« برو» از این طریق به کنترل رفتار دیگران اقدام می‌کند. این نوع گفتار پیش از سن ۳ سالگی ظاهر می شود.

پس از گفتار اجتماعی، گفتار خود محورانه پدیدار می شود که مرحله انتقالی گفتار بیرونی به گفتار درونی است. در این مرحله کودکان غالبا با خودشان صحبت می‌کنند ‌به این منظور که رفتار خود را کنترل نمایند. برای مثال در حین انجام کارها آنچه را که انجام می‌دهند به زبان می آورند. گفتار خود محورانه بین ۳ تا ۷ سالگی رخ می‌دهد. ( همان، ص ۲۱۸ )

آخرین مرحله رشد گفتار، گفتار درونی است. گفتار درونی با خود سخن گفتن به طور بی صدا است. با خود سخن گفتن یا گفتار درونی به اندیشه و رفتار انسان جهت می‌دهد و در همه کارکرد های عالی ذهن موجود است . گفتار درونی پس از ۷ سالگی پدیدار می شود. (همان، ص ۲۱۸)

یکی دیگر از مفاهیم اصلی نظریه ویگوتسکی مفهوم منطقه تقریبی رشد^[۲۷] است که فهم آن برای درک نظریه رشد شناختی او بسیار مهم است. ویگوتسکی می‌گوید یادگیری پیش از رشد می‌آید. او معتقد است که فرایند های رشد یا تحول به دنبال فرایند های یادگیری رخ می‌دهند. توانایی کودک در حل مسائل به طور مستقلانه معرف سطح فعلی رشد او و توانایی اش در حل مسائل به کمک دیگران نشان دهنده سطح رشد بالقوه اوست. منظور از منطقه تقریبی رشد تفاوت بین سطح فعلی رشد کودک و سطح رشد بالقوه اوست. بنا به تعریف، « منطقه تقریبی رشد به دامنه ای از تکالیفی که کودک به تنهایی از عهده انجام آن ها بر نمی آید اما به کمک بزرگسالان یا کودکان بالغ تر از خود قادر است آن ها را انجام دهد گفته می شود. »( همان، ص ۲۱۹ )

ویگوتسکی ( ۱۹۷۸ ) می‌گوید: آزمون های هوش یا آزمون های حل مسئله که عملکرد مستقلانه کودک را می سنجد سطح رشد فعلی او را اندازه می گیرند، یعنی همان کاری را که کودکان به تنهایی از عهده اش بر می‌آیند. اما با قدری پرسش و پاسخ و هدایت کودکان می توان آنان را واداشت تا توانایی‌های بیشتری از خود بروز دهند. به باور ویگوتسکی، آنچه کودکان به کمک دیگران می‌توانند انجام دهند بیشتر معرف توانایی واقعی آنان است تا آنچه به تنهایی از عهده اش بر می‌آیند. ‌بنابرین‏ برای شناسایی رشد کودکان باید هم سطح رشد فعلی و هم سطح رشد بالقوه آنان را شناخت. ویگوتسکی ( ۱۹۷۸) گفته است به کمک بازی، آموزش رسمی و حتی کار می توان کودکان را به سطح رشد بالقوه رساند. چنان که از اندیشه‌های کلی ویگوتسکی و به ویژه از مفهوم منطقه تقریبی رشد معلوم می‌گردد دیدگاه او نسبت به تاثیر آموزش بر رشد شناختی بسیار خوش بینانه تر از دیدگاه پیاژه است. به باور او انسان آماده رشد و تکامل است. او در این باره گفته است از آنجا که محیط اجتماعی تعیین کننده فرایند رشد شناختی است، پس باید محیط اجتماعی را بهبود بخشید تا رشد شناختی انسان هایی که در آن محیط پرورش می‌یابند بهبود یابد. به سخن دیگر، پیشرفت هر نسلی از جامعه سبب رشد شناختی بیشتر نسل بعدی خواهد شد. همچنین از نظر ویگوتسکی مستقیما می توان نتیجه گیری کرد که معلم در بالاترین سطح رشد شناختی یادگیرندگان نقش بسزایی دارد. به عوض اینکه معلمان منتظر بمانند تا دانش آموزان به سطح مناسب رشد شناختی برسند و آنگاه آموزش مورد نیاز را برای آنان پیاده کنند، بهتر است دست بالا بزنند و به کمک هدایت و راهنمایی آن ها را به سطح رشد بالقوه شان هدایت نمایند. ( همان، ص ۲۲۰ )

کاربرد های عملی نظریه ویگوتسکی در آموزش را می توان در چند نکته خلاصه کرد: نخست اینکه در این نظریه بر اهمیت زبان تأکید زیادی شده است. ویگوتسکی زبان را برای رشد کارکرد های عالی ذهن بسیار مهم می‌داند. ‌بنابرین‏، می توان این گونه نتیجه گرفت که مدارس باید زبان را یک موضوع محوری تلقی کنند و معلمان در آموزش زبان جدیت بیشتری به کار بندند.

