۱۷-۱۵۳۱۵%

۲۰-۱۷۹۴۵%۲۵-۲۰۸۴۰%جمع۲۰۱۰۰

نمودار این توزیع به شکل زیر است:

نمودار۴ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس سن

گفتار چهارم: آمار توصیفی و استنباطی فوت والدین

توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس فوت والدین:

جدول زیر توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی را بر اساس فوت والدین نشان می‌دهد:

جدول۶ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس فوت والدین

فوت والدین
فراوانی
درصد فراوانی

پدر

۶

۳۰%

مادر

۲

۱۰%

هیچکدام

۱۲

۶۰%

جمع

۲۰

۱۰۰

نمودار این توزیع به شکل زیر است:

نمودار۵ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس فوت والدین

بین از دست دادن والدین و ارتکاب جرایم فرزندان رابطه معناداری وجود دارد.

برای بررسی میزان تبیین واریانس متغیر وابسته یعنی ارتکاب جرایم فرزندان توسط متغیر مستقل از دست دادن یکی از والدین(به علت طلاق، فوت یا ازدواج مجدد پدر)، از رگرسیون و تحلیل واریانس ANOVA استفاده شد که نتایج این آزمون به شکل زیر است:

جدول۷ـ آزمون رابطه از دست دادن والدین و ارتکاب جرایم فرزندان

متغیرها
ارتکاب جرایم فرزندان
ضریب پیرسون
سطح معنی‌داری

از دست دادن والدین

۵۴۲/۰

۰۰۷/۰

همان گونه که در جدول ۴-۱۷ ملاحظه می‌شود ضریب همبستگی پیرسون بین از دست دادن والدین
و ارتکاب جرایم فرزندان برابر ۵۴۲/۰و سطح معنی‌داری آن برابر ۰۰۷/۰ شده است که کمتر از ۰۵/۰ است
لذا رابطه بین از دست دادن والدین و ارتکاب جرایم فرزندان معنی‌دار است.

با توجه به مثبت بودن ضریب همبستگی پیرسون، مشخص می‌شود که هر چه از دست دادن یکی از والدین(به علت طلاق، فوت یا ازدواج مجدد پدر)، افزایش پیدا کند، ارتکاب جرایم فرزندان بیشتر می‌شود.

گفتار پنجم: آمار توصیفی و استنباطی میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان

توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس میزان گرایش به ارتباط با دوستان ناباب

جدول زیر توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی را بر اساس میزان گرایش به ارتباط با دوستان ناباب نشان
می‌دهد:

جدول۸ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس میزان گرایش به ارتباط با دوستان ناباب

میزان گرایش به ارتباط با دوستان ناباب
فراوانی
درصد فراوانی

خیلی کم

۴

۲۰%

کم

۵

۲۵%

متوسط

۶

۳۰%

زیاد

۲

۱۰%

خیلی زیاد

۳

۱۵%

جمع

۲۰

۱۰۰

نمودار این توزیع به شکل زیر است:

نمودار ۶ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس میزان گرایش به ارتباط با دوستان ناباب

بین بزهکاری و میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان رابطه معناداری وجود دارد .

برای بررسی میزان تبیین واریانس متغیر وابسته یعنی میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان توسط متغیر مستقل طلاق والدین، از رگرسیون و تحلیل واریانس ANOVA استفاده شد که نتایج این آزمون به شکل زیر است:

جدول۸ـ آزمون رابطه طلاق والدین و میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان

متغیرها
میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان
ضریب پیرسون
سطح معنی‌داری

طلاق والدین

۱۶۶/۰

۲۴۲/۰

همان گونه که در جدول بالا ملاحظه می‌شود ضریب همبستگی پیرسون بین طلاق والدین و میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان برابر ۱۶۲/۰و سطح معنی‌داری آن برابر ۲۴۲/۰ شده است که بزرگتر از ۰۵/۰ است لذا فرض تأیید نمی گردد و رابطه بین طلاق والدین و میزان گرایش به دوستان ناباب از سوی فرزندان معنی‌دار نیست.

گفتار ششم: آمار توصیفی منطقه زندگی

توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس منطقه زندگی

جدول زیر توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی را بر اساس منطقه زندگی نشان می‌دهد:

جدول ۹ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس منطقه زندگی

منطقه زندگی
فراوانی
درصد فراوانی

حاشیه شهر

۴

۲۰%

روستا

۵

۲۵%

جنوب شهر

۷

۳۵%

شمال شهر

۱

۵%

مرکز شهر

۳

۱۵%

جمع

۲۰

۱۰۰

نمودار این توزیع به شکل زیر است:

نمودار ۶ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس منطقه زندگی

مبحث دوم: ارزیابی نتایج آماری تاثیر اعتیاد در بزهکاری کودکان و نوجوانان

گفتار اول: آمار توصیفی اعتیاد والدین

توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس اعتیاد والدین

جدول زیر توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی را بر اساس اعتیاد والدین نشان می‌دهد:

جدول۱۰ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس اعتیاد والدین

اعتیاد والدین
فراوانی
درصد فراوانی

پدر

۶

۳۰%

مادر

۱

۵%

هیچکدام

۱۳

۶۵%

جمع

۲۰

۱۰۰

نمودار این توزیع به شکل زیر است:

