فصل دوم

مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق

۲-۱- مقدمه

در اواخر دهه ۱۹۴۰ مک لین^[۳۷] (۱۹۹۴) این مسئله را مطرح کرد که تجربه هیجانی بسیاری از بیماران مبتلا به اختلال‌های روان تنی پایین تر از سطح هشیاری نمادین و بسط کلامی^[۳۸] قرار دارد. او به فقدان تصویر سازی ذهنی در بیماران روان تنی و پاسخ ضعیف آن ها به روان درمانی مبتنی بر بینش توجه کرد. مک لین این ویژگی‌ها را به نقص در تجسم نمادین هیجان‌ها نسبت می‌دهد؛ عملکردی که مک لین معتقد است به نئو کرتکس مربوط است (برموند^[۳۹] و همکاران، ۲۰۰۶). کلمن^[۴۰] (۱۹۵۲) ویژگی‌های مشابهی را در بیماران روانپزشکی گزارش کرد. این ویژگی‌ها شامل: فقدان آگاهی هیجانی، کاهش یادآوری رویا، تفکر عینی، سبک بیرونی زندگی^[۴۱] (که در آن رفتار به وسیله قوانین، برنامه ها و انتظارات دیگران هدایت می‌شود نه احساسات، آرزوها و ارزش‌های شخصی)، فقدان جلوه‌های عاطفی چهره، ظرفیت محدود برای همدلی و خود آگاهی و وضعیت اندامی‌خشک^[۴۲] می‌باشد (برموند و همکاران، ۲۰۰۶). بعدها اصطلاح آلکسی تایمیا توسط سیفنوس^[۴۳] (۱۹۷۲، ۱۹۷۳)، برای توصیف مجموعه ای از ویژگی‌های شناختی و عاطفی بیماران مبتلا به اختلال‌های روان تنی به کار برده شد (بنکیر^[۴۴] و همکاران، ۲۰۰۱). از این رو در این فصل نخست پایه های نظری آلکسی تایمیا، سبک‌های ابراز هیجان و تیپ شخصیتی D، شرح داده شده، سپس به تحقیقات انجام شده در ارتباط با مؤلفه‌های فوق پرداخته شده است.

۲-۲- آلکسی تایمیا

۲-۲-۱- تعریف لغوی آلکسی تایمیا

در فرهنگ‌نامه واژه های روان‌شناسی آلکسی تایمیا این‌گونه تعریف شده است یک جدائی بین فرآیندهای عاطفی و شناختی که به صورت ویژگی‌های درهم تنیده شده در بعضی افراد معتاد و یا منشأ و خاستگاه روان‌تنی به صورت یک اختلال مشاهده می‌شود. به طور نمونه شخص دارای آلکسی تایمیا به طور نسبی دارای هیجانات نامتمایز و تفکری مایل به ساکن بودن افراطی دنیوی دارد. Alexia یعنی ناتوانی و thymia یعنی بیان احساسات هیجانی یا ناآگاهی از هیجانات درونی. این واژه دقیقا به معنی «نداشتن واژگان برای احساسات» است و برای توصیف افرادی به کار می‌رود که در ابراز احساسات خود مشکل دارند. آلکسی تایمیا واژه ای یونانی است که به معنی نبود واژه برای ابراز هیجان‌ها است و به لحاظ مفهومی به صورت دشواری در تشخیص احساسات، دشواری در توصیف احساسات و تفکر برون مدار تعریف می شود (باگبی^[۴۵] و همکاران، ۱۹۹۴).

آلکسی تایمیا به ‌عنوان یک صفت شخصیتی به معنای فقدان یا بروز مشکلاتی در شناسایی، توصیف و درگیر شدن با احساسات فردی است که اغلب به نفهمیدن احساسات دیگران نیز منجر می‌شود (پاویو و مک کیلوچ^[۴۶]، ۲۰۰۴).

۲-۲-۲ -تعریف اصطلاحی آلکسی تایمیا

آلکسی تایمیا به وضعیتی اطلاق می‌شود که فرد قادر به ابراز هیجان خود نباشد. این افراد در ابراز کلامی‌هیجانات و استفاده از تخیلات خود دچار مشکل می‌باشند. در چنین شرایطی بیماران در معرض خطر بیماری‌های روان‌تنی عمده مانند زخم معده، ناهنجاری‌های انسدادی مزمن تنفسی، اختلالات قلبی عروقی و؛ و نیز برخی از اختلالات روان‌پزشکی مثل افسردگی، اختلال شخصیت مرزی، وابستگی به مواد و … می‌باشند.

آلکسی تایمیا به ناتوانی در پردازش شناختی اطلاعات هیجان و تنظیم هیجان‌ها گفته می‌شود. آلکسی تایمیا سازه ای است چند وجهی متشکل از دشواری در شناسایی احساسات، دشواری در توصیف احساسات برای دیگران و جهت گیری فکری بیرونی. (پاویو و مک کیلوچ، ۲۰۰۴ ).

آلکسی تایمیا با دشواری در ایجاد تمایز میان حالات هیجانی مختلف و توانایی محدود تفکر در هیجانات و با بهره گرفتن از آن‌ ها به هنگام مواجهه با موقعیت‌های استرس زا ارتباط دارد. هوش هیجانی و آلکسی تایمیا با متغیر‌های دیگر نظیر خود آگاهی، افسردگی، اضطراب، عزت نفس و استرس ادراک شده نیز رابطه دارند. خود آگاهی و عزت نفس احتمالاً هوش هیجانی بالاتر و آلکسی تایمیا هوش هیجانی پایین تر را پیش‌بینی می‌کند و بین هوش هیجانی با افسردگی، اضطراب و استرس ادراک شده همبستگی معکوس وجود دارد (مشتاق زاده، ۱۳۸۳).

