۴٫ عامل حق ندارد چیزى از سرمایه را مصرف مخارج خود کند هر چند کم باشد اما اگر با اجازه مالک براى تجارت سفر کرد مى‌تواند مخارج سفر را به مقدار متعارف از سرمایه مصرف کند مگر اینکه مالک شرط کرده باشد که مخارج سفر با خود عامل باشد.

۵٫ عامل باید پس از تحویل سرمایه از مالک‌، به تجارت اقدام کند و اگر مدتى تجارت را به تأخیر انداخت و سرمایه تلف شد ضامن سرمایه است و مالک مى‌تواند اصل سرمایه را از وی مطالبه کند.

۶٫ به سبب اینکه مضاربه، عقد جایز است اگر مالک یا عامل فوت کند مضاربه باطل مى‌شود و در صورت فوت مالک‌، ورثه وی مى‌توانند با عامل توافق کنند و دوباره عقد مضاربه برقرار کنند.

۷٫ عقد مضاربه را می‌توان به صورت جعاله منعقد ساخت ‌به این صورت که مالک به عامل بگوید اگر با این مال تجارت کنى و سودى به دست آورى (برای مثال) نصف سود مال تو است. در این صورت جعاله فایده مضاربه را مى‌دهد و نیاز نیست شرایط مضاربه رعایت شود؛ ‌بنابرین‏ مى‌تواند سرمایه، غیرنقد یا دَین یا مجهول (به‌صورتی که باعث غرر نشود) باشد (موسویان, ۱۳۸۸).

کاربرد قرارداد مضاربه در مالیه اسلامی. بانک‌های اسلامی می‌توانند از راه عقد مضاربه نیازهای مالی میان‌مدت و بلندمدت بنگاه‌های تجاری و بازرگانی را با رعایت ضوابط ذیل تأمین مالی کنند:

1. 1. بانک اسلامی می‌تواند با تأمین سرمایه مورد نیاز بنگاه‌های تجاری و بازرگانی که در امر واردات فعالیت می‌کنند با آنان در انجام فعالیت اقتصادی مشارکت کند.

1. 1. بانک اسلامی می‌تواند با تأمین سرمایه مورد نیاز بنگاه‌های تجاری و بازرگانی که در امر صادرات فعالیت می‌کنند با آنان در انجام فعالیت اقتصادی مشارکت کند.

1. 1. بانک اسلامی می‌تواند با تأمین سرمایه مورد نیاز بنگاه‌های تجاری و بازرگانی که در امر تجارت داخلی فعالیت می‌کنند با آنان در انجام فعالیت اقتصادی مشارکت کند.

1. 1. بانک اسلامی در جایگاه مالک و بنگاه تجاری در جایگاه عامل متناسب با نسبت‌هایی که در ابتدای قرارداد به توافق رسیده‌اند سود حاصل از فعالیت تجاری را تقسیم کنند.

1. 1. با توجه به اینکه زیان بنگاه‌های طرف قرارداد مضاربه به عهده بانک اسلامی است، باید بانک از جهت فنی و اقتصادی به سودآور بودن فعالیت تجاری بنگاه اطمینان داشته باشد.

1. 1. بانک اسلامی باید فقط با بنگاه‌هایی وارد مضاربه شود که امکان نظارت و کنترل مستمر بر فعالیت اقتصادی آن ها را داشته باشد.

1. 1. اگر حوزه فعالیت بنگاه کشاورزی باشد، در صورتی که متقاضی تسهیلات هیچ سرمایه‌ای از خود نداشته باشد بانک می‌تواند از راه یکی از قراردادهای مزارعه و مساقات سرمایه مورد نیاز بنگاه را تأمین کرده، از راه مشارکت کار و سرمایه با وی وارد قرارداد بانکی شود. در این صورت احکام قراردادهای مزارعه و مساقات باید رعایت شود.

1. تجربه عملی بانک‌های اسلامی نشان داده که تمایل فراوانی به اعطای تسهیلات به کسی که هیچ سرمایه‌ای از خود ندارد، ندارند در نتیجه عقد شرکت بهترین گزینه برای تمام بخش‌های اقتصادی اعم از صنعتی، کشاورزی، خدماتی و بازرگانی خواهد بود (موسویان, ۱۳۸۸).

۲-۴ پیشینه تحقیق

۲-۴-۱ تحقیقات داخلی

فطرس و محمودی (۱۳۸۷) در مقاله ای با عنوان، “صکوک ابزاری مناسب برای جایگزینی اوراق قرضه”، به بررسی و تاثیر استفاده از صکوک اجاره در فرایند تامین مالی می پردازند. در این تحقیق ابتدا به بحث تبدیل کردن دارایی ها به اوراق بهادار به عنوان یک روش تامین مالی پرداخته شده و بعد اوراق قرضه را مورد بررسی قرار می‌دهند و به مشکلات قانونی آن اشاره می شود و سپس به معرفی و بیان نقاط ضعف اوراق مشارکت که جانشین اوراق قرضه هستند پرداخته‌اند و بر لزوم استفاده از یک ابزار جدید مالی تأکید می‌کنند و بعد از معرفی اوراق اجاره به دلیل وجود سه مزیت: قانونی بودن، مقبولیت و کارایی این اوراق، آن ها را جایگزینی مناسب برای اوراق قرضه و مشارکت معرفی می‌کنند.

حسن زاده و فوز مسلمیان (۱۳۸۹) در تحقیق به عنوان، “ارزیابی عملکرد بازار اوراق اسلامی در خلال بحران جهانی”، به بررسی وضعیت آماری صکوک منتشر شده در چند کشور اسلامی مشخص (مالزی، عربستان، کویت، امارات) می پردازند و در ادامه راه کارهایی را برای دسترسی به استاندارد های لازم جهت ورود اوراق صکوک به سطح جهانی، ارائه می‌دهند.