نکته دوم تاکیدی است که در این نظریه بر مسائل فرهنگی و اجتماعی دارد. گفته شده که رشد شناختی قویا متاثر از این مسائل است. ‌بنابرین‏، لازم است مطالب درسی در یک بافت فرهنگی – اجتماعی آموزش داده شوند و در تمام مراحل تحصیل مسائل فرهنگی و اجتماعی از نظر دور نمانند. مطلب بعدی که مستقیما در آموزش دخالت دارد مفهوم منطقه تقریبی رشد است. بنا ‌به این مفهوم، معلم باید در آموزش موضوع های مختلف به دانش آموزان پیشاپیش رشد ذهنی آنان حرکت کند. یعنی معلمان باید همواره یادگیرندگان را با مسائلی رو به رو سازند که قدری فراتر از سطح توانایی‌های موجود آنان باشد و برای آن ها به صورت چالش انگیز جلوه کند. از این راه معلمان قادر خواهند بود سطح فعلی رشد ذهنی کودکان را به سطح بالقوه آنان نزدیک سازند. باز هم نکته دیگری را که با توجه به نظریه ویگوتسکی در رابطه با آموزش می توان به معلمان سفارش داد این است که کودکان را به صحبت کردن با خود تشویق کنند. از آنجا که با خود سخن گفتن کودکان را در هدایت و کنترل اندیشیدن یاری می‌دهد بهتر است معلمان کودکان را در مدرسه تشویق کنند تا با خود نجوا کنند یا افکارشان را به طور آهسته به زبان جاری سازند. اگر بخواهیم روش پیاژه و ویگوتسکی را با هم مقایسه کنیم می‌توانیم بگوییم که روش آموزشی پیاژه روش یادگیری اکتشاف فردی است، اما روش ویگوتسکی بیشتر بر روش اکتشافی هدایت شده تأکید می‌کند. ( همان، ص ۲۲۱ )

به عقیده ویگوتسکی مبنای تدریس خوب آگاهی از آمادگی کنونی کودک برای آموزش، شناسایی مناسب ترین گام های بعدی، و برخورد اسلوب مندانه با رشد بالقوه اوست. ویگوتسکی ثابت کرد که تفکر آگاهانه پیش شرط چیرگی بر فعالیت های فکری است ؛ نشان داد که از طریق زبان که ابزاری ساخت انسان است، رشد فکری را می توان فعالانه دامن زد و زیر نظارت گرفت ؛ و مهم تر از همه نقش آموزش را به عنوان نیروی محرکه تعیین کننده ای در رشد فکری تصدیق کرد. او بدین سان به همکاران خود در آموزش و پرورش و روان شناسی انگیزه داد. از آن پس نیز نفوذ او و نظرات او در تعیین خطوط تفکر و پژوهش روان شناختی در اتحاد شوروی از اهمیت فراوانی برخور دار بوده است. ( کانل، ترجمه: افشار، ۱۳۶۸، ص ۴۴۸ )

ماریا مونته سوری (۱۹۵۲-۱۸۷۰ )

ماریا مونته سوری در سال ۱۸۷۰ در شیاراوال^[۲۸] از نواحی ایتالیا در کنار دریای آدریاتیک به دنیا آمد و هنوز بچه سال بود که به رم رفت. دختر « زیبا و محصل با استعداد » سرانجام وارد دانشکده پزشکی رم شد و در سال ۱۸۹۶ نخستین پزشک زن فارغ التحصیل این دانشگاه شد. مونته سوری بلافاصله بعد از فارغ التحصیلی به عنوان دستیار در درمانگاه روانی بیمارستان رم به کار پرداخت و در آنجا برای نخستین بار با کودکان معلول تماس پیدا کرد. رفته رفته به تربیت کودکان ناقص العقل علاقه مند شد. مدتی را در پاریس و لندن به مطالعه نظرات و طرق رایج گذراند و از سال ۱۸۹۸ تا ۱۹۰۰ در مقام مدیریت یک « مدرسه اصلاح مغز » دولتی نو بنیاد کار کرد. تجربه ای که او در این دو سال به دست آورد و پاره ای از روش هایی که ابداع کرد، بعد ها شالوده کار تربیتی اورا تشکیل دادند. ( کانل، ترجمه: افشار، ۱۳۶۸، ص ۲۷۹ )

۲-۲۳-۸- تامین مالی از طریق فروش محصولات به هواداران

این روش امروزه برای باشگاه های بزرگ یکی از به یکی از بهترین روش‌ها تبدیل شده است. برای مثال فروش پیراهنهای ورزشی باشگاه ها به طرفداران. ویا فروش وسایل مصرفی و ورزشی که با علامت و طراحی آن باشگاه همراه است. مثلا باشگاه بایرن مونیخ دارای فروشگاه های زنجیره ای در کشور آلمان است که لوازم مصرفی، ورزشی و … (پیراهن ، لباسهای ورزشی، کیف، ساعت، جامدادی و …) ای که انحصارا برای طرفداران بایرن تولید می شود را بفروش می رسانند.بسته به نوع تولید کننده محصول، آن محصول قیمت گذاری می شود. برای مثال یک پیراهن بایرن که در فصل جاری توسط تیم استفاده می شود، چیزی حدود هفتاد هزار تومان قیمت دارد. این موضوع به دو دلیل است: یکی اینکه این پیراهن آدیداس است و دیگر اینکه با خرید این پیراهن هوادار به باشگاهش کمک می‌کند.(استوراد^[۸۲]،۲۰۰۷: ۶۸)