۲-۲-۳- ویژگی‌های آلکسی تایمیا

آلکسی تایمیا، ساختاری است که احتمالاً با کنترل هیجانی مرتبط است (کینگ^[۴۷] و همکاران، ١٩٩٢). آلکسی تایمیا عدم ابراز هیجان‌ها، به دلیل نقص در توانایی برای پردازش و تنظیم هیجان‌ها به شیوه شناختی (گرین^[۴۸] و همکاران، ١٩٩١؛به نقل از سرویس^[۴۹] و همکاران، ١٩٩٩) یا بازداری آگاهانه تر ابراز هیجانی است. آلکسی تایمیا، یک اختلال ویژه در کارکرد روانشناختی است که به وسیله مشکلاتی در توانایی برای بیان کلام عاطفه و برای خیال پردازی ماهرانه مشخص می‌شود. این اختلال سه مؤلفه اصلی دارد که عبارتند از: الف) مشکل در تشخیص احساسهای شخصی؛ ب)مشکل در توصیف احساسها و افکار جهت گیری شده به بیرون و سعی در تطبیق خود با نظرات دیگران (همان منبع).

مشکل در ابراز هیجان و تمیز حالت‌های هیجانی از حواس بدنی، از مشخصه‌ های دیگر آلکسی تایمیا است (گراس^[۵۰] و همکاران،٢٠٠٠). اندازه گیری آلکسی تایمیا مخصوصاً در بیماران می‌تواند مهم باشد؛ زیرا بین نوع اولیه و ثانویه اختلال، تمایزهایی قائل شده اند. نوع ثانویه این اختلال، بازداری هیجانی در واکنش به یک تجربه آسیب زا را نشان می‌دهد (سرویس و همکاران، ١٩٩٩). ناتوانی در بازشناسی و توصیف کلامی‌هیجان‌های شخصی، فقر شدید تفکر نمادین که آشکار سازی برخورد ها، احساسات، تمایلات ‌و سائق‌ها را محدود می‌کند، ناتوانی در به کارگیری احساسات به عنوان علایم مشکلات هیجانی، تفکر انتزاعی ‌در مورد واقعیت‌های کم اهمیت بیرونی، کاهش یادآوری رویاها، دشواری در تمایز بین حالت‌های هیجانی و حس‌های بدنی، فقدان جلوه‌های عاطفی چهره، ظرفیت محدود برای همدلی و خودآگاهی. همچنین نارسایی در تنظیم و مدیریت هیجان‌ها (فرایند گذار از پردازش به عمل) نیز از ویژگی‌های نارسایی هیجانی است (باگبی و همکاران، ۱۹۹۴).

۲-۲-۴- ساختار و انواع آلکسی تایمیا

ساختار و ویژگی‌های آلکسی تایمیا شامل موارد زیر می‌باشد :

الف) نارسایی و توانایی ضعیف در متمایز کردن احساسات هیجانی

ب) نارسایی در تخیل و تجسم

ج) نارسایی در بیان کردن تجربیات هیجانی به صورت کلامی

د) نارسایی برای تجربه کردن احساسات هیجانی

ه) کاهش تمایل برای فکر کردن درباره هیجانات

انواع آلکسی تایمیا را می‌توان به وسیله استفاده از ساختار دو عاملی مشخص کرد که بیانگر یک بعد شناختی (الف، ج و ه) و یک بعد عاطفی (ب و د) است. با توجه به پژوهش‌های صورت گرفته فقط آزمودنی هایی که در مقیاس آلکسی تایمیا، با نمرات بالاتر از ملاک ۷۰ (توانایی پایین برای تجربه هیجانات) و پایین تر از ملاک ۳۰ (توانایی بالاتر برای تجربه هیجانات) برای تشکیل دادن زیر گروه‌هایی از آلکسی تایمیا انتخاب شده اند:

1. 1. آلکسی تایمیا کامل یا تیپ I

1. 1. آلکسی تایمیا تیپ II

1. 1. آلکسی تایمیا تیپ III

1. 1. لکسی تایمیا

1. 1. بهنجار که ” مودال” نامیده می‌شوند افرادی هستند که دامنه نمرات درصد ۳۰-۷۰ می‌باشد.

۴ ــ وثیقه (تأمین) :

وثیقه به مفهوم حصول اطمینان وتامین برای استحکام معامله و حسن ایفاتعهدات و کاهش ریسک ناشی از عدم وصول تسهیلات اعطایی تعبیر می‌شود؛ و به عبارتی وثیقه رامی توان وثوق به قابلیت اجرای طرح یا فعالیت ونیز شخصیت مشتری و بازیافت منابع بانکی تلقی نمود.

بهترین ‌و مطمئن ترین وثیقه همانا کیفیت مطلوب و نفس طرح اقتصادی و موضوع معامله است و چنانچه به هنگام اعطای تسهیلات بررسی‌های اعتباری حاکی از توجیهات کافی فنی، مالی اقتصادی طرح بوده و معیارهای اساسی قابلیت اعتماد، قابلیت فنی و ظرفیت مالی مشتری، قابل قبول و مناسب باشد، بازیافت اعتبار از محل درآمد جاری طرح میسر بوده و نیازی به افراط در اخذ وثیقه محکم و تحمیل هزینه های جانبی به متقاضی نیست. اما به دلیل عدم اطمینان بانک‌ها نسبت به احراز یک یا چند معیار اساسی، بر اثر شرایط خاص متقاضی در زمان اعطای تسهیلات، و از آن جا که بانک‌ها خود را “عامل امین در به کار گیری وجوه سپرده گزاران دانسته و نگران بروز شرایط نامساعد اقتصادی و حوادث غیر مترقبه برای مشتریان و در نتیجه عدم امکان بازپرداخت تسهیلات اعطایی و وجوه سپرده گذاران سیستم‌های بانکی می‌باشند. همچنین چون بانک‌ها ماهیتا شرکت‌های انتفاعی‌اند و باید ضمن بازیافت اصل منابع، سودمتعارف نیز کسب نمایند؛ لذا به منظورنیل به اهداف فوق تأمین کافی اخذ می نمایند.