نمودار۷ـ توزیع فراوانی نمونه مورد بررسی بر اساس اعتیاد والدین

1. 1. – نجفی توانا، علی، نابهنجاری و بزهکاری اطفال و نوجوانان از منظر جرم شناسی، تهران، انتشارات راه تربیت، ۱۳۸۲، ص ۲۵ . ↑

1. 1. – محمدی اصل، عباس، بزهکاری نوجوانان و نظریه های انحراف اجتماعی، چاپ اول،تهران، انتشارات علم، ۱۳۸۵،ص ۱۱٫ ↑

1. 1. – ربانی، عفت، تاثیر طلاق در بزهکاری کودکان و نوجوانان، پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم­ شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، ۱۳۹۰٫ ↑

1. 1. – کنوانسیون حقوق کودک، ماده ۱، مصوب ۲۰ نوامبر ۱۹۸۹٫ ↑

1. 1. – قانون مجازات اسلامی، مصوب ۱۳۹۲، مواد ۱۴۶و۱۴۷٫ ↑

1. 1. – ربانی، عفت، تاثیر طلاق در بزهکاری کودکان و نوجوانان، پیشین. ↑

1. 1. – آقاجانی، حسین، جامعه شناسی، همسر گزینی، ازدواج و طلاق ، چاپ اول،تهران،انتشارات فردا، ۱۳۷۹، ص ۲۵ . ↑

1. 1. – فرجاد، محمد حسین، آسیب شناسی کج روی اجتماعی، چاپ اول،تهران، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه، ۱۳۸۳، ص ۶۷ . ↑

1. 1. – نجفی، شیخ محمد حسن، جواهر الکلام، تصحیح محمد قوچانی، چاپ بیروت، ج ۳۲، ۱۹۸۱ م. ص ۲٫ ↑

1. 1. -.نصوحی، احسان، تعریف طلاق، ۱۳۹۰، قابل مشاهده در www.Low gostar.com/main/tag ↑

1. 1. – عبدالامیرمنصور الحمیری، المرأه فی ظل الاسلام، ص ۱۵۶٫ ↑

1. 1. – گواهی، زهرا ، بررسی حقوق زنان در مسأله طلاق، چاپ اول،تهران،ناشر: سازمان تبلیغات اسلامی، معاونت پژوهشی ، ۱۳۷۳، ص ۱۵ . ↑

1. 1. – فان شاد، گذری بر تاریخچه طلاق، ۱۳۹۱، قابل مشاهده در www.funshad.com/archive/14328/ ↑

۲-۳-۲-۳-ارﯾﮑﺴﻮن

از جمله روانشناسانی که در این مورد نظریه پردازی کرده‌اند، اریک اریسکون است. اریسکون در زمره روانشناسانی است که سعی نمودند نظریه فروید را از غنای تازه ای برخوردار سازند. بنابر نظریه روانی اجتماعی اریکسون شکل گیری و تحول شخصیت طبق مراحلی و بر اساس تحول بدنی که تعیین کننده کشش فرد نسبت به جهانی خارجی، هوشیار شدن وی نسبت به آن و تعامل با آن است، تحقق می پذیرد. جهان مورد بحث جهانی است که در آغاز حدود نا مشخص مادر که در بر گیرنده تمامی محیط انسانی است تعیین می‌کند

( منصور و دادستان ، ۱۳۷۹)

از نظر اریسکون مرحله اول تحول روانی- اجتماعی که تقریباً معادل مرحله دهانی در نظریه فروید است( اعتماد در مقابل عدم اعتماد) نام دارد که از تولد تا یک سالگی را پوشش می‌دهد. همسانی، پیوستگی و همانندی تجربه به اعتماد منجر می شود و بی کفایتی، نا همسانی یا مراقبت منفی ممکن است عدم اعتماد را بر انگیزد. در این مرحله کودک نیاز دارد که با دیگری رابطه برقرار نماید تا از این راه نیازهای خود را تأمین کند. کودک معمولاً نخستین رابطه را با مادر برقرار می‌کند. او باید بتواند در کنار مادر احساس ایمنی به دست آورد. یعنی این احساس را که مادر دائم برای ارضای نیازهای او باید بتواند کنار او بماند مراقبت های منظم و محبت آمیز برای ایجاد احساس اعتماد در کودک ضروری است، خصیصه تکراری ارضا کننده این مراقبت ها موجب می شود که بعدها کودک بتواند ناکامی موقت را بهتر تحمل کند یا بتواند یک ارضا فوری را به تعویق اندازد.

( همان منبع).

