه های اصلی از نظر ابعاد، ضخامت، وزن، نوع چاپ، رنگ آمیزی و تداخل رنگ ها در یکدیگر و نمونه مهر و امضائات مسؤولان حوزه نظام وظیفه، با توجه به زمان تصدی امضاکننده و محل و زمان صدور، کارت های مسلم الصدور و اصیل را از کارت های مجعول و شبیه سازی شده بازشناسند.

هرگز از شهود و معرفین حرفه ای که معمولاً با دریافت مبالغی آماده انجام هر کار خلاف شرع و قانون می‌شوند استفاده و پذیرش نشود و دقت شود که شهود و معرف ها بهتر است از افراد شناخته شده و از بستگان نزدیک متعاملین که مستخدم دولتی یا دارای جواز و پروانه کسب بوده و در هر صورت شناخته شده، مورد وثوق، قابل اعتماد و از اعتبار شغلی برخوردارند استفاده شود.

استفاده از دوربین های مدار بسته در دفترخانه جهت کنترل مراجعین و عکسبرداری از متعاملین هنگام امضا و تنظیم اسناد با قید تاریخ، روز و ساعت حضور .

اختلال نقص توجه – بیش فعالی معمولاً با ناتوانی‌های یادگیری، مشکلات حرکتی، مشکلات اجتماعی و هیجانی، همراه است. میزان همبودی ناتوانی خواندن با اختلال نقص توجه – بیش فعالی را حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد گزارش کرده‌اند (وایکمن، اکرمن^[۱۵۸]، ۱۹۹۱؛ به نقل از علیزاده، ۱۳۸۳).

همچنین کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی در خطر ابتلا به اختلالات همراه، از قبیل نافرمانی مقابله‌ای (۳۵ تا ۶۵ % موارد) (فاراوان و بیدرمن^[۱۵۹]، ۲۰۰۴)، شکست تحصیلی (باربزی^[۱۶۰]، ۲۰۰۷)، رفتار اجتماعی منفی (دوبل و مک گوی^[۱۶۱]، ۲۰۰۱)، روابط آسیب دیده با گروه همتا (هین شاو، ۲۰۰۲) می‌باشد (به نقل از دی الت^[۱۶۲]، ۲۰۱۰).

۲-۱-۱-۶-۱- مشکلات رفتاری

رفتارهای نامناسب کودکان باعث بروز مشکلات فراوان در مدرسه می شود و علاوه بر اینکه به تحصیلات کودک خدشه وارد می‌کند، باعث پایین آمدن عزت نفس و شکست در سال‌های بعدی زندگی فرد خواهد شد (هیت^[۱۶۳] و همکاران، ۲۰۰۱)، رفتارهای برون‌زاد مانند پرخاشگری، بدون مداخلات تخصصی مؤثر، فرد را سنین بزرگسالی در معرض رفتارهای ضد اجتماعی و بزهکارانه قرار می‌دهد، و مشکلات درون زاد، مانند افسردگی، باعث کندی و حتی توقف رشد روانی کودک خواهد شد (به نقل از اردبیلی، ۱۳۹۰).

این کودکان احتمالا به علت تکانشی بودن، نمی‌توانند رفتارهای خود را تنظیم کنند و از پس‌خوراندهای موجود بهره ببرند. رفتارهای انفجاری بیشتری دارند که ممکن است به بروز مشکل در موقعیت‌های اجتماعی منجر شود. این کودکان معمولا کودکانی ناراحت، پر سرو صدا و زورگو هستند (علیزاده، ۱۳۸۵).

۲-۱-۱-۶-۲- مشکلات در روابط والد و فرزندی

یکی از فاکتورهای مهم خانوادگی که در رشد بهنجار و یا نابهنجار هیجانات و رفتار کودک نقش دارد ارتباط والد-کودک، به ویژه ارتباط مادر-کودک می‌باشد (لیفورد و همکاران، ۲۰۰۸).

تعامل کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی با والدینشان، موضوع بسیار مهمی است که نباید مورد غفلت پژوهشگران و درمانگران قرار بگیرد. مطالعه‌ تعامل کودکان دارای اختلال نقص توجه – بیش فعالی با والدینشان نشان می‌دهد که در روابط بین آن ها فشار روانی (برین و ‌بار کلی‌^[۱۶۴]، ۱۹۸۸)، روابط تحمیلی (بورومیستر^[۱۶۵] و همکاران، ۱۹۹۲)، افسردگی، محدودیت، ناکامی بالا و توانایی کمتر وجود دارد (بک^[۱۶۶] و همکاران، ۱۹۹۰؛ به نقل از اردبیلی، ۱۳۹۰).

