۱۵- فروحی ، حمید ، حقوق تجارت، شرکت‌های سرمایه ای شخصی، مختلط،تهران انتشارات روز بهان، سال ۱۳۷۲

۱۶- کاتبی، حسینقلی، حقوق تجارت چاپ دهم، تهران انتشارات گنج دانش، سال ۱۳۸۲

۱۷- کاتوزیان ،ناصر ، اموال و مالکیت، تهران نشر میزان، چاپ هشتم ،سال ۱۳۸۳

۱۸- کاتوزیان ،ناصر ، حقوق مدنی در نظم کنونی، تهران انتشارات میزان، چاپ ۲۸ سال ۱۳۹۰

۱۹- کلایو ام. اشمیتوف، ترجمه بهروز اخلاقی و همکاران، حقوق تجارت بین الملل، تهران انتشارات سمت، چا پ دوم سال ۱۳۹۰

۲۰- ستوده تهرانی، حسن، حقوق تجارت، تهران انتشارات دادگستر سال ۱۳۸۰، چاپ چهارم

۲۱- شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات، تهران انتشارات مجد، چاپ پنجم، سال ۱۳۸۵

۲۲- شهری ، غلامرضا ، حقوق ثبت اسناد و املاک ، تهران انتشارات جهاد دانشگاهی، زمستان ۱۳۸۵

۲۳- صفی نیا، سید نور الدین، در آمدی برقانون شرکت‌های تجاری در ایران، تهران انتشارات دانشگاه تهران ، چاپ دوم، سال ۱۳۸۱

۲۴- عیسائی تفرشی ، محمد، مباحث تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری، تهران انتشارات اثار علمی دانشگاه تربیت مدرس، چاپ اول، جلد دوم، سال ۱۳۸۶

۲۵- عیسائی تفرشی ، محمد ، بیگی حبیب آبادی ،احمد، مقاله تعریف و ماهیت حقوقی ادغام شرکت‌های سهامی ، نشریه علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، پاییز ۱۳۸۰

۲۶- میر حسینی، سید حسن، شرح آرای شورای عالی ثبت، تهران انتشارات میزان، چاپ اول، سال ۱۳۸۹

۲۷- مجموعه تنقیح شده قوانین و مقررات حقوقی، معاونت حقوقی و توسه قضایی قوه قضاییه، تهران ناشر روزنامه رسمی

۲۸- قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی

۲۹- قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی مصوب ۱۳۸۳

۳۰- قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی مصوب ۱۳۸۹

۳۱- قانون مدنی اصلاحی مصوب ۱۳۷۰ و قانون مسئولیت مدنی

۳۲- قانون و آیین نامه قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران

۳۳- مجموعه کامل قانون و مقررات مالیاتی، تهران انتشارات جنگل، سال ۱۳۹۱

۳۴- لایحه پیشنهادی قانون تجارت مصوب ۱۳۸۴

۳۵- لایحه پیشنهادی قانون تجارت مصوب ۱۳۹۱

۳۶- قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران

۳۷- قانون و آیین نامه قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران

۳۸- مجموعه قوانین و مقررات اجرایی اصل ۴۴ قانون اساسی، چاپ وزارت امور اقتصاد و دارایی

۳۹- مجموعه کامل قانون و مقررات مالیاتی، تهران انتشارات جنگل، سال ۱۳۹۱

Abstracter

Despite being complicated of consolidating commercial corporations, unfortunately, consolidation and its legal topics have not been expressed in law of Iran. As reason of consolidation of commercial corporations can be decrease of expenses and commercial risk and decrease of efficiency and or concentration of management in investment market and it will have many effects in financial and economical market, therefore, it is necessary to know legal subjects of merger. Although, all debts and commitments and assets of consolidating companies are transferred to new company in commercial law but how to transfer commitments and or assets should be interpreted by framework of general rules and general principles. It is very important to determine time of this change and transfer of debts and commitments. In this direction, authorities of Department for Registration of companies perform some special actions for this case.

Key words: consolidation, commercial corporations, transfer, commitments substitution, investment detention, 44^th basis.