۲-۲۳-۸-۱- تامین مالی از طریق فروش پیراهن بازیکنان فوتبال

واقعیت این است که در اقتصاد صنعت فوتبال، علاوه بر تولیدکنندگان ، لوازم ورزشی ، باشگاه ها نیز درآمدهای قابل توجهی از محل فروش این لوازم ، به ویژه پیراهن بازیکنان کسب می‌کنند و بخشی ‌از درآمد آنان در کنار سایر محصولات فرعی ‌به این امر اختصاص دارد.خرید و فروش پیراهن های بازیکنان تیم ملی و باشگاه ها تحولات جالبی را در صنعت پوشاک به وجود آورده است .(کاظم،۱۳۸۱: ۲۷)

۲-۲۳-۹- تامین مالی از طریق مدارس فوتبال و آموزشگاه های ورزشی

باشگاه های بزرگ و دارای هوادار زیاد معمولا دارای مدارس و آموزشگاه های ورزشی هستند. معمولا هزینه های ورود ‌به این مدارس و آموزشگاه ها زیاد است. البته این موضوع به نام و اعتبار باشگاه نیز بستگی دارد.(استوارد، ۲۰۰۷: ۶۹)

۲-۲۳-۱۰- تامین مالی از طریق خرید و فروش بازیکنان ( نقل و انتقالات ) و چالش های پیش رو

یکی از مهم ترین مبالغ تامین کننده ی درآمد باشگاه ها از طریق خرید و فروش بازیکنان صورت می‌گیرد.این مسئله در صنعت فوتبال به قدری حائز اهمیت است که در بور سهای لندن و نیویورک ، شاخص بورسی ویژه ای برای باشگاه های برتر اروپایی ایجاد ‌کرده‌است و سرمایه گذاران در این بخش که غالبا هوادران تیم هستند، تغییرات و نوسانات ارزش سهام باشگاه ها را دنبال می‌کنند. برای نمونه هنگامی که یک نشریه شناخته شده ی فوتبال در اروپا دنبال می‌کنند.برای نمونه هنگامی که یک نشریه ی شناخته شده ی فوتبال در اروپا از پیوستن «رونالدو» آقای گل جام جهانی ۲۰۰۲ به تیم رئال مادرید خبر داد ، آن روز سهام باشگاه رئال مادرید در بورس اسپانیا ده درصد افزایش قیمت پیدا کرد و یا ارزش سهام باشگاه « آث میلان» پس از عقد قرار داد با « ریوالدو» دیگر برزیلی صاحب نام در فوتبال، رو به فزونی گذاشت(کاظم ، ۱۳۸۱: ۴۴)

بدین ترتیب ، بازیکنان هر باشگاه به عنوان سرمایه های آن باشگاه به حساب می‌آیند و بسیاری از باشگاه ها، بیش از هفتاد درصد درآمدشان را ‌به این بخش اختصاص می‌دهند.دستمزد بازیکنان ، اصلی ترین بخش هزینه های آن هاست. ‌بنابرین‏ دغدغه ی اصلی مدیران باشگاه ها، هدایت صحیح و درست منابع مالی باشگاه در جهت خرید و فروش بازیکنان است. در حال حاضر فوتبالیست ها و باشگاه های فوتبال با ارقام بزرگ پول سروکار دارند.

«زین الدین زیدان» قبل از بازی های جام جهانی ۲۰۰۲ توانسته بود بزرگ ترین مبلغ انتقال را در تاریخ فوتبال به خود اختصاص دهد، در این مبادله باشگاه رئال حاضر شده بود برای وی مبلغ ۵/۶۴ میلیون دلار به باشگاه یوونتوس پرداخت کند که حدس زده می شود هفته ای یکصد و پنجاه هزار دلار مالیات این قرار داد باشد.

به ثمر رساندن هشت گل توسط « رونالد» در رقابت های جام جهانی ۲۰۰۲، درآمد سالیانه ی این ملی پوش برزیلی را تا سقف ۸/۱۰ میلیون دلار افزایش داد.(کاظم ، ۱۳۸۱: ۴۵) درحال حاضر لیست دوازده بازیکن گران قیمت جهان به بیش از چهارصد میلیون دلار رسیده است و این موضوع نگرانی بسیاری از مدیران ، باشگاه ها را به دنبال داشته است. آن ها می‌گویند اگر چه در چارچوب چنین خرید و فروشی ، باشگاه ها به ظاهر، سود قابل توجهی به دست خواهند آورد، اما بهتر است در جست و جوی افتخارات برای تیم ، تداوم فعالیت باشگاه را به جهت خرید گران قیمت بازیکنان به خطر نیندازیم. (کاظم ، ۱۳۸۱: ۴۶)

۲-۲۳-۱۱- تامین مالی از طریق فروش بلیت (ورودی ها)

یکی دیگر از منابع کسب درآمد توسط تیمها و باشگاه های ورزشی، فروش بلیت دیدارها است. این روش یکی از کلاسیک ترین ‌روش‌هاست که البته نسبت به روش های دیگر ممکن است سودی آنچنانی نداشته باشد.معمولا با وجود حامی مالی، باشگاه ها بدون آنکه مبلغی پرداخت کنند دارای استادیوم می‌شوند. در آمد حاصل از فروش بلیت بسته به نوع شراکت باشگاه و حامی، بین تیمها و حامیان تقسیم می شود.(استوراد^[۸۳]،۲۰۰۷: ۵۴)

تا پایان ۱۹۵۰ درآمد های حاصل از فروش بلیت و امتیازنامه ها بیش از ۹۲ درصد درآمد تیم های حرفه ای را تشکیل می‌داد.( پارکز،ترجمه احسانی ، ۱۳۸۲: ۱۷۰)

۲-۲۴- تاثیر مسابقات جام جهانی بر تامین مالی باشگاه های فوتبال

البته درباره ی فعالیت های اقتصادی برگزاری مسابقات جام جهانی با ارقام خاص دیگری نیز مواجه هستیم که قابلیت تحلیل های اقتصادی و اثرگذاری آن ها در عرصه های فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی می‌تواند مورد توجه قرار گیرد و ما را با واقعیت های صنعت فوتبال به عنوان یک پدیده ی مردمی در جهان امروز آشنا نماید.