مطالعه‌ تعامل والدین- فرزند در بین خانواده های کودکان با اختلال نقص توجه – بیش فعالی در ایران نشان داده است که این والدین بیشتر از سبک فرزندپروری خودکامه استفاده می‌کنند (علیزاده و آندریس، ۲۰۰۲).

تحقیقات نشان می‌دهد که رابطه‌ فرزند و والدین با همدیگر کنش متقابل دارند، ‌به این معنا که تأثیرات کودک و والدین دو سویه است (ماسن، ۱۳۷۷). وجوه رفتاری متعدد اختلال پایداری چون نقص توجه – بیش فعالی می‌تواند به افسردگی مادران، اضطراب و احساس محدود شدن نقش والدینی، احساس عدم لیاقت در امر تربیت فرزند، وابستگی ضعیف عاطفی بین کودک و والد، روابط منفی‌تر این کودکان با خواهر و برادرانشان، بالا رفتن سطح تنش در خانواده، بالاتر بودن میزان طلاق و از هم گسیختگی روابط خانوادگی، منجر شود (جانسون^[۱۶۷]،۱۹۹۶؛ به نقل از هوش ور و همکاران، ۱۳۸۸).

مطالعات زیادی ‌به این نتیجه رسیده‌اند که والدین کودکان دارای اختلال نقص توجه- بیش فعالی فشار روانی بیشتری را تجربه می‌کنند و در نتیجه رفتارهای نامناسبی در روابط والد- فرزندی این افراد وجود دارد. کودکان دارای اختلال نقص توجه- بیش فعالی، آزارنده و نافرمان بوده و والدین آن ها بیشتر منفی و مداخله‌گر هستند و کمتر در فعالیت‌های اجتماعی شرکت می‌کنند (کانینگهام و ‌بار کلی‌^[۱۶۸]، ۱۹۹۷؛ جانسون و ماش، ۱۹۸۲؛ به نقل از متولی‌پور و رشیدی، ۱۳۸۸).

پس می‌توان نتیجه گرفت اشکال در روابط والد و فرزندی، در خانواده های دارای کودک دچار اختلال نقص توجه- بیش فعالی، یکی از ویژگی‌های این خانواده‌هاست و میزان آسیب‌دیدگی روابط والد- فرزندی، با میزان اختلال و همچنین نوع اختلالات همراه آن نیز بستگی دارد (برنت و پفیفینر^[۱۶۹]، ۲۰۰۸، به نقل از همان منبع).

تعاملات کودک – والد به طور وسیعی تحت تأثیر نشانگان کودکانی است که ADHD دارند. این کودکان اغلب در برابر درخواست‌های والدین نافرمان‌تر هستند و در شروع کردن و دنبال کردن فعالیت‌ها شکست می خورند و زود دست می‌کشند و نسبت به کودکان غیر بیمار بیشتر از آن ها تقاضا می‌شود تا توجه کنند، چنین رفتارهایی برای والدین و مراقبان استرس واقعی ایجاد می‌کند (‌بار کلی‌، ۱۹۹۰).

توانایی‌های تحولی کودک ممکن است وی را برای مشکلات رفتاری در معرض خطر قرار دهد. این که چگونه دیگران در ابتدا کودک را درک کرده‌اند و با او تعامل دارند، احساس شایستگی‌های تحولی را تعیین می‌کند. برای مثال، یک تأخیر خفیف در رشد زبان با تظاهر کلامی مختل، هوش کمتر از متوسط، یا هماهنگی حرکتی – دیداری ضعیف ممکن است به پذیرش اجتماعی ضعیف، لذت و آزار از طرف دیگران یا اشکال دیگر بدرفتاری‌های اجتماعی منجر می‌شود. چنین تأخیرهایی توانایی یادگیری عادت‌های مناسب یا کنترل هیجانی، کودک را تحت تأثیر قرار می‌دهد (‌بار کلی‌، ۱۹۹۷).