1. 1. – ستوده تهرانی حسن، حقوق تجارت جلد دوم ، انتشارات دادگستر ، چاپ چهارم ، سال ۱۳۸۰ ، صفحه ۲۴۶ ↑

1. 1. – همان، ص ۲۴۶ ↑

1. 1. – صفایی اشخاص و محجورین ، ↑

1. 1. – صقری محمد، حقوق بازرگانی ، شرکت ها ، انتشارات سهامی انتشار ، سال ۱۳۹۰ صفحه۲۵ ↑

1. 1. – حسین خزایی ، حقوق تجارت بین الملل ، جلد ششم ، مشارکت تجارتی ، انتشارات جنگل ، چاپ دوم ، سال ۱۳۹۲ صفحه ۳۲ ↑

1. 1. – موضوع ماده ی ۱۹ تصویب نامه ی شماره ی۱۸۱۴۵۹/ت۴۳۱۷۸ که مورخ ۴/۹/۱۳۸۸ کمیسیون موضوع اصل ۱۳۸ قانون اساسی ↑

1. 1. – قانون اساسی اجرای اصل ۴۴ ماده ۵ ↑

1. 1. – قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران آیین نامه مواد۱۲ الی ۱۵ ↑

1. 1. – قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران ایین نامه ماده ی ۱۴ ↑

1. 1. – قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۲ ایین نامه اصلاحی ماده ۸ ↑

1. 1. – قانون بخش تعاون جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۲ ایین نامه اصلاحی ماده ۹ ↑

1. 1. – صقری محمد، حقوق بازرگانی ، شرکت ها ، انتشارات سهامی انتشار ، سال ۱۳۹۰ صفحه ۱۹۶ ↑

1. 1. – ستوده تهرانی حسن ، حقوق تجارت جلد دوم ، انتشارات دادگستر ، چاپ چهارم ، سال ۱۳۸۰ ، صفحه ۲۴۶ ↑

1. 1. – قانون اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی ماده ۴۸ ↑

1. 1. – قانون برنامه پنجم توسعه ، انتشارات جنگل چاپ اول سال ۱۳۹۱ ماده ۱۰۷ ↑

1. 1. – کلایو ام . اشمیتوف ، ترجمه بهروز اخلاقی و همکاران ، حقوق تجارت بین الملل ، انتشارات سمت چاپ دوم سال ۱۳۹۰ صفحه ۵۲۴ ↑

1. 1. – کلایو ام . اشمیتوف ، ترجمه بهروز اخلاقی ، همان منبع ، ص ۵۲۰ ↑

1. 1. – اداره نظارت بر ثبت شرکت ها ، اداره کل ثبت شرکت ها و مؤسسات غیر تجاری کشور ↑

1. 1. – کلایو ام . اشمیتوف ، ترجمه بهروز اخلاقی ، همان منبع ، ص ۵۰۷و ۵۰۸ ↑

1. 1. – قانون اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی ، سازمان خصوصی سازی ، وزارت امور اقتصاد و دارایی ماده ۱۸ ↑

1. 1. – کلایو ام . اشمیتوف ، ترجمه بهروز اخلاقی ، همان منبع ، ص ۵۰۹ ↑

1. 1. – صقری محمد، حقوق بازرگانی ، شرکت ها ، انتشارات سهامی انتشار ، سال ۱۳۹۰ صفحه ۱۹۳ ↑

1. 1. – خزایی حسین، حقوق تجارت ، تهران ، انتشارات قانون جلد اول ، سال ۱۳۸۵ ، ص ۲۰۶ ↑

1. 1. – صقری محمد ، همان منبع ، صفحه ۱۹۴ ↑

1. 1. – عیسائی تفرشی محمد ، مباحث تحلیلی از حقوق شرکت های تجاری ، تهران ، انتشارات اثار علمی دانشگاه تربیت مدرس ، چاپ اول ، جلد دوم ، ص ۹۱ ↑

1. 1. – صقری محمد ، همان ، صفحه ۱۹۴ ↑

1. 1. – قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه اقتصادی ماده ۴۰ ↑

1. 1. – قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه اقتصادی بند الف ماده ۴۰ ↑

1. 1. – ستوده تهرانی حسن، حقوق تجارت جلد دوم ، انتشارات دادگستر ، چاپ چهارم ، سال ۱۳۸۰ ، صفحه ۲۴۶ ↑

1. 1. – خزایی حسین، حقوق تجارت بین الملل ، انتشارات جنگل ، چاپ دوم سال ۱۳۹۰ صفحه۵۷٫ ↑