برای مثال پخش مستقیم مسابقات جام جهانی فوتبال در سال ۲۰۰۲ در بیش از دویست کشور جهان انجام پذیرفت و بیش از پانصد میلیون نفر از طریق پخش زنده ی تلویزیونی شاهد مراسم افتتاحیه ی این بازی ها بودند.در بررسی های آماری مشخص گردید که حدود سه میلیارد نفر مراسم و دیدار افتتاحیه این رویداد ورزشی را از گیرنده های صوتی و تصویری دریافت کرده‌اند و در نهایت برای ۶۴ دیداری که در طول یک ماه بازی های جام جهانی برگزار گردید ، ۴۲ میلیارد تماشاگر تلویزیونی در سراسر جهان تخمین زده شده است.

۲-۲۵- تاثیر ورزش فوتبال بر دولت ها

ابعاد اقتصادی صنعت فوتبال تنها به حضور فوتبال در بورس و یا در بورس بودن فوتبال نیست، بلکه دولت ها نیز از مزایای آن بهره مند می‌شوند. وزیر ورزش ترکیه درباره نقش فوتبال در اقتصاد امروز می‌گوید:

دولت ما برای شناسایی خود در جهان باید میلیون دلار خرج می کرد،اما تیم فوتبال ما بدون صرف هزینه ی نه چندان زیاد از پس این کاربرآمد. (استوراد^[۸۴]، ۲۰۰۷: ۴۱)

۲-۲۶- قوانین کلی ‌در مورد تامین مالی باشگاه های فوتبال

«من»و «مرا»:

دیمن و هارت (۱۹۸۲) پیشنهاد کردند که برای درک خودپنداره، پذیرش یک تفکیک مهم مفید است .این تفکیک بین «من» و«مرا»است.

تکوین«مرا»:

هارت(۱۹۹۸) می‌گوید:«مرا» چهار جنبه از خود را شامل می شود.خود مادی، خود فعال، خود اجتماعی و خود روانی. خود مادی شامل مشخصات بدنی فرد، نام و متعلقات مادی اوست. خودفعال شامل رفتارها وتوانایی های فرد است. در حالی که خود اجتماعی، عضویت گروهی، مشخصات اجتماعی و روابط اجتماعی فرد را در بر می‌گیرد.نهایتاً خود روانی شامل عقاید، احساسات و رفتارهای روانی و افکار فرد است.گرچه همه ی ابعاد خود مهم است ولی میزان تأکید بر هر یک از آن ها در طول رشد تغییرمی کند.محور درک کودک پیش دبستانی از خودش، خود مادی اوست.درطول دبستان تأکید از مشخصات مادی به خود فعال منتقل می شود.در دوره ی راهنمایی، خود اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. دانش آموزان دوره ی دبیرستان معمولا بر خود روانی تأکید دارند.خودپنداره ی ایشان بر محور فلسفه، عقاید وافکار شخصی ایشان استوار است .در این سنین،خصوصیات مادی، فعال و اجتماعی فقط در صورتی برای خودپنداره حیاتی است که دارای ابعاد روانی باشد. عضویت در گروه، نوع لباس، آرایش موی سر ویا فعالیت های سیاسی ممکن است برای خودپنداره مهم باشد، به شرط اینکه اعتقادات شخصی را عمیقا منعکس کند.

۲-۹-۳-تکوین «من»

«من» به خود فاعلی برمی گردد که سازمان دهنده و تفسیرکننده ی تجارب است. درک «من» هر فرد به ابعاد چندگانه ی پایندگی، تمایز، خواست و تعمق در خود او وابسته است. پایندگی اشاره ‌به این احساس فرد دارد که در طول زمان همان فرد باقی می ماند. تمایز، اشاره به احساس فردیت افراد دارد.خواست، اشاره ‌به این احساس افراد دارد که آنان عناصری فعال و صاحب اراده ی آزاد هستند. بالاخره تعمق در خود عبارت ازتوانایی فرد برای درنظر گرفتن پایندگی، تمایز و خواست خویش است.در آغاز حیات، تعمق در خود در آگاهی از خصوصیات مادی و فعالیت های معمولی خلاصه می شود، ولی با گذشت زمان، شامل توانایی‌های رفتاری می شود و در پایان جوانی تشخیص فرآیندهای آگاه و غیرآگاه رانیز دربر می‌گیرد. به طور خلاصه،«من» شامل جنبه‌های مادی، فعال، اجتماعی و روانی است. این چهار جنبه خود در همه ی سن ها اهمیت یکسان ندارد. خود مادی در بین کودکان پیش دبستانی وجه غالب را دارد. همان‌ طور که رشد پدید می‌آید، تأکید خودپنداره از خود فعال به خود اجتماعی و نهایتاً به خود روانی انتقال می‌یابد(گلاور، به نقل از خرازی، ۱۳۸۵).