بانک‌ها باید همواره این اصل را مدنظر داشته ‌باشند که بازیافت تسهیلات بایددرزمان ادامه فعالیت از محل تصرف و فروش اموال مشتری و انهدام وسایل فعالیت اوصورت بگیرد.

در حقیقت هر وقت بانکی مجبور به تصرف و فروش وثیقه‌ای می‌شود بدین وسیله نشان می‌دهد که اعتبار اعطایی بر اساس اصول صحیحی استوار نبوده و رعایت ضوابط و معیارهای اساسی صورت نگرفته است. در این مورد باید توجه داشت که ممکن است ظاهراًً ضرری متوجه بانک نشود، ولی ضررهای اعتبار گیرنده و اجتماع رانمی توان نادیده گرفت.

۵ ــ توجیهات فنی، مالی و اقتصادی طرحها:

در اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا و به منظور حفظ منافع بانک و حصول اطمینان از اجرای صحیح طرح و سودآور بودن آن و بازیافت تسهیلات اعطایی در مدت زمان مورد نظر بانک، باید علاوه براطمینان از برگشت وجوه و لحاظ کردن نقش آن واحد اقتصادی در توسعه اقتصاد جامعه،

در بررسی‌های خود اطمینان حاصل نماید که :

ــ طرح از لحاظ فنی قابل اجرا بوده وحدودومشخصات اجزا آن متناسب با فعالیت و تولیدات مربوطه باشد. همچنین امکانات در نظر گرفته شده برای اجرای طرح، با بودجه مشخص و زمان تعیین شده قابل دسترسی باشد.

ــ طرح از لحاظ مالی دارای سودآوری ‌و بازدهی مناسب بوده و گردش وجوه نقدی آن برای انجام تعهدات و بازپرداخت تسهیلات اعتباری درخواستی در سر رسیدهای تعیین شده کافی باشد.

ــ طرح از نظر اقتصادی ‌در اولویت های تعیین شده قرار داشته و تقاضا برای تولیدات آن وجود داشته باشد.

پس از بررسی و تأیید صلاحیت مدیران و مجریان طرح و موجه بودن اجرای آن از لحاظ فنی، مالی و اقتصادی و تعیین سهم هزینه های سرمایه‌ای و سرمایه در گردش قابل پرداخت توسط بانک، تسهیلات متناسب با هزینه های اجرای طرح تصویب وهمزمان یا بعد از هزینه شدن سهم هزینه های سرمایه‌ای مربوط به متقاضی وبا اعمال نظرات مستقیم و مستمر توسط کارشناسان و واحد ذی‌ربط و به موازات پیشرفت فیزیکی طرح پرداخت خواهدشد.

۲-۲-۳-۲-عوامل مؤثر در انتخاب نوع تسهیلات بانکی :

سازمان‌ها جهت استفاده از تسهیلات مختلف بانکی می‌بایست ملاحظاتی را مد نظر داشته باشند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد (وشوشاد،۲۹:۱۳۸۹) :

۱ ــ نوع شرکت و صنعت مورد فعالیت شرکت :برخی از تسهیلات فقط ‌در مورد شرکت‌های خاص کاربرددارد به طور مثال تسهیلات عقد مضاربه در اداره امور خدماتی و بازرگانی قادر به استفاده هستند.

۲ ــ موارد استفاده از تسهیلات: شرکت‌ها بسته به اینکه تصمیم دارند با تسهیلات اعطایی چه نوع سرمایه گذاری یا کاری را شروع کنند، می‌توانند نوع تسهیلات خود را انتخاب کنند. به طور مثال واحدهای تولیدی جهت تأمین سرمایه در گردش خود می‌توانند از عقد سلف استفاده کنند.

۳ ــ نرخ سود تسهیلات : چنانچه شرکت قادر به استفاده از چندین عقد به طور همزمان باشد، با توجه نرخ سود تسهیلات اعطایی می‌تواند اقدام به انتخاب کند.

۴ ــ مدت بازپرداخت تسهیلات :در این مورد نیز چنانچه شرکت مشمول استفاده از چندین عقد باشد می‌تواند با توجه به مدت زمان باز پرداخت تسهیلات نوع عقد را مشخص کند.

۲-۲-۳-۳-تسهیلات و تعهدات در بخش‌های مختلف اقتصادی.

– بخش صنعت و معدن :به دو منظور تسهیلات ارائه می‌شود.

۱ ــ طرح‌های ایجادی و توسعه‌ای :

عقود و تسهیلات شامل:مشارکت مدنی طرح، فروش اقساطی سهم الشرکه، ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی، اجاره به شرط تملیک، جعاله.

۲ ــ تأمین سرمایه در گردش :

فروش اقساطی مواد اولیه و ابزار آلات، خرید دین، سلف، گشایش اعتبار اسنادی، مشارکت مدنی.

– بخش کشاورزی.

۱ ــ طرح‌های ایجادی و توسعه‌ای :

شامل:مشارکت مدنی طرح، فروش اقساطی سهم الشرکه، ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی، اجاره به شرط تملیک وسایل تولید و ماشین آلات، جعاله، قرض‌الحسنه.

۲ ــ تأمین سرمایه در گردش :

فروش اقساطی مواد اولیه و ابزار آلات، قرض‌الحسنه، سلف، گشایش اعتبار اسنادی.

– اشخاص : تسهیلات به اشخاص به دو صورت پرداخت می‌شود.