‌بار کلی‌ به نقل از لهنر – دوآ (۲۰۰۱) پژوهش‌های زیادی را ‌در مورد بررسی تعاملات کودک – والد، بین کودکان ADHD و والدینشان انجام داده است. نتایج تحقیقات وی نشان می‌دهد در شرایطی که والدین کودکان ADHD نباید تکالیف تعیین شده‌ای را به کار می‌بردند، کودکان آن ها فرمانبرداری کمتری نشان داده و در حفظ و تداوم فرمانبرداری نیز مشکل داشته و نسبت به کودکان غیر بیمار لجبازی بیشتری داشتند. این در حالی است که والدین کودکان ADHD رهنمودها و درخواست‌های ارائه می‌دادند و در بیشتر موارد این درخواست ها منفی‌تر بوده و کمتر به تعاملات مثبتی که به وسیله فرزندشان آغاز شده بود پاسخ می‌دادند.

شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این تعاملات ممکن است وقتی که کودک دارای ADHD تحت درمان با داروهای روانی قرار می‌گیرد و والدین آموزش لازم را دریافت می‌کنند، بهبود می‌یابد.

۲-۱-۱-۷- مدل های نظری اختلال نقص توجه – بیش فعالی

تاکنون مدل‌های نظری متعددی برای تشریح مسائل زیربنای ADHD مطرح شده است.

اگر چه آخوند خراسانی همچنان ائمه اطهار را دارای حق الهی برای حکومت می‌داند ولی حکومت ایشان را نیز مقید به قیود احکام شریعت می‌داند. با نگاهی و درنگی اندک بر جملات فوق الذکر عیان خواهد بود تفاوت نظام حقوقی بر ساخته آن نظرات و آن چه اکنون است .

شایسته است از علامه نائینی نی زذکری رود که مدافع حریت، مساوات و مشروط است در برابر منکرین، و نظرات مرتب و منسجم خود را در کتاب شریف تنبیه الامه و تنزیه المله آورده است . هر چند ایشان قائل به حق نظارت فقها هستند ولی در مقابل به شدت از استبداد دینی بر حذر می دارند.

ب)علی عبدالرزاق: کتاب اثر گذار این متفکر و فقیه مصری، از قضا همزمان با الغاء خلافت اسلامی و نضج فکر حکومت اسلامی، سلفیه و پیروانش منتشر شد. کتابی که چنان دیگر هم صنفان سابقش را تحریک کرد که نزدیک بود حکم به ارتدادش دهند؛ هر چند از تدریس بازداشته شده او چنین می‌گوید:

«هیچ یک از علما که گمان می‌کردند که نصب امام واجب است، نتوانستند در دفاع از نظراتشان آیه ای از قرآن ارائه دهند. در حقیقت اگر در قرآن تنها یک دلیل بود، علما در برجسته کردن و شرح و بسط موضوع آن تردید نمی ورزیدند… فقط قرآن نیست که به خلافت توجه نکرده است؛ حتی از آن یاد نکرده است . سنت نیز – که هیچ اشاره ای بدان ندارد – نسبت به آن بی تفاوت بوده است … عیسی بن مریم از حکومت قیصر سخن گفت و امر کرد که کار قیصر را به قیصر واگذار. این دلیل بر آن نیست که عیسی قائل بوده که حکومت قیصر مبنایی در شریعت خداوند دارد. این دلیل بر آن نیست که او قائل بوده که حکومت، جزئی از مسیحیت است . هیچ کس به میزانی که زبان بشر و کاربردش را می فهمد، نمی تواند از سخنان عیسی دلیلی بر حمایت از آن استنتاج کند.

احادیث پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) در ذکر امامت، خلافت، بیعت و … بر بیش از آن چه عیسی ابلاغ کرده – وقتی که او برخی احکام شرعی را در قبال حکومت قیصر یادآوری کرد- دلالت نمی کند. در واقع اگر درست است که نبی، ما را به اطاعت از امامی که برگزیده ایم، امر ‌کرده‌است، این نیز درست است که خداوند متعال، به ما امر کرده که به تعهداتمان نسبت به مشرکان احترام بگذاریم و در روابطمان با آنان تا وقتی که بر ضد ما عمل نکنند صادق باشیم . این دلیل برآن نیست که خداوند شرک را تصدیق ‌کرده‌است یا آن که در پی امر خداوند، ما باید شرک را تصدیق کنیم .