در واقع به محض آن که کودک شروع به راه رفتن می‌کند، به استقلال دست می‌یابد؛ با اجبارهای اجتماعی روبرو می شود.طی این مرحله خود رهبری و به تنهایی عمل کردن در کودک آشکار می شود.اریسکون بر اهمیت باز خورد والدین در این مرحله تأکید می‌کند و معتقد است که نباید کودک را در رفتارهای ناشیانه اش دچار شرمساری کرد و شرمنده سازی برای هر کسی زیان بخش است. مخصوصاً برای کودک به کندی سوی استقلال ره می سپارد و هنوز به ظرفیت های خود اعتماد ندارد( منصور و دادستان ، ۱۳۷۹)

اریکسون معتقد بود که کودکان در سال دوم زندگی می کوشند تا در مقابل والدینشان احساس استقلال رأی و عدم وابستگی کنند، کودکانی که نمی توانند به حس استقلال رأی نائل شوند ممکن است آمادگی پیدا کنند که دچار احساس شرم و تردید شوند و نتوانند به طور مستقل کاری انجام دهند. اریکسون هنگام بحث درباره این مراحل و مراحل بعدی زندگی جوهر اصلی عقیده فروید را حفظ کرد. نظریه او از این لحاظ با فروید تفاوت داشت که او بر مراحل روانی- اجتماعی تأکید می کرد و حال آنکه فروید بر مراحل روانی – جنسی تأکید داشت ( ماسن و همکاران ، ۱۳۸۰).

۲-۳-۲-۴-دیدگاه رفتار گرایی

اصطلاح «وابستگی» در اکثر موارد از سوی دیدگاه یادگیری به کار گرفته می‌شود. نظریه‌پردازان یادگیری نیز از روان تحلیل‌گری تبعیت نموده و بر این عقیده‌اند که نخستین رابطه شخص از وابستگی نوزاد به مادرش به وجود می‌آید. طرفداران نظریه یادگیری وابستگی را شکلی از درماندگی می‌دانند، به عقیده ی آن‌ ها کودک وابسته نه تنها درصدد جستجوی تماس با مادرش است؛ بلکه دائماً درصدد کسب تأیید و پذیرش از جانب دیگران است و چنین ویژگی در بزرگسالی، بیمار گونه است(حقیقی، ۱۳۸۱).

رفتارگرایان نیز فرض را براین گذاشته‌اند که گرسنگی، تشنگی و درد غرایزی اساسی هستند که کودکان را به عمل وا می‌دارند؛ ولی آن‌ ها مفهوم لیبیدو را که قابلیت اندازه‌گیری نداشت نپذیرفتند و نیروگذاری روانی را که فروید مطرح کرده بود چون قابل مشاهده نبود قبول نکرده و به جای آن سائق‌های بیولوژیکی و سایر پاسخ‌های قابل اندازه‌گیری را مطرح نمودند. از نظر رفتارگرایان آنچه نیازهای بیولوژیکی کودکی را ارضا می‌کند (یعنی سائق را کاهش می‌دهد) «تقویت کننده اولیه» نامیده می‌شود مثلاً غذا برای کودک گرسنه تقویت کننده اولیه محسوب می‌شود. افراد و اشیایی که هنگام کاهش سائق حضور دارند از طریق تداعی با تقویت کننده اولیه «تقویت کننده ثانویه» نامیده می‌شود (همان منبع).

از این نظر مادر کودک به عنوان منشاء همیشگی تامین غذا و آسایش، تقویت کننده ثانویه محسوب می‌شود. ‌بنابرین‏ کودک نه فقط به هنگام گرسنگی و درد به دنبال او است؛ بلکه در مواقع بسیار دیگری نیز وابستگی عمومی خود را به او نشان می‌دهد. در همین راستا نظریه‌پردازان یادگیری اجتماعی فرض براین دارند که شدت وابستگی کودک به مادر بستگی دارد ‌به این که مادر تا چه حد نیازهای کودک را تأمین می‌کند؛ یعنی مادر تا چه اندازه وجودش با لذت و کاهش درد و ناراحتی همراه است (ماسن و همکاران؛ ترجمه پاسایی، ۱۳۸۰).

۲-۳-۲-۵-دیدگاه کردار شناسی

کردار شناسان آن دسته از طبیعت گرایانی بودند که تأکید داشتند لازم است حیوانات در محیط طبیعی خود مورد مطالعه قرار گیرند و نباید محیط مطالعه را به آزمایشگاه محدود نمود. از جمله این افراد می‌توان به داروین، لورننس، تین برگن و بالبی^[۶۲] اشاره کرد.

کرد‌ارشناسی یک نظام بین رشته ای است که اطلاعات، فرضیه‌ها و روش‌شناسی خود‌ را از طیف وسیعی از علوم چون زیست شناسی، روان‌شناسی، مرد‌م شناسی و علوم اعصاب گرفته و هد‌ف آن بررسی رفتار جاند‌اران د‌ر یک محیط طبیعی و د‌ر یک زمینه تکاملی است (بشارت و همکاران، ۱۳۸۰).