۲-۴-۲ تحقیقات خارجی

فاوزی (۲۰۱۳) در مقاله ای به عنوان، “اثر اوراق بدهی اسلامی بر ارزش شرکت”، با روش های اقتصادسنجی، اثر اوراق بدهی اسلامی را بر ارزش شرکت و عملکرد مالی آن، در شرکت های مالزیایی بررسی نموده اند که نتیجه آن مشاهده اثر مثبت استفاده از این اوراق بر ارزش شرکت و عملکرد مالی آن بود.

عالم(۲۰۱۳) در تحقیقی با عنوان، “انتشار صکوک و ارزش شرکت”، به بررسی اثر انتشار صکوک و اوراق قرضه بر ثروت صاحبان در کشور های اسلامی پرداخته است که نتیجه آن مشاهده عکس العمل منفی بازار به انتشار صکوک بوده در حالی که بعد از سال ۲۰۰۷ عکس العمل آن برای اوراق قرضه مثبت بوده است.

صفری (۲۰۱۳) در تحقیقی با عنوان، “آیا بازار بدهی برای اوراق قرضه و صکوک ارزش متفاوتی قایل است؟”، ‌به این نکته اشاره می‌کند که با وجود حجم و گستردگی قابل توجه صکوک، بازار آن را تحت عنوان نوعی اوراق قرضه می شناسد لذا در این تحقیق به بررسی و تست این نگاه یکسان بازار می پردازند که نتیجه آن نشان دهنده وجود تفاوت در بازده این دو ابزار مالی بوده به طوری که بازدهی صکوک بیشتر بوده و البته استفاده از صکوک نیز ضریب بتای () شرکت را افزایش داده است.

۲-۵ جمع‌بندی

در این فصل به بررسی تئوری‌های ساختار سرمایه پرداختیم و سپس مفاهیم مربوط به تامین مالی اسلامی شامل انواع ابزار اسلامی و کاربرد آن ها در سیستم مالی اسلامی تو‌ضیح داده شده است و در پایان، پژوهش‌های مرتبط با موضوع پایان‌نامه بررسی گردید.

فصل سوّم

روش شناسی

تحقیق

۳-۱مقدمه

روش تحقیق اساسی ترین مقوله ای است که در هر پژوهش مورد توجه است. همه به دنبال کشف واقعیت هستند همه می خواهند نسبت به خود و محیط پیرامون خود اطلاع داشته باشند و بر اساس آن ساختمان معرفتی خود را بسازند و هر روز آن را کامل تر کنند. چنانچه روش متناسبی با موضوع پژوهش انتخاب شود ، کار تحقیق سریع تر و مطمئن تر انجام می شود و بر عکس اگر ‌به این امر توجه لازم نشود، ممکن است نه تنها کشف واقعیت نکند بلکه بر حیرت ما بیفزاید و بناگزیر ما را به انکار واقعیات وادارد. تلاش همه اندیشمندان جهان از گذشته تا حال صرف این مطلب بوده و هست و هنوز شناخت بدیهی ترین امور جزو مشکل‌ترین آن‌ ها است. اینکه در جهان کنونی با افرادی مواجه می‌شویم که ممکن است اصل واقعیت را انکار کنند یا آن را قائم به وجود انسان بدانند، اغلب ناشی از همین عدم توجه یا عدم انتخاب روش درست برای تحقیق می‌تواند باشد. (غلامرضافدایی، پیرامون اهمیت روش تحقیق و کاربرد آن، کنگره ملی علوم انسانی، ۱۳۸۵).

این دسته از تحلیل گران بر گرایش تاریخی قیمت سهام با توجه به ویژگی های تاریخی اطلاعات مالی تأکید می‌کنند. این ها معتقدند که با تجزیه و تحلیل وضعیت گذشته و حال شرکت، قیمت سهام قابل تعیین است و ضمنا معتقدند که الگوها در هر زمان تکرار می‌شوند.

۲-۲۶-۱ مفروضات تجزیه تحلیل گران تکنیکی :

الف- قیمت بازار سهام از طریق عرضه و تقاضای آن در بازار تعیین می شود.

ب- اگر قیمت سهام کاهش یابد عرضه آن بیشتر می شود و بالعکس.

ج- با توجه به نوسانات جزیی در قیمت بازار سهام این قیمت ها در مسیرهایی حرکت دارند که برای یک دوره زمانی محسوس بر قرارند.

د- تغییرات عرضه و تقاضا عملکردش را در یک نمودار نشان می‌دهد.

ه- برخی از الگوهای نمودار تمایل به تکرار از خودشان نشان می‌دهند.

این گروه معتقدند که ارزش سهام را به جای محاسبه برآورد نمایند و ‌به این دلیل نوسانات مؤثر بر عرضه و تقاضا را که بر قیمت تاثیر می‌گذارند پیش‌بینی کنند.

۲-۱۷-۲ تکنیک های مورد استفاده :

مشهور ترین تکنیک مورد استفاده آن ها کاربرد نمودار است که به طرق مختلف حرکت های قیمت سهام را روی محورها علامت گذاری کرده و سعی می‌کنند یک الگویی را از این حرکت ها به دست بیاورند تا در آینده بتوانند قیمت سهام را برآورد نمایند.

نمودارها :

نمودار خطی: ساده ترین نوع است. قیمت سهام روی محور عمودی و زمان روی محور افقی ثبت می شود.