الف ــ انواع قرض‌الحسنه : شامل وام‌های ازدواج، هزینه های درمان بیماری و تأمین مسکن که سقف آن برای ازدواج به هر یک از زوحبن ۰۰/۰۰/۵ ریال و برای مورد دوم ۰۰/۰۰/۲ ریال با کارفرد ۴ % و غیر قابل استرداد و مدت باز پرداخت حداکثر ۳۶ ماه.

ب ــ فروش اقساطی کالای مصرف با دوام : این نوع تسهیلات برای کالای مصرفی مثل یخچال، تلویزیون، جاروبرقی و … ساخت داخل کشور پرداخت می‌شود که حداکثر مبلغ آن ۱۵۰۰۰۰۰۰ یعنی تقریباً معادل ۸۰%ارزش کالا بوده و ۲۰% آن را خود شخص خریدار باید پرداخت کند. مدت باز پرداخت حداکثر ۳ سال با نرخ سود بخش بازرگانی.

– بخش ساختمان :

۱ ــ به منظور طرح‌های ایجادی و توسعه‌ای ساختمان و انبوه سازی مسکن :

عقود شامل :مشارکت مدنی طرح، فروش اقساطی سهم الشرکه به افراد، ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی، اجاره به شرط تملیک.

۲ ــ مسکن انفرادی:

شامل :مشارکت مدنی ساختمان، اجاره به شرط تملیک.

– بخش خدمات و پیمانکاری:

۱ ــ طرح‌های ایجادی و توسعه:

شامل :مشارکت مدنی طرح، فروش اقساطی سهم الشرکه، ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی.

۲ ــ سرمایه در گردش:

شامل :مشارکت مدنی، جعاله، گشایش اعتبار اسنادی.

– بخش بازرگانی.

۱ ــ بازرگانی خارجی: اعتبارات در قالب مشارکت مدنی (وارداتی و صادراتی)، گشایش اعتبار اسنادی، ضمانتنامه، خرید دین، مضاربه صادراتی.

۲ ــ بازرگانی داخلی :اعتبارات در قالب

مشارکت مدنی بازرگانی، مضاربه، ضمانتنامه، خرید دین.

۲-۳- سهم تسهیلات اعطایی بانک‌ها در ایجاد اشتغال.

– تخصیص اعتبارات لازم برای هزینه های جاری و عمرانی با همکاری معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور و ابلاغ آن به دستگاه های اجرایی مربوط.

– پرداخت اعتبارات مصوب بودجه کل کشور اعم از اعتبارات جاری و عمرانی و اختصاصی به حساب های بانکی وزارتخانه ها و مؤسسات و سایر دستگاه های اجرائی و نیز پرداخت بدهی ها و وصول مطالبات ناشی از اجرای برنامه های عمرانی گذشته.

– ایجاد تسهیلات لازم در پرداخت های دستگاه های اجرایی از طریق واگذاری تنخواه گردان حسابداری

– رسیدگی و موافقت با پرداخت دیون محقق بر ذمه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی

– تسلیم صورتحساب دریافت ها و پرداخت های ماهانه مربوط به حساب های درآمد بودجه عمومی دولت و سپرده های وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی به دیوان محاسبات کشور.

– دریافت صورتحساب های ماهانه و سالانه از دستگاه های اجرایی برای بررسی و درج در صورتحساب عملکرد بودجه سالانه کل کشور.

– تهیه و تنظیم صورتحساب عملکرد بودجه سالانه کل کشور.

۲-۵-۲ – وظایف و اهداف معاونت نظارت مالی و خزانه داری کل کشور

به طور کلی اهداف و وظایف معاونت را می توان به شرح زیر بیان کرد:

الف) اهداف

۱- اِعمال نظارت مالی بر هزینه های وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی ، شرکت های دولتی و سایر دستگاه های اجرایی که از بودجه عمومی دولت اعتبار دریافت می دارند ، از طریق انتصاب ذیحساب برای دستگاه های مذکور و برقراری سایر ترتیبات لازم در جهت ایجاد وحدت رویه در امور مالی و محاسباتی به منظور اعمال نظارت های مذکور قبل از انجام هزینه و همچنین انجام سایر وظایف محوله بر طبق قانون محاسباتی عمومی کشور و سایر قوانین و مقررات مالی مصوب.

۲- دریافت و تمرکز دریافتی های دولت و درآمدهای شرکت دولتی که مشمول مقررات قانون محاسبات عمومی کشور هستند، در حساب های خزانه و استفاده از آن ها در قالب اعتبارات مصوب و تخصیص یافته به منظور فراهم آوردن موجبات اجرای فعالیت های جاری و عملیات عمرانی دستگاه های اجرایی و ایجاد موازنه لازم بین دریافت ها و پرداخت های خزانه به ترتیبی که پرداخت کلیه هزینه های ضروری دستگاه های اجرایی با رعایت اولویت ها انجام شود.

ب) وظایف

۱- تمرکز وجوهی که از محل درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار منظور در بودجه عمومی دولت وصول و همچنین درآمد شرکت های دولتی که مشمول مقررات قانون محاسبات عمومی کشور هستند ، به استثنای بانک ها و مؤسسات اعتباری و شرکت های بیمه در حساب های خزانه نزد بانک مرکزی و برقراری ترتیبات لازم برای این که شرکت های دولتی یاد شده بتوانند به موقع از وجوه خود استفاده نمایند.

۲- تمرکز وجوه سپرده وزارتخانه ، مؤسسات و شرکت های دولتی ، که مشمول مقررات قانون محاسبات عمومی کشور هستند ، در حساب های خزانه نزد بانک مرکزی .

۳- افتتاح حساب های بانکی وزارتخانه ها ، مؤسسات و شرکت های دولتی ، که مشمول مقررات قانون محاسبات عمومی کشور هستند ، در بانک مرکزی یا شعب سایر بانک های دولتی در مرکز و شهرستان ها .