کرد‌ارشناسی به شد‌ت تحت تأثیر نظریه تکاملی د‌اروین قرار د‌ارد‌ و اصل انتخاب طبیعی د‌ر تمام مفاهیم کرد‌ارشناسی نقش محوری د‌ارد‌: هر صفت زیستی یا روان‌شناختی برای بقا د‌ر یک جاند‌ار یا گونه‌ای از جاند‌اران، باید‌ حتماً از یک منطق بیولوژیکی قد‌رتمند‌ی برخورد‌ار باشد‌ که حفظ و ذخیره آن صفت را د‌ر گنجینه ژنتیک رفتاری تضمین کند‌. مفاهیم کلید‌ی کرد‌ارشناسی که د‌ر نظریه د‌لبستگی مطرح می‌شوند‌ عبارت است از:

۱- رفتار غریزی: رفتاری است غیر اکتسابی که: الف) توسط محرک خاصی راه‌اند‌ازی می‌شود‌: یکی از مفروضه‌های اتولوژی این است که رفتارهای مجموعه ذخایر ژنتیک رفتاری برای بروز، نیازمند‌ محرک‌های محیطی ویژه‌ای به نام محرک‌های رها ساز هستند‌، به عنوان مثال رفتار ماد‌رانه بوقلمون برای بروز و فعال شد‌ن، نیازمند‌ صد‌ای جیک جیک جوجه‌هایش است. ب) رفتار غریزی ویژه نوع است. به عنوان مثال رفتار ماد‌رانه د‌رهرگونه از جاند‌اران منحصراًً ویژه همان گونه است و با سایر گونه‌ها کاملاً فرق می‌کند‌.

۲- نقش پذیری: واکنش‌های جاند‌ار د‌ر مقابل محرک‌های رهاساز د‌ر طول د‌وره خاصی از زند‌گی (سال‌های اولیه) روی می‌د‌هد‌ و قبل و بعد‌ از این زمان د‌یگر رخ نمی‌د‌هد‌ مثل رفتار د‌نبال کرد‌ن شئ محرک توسط جوجه ارد‌ک‌ها. به طور خلاصه نقش‌پذیری نوع ویژه ای از یاد‌گیری است که د‌ر د‌وره ویژه‌ای (د‌وره حساس) از سال‌های آغاز عمر آموخته شد‌ه و د‌وران بعد‌ی را تحت تأثیر قرار می‌د‌هد‌. ۳- د‌وره حساس: این د‌وره مناسب‌ترین زمان برای بروز توانمند‌ی‌های ویژه است، د‌ر این د‌وره فرد‌ آماد‌گی پذیرش تاثیرات محیطی را د‌ارد‌ (برک، ۱۳۸۳).

۱- محتوای آموزشی؛ ۲- دانشجویان؛ ۳- استادان.

گرچه علاوه بر عوامل و مؤلفه‌های بالا، عوامل دیگری نیز در کارایی نظام آموزشی تأثیرگذار هستند، لکن به دلیل خودداری از اطاله بحث، به عوامل فوق، که به نظر ما از سایر عوامل مهمتر هستند، می‌پردازیم و بعضاً ضمن، بحث، به سایر عوامل نیز اشاره‌ای گذرا خواهیم داشت: ۱-۱- محتوای آموزشی

همان طور که بارها در مباحث اشاره کردیم، آموزش حقوق از دو جهت دارای اهمیت است:

الف) معرفی هنجارها و ارزش‌هی اجتماعی در شکل قوانین و مقررات و بیان مبانی فلسفی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی آن؛

ب ) چگونگی به کار بستن قوانین و مقررات برای کنترل روابط اجتماعی و بازرسی آن.

بر همین اساس به نظر می‌رسد که محتوای کتب آموزشی باید به گونه‌ای باشد که از عهده هر دو رسالت بالا به خوبی برآید، ‌به این معنا که در وهله نخست علاوه بر آموزش محتوای قوانین و مقررات باید مشروعیت یا عقلانیت آن ها نیز به گونه ای مطلوب در کتب آموزشی تبیین شود تا دانشجویان درستی و کارآمدی قوانین و قواعد را باور کنند و بتوانند با آرامش درونی به عنوان سربازان عدالت در خدمت جامعه حقوقی باشند. برای تحقق این منظور پیشنهاد می شود که به مباحث فلسفی حقوق و فقه و مطالعات میان رشته ای در حقوق ،بیشتر توجه شود تا در مقابل موج مدرنیته و ارزش هایی که بعضا در فرایند نوسعه ی اقتصادی به کشور وارد می‌شوند، آسیب پذیر نباشیم.

در وهله بعد باید شیوه استنباط و به کار بستن قواعد حقوقی به دانشجویان در قالب منطق حقوق یا روش های تفسیر و فن استدلال اموزش داده شود تا دانشجویان بتوانند در اختلافات حقوقی و حل مسائل، قاعده مناسب و شیوه کارآمد را برای حل و فصل دعوی بیابند. بی تردید آموزش حفظی در حقوق مردود است،زیرا ویژگی کار حقوقی به گونه ای است که در آن محفوظات و معلومات حقوقی ،بدون رشد قدرت تفکر و تجزیه و تحلیل مسائل کارایی نخواهد داشت.

با وجود این متأسفانه آزمون‌هایی که برای ورود به حرفه های قضایی در ایران برگزار می‌شود، به گونه ای که عملاً با محتوای آموزشی بحث شده در بالا منافاتی چشمگیر دارد؛ زیرا در امتحان ورودی قضاوت، وکالت، سردفتری، مشاوره و حتی کارشناسی ارشد حقوق، آنچه سنجیده می‌شود، محفوظات دانشجویان یا فارغ‌التحصیلان است، نه قدرت استدلال و تفکر ایشان که محور اصلی کار حقوقی را تشکیل می‌دهد و متاسفانه در همین راستا به دلیل سودآوری ،هر روز کتاب هایی نیز با همین صبغه و سبک و سیاق ،تالیف و در بازار منتشر می شود.