۲-۹-۴-تأئید «خود»

خود بازخوردی را ترجیح می‌دهد که طرحواره ها و هویت های اجتماعی، آن را تأیید می‌کنند. نظریه ی تأیید خود و نظریه ی کنترل عاطفه فرض می‌کنند که عامل مهم برای روابط فردی بی دردسر، این است که فرد بتواند تشخیص دهد که دیگران و جامعه در کل چگونه او را برداشت می‌کنند. افراد به دلایل شناختی، دانشی و عملی بازخورد تأیید خود را ترجیح می‌دهند. از نظر شناختی، افراد خود را ‌به این علت تأیید می‌کنند که می خواهند خودشان را بشناسند. در رابطه با مسایل دانشی، افراد ‌به این دلیل به دنبال تأیید خود هستند که تاییدهای خود، برداشت آن ها را از اینکه دنیا قابل پیش‌بینی و منسجم است تقویت می‌کند(سووان و پلهام،۲۰۰۲).از لحاظ عملی افراد ‌به این دلیل خود را تأیید می‌کنند که که دوست دارند از تعامل هایی که احتمال دارد آکنده از سوءتفاهم ها و انتظارات نامعقول باشند، اجتناب کنند آن ها افرادی را برای تعامل جستجو می‌کنند که بدانند چه انتظاری از آن ها داشته باشند(ریو، ۲۰۰۵؛ به نقل از سید محمدی،۱۳۸۶).

۲-۱۰-آموزش ضروری انسان

آگاه نبودن از خصلت ها و استعدادهای خود، سرچشمه ی تعارض های فراوان و شکست های اصلی زندگی انسان می‌باشد. ‌بنابرین‏، باید نوجوانان و جوانان را یاری کرد تا ویژگی های اصلی شخصیت و نقاط ضعف و قوت خود را بشناسند و فشارها و دلهره های خود را تشخیص دهند. گذشته از این، خودشناسی پیش نیاز روابط مؤثر اجتماعی و بین فردی است و در اینجا همدلی و هم حسی با دیگران، نقش مهمی ایفا می‌کند(مولوی حاجی آقا،۱۳۸۷).

گنجاندن مفهوم خودشناسی در میان مهارت های زندگی، پیامدهای مهمی دارد. خودشناسی مقدمه ی ارتباط مؤثر با دیگران است. زیرا علی رغم تفاوت های فردی فراوان، انسان ها ویژگی های مشابه زیادی هم دارند. برای مثال، هر انسانی نیازمند حفظ و تقویت عزت نفس خویشتن است و تخریب عزت نفس در هر فرد، موجب احساس شدید حقارت و در نتیجه، اضطراب در او خواهد شد. روشن است که هرگاه شخص، چنین فرایندی را درون خود تشخیص داده باشد، پیامدهای آن را در دیگران نیز درک خواهد کرد.ازسوی دیگر، پی بردن به انگیزه های بسیاری از اعمال و بخصوص رفتارهای نابهنجار، تاحدودی به شناخت بیشتر خود یاری خواهد کرد(طارمیان و دیگران، ۱۳۷۸). توانایی شناخت خود و آگاهی از خصوصیات،نقاط ضعف و قوت، خواسته ها،ترس ها و تنفرهاست.رشد و پرورش خودآگاهی به فرد کمک می‌کند تا دریابد تحت فشار روانی قرار دارد یا نه و این معمولا پیش شرط ضروری روابط اجتماعی و میان فردی مؤثر و همدلانه است (فولادی،۱۳۸۲).

موفقیت در خودشناسی و خودپذیری، شخص را از گرفتاری به بعضی اختلال های روان شناختی از قبیل احساس حقارت،احساس برتری، خودپنداره های منفی و خود محوری باز می‌دارد و نیز سبب می شود که شخص درباره ی خویشتن، داوری واقع بینانه داشته باشد و از زندگی لذت ببرد (شعاری نژاد،۱۳۸۳). خودپنداری آموختنی است و این موضوع برای فرد و برای کسانی که مسئول پرورش او در اوان زندگی هستند، حائز اهمیت فراوانی است. هرچه را که فرد درباره ی خود می‌داند از تجارب گذشته ی او سرچشمه می‌گیرد که در میان آن ها تجارب اجتماع، درجه ی اول اهمیت را دارد (شاملو، ۱۳۸۶). همه ی معلمان و والدین ما باید همیشه این واقعیت را در نظر داشته باشند که زندگی و آموزش و پرورش، دو پدیده ی جدا از هم نیستند. جز این که آموختن برخی مهارت ها از ضرورت بیشتری برخوردار است. مدرسه می‌تواند بهترین فرصت و زمینه را برای آموزش خودشناسی فراهم کند. خودشناسی و خودپذیری ‌به این معنا است که هر دانش آموز دریابد که :

الف) چیست و کیست یا دارای چه استعدادها، توانایی ها، نیازها، رغبت ها و به طورکلی ویژگی های مطلوب و نامطلوب است.

ب) خود را آنچنان که هست بپذیرد تا بتواند به رشد و تکامل خویشتن بپذیرد(شعاری نژاد،۱۳۸۶).