مقایسه روش های ارزیابی :

تجزیه تحلیل گران بنیادگرا بر اساس جریانات آتی درآمد هر سهم، ارزش سهام را محاسبه می‌کنند ولی تجزیه و تحلیل گران تکنیکی به گذشته تکیه می‌کنند و اطلاعات گذشته را جمع‌ آوری کرده و بر اساس آن ارزش سهام شرکت را ارزیابی می‌کنند. اگر بازار فعال باشد نظریه تجزیه و تحلیل گران بنیادگرا مورد پسند است چون شمای اطلاعات به سرعت در قیمت بازار سهام اثر می‌گذارد که مهمترین اطلاعات مربوط به آینده فعالیت و سودآوری شرکت می‌باشد. یکی از ایراداتی که تکنیکی ها از بنیادگرایان می گیرند این است که آن ها مدعی هستند که ترازنامه توسط حسابداران تهیه شده و مبنای اصلی تجزیه و تحلیل بنیادگرایان می‌باشد و دارای اعتبار کافی نیست و هیچ زمانی بیانگر واقعیت نیست بلکه ترازنامه نتیجه یک سری مفروضات ذهن حسابداران می‌باشد.

تجزیه و تحلیل گران تکنیکی سعی می‌کنند حرکات کوتاه مدت سهام راپیش بینی نموده و بیان کنند که چه وقت سهام را بخرند و چه وقت بفروشند ولی بنیادگراها سعی دارند بیان کنند سهام چه شرکت هایی را بخرند یا بفروشند. اساس تکنیکی ها قیمت سهام در گذشته است و اساس بنیادگراها سود آتی شرکت ها می‌باشد.

۲-۱۸ نظریات عدم ارتباط تقسیم سود با ارزش شرکت:

در مکتب بازارهای کامل عقیده بر این است که سیاست پرداخت سود سهام شرکت ها اساسا نامربوط و بدون اهمیت است. پیروان مکتب مذبور استدلال می‌کنند که هزینه تامین مالی از منابع داخلی و خارجی (انتشار سهام) یکسان است. ‌بنابرین‏ میزان و نوع سرمایه گذاری های واحدهای انتفاعی به منبع تامین مالی مربوط بستگی ندارد. در هریک از دوره های مالی ، واحد انتفاعی می‌تواند سیاست مناسب پرداخت سود سهام را انتخاب و هر گونه وجه لازم مازاد بر منابع داخلی را از طریق انتشار سهام جدید تامین کند.

۲-۱۸-۱ نظریه میلر و مودیلیانی:

میلر و مودیلیانی(۱۹۶۱) در مقاله ای حاصل کار تئوریکی خود را در این خصوص ارائه دادند. آن ها ‌به این نتیجه رسیدند که سود پرداختی تاثیری بر روی قیمت سهام ندارد و فقط سیاست سرمایه گذاری عاملی است که می‌تواند از طریق آن درآمد حاصله شرکت و در نتیجه قیمت سهام آن را افزایش داد. در مقابل تصمیمات مربوط به سرمایه گذاری ، نحوه تقسیم سود از ارزش چندانی برخوردار نبوده و بی اهمیت می‌باشد. نظریه آنان ‌در مورد ساختار سرمایه در واقع مبانی اصلی برای نظریه بی ارتباطی تقسیم سود به حساب می‌آید. م – م در مقاله ای در سال ۱۹۵۸ بحث آکادمیک و جالبی را ‌در مورد ساختار سرمایه ارائه دادند که نتایج آن نشانگر این است که ارزش کلی شرکت به ساختار سرمایه آن بستگی ندارد. به دلیل اینکه هزینه متوسط سرمایه هر شرکت به طور مستقل از ساختار سرمایه آن تعیین می شود. از این رو وقتی تصمیم ‌در مورد چگونگی سرمایه گذاری مؤسسه‌ اتخاذ می‌گردد، دیگر تصمیم تقسیم سود و تقسیم عایدات بین سود سهام قابل پرداخت و عایدات نگهداری شده در مؤسسه‌ دارای اهمیت نیست. م – م ادعا می‌کنند که ارزش شرکت تحت تاثیر سیاست تقسیم سود قرار نمی گیرد. آن ها می‌گویند که سیاست تقسیم سود سهام غیر مرتبط است و دلیلشان این است که ارزش شرکت به وسیله قدرت سودآوری و ریسک تعیین می‌گردد. آن ها پیشنهاد می‌کنند که مجموع ارزش تنزیل شده هر سهم پس از پرداخت سود و انتشار سهام جدید برابر است با ارزش هر سهم قبل از پرداخت سود. به عبارت دیگر کاهش در ارزش بازار سهام به خاطر رقیق شدن مالکیت در اثر تامین مالی از خارج شرکت برای جبران سود پرداختی انجام گرفته است. از نظر پیروان این مکتب هزینه های تامین مالی از منابع داخل و منابع خارج از شرکت یکسان است. ‌بنابرین‏ سهام‌داران نسبت به انتخاب سود و منافع سرمایه ای بی تفاوت هستند زیرا سرمایه گذاران از طریق تجزیه و تحلیل های مالی متوجه می‌شوند که ارزش شرکت بستگی به سلامت و بنیه مالی آن دارد ته سیاست تقسیم سود. در واقع سود سهام حاوی اطلاعاتی است که از طریق تغییر سود سهام به سرمایه گذاران ارسال می شود. به همین جهت م – م به مدیران توصیه می‌کنند که از کاهش سود خودداری نمایند زیرا افزایش در سود ، انتظارات سرمایه گذاران را درباره وضعیت درآمد های آتی شرکت بهبود می بخشد. نظریه آنان بر مبنای فرضیات زیر ارائه گردیده است.

الف- در بازار رقابت کامل سرمایه وجود دارد و در آن سرمایه گذار اطلاعات کامل داشته و عقلانی رفتار می کند و متغیرهای اقتصادی و قانونی در رفتار او تاثیر نمی گذارد و همچنین هزینه های کارگزاری و انتشار سهم وجود ندارد.

ب- سرمایه گذار ‌در مورد سودآوری آتی شرکت اطمینان کامل دارد.

ج-تمامی شرکت ها می‌توانند به ‌گروه‌های متجانس از نظر ریسک طبقه بندی گردند، در این طبقات ریسک تجاری تمامی شرکت های موجود در یک طبقه یکسان می‌باشد. درآمد های ایجاد شده توسط دارایی های یک شرکت به خصوص که در یک طبقه خاصی از نظر ریسک قرار دارد دارای همان درجه ریسکی است که درآمد های ایجاد شده توسط دارایی های سایر شرکت ها دارند.