1. 1. – ستوده تهرانی حسن همان صفحه ۲۴۶ ↑

1. 1. – ستوده تهرانی حسن همان، صفحه ۲۴۶ ↑

پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی۵۴۴۵

مرکز رشد واحدهای فناوری پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی۲۵۸۳/۲۰مرکز رشد واحد های فناوری دانشگاه تبریز۲۲۳۳/۱۸مرکز رشد واحدهای فناوری دانشگاه علوم پزشکی تبریز۱۹۸۳/۱۵مجموع۱۲۰۱۰۰

منبع: یافته های تحقیق

۳-۴- روش نمونه گیری

به دلیل کوچک بودن حجم جامعه آماری از روش تمام شماری برای تعیین نمونه آماری استفاده شده است. برای این منظور، پرسشنامه به تمامی شرکت های دانش بنیان واقع در پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی به صورت حضوری یا از طریق فکس توزیع شده است. از شرکت ها خواسته شده پرسشنامه را مدیرعامل یا یکی از مدیران مالی، بازرگانی یا بازاریابی شرکت ها پاسخ دهند. پس از جمع‌ آوری پرسشنامه، بعلت همکاری نکردن ۹ شرکت، در نهایت نمونه آماری تحقیق ۱۱۱ شرکت در نظر گرفته شده است.

۳-۵- روش گردآوری داده ها

روش گردآوری اطلاعات در این تحقیق به دو صورت می‌دانی و کتابخانه‌ای می‌باشد. اطلاعات مربوط به ادبیات موضوعی، مبانی نظری و پیشینه تحقیق از منابع کتابخانه‌ای و از طریق مطالعه کتاب ها، مقالات، پایان‌نامه‌ها، بانک های اطلاعاتی و سایت های مختلف اینترنتی جمع‌ آوری گردیده و برای جمع‌ آوری داده ها به منظور تجزیه و تحلیل فرضیه‌ها از روش می‌دانی و با بهره گرفتن از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است.

۳-۶- ابزار اندازه گیری (پرسشنامه)

پرسشنامه تحقیق حاضر از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول مربوط به توصیف مشخصات جمعیت شناختی پاسخ دهندگان (جنسیت، نوع استخدام، میزان تحصیلات، سابقه خدمت) و بخش دوم مربوط به پرسش های تخصصی که بر اساس فرضیه های تحقیق طراحی شده است. جدول (۳-۲) تعداد سوالات مربوط به هر یک از متغیرها و شماره مربوط به آن ها را نشان می‌دهد.

جدول (۳-۲): سولات مربوط به هر یک از متغیرها به تفکیک ابعاد

ابعاد سئوالات

شماره سئوالات

تعداد سئوال

سطح تکنولوژی

۱-۳

۳

سرمایه انسانی کارآفرینان

۴-۶

۳

سرمایه انسانی جامعه

۷-۸

۲

رقابت بالقوه

۹-۱۰

۲

عملکرد اقتصادی

۱۱-۱۲

۲

نوآوری

۱۳-۱۴

۲

بین‌المللی شدن

۱۵-۱۷

۳

انتظار رشد تجارت

۱۸-۱۹

۲

مجموع سوالات

۱۹

منبع: یافته های تحقیق

بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت^[۹۰] از پاسخ دهندگان خواسته شده است نظر خود را در رابطه با هر سوال مطابق امتیازات درج شده اعلام کنند. پس از جمع‌ آوری پاسخنامه ها و به دست آوردن اطلاعات لازم تجزیه و تحلیل آن ها بر اساس روش های آماری انجام شده است.

۳-۶-۱- شیوه نمره گذاری و تفسیر سوالات

شیوه نمره گذاری برای سوالات ۵ گزینه ای لیکرت که از کاملا مخالفم تا کاملا موافقم تنظیم شده ‌به این صورت است که برای گزینه کاملا مخالفم امتیاز ۱، برای گزینه مخالفم امتیاز ۲، برای گزینه نظری ندارم امتیاز ۳، برای گزینه موافقم امتیاز ۴ و برای گزینه کاملا موافقم امتیاز ۵ داده شده است.