چنانچه که بارها رضایت و امامت امیرالمومنین (ع) را خاطر نشان خاص و عام مسلمین نموده بود و این همه را عالمان ،مورخان و محدثان اهل سنت ،از دیر باز در کتب خود آورده است و نه تنها حاکمان غاصب ،که مردم کوچه و باز او هم می دانسته و باور داشته اند

گفتنی است که امامت های متوالی پس س از وفات هشتمین معصوم ، امام علی بن موسی (ع) از سوی کوتاه مدت بوده و از دیگر سو اماما ن امام جواد و اکمام هادی و امام عسکری در جوانی رحلت نموده اند در این ایام مانند گشته ها ،فرصت و امکان ارتباط و ملاقات با ائمه اطهار ،وجود نداشته است ،و اینکه حدیث و معارف چندانی از آن پیشوایان نقل نشد دلیل بر همان محدود بودن تماس ها و کوتاه دوران حیات و امامت شان به شمار می‌آید

باری شیعه از همان زمان ،در نوعی غیبت به سر می برده و اندک اندک با مسئله غیبت موعود ،انس گرقته بوده است افزون بر ان دوران پنچ ساله پیش از غیبت صغری (۲۵۵-۲۶۰ هق )نیز ،غیبت را تجربه کرده بود چرا که به جز موارد خاصی – هم از باب معرفتی حجت – از توفیق زیارت امام خود محروم بوده است .

نایبان خاص

اکنون با نایبان خاص مهدی (ص) در سفارت و نیابت هفتاد ساله حضرت آشنا می‌شویم

۱– عثمان بن سعید

عثمان بن سعید اسدی عمروی از بزرگا ن شیعیبرگزیدگان اصحاب هادی (ع) و امام عسگری (ع) بوده است که همواره مورد اعتماد و در خور ستایش خاندان پیامبر قرار گرفته است

شهرت اجتماعی ابوعمرو عثمان بین سعید (سمان) از این روست که وی به خرید و فروش روغن می پرداخت و در نگاه همگان یک فرد باراری افرادی تلقی می شد تا بر مقوله نیابت و سفارت از سوی امام عصرپوشش گذارد و غیر از شیعیان مورد اعتماد کم از ارتباط او با حضرت حجت آگاهی نداشته . شیخ طوسی درباره عثمان بن سعید می نویسد

«توقیقات صاحب الامر توسط او و فرزندش محمد {نائب و سفیر دوم} به شیعیان و خواص پدرش {امام عسگری (ع) } می رسید این توقیعات شامل او امر و میهات امام پاسخ مسائل شیعیان بود .))

امام یازدهم در حدیثی عثمان بن سعید را وکیل خود شناسانده است که از پیشینه وی در پارسایی و ایمان و اعتماد حکایت دارد و در جایی دیگر در دیداری که با بزرگان شیعه است با اشاره رو به عثمان بن سعید از آنان می‌خواهد که در غیبت مهدی (ع) از وی که وکیل و نایب حضرت می‌باشد فرما ن برند

آن گاه که عثمان بن سعید وکیل امام دهم بود و از هیچگونه خدمت نسبت به خاندان پیامبر فرو گذاری نمی کرد آن هم در شرایط دشوار سیاسی آن روز که هر لحظه بیم ستمگری و نابودی می‌رفت امام هادی درباره وی چنین فرمود: هذاابوعمر{عثمان بن سعید} ثقه الامین .))و ایشان عثمان بن سعید فردی مورد اعتماد و درست کردار است عثمان بن سعید پس از رحلت امام عسگری امام عسگری به بغدا مهاجرت کرد و در آن ها منطقه کرج (محل سکونت شیعیان ) را مرکز رهبری سازمان امامیه قرار داد عثمان به عنوان می کوشید تاخود را از بازرسی های رژیم عباسی دور نگه دارد بدین ترتیب که در هیچ مجادله و بحث آشکار مذهبی یا سیاسی درگیر نمی شد

ایام نیابت عثمان بن سعید از آن ها که دوران آغازین غیبت کبری به شمار می‌آمد و از طرفی شخص وی از سال ها بلکه دهه های پیش شناخته شده بود و چنان که گذشت پیش از مقام نیابت و سفارت ولی عصر (عج) وکالت دو معصوم را بر عهده داشت و ایمان او را ستوده بودند آرامی می گذشت و از ویدادهای ناگوار دوره های بعدی در آن خبری نبود.

وکیل های امام نیز همچون گذشته در شهرها رابط میان مردم و امام بودند با این تفاوت که می بایست از طریق نیابت خاص حجت خدا رفتار کنند اینان که عراق و ایران بودند با عثمان بن سعید ارتباط داشتند. نام پاره ای از این وکلا ،به قرار زیر است:

ابوالحسن محمد بن جعفر اسدی ، احمد بن اسحاق، ابوهاشم داود بن قاسم و ابراهیم بن مهزیاو

۲- محمد بن عثمان

محمد بن عثمان ، فرزند وارسته نایب نخستین امام است که به فرمان وی عهده دار نیابت گردیده و حدود چهل سال واسطه خاص حجت خدا و شیعیان قرار گرفت.

محمدبن عثمان در شمارد جماعتی از برگزیدگان شیعه بود که به خانه امام عسگری (ع) رفته و امام عصر را زیارت کردند. شیخ صدوق به سند خود از زبان محمد بن عثمان چنین روایت می‌کند: « ما چهل تن بودیم که به خانه حضرت ابو محمد حسن بن علی (ع) رفتیم . امام [ عسگری (ع)] فرزندش را به ما نشان داد و فرمود:

« هذا اما مکم من بعدی و خلیفتی اطیعوه و لا تنفرقوامن بعدی فتهلکوانی دیانکم . اما انکم لا قرونه بعد یومکم هذا…))

در این کودک امام پیشوای شما خواهد بود و نیز جانشین من در میان شما. از او فرمان برید و پس از من پراکنده نشوید که هلاک خواهید شد و به درستی که پس از این او را مشاهده نمی کنید.