در پایان این مطلب ذکر این نکته ضروری است که در کشورهای پیشرفته در کنار آموزش شیوه های تفسیر و استدلال، به منظور سهولت دسترسی به قوانین و کاهش زمان فرایند استنباط و استخراج احکام حقوقی از شیوه‌ کدنویسی یا تهیه کدهای قانونی استفاده می‌شود که این امر به ویژه با توجه به گستردگی قوانین و مقررات چه از حیث حجم آن ها و چه از حیث تنوع موضوعات و مسائل ،چه در امر آموزش و چه در مقام عمل بسیار مفید و راه گشاست.

۱-۲- دانشجویان

گزینش دانشجو برای تحصیل در رشته حقوق برای حکومت اهمیت بسیار دارد. زیرا همان طور که گفتیم، هدف از آموزش های حقوقی تدارک نیروهایی به منظور حفظ نظام ارزشی و هنجارهای اجتماعی است و مسلماًً اگر اشخاصی که نظام ارزشی پشتوانه نظام حقوقی را قبول ندارند و در پی کسب جاه و مقام و زر و زور هستند به جامعه حقوقی راه یابند، حتی اگر تحت بهترین تعلیمات قرار گیرند و در شکل بخشی به قدرت تفکر ایشان هزینه گزاف صرف شود، در خدمت نظام حقوقی و پیشبرد اهداف اجتماعی نخواهند بود ،‌بنابرین‏ لازم است در گزینش دانشجویان حقوق یا فقه و مبانی حقوق و طلبه هایی که خواستار تصدی مقامات قضایی هستند ،دقتی مضاعف صورت گیرد تا هزینه های اجتماعی نتیجه ای خلاف نامطلوب در پی نداشته باشند. ‌به این ترتیب توصیه می شود که علاوه بر زمینه‌های هوشی و علمی عوامل زیر مد نظر قرار گیرد:

۱-۲-۱- علاقه

بی تردید عدالت خواهی و حق طلبی نیازمند این است که دانشجو واقعاً جوینده و طالب واقعی آن ها باشد. یعنی دانشجویی که برای مدرک و امثال این ها وارد دانشگاه و محیط علمی می‌شود، نه تنها خودش در بین راه سر خورده می‌شود، بلکه موجب کاهش انگیزه و رغبت دیگران نیز می‌گردد.

حضرت امیر نیز در نامه خود به مالک درباره صفات قاضی بر این صفات تأکیدی ویژه دارد:

« ]قاضی باید[ … تا رسیدن به حق به اندک شناخت بسنده نکند و در شبهات، در نگرش از همه بیش باشد … و در آشکار گشتن کارها شکیباتر بود…».

۱-۲-۲- ظرفیت و تزکیه

گذشتگان ما اعتقاد داشتند که باید در گزینش دقیق بود و علم را نباید در اختیار نا اهل و افراد کم ظرفیت قرار داد، زیرا چنین کاری تیغ به دست زنگی مست سپردن است.و پیامد آن برای مردمان چیزی جز ضرر نخواهد بود و چنین شخصی به دلیل فقدان ظرفیت ،خود را نیز به هلاکت می افکند.

راغب اصفهانی در این باره می‌گوید: «مسیح گفت: مگذارید حکمت را در غیر اهل او؛ پس ظلم کرده باشید بر حکمت، و منع مکنید از اهل آن، پس ظلم کرده‌ باشید بر ایشان، همچون طبیب حاذق باش که دوا آنجا نهد که سود دهد.» «از عالمی پرسیدند کدام علم ضرر او بیشتر است؟ گفت علمی که به سفله تعلیم دهند^[۷۱]»

به عبارتی دانستن و دانش داشتن درباره هر چیز، برای هر کس روا و مفید نیست، به ویژه وقتی علم آموز ظرفیت آن را نداشته باشد. مولوی این مسئله را در جای دیگر چنین بیان می‌کند: ‌به این ترتیب مشاهده می‌شود که آدم بی ظرفیت، در صورتی که از برخی اطلاعات و دانش‌ها آگاه گردد، موجب هلاکت خود و تباهی جامعه می‌شود.

۱-۲-۳- صبر و استادپذیری :

همان طور که می‌دانیم، علم آموزی و پرورش قدرت تفکر نیازمند صبر و تحمل و سخت‌گیری‌های استاد است.