۳-۶-۲- روایی^[۹۱] (اعتبار) پرسشنامه

مقصود از روایی این است که آیا ابزار اندازه گیری می‌تواند خصیصه و ویژگی که ابزار برای آن طراحی شده است را اندازه گیری کند یا خیر. موضوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری های نامناسب و ناکافی می‌تواند هر تحقیق علمی را بی ارزش و ناروا سازد (خاکی ،۱۳۹۰: ۲۴۴). در این تحقیق از روش اعتبار محتوا برای مشخص کردن روایی پرسشنامه استفاده شده است. بدین منظور، پس از تأیید اساتید راهنما و مشاور، پرسشنامه میان ۱۰ نفر از خبرگان تحقیق، توزیع شده و پس از لحاظ کردن نکات مورد نظر، نسخه نهایی پرسشنامه تهیه شده است.

۳-۶-۳- پایایی^[۹۲] (اعتماد) پرسشنامه

پایایی با این امر سر و کار دارد که ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان تا چه اندازه نتایج یکسانی به دست
می‌دهد. به عبارت دیگر، همبستگی میان یک مجموعه از نمرات و مجموعه دیگری از نمرات در یک آزمون معادل که به صورت مستقل بر یک گروه آزمودنی به دست آمده است، چقدر است. به بیان دیگر اگر ابزار اندازه گیری را در یک فاصله زمانی کوتاه چندین بار به یک گروه واحدی از افراد بدهیم نتایج حاصل نزدیک به هم باشد. برای اندازه گیری پایایی از شاخصی به نام ضریب پایایی استفاده می­ شود. دامنه ضریب پایایی از صفر تا ۱+ است. ضریب پایایی صفر معرف عدم پایایی و ضریب پایایی یک معرف پایایی کامل است (هیر^[۹۳] و همکاران، ۲۰۱۲: ۱۱۲).

در این تحقیق، به منظور سنجش پایایی پرسشنامه از آلفای کرونباخ^[۹۴] استفاده شده است. نتایج پایایی پرسشنامه تحقیق حاضر در جدول (۳-۳) ارائه گردیده ‌است.‏

جدول(۳-۳): نتایج پایایی پرسشنامه

متغیر

تعداد سوالات

آلفای کرونباخ

سطح تکنولوژی

۳

۷۳۱/۰

سرمایه انسانی کارآفرینان

۳

۷۱۵/۰

سرمایه انسانی جامعه

۲

۷۸۴/۰

رقابت بالقوه

۲

۷۳۳/۰

عملکرد اقتصادی

۲

۷۲۸/۰

نوآوری

۲

۷۰۳/۰

بین‌المللی شدن

۳

۷۰۳/۰

انتظار رشد تجارت

۲

۷۹۷/۰

پایایی کل پرسشنامه

۱۹

۹۰۱/۰

منبع: یافته های تحقیق

با توجه ‏‌به این که میزان همبستگی درونی بین گویه های تحقیق بیشتر از ۷/۰ می‌باشد ‌بنابرین‏، پایایی پرسشنامه مورد تأیید قرار ‏می‌گیرد^[۹۵].

۳-۷- روش تجزیه و تحلیل داده ها

در تجزیه و تحلیل داده ها، داده های پرسشنامه در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد بررسی قرار گرفته ‌است. بخش آمار توصیفی شامل توصیف مشخصات جمعیت شناختی پاسخ دهندگان و بخش آمار استنباطی شامل آزمون فروض تحقیق و بررسی رابطه بین نوآوری، بین‌المللی شدن فعالیت کارآفرینان و انتظارات رشد تجارت شرکت های دانش بنیان واقع در پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی با بهره گرفتن از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری^[۹۶] می‌باشد.

دلایل عمده استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری عبارتند از:

• • روش های آماری مقدماتی تنها تعداد محدودی از متغیرها را به طور همزمان به حساب می آورد که با نظریه های پیشرفته و پیچیده تر نیز سر و کار ندارند. به کارگیری تعداد کمی از متغیرها، برای فهم پدیده‌های پیچیده موجب محدودیت می شود. در مقابل، مدل سازی معادلات ساختاری به محقق اجازه می‌دهد تا پدیده‌های پیچیده را به لحاظ آماری به صورت مدل در آورده و آزمون کند.

• • در روش های آماری کلاسیک، خطای اندازه گیری و تحلیل آماری داده ها به طور جداگانه انجام می شود. در حالی که، مدل سازی معادلات ساختاری، خطای اندازه گیری را نیز به حساب می آورد.