ابو جعفر محمد بن عثمان نخست وکالت امام مهدی (عج) را داشت ، پس از در گذشت پدر سفیر و نایب اول – نیابت آن حضرت را یافت ، چنان که شیخ طوسی روایت کرده وی پیوسته مددکار عثمان بن سعید بوده و با تعیین شدن از سوی امام یازدهم و پدرش به سفارت حضرت حجت نائل گشت.

به رغم مشکلاتی که ابو جعفر محمد بن عثمان ، به خاطر وجود و کلای دروغین همچون ابن هلالی ، بلالی و ابن نصیر با آن روبه روبود فعالیت های پنهانی سازمان وکالت را ارائه می‌داد . و نقش آن را در میان امامیه گسترش می بخشید . درهمان حال اقدامات سفیر اول را دنبال می کرد و می کوشید تا وجود امام غائب را در معتقدات امامیه ثابت کند ، بدون آنکه مورد آزار دستگاه عباسیان قرار گیرد. از این رو چنان که گفته شد بقیه بر رفتار محمد بن عثمان و نمایندگان امام در شهرها حاکم بود و او نیز مانند پدرش ، روغن خرید و فروش می کرد.

از محمد بن عثمان پرسیدند که آیا صاحب امر رادیده ای ؟ گفت: آری آخرین بار امام را در کنار خانه خدا دیدم که فرمود.

( اللهم انجزلی ما وعدتنی) « خدایا ، وعده ای را که به من داده ای ، به انجام برسان))

و در جای دیگر، در پاسخ عبدالله بن جعفر حمیری می‌گوید:

صاحب الامر هر سال در مناسک حج شرکت می جوید و مردم را می بیند و آنان را می شناسد در حالی که دیگران و یرا می بیند و نمی شناسند . و آنکه دیدار خویش را با امام عصر روایت می‌کند که حضرت پرده خانه خدا را به دست گرفته و چنین نیایش می نمود.

« بارالها ، انتقام مرا از دشمنانم بگیر))

۲ـ حقوق غیر مالی سهم

حقوق غیر مالی سهم عمدتاًً در قالب «اختیار» و «برخی توانایی ها» ظاهر می‌شوند که «امکان حضور سهامدار در مجامع» و «شرکت در تصمیم گیری مجامع» از طریق دادن «رأی‌» و «اطلاع از امور شرکت» ^[۹] و در صورت وجود شرایطی «امکان اقامه دعوی از طرف شرکت» علیه مدیران خاطی شرکت و «دعوت به برگزاری مجامع» و همچنین «عضویت در هیات مدیره شرکت» از این دست از حقوق قانونی مربوط به سهم تلقی می شود.

بر خلاف حقوق مالی؛ حقوق غیر مالی سهم بسته به مورد عموماً با سرمایه گذاری در شرکت سهامی برای سهامدار ایجاد می‌شوند. هر صاحب سهم بانام یا بی نامی حق شرکت در جلسات مجامع عمومی را دارد و طبق ماده ۲۵۳ ل.ا.ق.ت عدم رعایت این حق موجب مسئولیت مدنی و جزایی شخص مانع خواهد بود اما در هر حال استیفاء این حقوق مقید به حصول اجل و یا بعضاً شرایط مقدماتی آن است که در این رابطه می توان به «دریافت مجوز ورود به جلسات مجامع» قبل از برگزاری مجامع و یا «حصول اکثریت لازم برای نمایندگی از شرکت» برای طرح دعوی علیه مدیران شرکت و …. اشاره کرد.

بر اساس ماده ۱۰۲ ل.ا.ق.ت، حضور نماینده یا نمایندگان شخصیت حقوقی در کلیه مجامع عمومی به منزله حضور خود صاحب سهم است. هرگاه شخص حقوقی صاحب سهم باشد، مدیرعامل آن شخص حقوقی و یا نماینده ای که شخص حقوقی صاحب سهم معرفی می‌کند، حق دارد در جلسه مجمع عمومی شرکت کرده و از حقوق این سهم بهره برداری کند. در صورت اخیر و به طور کلی در صورتی که صاحب سهمی نخواهد و یا به سبب منع قانونی مثل حجر و … نتواند شخصاً در جلسه مجمع عمومی شرکت کند، برحسب مورد وکیل یا قائم مقام قانونی او و همچنین نماینده یا نمایندگان شخصیت حقوقی به شرط ارائه مدرک وکالت یا نمایندگی می‌توانند در جلسات مجمع عمومی شرکت کنند و در اینکه وکیل یا نماینده صاحب سهم جزو صاحبان سهام و یا از خارج شرکت باشد، تفاوتی ایجاد نمی کند.