۴- تخصیص اعتبارات لازم برای هزینه های جاری و عمرانی ، با همکاری معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و ابلاغ آن به دستگاه های اجرایی مربوطه .

۵- پرداخت اعتبارات مصوب بودجه کل کشور – اعم از اعتبارات جاری و عمرانی و اختصاصی .

۶- انتشار دستورالعمل ها و آیین نامه های مالی برای ایجاد وحدت رویه در اجرای مواد ۹۰ و ۹۴ قانون محاسبات عمومی کشور .

۷- تهیه ، توزیع و همچنین نظارت بر چاپ اوراق بهادار و اوراق اسناد رسمی و دولتی و سایر اوراقی که برای وصول درآمدهای عمومی دولت منظور در قانون بودجه کل کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۸- انتصاب ذیحساب در دستگاه های اجرایی برای نظارت بر هزینه های دستگاه های اجرایی طبق مقررات ماده ۳۱ قانون محاسبات عمومی کشور.

۹- انجام سایر وظایفی که بر طبق مقررات قانون محاسبات عمومی کشور و سایر مقررات مالی به وزارت امور اقتصادی و دارایی محول گردیده است.

۱۰- انتشار اوراق مشارکت دولتی در چارچوب مقررات قانونی و آیین نامه های اجرایی مربوطه .

۱۱- رسیدگی به موارد تخلف از اجرای مقررات در امر پرداخت هزینه ها و اقدام ‌در مورد آن ها با هماهنگی دیوان محاسبات کشور.

۱۲- تهیه آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی که در تبصره های بودجه هر سال و سایر قوانین و به عهده وزارت امور اقتصادی و دارایی محول می‌گردد و جنبه مالی ، محاسباتی و معاملاتی دارد و همچنین همکاری در زمینه تنظیم مقرراتی که در تهیه آن ها نیاز به مشارکت وزارت امور اقتصادی و دارایی با سایر دستگاه های اجرایی وجود دارد.

۱۳- همکاری با دیوان محاسبات کشور و محاکم دادگستری و بازرسی کل کشور و سایر ارگان ها در زمینه رسیدگی مالی و ارائه نظر کارشناسی حسب مورد به درخواست آن ها .

۱۴- مطالعه و تحقیق ‌در مورد مسائل فنی مالی ، محاسباتی و بودجه ای کشور.

۲-۵-۳- وظایف ادارات کل تابعه معاونت نظارت مالی و خزانه داری کل کشور در نظارت بر اجرای بودجه

۲-۵-۳-۱- وظایف اداره کل اموال دولتی و اوراق بهادار

۱- اعمال نظارت بر تشکیل خزانه اسناد مالکیت دولت و انجام امور مختلف خزانه در جهت حفظ و حراست هر چه بیشتر اسناد مالکیت دولت و راهبردی سیستم های خزانه تا حصول اطمینان از حسن اجرای امور آن.

۲- نظارت در امر ارسال اسناد مالکیت به سازمان های ذی ربط و انجام اقدامات لازم جهت اعاده اسناد مذبور به خزانه اسناد مالکیت .

۳- اعمال نظارت و کنترل ‌در مورد وصول و ایصال اسناد مالکیت و مدارک و فهرست های اموال غیر منقول وزارتخانه ها و سازمان های دولتی و انتقال اطلاعات هر مورد در سیستم کامپیوتری و اختصاص شماره نمایه ویژه به آن .

۴- نگهداری اصل اسناد مالکیت اموال غیر منقول متعلق به دولت در اجرای ماده ۶۹ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال ۱۳۸۰ و نیز ارائه اسناد مذبور به وزارتخانه یا مؤسسه دولتی در اختیار دارنده مال طبق تقاضای آن ها و پیگیری جهت اعاده سند و یا اعلام نتیجه حیب مورد.

۵- راهنمایی در جهت نظارت بر حفظ و حراست و نگهداری حساب اموال غیر منقول متعلق به دولت به تمرکز حساب اموال مذبور و تهیه و تنظیم آمار مربوط و و به روز نگهداشتن آن در اجرای بند ز شیوه نامه شماره ۵۷۳۷۴ مورخ ۱۲/۱۱/۸۱ مستند سازی اموال غیر منقول دستگاه های اجرائی .

۶- تنظیم و ابلاغ بخشنامه های مرتبط با نحوه حفظ و نگهداری اموال غیر منقول دولت و اسناد مالکیت آن ها.

۷- دریافت صورتحساب ها و مدارک مربوط به اموال وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول ماده ۱۰۶ قانون محاسبات عمومی در سراسر کشور.

۸- بررسی لازم جهت ارائه پیشنهادات در ارتباط با تغییرات در قوانین و مقررات مورد عمل اموال و تهیه پیش نویس های لازم و همچنین ارائه پیشنهاد جهت تغییر روش در راستای بهبود سیستم نظارت بر امور اموال متعلق به دولت .

۹- اعزام بازرس به سازمان های دولتی مشمول جهت اعمال نظارت بر حسن اجرای امور مربوط به اموال دولت

۱۰- نظارت بر حفظ و حراست و نگهداری حساب اموال منقول دولتی و تمرکز حساب اموال مذبور.

ب) مسئولیت در اصطلاح

مسئولیت در اصطلاح به معنی تعهد قانونی شخص است به دفع ضرر دیگری که وی به او وارد آورده است ؛ خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا از فعالیت او ایجاد شده باشد.^[۱۷]

ج) تعریف مسئول

در فرهنگ فارسی معین مسئول به معنی امر خواهش شده، کسی که فریضه ای بر ذمه دارد که اگر به آن عمل نکند از او بازخواست می شود^[۱۸]. در مفردات راغب مسئول به معنی خواهش، درخواست و پرسش است^[۱۹]و همچنین در فرهنگ نفیس مسئول کسی است که از وی سئوال کنند و درخواست نمایند^[۲۰].