• برنامه های نرم افزاری مدل سازی معادلات ساختاری با سهولت هر چه بیشتری قابل استفاده است (یعقوب زاده، ۱۳۹۰: ۶۹).

برای دستیابی به اهداف تحقیق از نرم افزار SPSS و Smart PLS3 بهره گرفته شده است.

آزمون نرمال بودن داده ها

گفتاردوم:حمایت کیفری تشدیدی

اگرساده ترین گونه حمایت کیفری جرم انگاری همراه با پیش‌بینی یک ضمانت اجرای کیفری مناسب باشد،مصلحت های سیاسی جنایی گاهی ایجاب می کند که باتشدید ضمانت اجرا ها ‌به این حمایت کیفری جامعه عمل پوشانده شود.بدین سان آسیب پذیری برخی افراد همچون سالمندان به دلیل ضعف های مختلف آنان که آماج های مطلوبی برای بزهکاران حساب می‌شوند ایجاب می‌کند که ازاین افراد حمایت کیفری ‌از رهگذر تشدید ضمانت اجرای کیفری بعمل آید که متأسفانه درقوانین جزایی داخل جزء موارد نادر ‌از سالمندان حمایت کیفری تشدیدی بعمل نیامده است(درقسمت حمایت کیفری از سالمندان به تشریح آن حمایت ها خواهیم پرداخت).

گفتارسوم:حمایت کیفری ویژه یا افتراقی

سومین جنبه حمایت کیفری به جرم ‌انگاری‌های ویژه برپایه وضعیت آسیب شناسانه بزه دیده ناظر است،به دیگر سخن قانون‌گذار در راستای اقدامات حمایتی دربحث از ‌گروه‌های آسیب پذیر برای اینکه بتواند تأثیر مناسب خود رابه جای بگذارد باید دست به جرم انگاری ویژه با توجه به وضعیت ‌گروه‌های آسیب پذیر بزند.

یعنی نسبت به جرم انگاری های برخی رفتارهای خاص اقدام کند.جرایمی که فقط به لحاظ خصوصیات ویژه بزه دیدگان آسیب پذیر مانند سالمندان ایجاد شده وبا جرم انگاری عام درقلمرو حقوق کیفری متفاوت است.

قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ وضعیتهایی مانند پیری (سالمندی)،بیماری،ناتوانی یاکودکی بزه دیده موجبی برای قتل وقطع ‌یا جرم عضوعمدی مستوجب قصاص نفس وعضو دانسته شده به گونه ای که حکم افتراقی و ویژه ای دربندهای ج مواد۲۰۶و۲۷۱ این قانون برای آنان پیش‌بینی شده است که ازاین جهت مترقی است (درقسمت حمایت کیفری ‌از سالمندان آن حمایت ها ‌را موردبررسی قرار می‌دهیم.)لذا این نوع حمایت که برپایه وضعیت آسیب شناسانه بزه دیده استوار است درعصرما به لحاظ توجه حقوق بشر به جرایم علیه کرامت ‌و حیثیت انسانی،ودرجرایم علیه اشخاص آسیب پذیر (سالمندان)نمود بیشتری دارد،اهمیت مضاعف پیدا ‌کرده‌است.

گفتارچهارم:حمایت کیفری دنباله دار

اگر سازوکاری به نام جرم انگاری راهمراه باپیش بینی یک ضمانت اجراهای دیگری ازنوع غیرکیفری مانند ضمانت اجراهای مدنی،انضباطی،اداری ونظایرآن به حمایت از بزه دیده بپردازداز ‌آنجا که اصولأ ضمانت اجراهای یادشده درپی جرم انگاری همراه بایک ضمانت اجرای معمولأ کیفری می‌آید،می توان آن را حمایت کیفری دنباله دار نامید که خوشبختانه این گونه حمایت‌های کیفری درقوانین داخلی ایران بدون پیشینه نیست ‌و در قانون اقدامات تأمینی ۱۳۳۹ پیش‌بینی شده است.^[۳۴]

ماده ۱۴ قانون مرقوم مقرر می‌دارد؛درمواردی چون «تهدید به ارتکاب یک جرم» دادگاه می‌تواند به درخواست شخص تهدید شده (بزه دیده) ازتهدید کننده بخواهد (مرتکب) که به بازپس گیری تهدید خود تعهد کند و وجه ضمانت مناسب برای آن بدهد وچنانچه از این تعهد خودداری کند،دادگاه می‌تواند حکم بازداشت وی راصادر کند.که این ماده می‌تواند مشمول تمام افراد بزه دیده علی الخصوص سالمندان شود.