د- مالیات بر درآمد شخصی و مالیات بر درآمد شرکت وجود ندارد.

س-شرکت ها و افراد قادرند بدهی های خود را بدون محدودیت در نرخ بهره ثابتی افزایش دهند.

ه- سهام‌داران ‌در مورد اهرم شخصی و اهرم مالی بی تفاوت هستند.

با فرضیات فوق م – م ‌به این نتیجه رسیدند که موضوعات زیر برقرار باشد:

ارزش کلی شرکت وهزینه سرمایه آن وابسته به ساختار سرمایه شرکت نمی باشد. ارزش بازار شرکت به وسیله تنزل جریان درآمدی ناشی از عملیات با نرخ مرتبط با ریسک آن شرکت تعیین می شود، یعنی:

V

ارزش کلی ابزار شرکت = V

درآمد خالص عملیاتی =

متوسط هزینه سرمایه =

همچنین رابطه زیر برقرار است:

Ke=

بازده مورد انتظار ارزش ویژه شرکت = ke

بازده مورد انتظار ، موقعی که شرکت تماما به وسیله صاحبان سهام تامین مالی شده است.(شرکت بدون بدهی) =

۲- خانواده: خانواده اولین و مهمترین نقش را در رشد شخصیتی و اجتماعی شدن کودک بر عهده دارد. زیرا مفهوم خود یا ادراکی که کودک از خود دارد نقش مهمی در رشد شخصیت و تعادل روانی او بازی می‌کند و زیر بنای این مفهوم نیز در خانواده و در نخستین سال‌های زندگی بر اثر نگرش و طرز رفتار پدر و مادر نسبت به کودک ایجاد می شود. چنانچه نگرش پدر و مادر نسبت به کودک مثبت باشد و او را با تمام خصوصیاتش صرف نظر از زیبایی، جنسیت، ترتیب تولد و … قبول داشته باشد، کودک نیز خود را قبول دارد و ادراک مثبتی از خود خواهد داشت و در نتیجه می‌تواند سازنده تر و موثرتر باشد. چنانچه پدر و مادر کودک بر حسب پسر یا دختر بودن، زیبایی و مسائلی از این قبیل ارزشیابی کنند و … کودک نیز خود را قبول نمی کند و نسبت به خود نگرش منفی پیدا می‌کند که این ادراک موجب عدم تعادل روانی و مشکلاتی در سازگاری او خواهد شد. علاوه بر آن اگر رفتار اعضای خانواده مبنی بر دوستی، محبت باشد موجب پدیرش مسئولیت و نقش های گوناگون اجتماعی در مراحل بعدی زندگی می شود. بر عکس، اگر کودک در خانواده ای متشنج که در آن روابط نامطلوب بین افراد حاکم است، زندگی کند، بر اثر تحساس اضطراب و نا امنی دچار عصیان، پرخاشگری و نادیده گرفتن قوانین و مقررات اجتماعی می شود و علاوه بر مختل شدن روابط اجتماعی او با اطرافیان در زندگی از ایفای نقش اجتماعی مناسب در جامعه نیز باز می ماند (شفیع آبادی، ۱۳۷۲).

همچنین خانواده، یکی از نیازهای اساسی یعنی نیاز به محبت را تامین می‌کند. کودکانی که از محبت سرشار پدر و مادر برخوردارند از قدرت سازگاری بهتری برخوردارند، احساس سکون و آرامش می‌کنند، اعتماد به نفس در آن ها قوی است و نسبت به ملاک های رفتاراخلاقی پایبند هستند و همین شرایط لازمی است که کودک یاد بگیرد تا رفتار خود را سامان دهد و در میان دیگران جایگاهی کسب کند (شریعتمداری، ۱۳۶۷). لاپسلی^[۶۴] و همکارانش (۱۹۸۹) در مطالعه ای روی فرایند جداسازی از والدین ‌به این نتیجه دست یافتند که جداسازی از والدین با انواع زیادی از مشکلات روانشناختی در حوزه ی هیجانی، اجتماعی و تحصیلی ارتباط دارد (به نقل از ریس^[۶۵]، ۲۰۰۵).

۳- عوامل اجتماعی: از جمله عوامل اجتماعی که در سازگاری تاثیر زیادی دارد، همسالان و مدرسه است. انزوا و دوری از دوستان و همسالان در اوایل زندگی، کودک را در معرض خطر مشکلات سازگاری بعدی قرار می‌دهد (هارتیپ^[۶۶]، ۱۹۸۰؛ زیو^[۶۷]، ۱۹۷۰). کودکانی که روابط اجتماعی خوبی با دوستان و همسالان ندارند در معرض خطر مشکلات گوناگون اجتماعی و احساسی هستند. ارتباط میان رابطه متقابل همسالان، محبوبیت، شایستگی اجتماعی، رشد و سازگاری، با دوستی پیچیده است (هاپس^[۶۸]، ۱۹۷۳). با این حال ارتباط با دوستان و همسالان در سازگاری کودک تاثیر بسزایی دارد (فیلد^[۶۹]، ۱۹۸۱). از این رو کناره گیری کودک از دوستانش، احتمالا ضربه سنگینی بر او وارد خواهد کرد (به نقل از اسلامی نسب، ۱۳۷۳).

کودکان از دو طریق توسط همسالان متاثر می‌شوند. یکی از طریق الگوها و دیگری از طریق تقویت کننده ها. بر اساس تئوری یادگیری اجتماعی شباهت خیلی زیادی بین مشاهده کننده و الگو وجود دارد، در واقع مشاهده کننده رفتار را از طریق الگو تقلید می‌کند. اگرچه جامعه پذیری کودک به ارتباط او با دوستانش نسبت داده می شود، می توان پذیرفت که کودکان پذیرفته نشده یا کمتر پذیرفته شده آمادگی بیشتری برای ابتلا به مشکلات بعدی زندگی دارند. زیرا آن ها فرصت های محدودی برای تجربه ی تعاملات مثبت با دوستان داشته اند و به دنبال آن از برخوردهای اجتماعی سازگارانه و شناخت اجتماعی محروم بوده اند.