اشخاص مغرور و نازپرورده، هر چند از هوش بالایی برخوردار باشند، نمی‌تواننددر محیط آموزش دوام بیاورند، به ویژه اگر خود را بالاتر از استاد و در نتیجه بی‌نیاز از راهنمایی‌ها و مطالب درسی بدانند. بی‌تردید این اشخاص همواره با پرخاشگری و بعضاً بی‌ادبی در پی خودنمایی هستند، در حالی که شرط علم آموزی فروتنی و روحیه تحمل آرا و عقاید دیگران است. در محیط های واقعا علمی غرب ،دانشمندان کسانی را برای شاگردی واقعی می‌پذیرند و پرورش می‌دهند که واقعا شیفته علم و دانش با شند . شیفته بودن نیز با استاد پذیری رابطه مستقیم دارد : کسی که خود را علامه دهر می‌داند و همواره در این فکر است که آیا اینجا ضرر می کنم یا استفاده ،او شیفته نخواهد بود ،او عشق ندارد ، او مادی فکر می‌کند و فقط به فکر پیشرفت فردی است . یک استاد مجرب این را خوب و سریع می فهمد و چنین افرادی را نمی پذیرد .

وهممین طور تحقیق ارهانی در سال ۱۳۷۰ که تحقیقی تحت عنوان مقایسه پرخاشگری در بین کودکان دارای سرپرست و فاقد سرپرست حدود سنی ۷ ساله شهر قوچان که نتایج به دست آمده حاکی از آن است که بین پرخاشگری کودکان دارای سرپرست و فاقد سرپرست تفاوت وجود دارد .

و همین طور تحقیق اصلانی در سال ۱۳۶۸ که تحقیقی تحت عنوان مقایسه پرخاشگری در بین زنان مطلقه و زنان دارای شوهر که نتایج کل آن حاکی از آن است که پرخاشگری در بین زنان مطلقه بیشتر از زنان دارای شوهر است .

محدودیت ها

1. 1. استفاده از مطالب و منابع معتبر در رابطه با تحقیق حاضر

1. 1. عدم استفاده از مطالب اینترنتی و جدید

1. 1. محدودیت زمانی در اجرای تحقیق

1. 1. عدم همکاری آزمودنی ها جهت انجام تحقیق حاضر

1. عدم دسترسی به پرسش نامه های معتبر در جهت تکمیل پروژه

پیشنهادات

1. 1. استفاده از مطالب و منابع معتبر در رابطه با تحقیق حاضر

1. 1. دسترسی قرار دادن پرسش نامه های معتبر

1. 1. تعمیم دادن موضوع به حدود سنی متفاوت

1. 1. بالا بردن اطلاعات از طریق تحقیقات جدید و تازه

1. بالا بردن زمان ارائه تحقیق جهت ارائه بهتر

1. 1. -کاپلان ، ۱۳۸۱ ، ترجمه فیروز بخت ، ص ۷۲۷ ↑

1. 1. – قائمی ف ۱۳۷۳ ، ص ۲۹۹ ↑

1. 1. – فرقانی رئیسی ، ۱۳۸۲ ، ص ۸۶ ↑

1. 1. – شعاری نژاد ، ۱۳۷۳، ص ۴۵۲ ↑

1. 1. – ونینگ ، ۱۳۸۴ ، ص۲۴ ↑

1. 1. – کاپلان ، ۱۳۸۱ ، ترجمه فیروز بخت ، ص ۷۲۷ ↑

1. 1. – ونینگ ، ۱۳۸۴، ترجمه تهرانی دوست ، ص ۲۲ ↑

1. 1. – همان ، ۱۳۸۴، ص۲۶ ↑

1. 1. – فرقانی رئیسی ، ۱۳۸۲ ، ۱۴۶ ↑

1. 1. – عربیان ، ۱۳۸۲ ، ص ۲۳ ↑

1. 1. -کاپلان ، ۱۳۸۱ ، ترجمه فیروز بخت ، ص۷۲۸ ↑

1. 1. -Aggression ↑

1. 1. – M.N.A. Kovalsky عضو آکادمی شوروی ↑

1. 1. – ر.ش : شیخاوندی ، داور (۱۳۵۴) . پرخاشگری انسان (تهران : نشر و پخش کتاب ، چاپ اول ) ↑

1. 1. – Moyer ↑

1. 1. – Maternal ↑

1. 1. – Lorenz ↑

1. 1. – سرتونین (Serotonine ) ماده ای است در مغز که موجب انتقال پیام عصبی از یک سلول عصبی (نورون ) به دیگری می شود . ↑

1. 1. – دگر آزاری (Sadism ) عبارت از رفتار انحرافی است که فرد با آزار و شکنجه دادن طرف جنسی خود به کسب لذتنایل می شود . این انحراف جنسی ممکن است با حالات خفیف یا شدید همراه باشد . نوع خفیف آن بیشتر در اخلاق و رفتار فرد بیمار دیده می شود . چنین بیماری سعی می‌کند دیگران را از نظر روانی آزار داده یا تحقیر نماید . تنبیه های شدید و رفتار خشونت آمیز از معلمان یا والدین نسبت به شاگردان و فرزندانشان یا شوهرانی که از مضروب کردن همسر خویش چنین احساسی دارند را می توان نمونه ای از این “سادخویی ” دانست . ↑

1. 1. – Derek Milles ↑

1. 1. – J.Dollard ↑

1. 1. – Frustration – Aggression ↑

1. 1. – Social learning Theory ↑

1. 1. – Arapesh ↑

1. 1. – Mundugumors ↑

1. 1. – A . Bandura ↑

1. 1. – Prial ↑

1. 1. – J . Goodall ↑

1. 1. – Alienation ↑

1. 1. – آیا شما که صورتتان را ؛در سایه نقاب غم انگیز زندگی ؛ مخفی نموده اید ؛

      گاهی ‌به این حقیقت یأس آور ؛ اندیشه می کنید ؛ که زنده های امروزی ؛ چیزی به جز تفاله یک زنده نیستند . ↑