طبق مقررات اصلاحی قوانین بودجه سال های ۵۲ و ۵۳ [در گذشته] و ماده ۷ قانون برنامه سوم توسعه [در حال حاضر] ؛ هرگاه صاحب سهم دولت باشد، وزیر ذیربط و وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان برنامه و بودجه و دو یا چند وزیر دیگر که با تصویب هیئت وزیران تعیین می‌شوند و یا نمایندگان آنان، به نمایندگی از دولت در مجامع عمومی شرکت ها حاضر شده و به ایفاء حقوق مترتب بر سهام دولتی می پردازند و این نمایندگان که از جنس اشخاص حقیقی هستند در چهار چوب قواعد لازم الرعایه موجود در امر انتخاب مدیران شرکت اقدام می نمایند.^[۱۰]

طبق ماده ۹۹ ل.ا.ق.ت «قبل از تشکیل مجمع عمومی، هر صاحب سهمی یا وکیل و نماینده قانونی او که مایل به حضور در مجمع عمومی باشد، باید با ارائه ورقه سهم یا تصدیق موقت سهم متعلق به خود یا موکل یا مولی علیه خود به شرکت مراجعه و ورقه ورود به جلسه را دریافت کند چرا که فقط سهام دارانی حق ورود به مجمع را دارند که ورقه ورودی دریافت کرده باشند… .»

«همان طور که گفته شد؛ حضور در جلسات مجمع عمومی، در اصل حق مسلم هر سهام داری است؛ ‌بنابرین‏، هر صاحب سهمی ـ حتی با داشتن یک سهم ـ حق حضور در این جلسات را به شرط تدارک مقدمات آن دارد. مسئله ای که در اینجا مطرح می شود این است که آیا می توان در اساسنامه پیش‌بینی کرد فقط اشخاصی حق حضور در جلسات مجمع عمومی را داشته باشند که سهم آن ها از تعداد معینی کمتر نباشد؟ گذاشتن چنین قیدی اگر چه از نظر منطقی بلااشکال بنظر می‌رسد؛ چه با حق رأی سهام داران تضادی ندارد و سهام دارانی که به تعداد معین شده سهم ندارند تا بتوانند در جلسات شرکت کنند، می‌توانند با بهره گرفتن از سیستم وکالت مندرج در ماده ۱۰۲ ل.ق.ت. ۱۳۴۷ به صورت گروهی در رأی گیری شرکت کنند.» ^[۱۱] اما در این رابطه باید متذکر شد که برای توجیه چنین محدودیتی، نص صریح قانونی وجود ندارد و استفاده از ملاک مفهوم مخالف تبصره ذیل ماده ۷۵ ل.ا.ق.ت که مقرر داشته: «در مجمع عمومی مؤسس کلیه مؤسسین و پذیره نویسان حق حضور دارند و هر سهم داری یک رأی خواهد بود» و تعمیم حکم مفهوم این تبصره به مجامع عمومی عادی و فوق العاده شرکت، به عقیده نگارنده صحیح بنظر نمی رسد چرا که ماده مرقوم در مقام بیان چنین عنوان داشته و دلیل وضع آن هم این است که در صدر ماده و در ارتباط با نصاب لازم برای رسمیت جلسه مجمع مؤسس، فقط به حضور پذیره نویسان اشاره شده و از حضور مؤسسین حرفی به میان نیاورده و به نظر می‌رسد تبصره ذیل ماده مرقوم با توجه به حکم صدر ماده، برای رفع هر گونه شائبه در خصوص جواز حضور مؤسسین شرکت در شرف تأسيس در مجمع عمومی مؤسس و شرکت آن ها در رأی‌ گیری این مجمع بوده و قانون‌گذار در این رابطه در مقام بیان بوده و بر همین اساس نمی توان مفهوم مخالفی برای آن لحاظ کرد و به استناد آن مفهوم نیز برای برقراری امکان حضور سهام‌داران در مجامع عمومی عادی و فوق العاده محدودیت تعداد سهم در نظر گرفت. مضافاً اینکه قانون‌گذار در بند ۱ ماده ۲۵۳ ل.ا.ق.ت بر مجازات کسی که عامداً مانع حضور دارنده سهم شرکت در جلسات مجامع عمومی صاحبان سهم بشود، تأکید دارد.

‌در مورد «امکان کاندید شدن سهام‌داران برای عضویت در هیات مدیره شرکت» نیز باید خاطر نشان کرد که این امکان به صورت بالقوه برای هر سهامدار وجود دارد اما در برخی موارد با محدودیت های قانونی نیز مواجه است و به نظر نمی رسد بدون پشتوانه صریح قانونی بتوان دامنه این محدودیت ها را افزایش داد و یا به شیوه های دیگر، عضویت در هیات مدیره را به سهام‌داران خاصی اختصاص داد!

مبحث سوم: رأی‌

رأی‌؛ از جمله حقوق غیر مالی سهم محسوب می شود که در ارتباط بیشتری با موضوع این تحقیق است. از این رو ارائه توضیحات بیشتر در این خصوص ضروری بنظر می‌رسد. به طوری که بیان شد «رأی‌» جزو حقوق غیر مالی سهم است و وسیله اعمال نظر و ابراز عقیده سهامدار در امور شرکت محسوب می شود که از طریق شرکت در تصمیم گیری های مجامع حاصل می شود.

در مقررات اصلاحی قانون تجارت، جز در موردی که سهامدار وجه مورد تعهد سهام خود را برغم اخطار شرکت تادیه نکرده باشد و یا اوراق سهام خود را در مهلت مقرر با اوراق سهام جدید الانتشار شرکت تعویض نکرده باشد، حق رأی‌ سهامدار از وی سلب نمی شود.^[۱۲]