مدرسه، نخستین محیطی است که کودک پس از خانواده وارد آن می شود. مدرسه به خاطر مشخص نمودن وظایف و حقوق افراد و انتقال ارزش‌های اجتماعی یکی از مراکز مهم اجتماعی شدن فرد تلقی می‌گردد.

یک سلسله هنجارهای رفتاری وجود داردکه انتظار می رود افراد جامعه بزرگتر، خود را به آن هنجارها سازگار کنند. در جامعه کوچک مدرسه نیز هنجارهایی از این قبیل وجود دارد. زمانی که فرد بتواند خودش را به آن هنجارها و انتظارات وفق دهد، سازگاری صورت پذیرفته است (ستوده، ۱۳۷۸).

ناسازگاری دانش آموزان علاوه بر اینکه با خود یا محیط اجتماعی و خانوادگی مربوط باشد، می‌تواند عوامل و متغیرهای موجود در محیط مدرسه از قبیل محیط فیزیکی و روانی مدرسه، همکلاسی ها، معلمان و برنامه های درسی و … نیز مربوط باشد. یکی از عوامل بسیار مهم در شکل گیری تجارب مثبت در دانش آموزان و در نتیجه سازگاری آن ها، روابط بین معلم و دانش آموز و نگرش و درک هر دو از محیط کلاس می‌باشد. روش دیکتاتور مآبانه معلم و تسلیم کردن شاگردان به اطاعت محض و خشونت زیاد باعث ناسازگاری و طغیان می شود. مدرسه به طور کلی به ایجاد سازگاری میان فرد و جامعه یا محیط کمک می‌کند و بیش از خانواده، خواسته ها و نیازهای جامعه را می فهمد.

دیدگاه ها درباره سازگاری اجتماعی

دیدگاه روان پویشی

الگوی مکان نگار فروید بر آن است که در ذهن سه ناحیه وجود دارد:

هشیار، نیمه هشیار (حافظه معمولی) و ناهشیار (بخشی از ذهن که برای هوشیاری غیر قابل دسترسی است). وی همچنین یک الگوی ساختاری از شخصیت به وجود آورد که مکمل این الگوی مکان نگار ذهن است. او بر این باور بود که شخصیت دارای سه مؤلفه است که برای ایجاد مجموعه وسیعی از رفتارهای انسان با هم تعامل می‌کنند.

این سه جز کلیتهای فیزیکی در بدن نیستند، بلکه برچسب‌های خلاصه برای سه جنبه از عملکرد شخصیت به شمار می‌روند.

این مؤلفه ها بن، من و فرامن نامیده می‌شوند.

بن از اصل لذت پیروی می‌کند- تصوری که همه نیازها بایستی بلافاصله ارضا شوند – و از تفکر فرایند اولیه (که ابتدایی و غریزی و جدای از واقعیت است) استفاده می‌کند.

من نهایتاًً از بن پدیدار می شود. زیرا نهاد نمی تواند به گونه ای مؤثر با خواستهای جهان خارج برخورد کند. من از اصل واقعیت پیروی می‌کند- تصویری که رفتار بایستی واقعیت خارج را مد نظر بگیرد- و مراقب است که تکانشهای نهاد به شیوه ای واقع گرایانه و مناسب ارضا شود. من از تفکر فرایند ثانویه (مبتنی بر واقعیت) استفاده می‌کند (کارور و شی یر^[۷۰]، ؛ ترجمه رضوانی،۱۳۷۵).

فرامن سومین مؤلفه شخصیت، تجسم ارزش‌های والدینی و اجتماعی است. همین مؤلفه که تعیین می‌کند که چه چیزی درست است و چه چیزی غلط و بیشتر در پی تکامل است تا در پی لذت. الگوی دقیق قواعد در فرامن از نظام پاداش ها و تنبیهاتی که والدین به کار می‌برند سرچشمه می‌گیرد.

کودک برای جلب توجه و علاقه والدینش می کوشد از آنچه والدینش آن را درست می دانند متابعت کند. کودک برای اجتناب از درد، تنبیه و طرد شدن از آنچه که والدینش آن را خطا می دانند اجتناب می‌کند. گرچه سایر مراجع قدرت نیز می‌توانند تاثیری ثانویه بر رشد فرامن داشته باشند، فروید معتقد است که فرامن عمدتاًً از والدین سرچشمه می‌گیرد. فرایند پذیرش یا جذب ارزش‌های والدین در جامعه بزرگتر، درون فکنی نامیده می شود.

۱ – تعریف کشف جرم

منظور از کشف جرم عبارت است از اقداماتی که پس از اطلاع از وقوع جرم ، برای حفظ آثار و دلایل آن و دستگیری مجرم و جلوگیری از فرار وی و نیز جمع‌ آوری اطلاعات مربوط به بزه ارتکابی انجام می شود . مرحله کشف جرم به مرحله اطلاع بر وقوع جرم ، شناسایی متهم و جمع‌ آوری ادله منتسب به وی ، اطلاق می شود .

با توجه به بند ۸ ماده ۴ قانون نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران حفظ آثار و دلایل جرم بازرسی و تحقیق ، دستگیری متهمین و مجرمین و جلوگیری از فرار و اختفاء آنان بر اساس موازین قانونی همچنان در زمره ی وظایف مأمورین نیروی انتظامی باقی مانده است . از تجمیع مطالب برمی آید که مرحله ی کشف جرم وظیفه ی اصلی و اساسی مأمورین انتظامی به عنوان ضابطان دادگستری خواهد بود .