همچنین باید اشاره کرد که سیستم پاداش نقش زیادی در ایجاد مهارت های جدید کارکنان یک سازمان دارد. در تحقیق کارلسون و آلستروم در سال ۱۹۹۵ مشخص شد که چگونه پاداش می‌تواند باعث چند مهارته شدن کارکنان شود. یک سیستم مناسب پاداش ، با ارتقا توانایی‌های کارکنان، حقوق و مزایای آن ها را افزایش می‌دهد و باعث ایجاد انگیزه در افراد برای یادگیری مهارت های جدید می شود. یکی دیگر از جنبه‌های مهم در ایجاد تیم های چند مهارته، توجه به ارتقا مهارت های مدیران سطوح مختلف در سازمان است. مک کارتر، فاوکت^[۸۴] و مگنان^[۸۵] در سال ۲۰۰۵ بعد از بررسی ۵۱ مدیر ارشد یک زنجیره دریافتند که لازم است مدیران درک و فهم مناسبی از نقش­های مختلف سازمانی برای انجام فعالیت­های گوناگون داشته باشند؛ که این باعث انعطاف پذیر شدن هر چه بیشتر سازمان شده و سرعت تصمیم گیری­ها را ارتقا می­بخشد (خلیلی و ناظری، ۱۳۹۱: ۱۰) .

• • عدم تمرکز در مسولیت­ها: تمرکز زدایی مسئولیت ها و تخصیص آن ها به تیم کاری چند وظیفه ­ای، یکی دیگر از مشخصه­ های مهم در سازمان دهی تولید ناب است. عدم تمرکز مزایایی دارد که عبارتند از (جعفرنژاد، ۱۳۹۰: ۳۲۵و ۲۱۸):

• • عدم تمرکز موافق با تمایلات بشر است. زیرا افراد تمایل دارند امورشان را خود برعهده بگیرند و از دخالت و اعمال نظر دیگران بیزارند.

• • در کشورهایی که از حیث شرایط اقتصادی ، اجتماعی و جغرافیایی متنوع و گوناگون است عدم تمرکز روش مناسبی برای اداره امور تلقی گردیده است.

• • حسن همکاری و مساعدت و تعاون در افراد جامعه تقویت می‌شود.

• • مقامات محلی به دلیل تجربه و بصیرت ، مسائل و مشکلات محلی را بهتر درمی یابند.

• • موجب کاهش امور در مرکز گردیده و در نتیجه جریان امور کشور تسهیل و تسریع می‌شود.

• • عدم حسن ابتکار و خلاقیت فردی تقویت می‌شود.

• باعث جلوگیری از اتلاف وقت مدیران می شود.

علی رغم محاسنی که برای تمرکز اداری برشمرده شد چنانچه روش اداری فوق با دقت نظر کامل و تأمین زمینه‌های لازم برای استقرار آن در نظر گرفته نشود احتمال ایجاد مشکلات و معایب ذیل وجود خواهد داشت (جعفرنژاد، ۱۳۹۰: ۳۲۶):

• • ایجاد تشتت در نظام اجتماعی در ارتباط با ساختار قوی و ملی و شرایط حاکم بر جامعه.

• • افراد به مصالح و منافع ملی و عمومی در نتیجه توجه و پرداختن بیشتر به مسائل منطقه ای و ناحیه ای.

• • ایجاد محیطی برای ارضاء خواسته ها و انگیزه های ناهنجار افراد.

• • کاهش مسئولیت ستاد مرکزی در قبال عموم.

• یکپارچگی وظایف: یکپارچگی سازی وظایف متفاوت در قالب تیم ها ‌به این معنی است که وظایفی که در گذشته به وسیله دپارتمآن های غیر مستفیم انجام می­شدند، اکنون در حوزه وظایف تیم ها قرار می­ گیرند و در نتیجه محتوای وظایف تیم ها افزایش می‌یابد (جعفرنژاد، ۱۳۹۰: ۲۱۹) . در خلال دهه گذشته یکی از موضوعات اصلی در ادبیات مدیریت تولید، نقش یکپارچگی به عنوان یک عامل مهم در رسیدن به موفقیت می‌باشد. انواع یکپارچگی عبارتند از (ناظمی و خریدار، ۱۳۹۱: ۲۶):

یکپارچگی داخلی به مجموعه ­ای از فعالیت­های تولیدی سازگار با یکدیگر اشاره دارد که در ارتباط متقابل اهداف تولیدی را حمایت می‌کنند. یکپارچگی داخلی به عنوان فرآیندی از تعامل بین بخشی و تشریک مساعی بین بخشی تعریف شده است که موجب می شود تا بخش ها در یک سازمان منسجم با هم کار کنند. یکپارچگی خارجی تطبیق اهداف و سیاست­های تولیدی با نیازهای بازار و نیازهای رقابتی شرکت با توجه به محدودیت­های محیطی ‌می‌باشد. یکپارچگی خارجی بین شرکت و شرکای خارجی آن اتفاق می ­افتد، که این اهمیت هماهنگی خریدار / فروشنده را برای ایجاد مطلوبیت مشخص می­ نماید (Kristal, 2010: 19).