مخالفت با خلافت، با خود خلافت زاده شد و با بقای ان بقا یافت. این حرکت مخالف در تاریخ، نقشی قابل ملاحظه داشته است … اگر به واقعیت بنگریم در می یابیم که خلافت در اسلام جز ‌بر اساس قدرت سرکوب پی ریزی نشده است و این قدرت، به جز استثنائاتی، قدرت مادی مسلح بوده است …

خلافت اگر معادل حکومت باشد، در آن حرفی نیست . شکل یا ماهیت هر چه باشد… بررسی امور واقع که مورد تأیید عقل است و همچنین تعالیم تاریخ قدیم و جدید، به ما نشان می‌دهند که اجرای شعائر و نی زجنبه های دیگر دین، نوع از حکومت را که فقها ظلمت می‌نامند، و وجود رهبرانی را که مردم خلفا لقب می‌دهند، الزامی نمی سازد … پناه بر خدا! آیا خداوندی که بقای این دین را تضمین کرده ، عزت و ذلت آن را به نوع خاصی از حکومت منوط نموده یا سرنوشت آن را به قشری از صاحبان قدرت وابسته نموده است ؟

پیامبری با پادشاهی کاملاً متفاوت است و بین این دو هیچ پیوندی نیست … قرآن به صراحت رد می‌کند که پیامبر، نگهبان، وکیل، جبار یا سلطه گر است . نیز رد می‌کند که برای آن که مردم مؤمن شوند از زور استفاده کند. کسی که نگهبان و سلطه گر نیست؛ پس مَلِک هم نیست . چرا که سلطه فراگیر و اقتدار نامحدود از لوازم هر قدرت دنیوی است . قران تصریح می‌کند که محمد(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) هیچ حقی جز حق پیامبری بر امتش ندارد .

وقتی پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) به رفیق اعلی پیوست، نه کسی را به عنوان جانشین خود منصوب کرد و نه تعیین نمود که چه کسی وظایفی را که او در امت داشته بر عهده بگیرد . حتی او در سراسر زندگی اش به چیزی که بتوان آن را دولت اسلامی با عربی نامیده اشاره نکرده است … اگر اقتدار در میان پیروان پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) بعد از مرگ او ضروری بود، این اقتدار قطعاً جدید بود و به اقتداری که پیامبر داشت هیچ ربطی نداشت . این اقتدار، غیر دینی ( لائیک) است . اقتدار غیر دینی هم کم و بیش، مدنی یا سیاسی است .«هیچ نبوتی نیست که در پی آن، شاهان جبار، پدید نیایند.» در حقیقت دین اسلام از خلافتی که مسلمانان با آن اظهار آشنایی می‌کنند و از همه آن چه پیرامون آن شکل گرفته است – بیم و امید، عزت و قدرت – بیگانه است .شریعت فقط باید تضمین رستگاری بشر از سوی خدا وحی شده است و نه برای حفظ منافع و اهداف دنیوی. به همین خاطر است که تأکید کردیم مدیریت امور دنیوی، کاملاً هدفی دنیوی است و پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) به خود حق نمی دهد که برای آن تصمیم گیری یا در آن مداخله کند. او گفته است: «شما به امور دنیایتان آگاه ترید.»

و فصل الخطاب عبدالرزاق این است :«ای رسول خدا! آن ها از تو شاه ساخته اند، زیرا هیچ شأن و مقام بالاتری را نمی شناسند!». »

تجربه ملموس و عینی حکومت خلیفه و زندگی زیرلوای او، ناکارآمدی آن، تحولات عموی دنیا، و نیز اهل تسنن بودن وی ، از جمله مسائلی است که باعث می شود عبدالرزاق به نتایج تأمل برانگیزی که خواندیم برسد .

آشکار است که او پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) را نیز فاقد حق الهی حکومت می داندف چه رسد به خلیفه یا هرکس دیگری. و طبیعی است که بر زبان راندن این سخن در یک جامعه همچنان سنتی عواقب ناخوش آیندی در پی دارد که او هم چندان از آن بی بهره نبوده است.