۲– مقام کشف جرم

قانون آیین دادرسی کیفری مراحل مختلفی را برای دادرسی در امر جزایی قائل شده است و از نظر مقررات آیین دادرسی مرحله کشف جرم مرحله مستقلی بوده و دارای احکام و مقررات خود می‌باشد .(آخوندی،۱۳۷۴،۲۵)

کشف جرم از هروجه که باشد به طور کلی به عهده ضابطان دادگستری است. (هدایتی، ۱۳۴۲، ۸۵)

قوانین کشور های مختلف مرحله ی کشف جرم ا از دیگر مراحل دادرسی مجزا داشته و انجام آن را به عهده ی پلیس قضایی قرار داده‌اند .در کشور ما نیز به تقلید از فرانسه مرحله ی کشف جرم از سایر مراحل دادرسی تفکیک شده و انجام این اقدامات بر عهده ی ضابطان دادگستری قرار گرفته است .

قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب برخلاف کلیه نظام های دادرسی ، مراحل رسیدگی به جرایم را در هم ادغام نموده و انجام آن را بر عهده رئیس دادگستری و حاکم دادگاه محول نموده است . ماده ۱۴ ق . ت . د . ع . ا مقرر می‌دارد :

… تمامی اقدامات و تحقیقات ضروری از بدو تا ختم تصفیه به وسیله حاکم دادگاه صورت خواهد گرفت ، همچنین اظهار نظر قضایی و انشاء رأی با اوست .

کشف جرم در این قانون مرحله ای مستقل نبوده و قابل تفکیک از دیگر مراحل دادرسی نمی باشد . به عبارت دیگر قانون اصل تفکیک مرحله تعقیب از تحقیقات مقدماتی و دادرسی را نادیده گرفته و رعایت ننموده است . حال اینکه قاعده تفکیک مرحله کشف جرم از دیگر مراحل خصوصاًً مرحله صدور حکم مبتنی بر اجرای اصل عدالت می‌باشد . چرا که شخصی که مسئول انجام اقدامات پلیس است نباید در مرحله صدور حکم نیز قاضی باشد .

در نظام دادرسی جهان قضات محاکم هیچ وقت به عنوان رئیس ضابطان محاکم انجام وظیفه نمی نمایند . بلکه مقام کشف و تعقیب از مقام صدور حکم جدا می‌باشد . با توجه به ماده ۱۴ ق . ت . د . ع . ا تحقیقات و اقدامات ضروری به وسیله ضابطان دادگستری و تحت ریاست و نظارت قاضی دادگاه صورت می‌گیرد . ‌بنابرین‏ پس از ارجاع پرونده به دادگاه این حاکم دادگاه است که مستقیماً با ضابطان در جهت کشف ، تعقیب و تحقیق از جرائم در ارتباط است .

۳ – تسریع در کشف جرم

ضابطان بایستی در کمال بی طرفی و بی غرضی از متهم تحقیق نموده و در کشف اوضاع و احوال که بر نفع یا ضرر متهم است فرق قائل نشوند . ضابطان نبایستی در تحصیل و جمع‌ آوری اسباب و دلایل جرم تأخیر نمایند ، بلکه مکلف اند اقدامات فوری را بدون فوت برای جلوگیری از امحاء آثار جرم و فرار متهم بعمل آورند ، تأخیر در اجرای تحقیقات مقدماتی ممکن است ، موجب از بین رفتن آثار و علائم جرم یا فرار متهم گردد .

چنانچه تحقیقات با تأخیر صورت گیرد و بین زمان وقوع جرم و تحقیقات فاصله ایجاد شود ، کشف جرم مشکل تر می شود . البته تسریع در انجام تحقیقات نباید موجب تضییع حقوق متهم و عجولانه تصمیم گرفتن شود .

بدیهی است تخلف از این امر موجب محکومیت انتظامی خواهد بود .

آنچه از تجمیع مطالب بر می‌آید این است که فوریت در اقدام ، مربوط به جلوگیری از امحاء آثار و علائم جرم است نه کلیه مراحل تحقیقات مقدماتی . ‌بنابرین‏ اگر پس از جمع‌ آوری دلایل و مدارک جرم ، قاضی دادگاه یا قاضی تحقیق توضیحی لازم بداند ، حتی با تعیین وقت نیز می‌تواند تحقیقات را انجام دهد و فوریت در اقدام ضرورتی ندارد .

گفتار دوم -تحقیقات مقدماتی

این مرحله از حیث ترتیب زمانی بعد از مرحله ی کشف جرم واقع می شود گام نخستین دادرسی های کیفری است و از حساسیت های ویژه ای برخوردار است تحقیقات مقدماتی شامل دو مرحله می شود :

۱ – جمع‌ آوری دلایل له و علیه متهم و اقدام در جهت جلوگیری از فرار یا مخفی شدن او

۲ – اظهار نظر قضایی ‌در مورد متهم که بتواند از اظهار نظر بر مجرمیت یا منع پیگرد وی و یا با صدور قرار موقوفی پرونده از موجودی دادسرا کسر گردد .

از آنجایی که سرنوشت قضایی متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی تا حدود زیادی روشن می شود ، سعی قانون‌گذار نیز بر این است که کلیه اقدامات در مرحله تحقیقات مقدماتی را به دقت تعیین کرده و برای مقامات این مرحله مسئولیت کیفری و مدنی قائل گردیده است .