• سامانه های اطلاعاتی عمودی: اطلاعات در توانمند سازی تیم های چند وظیفه ای در جهت نیل به اهداف سازمانی بسیار مهم هستند. در حقیقت آن چه که بهبود عملکرد شرکت ها را مشکل نموده، انتخاب موثرترین و بهترین استراتژی، با توجه به ویژگی های سازمان است (جعفرنژاد، ۱۳۹۰: ۲۱۹).

اطلاعات دارای طول عمر مشخص است و به عبارت واضح‌تر، زمان‌دار است. اطلاعات همواره اضافه، تلفیق یا دستکاری می‌شود و در نهایت بعد از استفاده و کاربرد، ذخیره و یا نابود می‌شود. این روند، فرایند تولید تا مرحله ذخیره و یا حذف اطلاعات در نظامی به نام نظام اطلاعات مدیریت^[۸۶] (MIS) قرار گرفته و در راستای اجرای وظایف و نیل به اهداف سازمان انجام می‌پذیرد (کمالیان و همکاران، ۱۳۹۲: ۲۴) .

اداره امور سازمآن ها به شکل مطلوب، مستلزم بررسی و پردازش انبوهی از اطلاعات گوناگون است که گاهی با هم در تضاد و تفاوتند و با آهنگی متناسب با شرایط و وضعیت سازمان رشد و تغییر می‌کنند و در مواردی تحلیل آن ها را مشکل می‌کند و این امر سرعت حرکت مدیریت را به سمت اثربخشی تصمیم، هدایت می‌کند. مدیران در تمامی سطوح و در تمام رده‌های عملکردی بایستی ‌در مورد خط‌مشی‌ها، تاکتیک‌ها و عملیات شرکت تصمیم‌گیری نموده و با افرادی که به آن ها گزارش می‌دهند و همچنین دیگر مدیران (خارج یا داخل سازمان) ارتباط برقرار کنند. در تمامی ارتباطات، اطلاعات مبادله می‌شود. این اطلاعات نیازمند مدیریت هدفدار و صحیح است. واضح است که ساز و کارهای قدیمی اطلاعات مدیریت، پاسخگوی شرایط پیچیده حاضر نیستند و نمی‌توان در مواجهه با مسائل عمده و حیاتی سازمان صرفا به ذهنیات یا گزارش‌های خام تکیه کرد. دریافت اطلاعات صحیح و پردازش و تحلیل آن ها توسط مدیر، وی را به درجه‌ای از شناخت می‌رساند که بر اساس آن، گزینه‌های مؤثر در حل مسائل را تشخیص داده و مناسب‌ترین آن ها را انتخاب می‌کند؛ بدیهی است سرعت عمل مدیر درتصمیم‌گیری و درستی آن به کم و کیف اطلاعات بستگی خواهد داشت. اگر سازمانی بتواند ساختار خود را بر اساس اطلاعات مورد نیاز طراحی کند، قابلیت افزون­تری خواهد یافت، چرا که اگر ساختار ارتباطی برپایه اطلاعات، از پایین به بالا بنا گردد، مدیریت ارشد از آن­چه که در کل سازمانش می‌گذرد مطلع می‌شود. از طرف دیگر، دریافت اطلاعات دسته‌بندی شده باعث کاهش عدم اعتماد و موجب تسهیل در روند تصمیم‌گیری مدیر خواهد شد. علم مدیریت، تصمیمی را درست می‌شناسد که ۹۰ درصد آن را اطلاعات و ۱۰ درصد آن را قضاوت شخصی تصمیم‌گیرنده تشکل می‌دهد (کمالیان و همکاران، ۱۳۹۲: ۲۶-۲۸) .

۲-۳-۶) مکانیزم های اجرای تولید ناب

برای اجرای تولید ناب باید مکانیزم مناسبی طراحی گردد. در این طراحی توجه به نکات زیر ضروری است (امیرخانی و فقیه، ۱۳۹۱: ۱۹و ۲۴):

• • ترسیم جریان ارزش^[۸۷]

• • محل کار دیداری^[۸۸]: کنترل دیداری همه ابزارها، قطعات، فعالیت های تولیدی و شاخص های مورد نظر به طوری که هر کسی را شامل شود، می توان به درک وضعیت سیستم به عنوان یک کل کمک کند.

• • تعویض سریع^[۸۹] / کاهش زمان راه اندازی^[۹۰]

• • تولید سلولی^[۹۱]: هدف ایجاد جریان یک­تکه ارتباطات و مرتب کردن فیزیکی مراحل فرایند دستی و ماشینی است به صورتی که مؤثر ترین ترکیب را داشته باشد. هم­چنین به حد اکثر رساندن ارزش افزوده با حد اقل تلفات، هدف دیگری است که برای این منظور در نظر گرفته می شود.

• • سیستم­های کششی^[۹۲]