د) تعریف قاضی

قاضی کسی است که به شغل قضا و فصل خصومت و ترافع اشتغال دارد^[۲۱] و لفظ قاضی شامل تمامی قضات­ اعم از قضات دادگاه های بدوی، تجدیدنظر، دیوان عالی کشور، دادگاه انقلاب، نظامی، ویژه روحانیت،دادستان ها، معاونان ایشان، بازپرس ها و دادیارها می‌گردد^[۲۲].

ه ) تعریف علت

علَت امری است که به محض وقوع آن چیز دیگری بدون اینکه تاخیری رخ دهد به دنبال آن واقع شود و آن چیز دیگر را معلول گویند^[۲۳] و از نظر حقوقی عبارت است هدف مستقیمی که برای وصول به آن، شخص خود را متعهد کند^[۲۴] و در فقه به عامل یا عواملی که به محض تحقق در خارج به دنبال خویش اثری را بیاورند علت تامه گفته می­ شود^[۲۵] و خلاصه هر چه که مصداق کار است.^[۲۶]

و) تعریف فساد (تخلف)

فساد پدیده­ای بسیار گسترده و دارای ماهیت چند وجهی بوده و تعاریف فساد بسته به رشته و ساز و کارهایی که برای توضیح پدیده به کار می­رود متفاوت است. ریشه فساد فعل لاتین رومپر به معنای شکستن است . ‌بنابرین‏ در فساد آنچه می­شکند یا نقص می شود امکان دارد رفتار اخلاقی یا شیوه قانونی یا اغلب مقررات اداری باشد. ^[۲۷]

در فرهنگ لغت واژه فساد این چنین تعریف شده است: «نادرستی و کردار خلاف قانون افرادی که در مسند قدرت و مسئولیت و اختیار قرار دارند». در بعضی کتب به جای واژه فساد از تخلف استفاده شده است. واژه تخلف «فساد» در لغت به معنی خلف و خلاف وعده و عهد و پیمان کردن و تخلف کردن به معنی خلاف کردن، پس ایستادن از وعده و عهد و امری است. این واژه در فقه و قانون مدنی به معنی عدم انجام دادن تعهد یا تأخیر انجام دادن تعهد، ظهور خلاف آنچه که شرط شده یا ظهور خلاف آنچه توصیف شده را دارد.^[۲۸]

آن چه مسلم است فساد به عنوان پدیده ای برخاسته از تلاقی منافع بخش های عمومی و خصوصی با یکدیگر، حاصل رفتار منفعت جویانه کسانی است که نمایندگی بخش عمومی را بر عهده دارند یا از قدرت و اختیارات دولتی برخوردارند و از آن برای مقاصد شخصی، خانوادگی، یا گروهی اعم از انگیزه های کسب فرصت‌های سیاسی یا اقتصادی سوء استفاده می‌کنند.

ز) تعریف تخلف انتظامی

تخلف انتظامی عبارت از فعل یا ترک فعلی است که با نقض مقررات انتظامی و وظایف حرفه ای مربوط به صنف یا گروه خاصی ارتکاب می­یابد و موجب تنبیه انتظامی یا مجازات انتظامی متخلف می‌گردد. به طور مثال ، طفره و تعلل قاضی در رسیدگی به پرونده ها از جمله تخلفات انتظامی قضات است که مستلزم مجازات انتظامی است و مرادف اصطلاح جرم انتظامی ، تقصیر انضباطی است^[۲۹]

ح ) تعریف دستگاه قضایی

« دستگاه » به معنی قدرت، جمعیت و سامان و همچنین تمام آلات و ادواتی که در یک جا برای انجام دادن کاری فراهم آورده باشند آمده است.^[۳۰] دستگاه قضایی به معنی تمامی ساز و کار لازم برای رسیدگی به امور قضاوت و دادرسی.

گفتار پنجم: تفاوت تخلف و جرم

با توجه به تعریفی که از تخلف به عمل آمد ‌می‌توان گفت که تخلف با جرم تفاوت اساسی دارد، زیرا تخلفات انضباطی بیانگر تخلفات مربوط به حیثیت و مقام و وظایف حرفه­ای هر فرد است،^[۳۱] در صورتی که جرم کنش های مخالف نظم اجتماعی افراد در جامعه است که به موجب قانون برای آن مجازات و اقدامات تأمینی و تربیتی تعیین شده است.^[۳۲] بعضاً وجوه تشابهی میان این دودسته از مقررات وجود دارند ، به عنوان مثال: ممکن است عمل واحد منشاء تخلف و جرم باشد، مانند اختلاس یا رشوه که از طرفی دارای وصف مجرمانه­اند و از طرفی دیگر تخلف انضباطی محسوب می‌گردد.

علی‌رغم این مشابهت،تفاوت‌های زیادی بین حقوق جزا و مقررات انضباطی وجود دارد^[۳۳] که اهم آن ها عبارت است از:

۱- اساس تخلف انضباطی قرار دادی است، یعنی توافق قبلی­خود شخص به رعایت مقررات انضباطی و اینکه اگر این مقررات را رعایت ننماید در معرض مجازات­های پیش‌بینی شده قرارمی­گیرد.^[۳۴]

۲- موضوع مقررات انضباطی مثل جرائم عمومی، جامع و همه گیر نیست. ‌بنابرین‏ ممکن است عملی در نظام پزشکی تخلف به حساب آید ولی در کانون وکلا تخلف محسوب نشود.^[۳۵]

۳- قبح عمل از لحاظ جزائی و انضباطی به طور یکسان ارزیابی نمی­ شود، به عبارت دیگر ارزشهایی که به وسیله مقررات انضباطی مورد دفاع قرار می گیرند بسیار وسیع هستند و در مواردی مثل قواعد اخلاقی حتی مشمول وظایف مشخص نسبت به خود وی هم می‌شوند ‌بنابرین‏ عملی که از لحاظ حقوق جزا جرم محسوب نمی شود، ممکن است از نظر انضباطی قابل مجازات باشد.^[۳۶]