۱ – تعریف و هدف تحقیقات مقدماتی

الف – تعریف تحقیقات مقدماتی

علمای آیین دادرسی کیفری تحقیقات را در دو معنی عام و خاص استعمال کرده‌اند . «تحقیقات مقدماتی عبارت است از مجموعه اقداماتی که به وسیله مقامات قضایی برای کشف جرم ، جمع‌ آوری دلایل و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم و اظهار نظر در خصوص قابل پیگرد بودن یا نبودن او به عمل می‌آید.»(آخوندی،۱۳۷۴،۶۸)

چنانچه ملاحظه می شود در معنی مذبور مرحله کشف جرم داخل در مفهوم تحقیقات مقدماتی قرار می‌گیرد . اما برخی دیگر از حقوق ‌دانان و نظریه پردازان دادرسی کیفری ، با استناد به مقررات آیین دادرسی کیفری بر معنای فوق الذکر مفهوم تحقیقات مقدماتی را فقط شامل اقدامات قاضی تحقیق در جمع‌ آوری ادله به ضرر یا سود متهم و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن و بالاخره اظهار نظر قضایی در خصوص بزهکاری و یا بی گناهی وی دانسته اند . به عبارت دیگر در معنی مضیق مرحله کشف جرم را از مفهوم تحقیقات مقدماتی خارج نموده است .

در حقوق اسلام با توجه به باب قضاء در کتب فقهی ، مرحله ای تحت عنوان تحقیقات مقدماتی در طی رسیدگی به امور کیفری به چشم نمی خورد . اما برخی از مؤلفین با استناد به روش های قضاوت حضرت علی ( ع ) اعمال تحقیقات مقدماتی را برای کشف حقیقت بلامانع قلمداد کرده‌اند .

ب – هدف تحقیقات مقدماتی

در سیستم های دادرسی کیفری موجود دنیا اعم از مختلط و اتهامی امر تحقیقات مقدماتی را ‌در مورد جرایم مهم ضروری دانسته اند . در نظام های دادرسی هدف از اعمال تحقیقات مقدماتی تأمین مصالح اجتماعی و فردی است . در تأمین مصالح اجتماعی کوشش قاضی تحقیق معطوف می شود به کشف حقیقت ، اجرای عدالت جزائی و حفظ نظم و آسایش عموم افراد جامعه ، اما هدف مذبور نباید موجب عدول قاضی از جاده صواب و انسانیت شده و به حقوق دفاعی متهم لطمه وارد آورد .

ماده۳۹ قانون آیین دادرسی کیفری با الهام از اهداف مذبور مقرر دارد:

دادرسان دادگاه و قضات تحقیق باید با کمال بی غرضی تحقیقات را انجام داده در کشف اوضاع و احوالی که به نفع یا ضرر متهم است بی طرفی کامل را رعایت نماید .

۲-۱-۲-تعاریف فنی صنعت گردشگری

مسافر، دیدارکننده یا گردشگر: این اصطلاح برای توصیف شخصی که به جایی مسافرت می‌کند و در مکانی دور از محیط معمولی خود برای بیش از یک شب اما کمتر از یک سال به منظور تفریح، تجارت یا مقاصد دیگر اقامت دارد استفاده می شود(رضاییان، ۱۳۹۱، ۱۹).

گردشگری بین‌المللی: مسافرت بین کشورها با اهداف مختلف به عنوان گردشگر که می‌تواند به موارد زیر تقسیم شود :

توقف طولانی: سفرهایی که شامل مسافرت های طولانی(به عنوان مثال بیش از ۱۰۰۰مایل)بین قاره ها می‌باشد.

توقف کوتاه: مسافرت بین کشورها که مسافت کوتاه تری یا زمان مسافرت کمتری دارند. (۱۰۰۰-۲۵۰مایل)

وارد شونده: دیدار از کشوری به عنوان غیر مقیم (واردات ارز خارجی).

خارج شونده: دیدار از کشوری به عنوان مقیم یک کشور ( صادرات ارز به کشورهای دیگر).

گردشگری داخلی: مسافرت به عنوان مقیم در کشور خود.

گردشگری محلی: مسافرت داخلی و گردشگری داخل کشور در مجموع.

گردشگری ملی: مسافرت داخلی و گردشگری خارجی.

گردشگران یا ملاقات کنندگان یک روزه: ملاقات کنندگانی که سفر خود را از یک محل شروع و به همان محل ختم می‌کنند ( منزل یا محل تعطیلاتشان) که ۲۴ ساعت طول می کشد(احمدی، فتح اللهی و تاج الدین، ۱۳۸۲، ۳۵).

۲-۱-۳- بازاریابی گردشگری چیست؟

بازاریابی گردشگری یک روند مدیریت فنی شامل پیش‌بینی نیازها و جلب رضایت گردشگران فعلی و آتی است، به طوری که شرکت‌های مسافرتی و عرضه کنندگان را در رقابت با یکدیگر قرار داده است. بازاریابی عبارت است از: «فرآیندی اجتماعی و مدیریت فنی که طی آن افراد و گروهی نیامندی‌هایشان را از طریق مبادله کالاها و خدمات با یکدیگر برآورده می‌سازند. تمامی امور مربوط به توسعه گردشگری بایستی با بازاریابی توأم و یکپارچه باشند. زیرا بازاریابی یک فرایند مدیریتی است(فیض آبادی، ۱۳۸۱، ۳۰).

رسولی(۱۳۹۲، ۲۲) بازاریابی را فرایندی تعریف ‌کرده‌است که خواسته‌های مشتریان را با توانایی‌ها و قابلیت‌های مؤسسه هماهنگ می‌کند. ‌بنابرین‏ هر مدلی که برای بازاریابی طراحی می‌گردد، بایستی کارکردها و فرایندهای مختلفی را از شناسایی و جمع‌ آوری اطلاعات ‌در مورد بازار و مشتریان گرفته تا توسعه محصول و نهایتاًً ارزشیابی و کنترل کارکرد مدل‌زا در بر داشته باشد. چنین مدلی بایستی تمامی حوزه های بازاریابی را در یک زمینه خاص شناسایی کند و آن ها را در یک قالب یکپارچه در آورده و روابط و سلسله مراتب آن ها را مشخص نماید. مدیریت بازاریابی، عبارت است از «تجزیه و تحلیل، طرح ریزی، اجرا و کنترل برنامه های تعیین شده برای فراهم آوردن مبادلات مطلوب با بازارهای مورد نظر به منظور دستیابی به هدف‌های سازمان». وظایف مدیریت بازاریابی مانند: ایجاد تقاضا توسط مدیر بازاریابی، منظم کردن سطح تقاضا و زمانبندی آن و ارائه مشخصات تقاضا برای دستیابی به اهداف سازمان است.