ج) محمد سعید عشمآوی:

این متفکر و فقیه مصری نیز از لحاظ اندیشه، بر راه عبدالرزاق می رود او چنین می‌گوید:

«خداوند می خواست که اسلام دین باشد اما انسان ها از آن سیاست ساختند. دین، کلی، جهانی و فراگیر است . سیاست، جزئی، قبیله ای و محدود به زمان و مکان است … حکومتِ پیامبر(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم)، حکومت خدا است که بر ارزش های دینی و اصول اخلاقی بنیاد نهاده شده است و هرگز به سوی قواعد رفتار سیاسی تغییر مسیر نمی دهد. این حکومت، فقط تا زمانی که پیامبر هست، بقا دارد و بعد از محمد(صلی­الله­علیه­وآله­وسلم) هیچ پیامبری نیست .

بدیهی است که هر دولتی باید متکی بر اصول و ارزش های دینی اکثر مردمش باشد . ‌به این جهت می توان قاعده «اسلام دین و دولت است » را این چنین تفسیر کرد که دولت و جامعه باید در ارزش های دینی و انسانی واحدی وحدت نظر داشته باشند.

بهره وری نیروی انسانی یعنی درجه استفاده مؤثر از نیروی کار به عنوان یکی از عوامل تولید، به عبارت دیگر بهره ­وری نیروی کار یعنی به دست آوردن یک نتیجه کمی و کیفی مطلوب از نیروی کار در راستای اهداف جامعه و سازمان(محسنی، زنجانی و طالقانی، ۱۳۹۱).

بهره ­وری منابع انسانی عبارت است از استفاده بهینه از مجموعه استعدادها و توانایی‌های بالفعل و بالقوه منابع انسانی در جهت افزایش کمی و کیفی تولید و کاهش تلفات و ضایعات، بگونه­ای که افراد ضمن ارائه کار بهتر و بیشتر از زندگی کاری مطلوبتری نیز برخوردار گردند( دبیری دلیجان، ۱۳۹۱) به عبارت دیگر بهره ­وری عبارت است از به حداکثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی و تمهیدات به طریق علمی به منظور کاهش هزینه­ ها و رضایت کارکنان، مدیران و مصرف کنندگان. طبق تعاریف دیگر، بهره ­وری نیروی انسانی را حداکثر استفاده مناسب از نیروی انسانی به منظور حرکت در جهت اهداف سازمان با کمترین زمان و حداقل هزینه دانسته ­اند(استادزاده، ۱۳۸۷).

بهره ­وری منابع انسانی عبارت­است از به دست آوردن حداکثر سود با بهره­ گیری و استفاده بهینه از توان، استعداد و مهارت منابع انسانی به منظور تحقق اهداف سازمانی(لطفیان و دعایی، ۱۳۹۲). در نظام کنونی، بهره ­وری و ارتقاء آن یکی از هدف­های عمده هر سازمان فعال و زنده است. بهره ­وری نیروی انسانی به جنبه­هایی از افزایش کمیت و یا بهبود کیفیت محصول اطلاق می­گردد که به واسطه ارتقای سطح کیفی و تلاش نیروی انسانی ایجاد شده باشد. بر این اساس بین بهره ­وری و میزان به کاراندازی توان­های بالقوه و بالفعل افراد یک رابطه مستقیم وجود دارد. هر چه درصد بیشتری از این توان­ها به جریان انداخته شود به همان نسبت ‌می‌توان بهبود در بهره ­وری بیشتری را انتظار داشت و به عبارت دقیق­تر تغییرات بهره ­وری نیروی انسانی با مفهوم آماده ­سازی، به کارگیری و رشد توان­ها و استعدادها ارتباط یافته و محدود می­ شود(ابطحی و کاظمی، ۱۳۸۰).

اتکینسون (۱۹۸۵) بهره ­وری منابع انسانی را تابعی از انگیزش و توان می­داند. برخی دیگر از صاحب­نظران این فکر را با افزودن ادراک فرد از نقش خود یا شناخت شغل گسترش دادند، این اندیشمندان براین باور بودند که ممکن است کارکنان تمایل و مهارت­ های لازم را برای انجام کار دارا باشند، ولی این تمایل در صورتی مؤثر است که از آنچه باید انجام شود و چگونگی آن شتاخت خوبی وجود داشته باشد. عده­ای دیگر از این صاحب­نظران از زاویه­ دیگری ‌به این موضوع نگریسته­اند و اعلام دارند که بهره ­وری فقط تابع ویژگی­های فردی نیست، بلکه به سازمان و محیط نیز وابسته است و سازمان و محیط را نیز به معادله بهره ­وری وارد کرده ­اند.(رضاییان، ۱۳۷۳).