۴- قواعد و اصول معمول در حقوق جزا ‌در مورد قواعد انضباطی اجراء نمی شوند، مثلاً اصل قانونی بودن جرم ^[۳۷] در حقوق انضباطی وجود ندارد، چه هر عملی که ممکن است بر خلاف شئونات و حیثیت گروه محسوب شود قابل مجازات است و این اعمال از قبل قابل پیش‌بینی نیستند و نمی توان آن ها را تعیین و توصیف نمود. مثلاً ظاهر غیر آراسته، رفتار جلف و زننده و حتی لباس پوشیدن نامناسب ممکن است بر خلاف شئونات محسوب شود و تشخیص آن با مقامات و مأموران رسیدگی به تخلف است. همچنین اصل اعتبار قضیه مختومه^[۳۸] در مقررات انضباطی معمول نیست. ‌بنابرین‏ کسی که از لحاظ اخذ رشوه در دادگاه جزائی تبرئه شده است ممکن است به علت ارتکاب همان عمل در دادگاه انضباطی محکوم شود^[۳۹] چون ارتکاب جرم مستلزم وجود عناصر و شرایطی است.

مثلاً کسی که برای انجام عملی قرار گرفتن رشوه را گذاشته از لحاظ انضباطی قابل مجازات است در صورتی که مرتکب جرم ارتشاء نشده است.^[۴۰]

۵- همان‌ طور که در بند(۴) توضیح دادیم اصل قانونی بودن جرم که از جمله قواعد اساسی حقوق جزا است ‌در مورد تخلفات انضباطی قابل اجراء نیست زیرا همه تخلفات انضباطی کارکنان دولت قبلاً معین و به عبارت دیگر در این خصوص از اصل قانونی بودن مجازات تبعیت شده است.^[۴۱]

۶- رسیدگی به تقصیر^[۴۲] یا تخلف ^[۴۳] یا قصور^[۴۴] مستخدمین و یا به طور کلی خطاء^[۴۵] در انجام وظایف و تعیین مجازات آن ها به عهده دادگاه های اداری و انضباطی است. در صورتی که مجازات‌های مربوط به جرائم توسط محاکم جزاتی تعیین و اعمال می­گردند.^[۴۶]

مبحث دوم : مبانی نظری ، حقوقی ، و فقهی تخلفات انتظامی قضات

چندین جنبه از تصویر بالینی باید در نظر گرفته شود: ۱) وجود ارتباط زمانی مشخص بین شروع، تشدید، و یا بهبودی شرایط پزشکی با علایم اضطراب؛ ۲) وجود خصوصیات نابهنجار از اختلال اضطرابی اولیه (از جمله سن شروع یا دوره نابهنجار)؛ ۳) وجود سوابقی از مکانیسم فیزیولوژیکی (از جمله پرکاری تیرویید) که موجب اضطراب می شود. به علاوه، اختلال اضطرابی اولیه، اختلال اضطرابی وابسته به مصرف مواد/دارو، یا دیگر اختلال های روانی اولیه(از جمله اختلال سازگاری) توضیح بهتری برای این اختلال باشد.

جدول ۷-۲: ملاک های تشخیصی DSM-5 برای اختلال اضطرابی وابسته به سایر شرایط پزشکی

الف) حمله های وحشت زدگی و اضطراب تصویر غالب بالینی می‌باشد.

ب) شواهد تاریخچه، آزمایشات بدنی، یا یافته های آزمایشگاهی نشان می‌دهد که اختلال نتیجه مستقیم سایر شرایط پزشکی می‌باشد.

ج) سایر اختلال های روانی توضیح بهتری برای اختلال نمی باشند.

د) اختلال منحصراً در دوره دلیریوم اتفاق نمی افتد.

ذ) اختلال منحصراً در طول دوره دلیریوم بروز پیدا نکند.

ر) اختلال از نظر بالینی موجب آشفتگی در عملکرد اجتماعی، شغلی، و یا دیگر حوزه های مهم باشد.

۲-۷-۳-۲ همه گیری اختلال اضطرابی وابسته به سایر شرایط پزشکی

همه گیری اختلال اضطرابی وابسته به سایر شرایط پزشکی، مشخص نیست. کاملا مشخص است که همه گیری بالایی از اختلال های اضطرابی میان افراد با شرایط پزشکی مختلف از جمله آسم، فشارخون، زخم معده، التهاب مفاصل، وجود دارد. با این وجود، این افزایش همه گیری ناشی از علل دیگری می شود تا اینکه اختلال اضطرابی به طور مستقیم توسط شرایط پزشکی ایجاد شده باشد(DSM-5,2013).

۴-۲ بررسی مفهوم شیوع شناسی

شیوع شناسی مطالعه فراوانی، توزیع و عوامل تعیین کننده بیماری ها و دیگر شرایط مرتبط با سلامت در جمعیت انسانی است؛ و جهت کاربرد این مطالعه برای ارتقا سلامت و پیشگیری و کنترل مشکلات سلامتی است.

۱-۴-۲ مؤلفه‌ های اصلی تعریف شیوع شناسی

جمعیت: تمرکز اصلی شیوع شناسی بر تاثیر بیماری در جمعیت به جای افراد است.

فراوانی: این نشان می‌دهد که شیوع شناسی یک علم کمی است. شیوع شناسی مرتبط با فراوانی (وقوع) بیماری ها و دیگر شرایط مرتبط با سلامتی است. فراوانی به وسیله میزان شیوع مرضی و مرگ ومیر اندازه گیری می شود.