۲-۱-۴- اهداف بازاریابی گردشگری

همکاری نزدیک با تمام کشورهای همسایه.

توسعه هر چه بیشتر و ممکن بخش‌های بازار.

تشویق ورود جهان‌گردان در تمام طول فصل.

جذب بخش‌هایی از بازار که باعث اقامت طولانی‌تر می‌شوند تا نتیجه‌ای مطلوب از هزینه های بازاریابی حاصل شود.هدایت منابع بازاریابی به بخش هایی از بازار که گرایش به خرج کردن بیشتر دارند(عارفی، ۱۳۹۰، ۲۰).

۲-۱-۵-جنبه‌های اقتصادی فرآورده‌های گردشگری

فرآورده‌های گردشگری دارای سه اثر مهم اقتصادی هستند: تغییر ناپذیری، تکمیلی و تنوع.

تغییرناپذیری: فرآورده‌های گردشگری تغییر ناپذیر هستند؛ زیرا با تغییرات کوتاه‌مدت و بلندمدت تقاضا هماهنگی ندارند. بر خلاف کالاهای قابل لمس، خدماتی مانند شب‌های اقامت در هتل و صندلی‌های هواپیما قابل انبار کردن نیستند. این کالا را فاسد شدنی می‌نامند. جهانگردی در وضعیت تغییر قرارداد، پیر می‌شود اما با بازارها و نیازهای جدید تعدیل می‌گردد، زمانی از نظر کیفیت کاهش می‌یابد و زمانی بخشی از آن تحت فرایند بهبود و نوسازی یا توسعه مجدد گسترش قرار می‌گیرد(دسا^[۷]، ۲۰۰۹، ۲۹).

خاصیت تکمیلی: فرآورده گردشگری تنها یک خدمت نیست، بلکه ترکیبی است از چند فرآورده فرعی که ممکل یکدیگر هستند. فراهم آوردن کل خدمت و کیفیت آن بستگی به اجزای مکمل یکدیگر دارد. نقصان در یکی از فرآورده‌های فرعی آن، سبب کاهش در فرآورده نهایی می‌گردد. این مطلب یکی از مشکلات اساسی در ساختار تولیدی گردشگری است(کریستوفر، ۲۰۱۳، ۲۵).

تنوع: می‌گویند فرآورده‌های گردشگری دارای تنوع است، زیرا ایجاد و فرآورده با خصوصیات همانند غیر ممکن است. همواره در کیفیت گردشگری یک اختلاف وجود خواهد داشت، حتی اگر نفس خدمت ارائه شده ثابت بماند(استیون، ۲۰۱۴، ۵۲).

گردانندگان گشت: این گردانندگان گشت هستند که مجوعه‌های مسافرتی را طراحی کرده و به فروش می‌رسانند. بر خلاف آژانس‌های مسافرتی، گردانندگان گشت متشکل از شرکت‌های بزرگ ملی و گاهی بین‌المللی هستند. گردانندگان گشت کاملاً از آژانس‌های مسافرتی که فعالیت اصلی آن ها بازاریابی و فروش فرآورده‌های گردشگری است، مستثنا هستند. گردانندگان گشت عمده فروش؛ و آژانس‌های مسافرتی، خرده‌ فروش هستند (جنسن، ۲۰۱۴، ۵۲).

دولت‌، نخستین نهاد درگیر با مسأله جهان‌گردی «دولت‌ها» هستند. دخالت دولت در امر جهان‌گردی از چند راه صورت می‌پذیرد. نخستین و مهمترین آن، دخالت از راه سیاست‌گذاری است. در بیشتر موارد، دولت‌ها با بررسی وضع کلی کشور از جنبه‌های مختلف زیست محیطی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی به تنظیم و اعمال سیاست‌هایی محدود کننده، جهت دهنده یا تشویقی می‌پردازند. همچنین انجام تشریفات اداری ورود و خروج جهان‌گردان خارجی و مسائل امنیتی آنان از قبیل صدور روادید و نظارت گمرکی بر عهده دولت است. در سومین مرحله، وظیفه دولت‌ها نگهداری از جاذبه‌های جهان‌گردی کشور و یا ایجاد و توسعه آن است. و سرانجام. دولت‌ها در برخی موارد در به عهده گرفتن خدمات جهان‌گردی و ایجاد تأسیسات لازم برای آن، با بخش خصوصی به رقابت می‌پردازند. شرکت‌ها، «شرکت‌ها، سازمان‌ها و مراکز خدماتی وابسته به بخش جهان‌گردی» دومین گروه میزبانان را تشکیل می‌دهند. افراد و کسبه‌، سومین دسته، «افراد و کسبه‌»ای هستند که اگر چه در بازار جهان‌گردی دارای سهمی هستند، اما امرار معاش آنان وابسته ‌به این صنعت نیست. به هر حال این عده نیز به طور مستقیم و شخصی با جهان‌گردان سر و کار دارند.عامه مردم، سرانجام در دسته پایانی، «عامه مردم» قرار می‌گیرند که واقعی‌ترین محلمل‌های فرهنگی کشور میزبان به شمار می‌روند و در عین حال کمترین فرصت را برای ارتباط با جهان‌گردان معمولی در اختیار دارند. چرخه حیات محصول، مطالعات و بررسی‌ها نشان می‌دهد محصولات مانند موجودات زنده یک چرخه حیات را سپری می‌کنند(فوزی، ۲۰۰۹، ۸۱).

۲-۱-۶- بازاریابی بین‌المللی گردشگری