صاحب‌نظران بهره ­وری نیروی انسانی(اتکینسون، پورتر و لاولر، لورچ و لارنس، هرسی و گولداسمیت) معتقدند عوامل هفتگانه بهره ­وری که الگوی تعیین شاخص‌های بهره ­وری در این پژوهش است عبارتند­از: توان­کار، شناخت­شغل، حمایت سازمانی، انگیزش، بازخور عملکرد، اعتبار و سازگاری محیطی.

هرسی و گولداسمیت بر اساس عوامل هفتگانه مؤثر بر بهره ­وری نیروی انسانی که در بالا ذکر شد، مدل ACHIEVE را طرح­ریزی کردند. آن ها برای سهولت به خاطرسپاری این عوامل و استفاده از آن ها، از حروف اول عوامل، یک کلمه اختصاری ساختند. این واژه هفت حرفی ACHIEVE ‌می‌باشد که با جانشین کردن Incentive به جای عامل انگیزشی^[۸۰]، Clarity به جای شناخت^[۸۱]، Help به جای حمایت سازمانی^[۸۲]، Evaluation به جای بازخورد عملکرد^[۸۳]، به وجود آمده است (انصاری­رنانی و سبزی­علی­آبادی، ۱۳۸۸)

P=f (A. C. H. I. E. V. E)بهره ­وری

توان^[۸۴]: توانایی و قابلیت به انجام رساندن موفقیت­آمیز یک تکلیف. اصطلاح توانایی به دانش و مهارت­ های کارکنان گفته می­ شود که اجزای کلیدی آن عبارتنداز: دانش مربوط به تکلیف، تجربه مربوط به تکلیف و قابلیت ­های مربوط به تکلیف(افجه و خانزاده، ۱۳۹۰).

وضوح(شناخت شغل)^[۸۵]: هریک از کارکنان از آنچه باید انجام دهند و زمان و چگونگی انجام آن شناخت کافی داشته باشند و کار نیز مورد قبول آن ها باشد. به واضح بودن و پذیرش نحوه انجام کار، محل و چگونگی انجام آن گفته می­ شود. برای آن که کارکنان درک درستی از مشکل داشته باشند، باید اهداف عمده­ی کار، نحوه­ رسیدن به آن ضمن تعیین اولویت­ها برای کارکنان کاملا واضح باشند(حقیقت­جو و ناظم، ۱۳۸۷).

حمایت سازمان^[۸۶]: منظور حمایت یا کمکی است که کارکنان برای انجام دادن موفقیت آمیز کار به آن نیازمندند. این اصطلاح به کمک سازمانی، یا حمایتی گفته می­ شود که کارکنان سازمان برای تکمیل و اثربخشی کار خود به آن نیاز دارند. برخی از عوامل حمایت سازمانی عبارتند از: بودجه، وسایل و تسهیلاتی که برای ایجاد انگیزه و حمایت همه جانبه از سوی تمام بخش­های سازمان برای افزایش توان منابع انسانی و بهره ­وری لازم است(افجه و خانزاده، ۱۳۹۰).

انگیزش یا تمایل^[۸۷]: منظور، انگیزه کارکنان برای کار مربوط است. انگیزه اتمام موفقیت­آمیز کاری که در دست دارند یا انگیزش در آنان برای کامل کردن انجام کار خاص مورد تحلیل به گونه ­ای موفقیت­آمیز اطلاق می­شوند(مبلغی و آقابابایی­پور، ۱۳۹۳)

ارزیابی(بازخورد)^[۸۸]: منظور از این نوع بازخورد، ارائه غیررسمی عملکرد روزانه فرد به او و همچنین بازدید­های رسمی دوره­ای است کارکنان نه تنها لازم است بدانند که چه باید بکنند بلکه همچنین به طور مستمر باید بدانند که کارها را چقدر خوب انجام داده ­اند(سلیمی، ۱۳۹۲). به ارزیابی بازخورد روزانه­ی عملکرد و مرورگاه­به­گاه آن گفته می­ شود. روند بازخورد مناسب، به کارکنان اجازه می­دهد تا پیوسته از چگونگی انجام کار خود مطلع باشند(افجه و خانزاده، ۱۳۹۰).