شرایط مرتبط با سلامتی: شیوع شناسی نه تنها مرتبط با بیماری ها است بلکه با دیگر شرایط مرتبط با سلامتی نیز ارتباط دارد زیرا هرچیزی که اطراف ما است و نیز هر کاری که ما انجام می‌دهیم سلامت ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد.شرایط مرتبط با سلامت، شرایطی است که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر سلامتی تاثیر می‌گذارد. آن ها ممکن است صدمات، موالید، رفتارهای مرتبط با سلامتی از قبیل سیگار کشیدن، بیکاری، فقر و غیره باشند.

توزیع: به توزیع جغرافیایی بیماری ها، توزیع در زمان وتوزیعی که به وسیله سنخ افراد تحت تاثیر قرار گرفته است، اطلاق می شود.

عوامل تعیین کننده: تعیین کننده ها، عواملی هستند که تعیین می‌کنند کدام یک از افراد دچار بیماری خواهند شد یا نخواهند شد.

کاربرد مطالعات برای ارتقا سلامتی و پیشگیری وکنترل مشکلات سلامتی: این ‌به این معنا است که تمام هدف مطالعه فراوانی، توزیع و تعیین کننده ها بیماری این است که پیشگیری های مؤثر بیماری و راهبردهای کنترلی را شناسایی کنند)کبید^[۱۰۰] ،۲:۲۰۰۴-۳). تمرکز مطالعات شیوع شناسی بر روی جمعیت است که در شرایط جغرافیایی یا دیگر شرایط تعریف شده باشد. برای مثال، یک گروه خاص از بیماران بیمارستان یا کارگران کارخانه می‌توانند واحدی از مطالعه باشند. جمعیت هایی که اکثرا در شیوع شناسی استفاده می شود آنهایی هستند که از یک منطقه یا کشور در یک زمان خاص انتخاب شده باشد.این اشکال پایه ای برای تعریف زیرگروه ها با درنظر گرفتن جنس، سن یا نژاد می شود.ساختار جمعیت بین مناطق جغرافیایی و دوره های زمانی متفاوت است. تحلیل شیوع شناسی باید این تنوع را در نظر داشته باشد. مطالعات اخیر شیوع شناسی مرتبط با علل(سبب شناسی) بیماری های واگیر است و این قبیل کارهای مداوم برای شناسایی روش های پیشگیری ضروری است. از این جهت، شیوع شناسی یک علم پزشکی پایه است که هدفش بهبود سلامت سلامت عمومی و به ویژه سلامتی در شرایط نامساعد است (کجلستورم^[۱۰۱]،بیگلهول^[۱۰۲]، بونیتا^[۱۰۳]،۳:۲۰۰۶-۴).

اگرچه بسیاری از بیماری ها تنها به وسیله عوامل ژنتیکی ایجاد می‌شوند، اما بسیار دیگر از تعامل بین ژنتیک و عوامل محیطی نتیجه می گیرینند. ما محیط را به طور وسیع به هر گونه عوامل زیست شناختی، شیمیایی، جسمانی، روانی و اقتصادی یا فرهنگی تعریف می‌کنیم که می‌تواند سلامت را تحت تاثیر قرار دهد. رفتارهای فردی از این تعامل متقابل تاثیر می گیرند و شیوع شناسی برای مطاالعه این تاثیرات و تاثیر مداخله های پیشگیرانه در ارتقای سلامت به کار گرفته می شود. دانش ظرفیت بیماری در جمعیت ها برای مسولان سلامت ضروری است، تا به وسیله شناسایی اولویت ها، از منابع محدود بهترین استفاده ممکن را جهت برنامه های پیشگیری و مراقبت، ببرند(کجلستورم، بیگلهول، بونیتا،۳:۲۰۰۶-۴).

۲-۴-۲ مفهوم میزان بروز و همه گیری در مطالعات شیوع شناسی

میزان بروز بیماری ،میزان ظهور موارد جدید در زمان معین در یک جمعیت خاص گفته می شود. در حالی که همه گیری فراوانی موارد موجود در جمعیت تعریف شده در مدت زمان معلومی، تعریف می شود. اصولا شیوه های متفاوتی از اندازه گیری وقوع و ارتباط بین میزان بروز و همه گیری متنوع در بین بیماری ها وجود دارد. ممکن است یک بیماری میزان بروز کم و همه گیری بالایی- مانند دیابت – وجود داشته باشد یا میزان بروز بالا و همه گیری پایین- مانند سمارخوردگی معمولی وجود داشته باشد. سرماخوردگی ها با فراوانی بالا نسبت به دیابت وقوع پیدا می‌کند اما در یک زمان کوتاه سپری می شود در حالی که دیابت در تمام زندگی وجود دارد.

جدول ۸-۲ تفاوت بین همه گیری و میزان بروز

همه گیری

میزان بروز

تعداد موارد موجود از بیماری در مقطع زمانی گرفته شده

تعداد موارد جدید در دوره معینی از زمان

صورت کسر

جمعیت در خطر

جمعیت در خطر

مخرج

حضور یا غیاب بیماری

دوره زمانی قراردادی است؛به جای نمایش لحظه ای در زمان

چه رویدادی مورد جدید است

زمان آغاز بیماری

تمرکز

مطالعه میزان بیماری های مزمن و کاربرد آن برای خدمات سلامتی

خطر بیماری را بیان می‌کند

اندازه اصلی بیماری یا شرایط حاد،البته استفاده از بیماری های مزمن برای مطالعات علیتی مفیدتر است

کاربرد

اندازه گیری همه گیری و میزان بروز شامل در نظرگرفتن مواردی است که در جمعیت در خطر تعریف شده است.گزارش دادن تعداد موارد بدون ارجاع به جمعیت در خطر ،می‌تواند برداشتی از مقدار کلی مشکلات سلامتی را به دست بدهد.