اعتبار^[۸۹]: منظور، معتبر بودن تصمیات مربوط به منابع انسانی از نظر قانونی و هنجارها توسط مدیراست(مبلغی و آقابابایی­پور، ۱۳۹۳). مدیران در تحلیل بهره ­وری نیاز دارند پیوسته قانونی بودن اقدامات پرسنلی خود مانند تجزیه و تحلیل شغل، استخدام، ارزیابی، کارآموزی، ارتقاء و اخراج را مورد بازنگری قرار دهند(سلیمی، ۱۳۹۲). این اصطلاح به مناسب بودن خط­­­مشی و عملکرد حقوقی تصمیمات مدیران در خصوص منابع انسانی اطلاق می­ شود. مدیران باید اطمینان کسب کنند که تصمیمات آن ها در برخورد با حقوق کارکنان و مراجعین با قوانین حقوقی و خط­­مشی شرکت­های دیگر هماهنگی دارد(افجه و خانزاده، ۱۳۹۰).

در واقع دنیای اینترنت، دنیای تحقق رویاها و حل مشکلات لاینحل و دیرینه آموزش و فرصت های جدید یادگیری است. با ورود اینترنت به دنیای آموزش و خلق آموزش مجازی این امکان، فراهم شد که فراگیران بتوانند در حالی که در پشت رایانه شخصی خود نشسته اند،در کمترین زمان و بیشترین سرعت،به محتوای آموزشی مورد نیاز خود دست یابند.(رحمانی ،۱۳۸۴)

امروزه وب جدیدترین فناوری های بازسازی را ارائه می‌دهد و دهکده جهانی را گسترش داده است.در یک کلام آینده در این است که چقدر بتوان ارزش اینترنت را تشریح کرد.(بست^[۶]،۲۰۰۱)

پیدایش وب جهان گستر منجر به ایجاد جدیدترین روش آموزشی یعنی آموزش مجازی و آموزش مبتنی بر وب شده است.(هاگی و ویلیام^[۷]،۲۰۰۴)

از ویژگی های آموزش های مجازی این است که بر خلاف محیط های معلم محور که شیوه های سنتی ارائه می‌کردند، تأکید بر محیط فراگیر دارند. در این نوع آموزش بیش از اینکه معلم وظیفه ارائه اطلاعات به فراگیران را داشته باشد، این فراگیران هستند که برای دستیابی به اطلاعات مورد نیاز ، به کندوکاو می پردازند. از دیگر ویژگی های آن، ورای دسترسی آسان به اطلاعات، ویژگی های ارتباطی و تعاملی آن است. هدف اصلی آموزش مجازی کیفی ، نهادینه نمودن تنوع و یکپارچگی در یک “اکولوژی یادگیری” پویا و چالش برانگیز ذهنی می‌باشد.

قدرت تحول و دگرگون کننده آموزش مجازی ، پایه و اساس معضل تضاد استقلال و مشارکت را مورد توجه قرار داده است، چرا که با آموزش مجازی می توان آزادی و نظارت را به طور همزمان در یک جامعه جستجوگر فعال فراهم نمود. آموزش مجازی هم جنبه‌های فردی و هم جنبه‌های عمومی یک تجربه آموزشی را به رسمیت شناخته و در جهت انسجام و یکپارچگی این جنبه ها می کوشد. آن چه در حال حاضر نیاز می‌باشد و آموزش مجازی به ما عرضه می‌دارد، روش های بهتر برای پردازش،معنا بخشی به اطلاعات و خلق مجدد آن ها‌ است.(گریسون و اندرسون،۲۰۰۳)

امروزه اغلب دانشگاه ها توجه خود را ‌به این نوع آموزش معطوف کرده‌اند .بسیاری از مؤسسات آموزش عالی ، برنامه های آموزش مجازی برگزار کرده‌اند و هم اکنون خیلی از دانشگاه ها باشتاب در حال تدارک دیدن از نوع از برنامه ها می‌باشند.(هدگارد و استوارت^[۸]،۱۹۹۷)

در چند سال اخیر در ایران هم برخی دانشگاه ها فعالیت هایی جهت برگزاری دوره های آموزش مجازی انجام داده‌اند و حتی برخی از آن ها در طی چند سال اخیر دوره هایی را برگزار کرده‌اند.

با توجه به افزایش تقاضای عالی در کشورمان (سالانه حدود۵/۱ میلیون نفر) و عدم توانایی نظام آموزش عالی در جلب همه این افراد، اگر راه های جدیدی برای افزایش دسترسی به آموزش عالی ، فرا روی متقاضیان قرار نگیرد، سایر افراد باید از حقوق اولیه خود یعنی آموزش چشم بپوشید. در چنین شرایطی با توجه به افزایش تقاضای آموزش عالی و پذیرش این مسئله که آموزش علاوه بر اینکه حقوق اولیه اجتماعی هر فرد است، پیش نیاز توسعه پایدار هم می‌باشد، ‌بنابرین‏ بایستی به دنبال راهکارهایی به منظور گسترش و تنوع بخشیدن به نظام آموزشی کشورمان باشیم،یکی از این راهکارها، توسعه نظام آموزش مجازی (الکترونیکی ) می‌باشد.

به نظر می‌رسد در رقابت مؤسسات آموزش عالی در پیاده سازی آموزش مجازی ، دانشگاه علامه طباطبایی که طلایه دار بزرگترین دانشگاه علوم انسانی در کشور می‌باشد از قافله عقب مانده است . لذا ضرورت دارد پژوهش های لازم و کافی در این زمینه صورت گیرد. این تحقق نیز در همین راستا، بر آن است تا پیاده سازی آموزش مجازی را در دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی ، امکان سنجی نموده و از نظرات اساتید و دانشجویان در خصوص این آموزش بهره گیرد.

‌بنابرین‏ و بر پایه نکات یاد شده ، مسئله اصلی این تحقیق این است که مشخص نماید تا چه میزان امکان راه اندازی آموزش مجازی در دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی وجود دارد و آیا آمادگی اساتید و نیز دانشجویان برای بهره گیری از امکانات آموزش مجازی از کفایت لازم برخوردار است و نیز اینکه نظرات اعضای هیئت علمی و نگرش دانشجویان کارشناسی ارشد این دانشکده پیرامون آموزش مجازی چیست. و در آخر ، بر اساس نتایج به دست آمده راهکار های مناسب در این زمینه ارائه خواهد شد.

اهمیت و ضرورت تحقیق:

برای اهمیت و ضرورت انجام این تحقیق ، دلایل متعددی را می توان برشمرد.شاید مهم ترین دلیل آن ، موضوع در خور توجه آن باشد که در واقع پیوندی است میان آموزش عالی (که در این تحقیق حیطه آن،دانشگاه علامه طباطبایی می‌باشد) و آموزش مجازی. بدیهی است آموزش عالی نقش ارزنده ای در تربیت نیروی انسانی مورد نیاز و افزایش کیفیت نیروی انسانی موجود دارد. تحقق اهداف توسعه کشور مستلزم گسترش و نوسازی آموزش عالی است. و از طرفی سیستم نوین آموزش مجازی با به کارگیری آخرین دستاورد های عصرفناوری اطلاعات، مزایای منحصر به فردی را به همراه دارد. به عنوان مثال به ما این اجازه را می‌دهد تا آموزش را متناسب با نیازها ارائه دهیم ، به دلیل اینکه از یک طرف محدودیت زمانی و مکانی را از میان برمی دارد و از طرفی اختیاراتی را به دانشجویان و اساتید می‌دهد. به دانشجویان اجازه می‌دهد تا نیازهای تحصیلی و مطالب درسی خود را در زمان مناسب دریافت نمایند و دیگر احتیاجی نیست که از محل سکونت خود دور باشند یا شغل خود را از دست بدهند و با مشکلاتی همچون، کمبود خوابگاه، رفت و آمدو…روبرو شوند . دانشگاه ها با به کارگیری سیستم آموزش مجازی، نیز قادر خواهند بود از مزایای آن که شامل تنوع ، انعطاف پذیری و سرعت در ارائه آموزش است،بهره لازم را ببرند. آموزش مجازی می‌تواند بخشی از نیاز جامعه را برآورد سازد و هزاران شیفته یادگیری را در مسیر خودسازی سوق دهد. با این نوع آموزش، دانشجویان بیشتری جذب دانشگاه می‌شوند، کمبود فضای فیزیکی از جمله کلاس درس و خوابگاه و…مرتفع می شود،دیگرعملا کمبود استاد وجود نخواهد داشت زیرا هم می توان از اساتید خود دانشگاه و هم اساتید مجرب دانشگاه های دیگر در این زمینه کمک گرفت.