مبحث دوم:حمایت مالی

همان گونه که درقسمت مربوط به جنبه‌های گوناگون سالمند آزاری مطرح گردید یکی ازآزارهایی که علیه سالمندان رخ می‌دهد سوءاستفاده مالی می‌باشد به همین جهت وبه تبع سوء استفاده مالی که علیه سالمندان واقع می شود حمایت های مالی در راستای کاهش بزه دیدگی آنان ضروری به نظر می‌رسد درذیل این نوع حمایت رامورد بررسی قرارمی دهیم؛

ازدیگرگونه های حمایت از بزه دیدگان«حمایت‌های مالی» می‌باشد که به دلیل ویژه گی های خاصی که دارد آن را ساده ترین ‌و برجسته ترین گونه حمایتی می توان دانست زیرا دربیشترجرایم بویژه جرایم علیه اموال وهمچنین جرایم علیه تمامیت جسمانی،تنهاحمایت مالی که بیانگر جبران خسارت مادی است،برای بزه دیده به طورخاص وبرای جامعه وعدالت کیفری به صورت عام ‌و ملموس است.

حمایت مالی ازطریق برگرداندان مال ‌در جرایم علیه اموال،پرداخت غرامت ویاهزینه های متحمل شده توسط بزه دیده در جریان ارتکاب جرم درعد الت کیفری ایران،صرفنظر ‌از بحث مربوط به مجازات یاخسارت بودن دیه- پرداخت دیه توسط مجرم،اصلی ترین حمایت مالی ازبزه دیده علی الخصوص سالمندان بزه دیده می‌باشد درقوانینداخلیکشورماجبرانپذیریمالیخسارتهایمادیپذیرفتهشدهاست (ماده ۹ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ وماده ۹قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۷۸) ولی ازخسارتهای معنوی- که آن را می توان جزء آسیب های عاطفی دانست- نامی برده نشده است.بدین سان می توان اذعان داشت که نظام عدالت کیفری ایران همسو با اصول ومعیارهای پذیرفته شده ‌در زمینه حمایت‌های مالی،جبران خسارت مادی ‌را مبنای حمایت مالی بزه دیدگان نهاده است.به همین علت نه تنها جبران آسیب های بدنی وروانی ‌از رهگذر پرداخت دیه امکان پذیر است(کتاب چهارم قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰) بلکه نمونه های بسیار دیگری ازحمایتهای مالی را می توان یافت که درچهارچوب جبران خسارت مادی پذیرفته شده اند برای نمونه ماده ۵۹۶ قانون مجازات اسلامی جبران خسارت مادی رادرجرم سوء استفاده ازافراد غیررشید ضروری می‌داند.

به طور خلاصه باید اذعان نمود که حمایت مالی درقوانین ایران نیز پراکنده بوده وهیچ راهکاری جهت حمایت افتراقی از سالمندان بزه دیده که جزء بزه دیده گان خاص یا آسیب پذیر محسوب می‌شوند وجود ندارد.

مبحث سوم: حمایت پزشکی

درمان پزشکی مهمترین وضروری ترین گونه حمایتی از بزه دیده گانی است که در پی رویداد جنایی ممکن است به آسیب بدنی یاروانی دچارگردند.حمایت پزشکی ممکن است در درمان‌های اورژانسی اهمیت پیدا کند.در این صورت دریافت گواهی پزشکی برای پی گیری های قضایی بعدی بسیار اهمیت دارد.چراکه درصورت هر گونه کوتاه درانجام این درمانها ازسوی پزشک یامرکز درمانی مربوط ممکن است پیامدهای بزه دیدگی وآسیب ها گسترش یابد وخطرهای جدی تری رابرای بزه دیده به همراه بیاورد.^[۳۵]

به ‌عنوان مثال:چنانچه مرکز اورژانس یک بیمارستان یا یک پزشک درعکس برداری از سر یک بزه دیدۀ تصادف سادۀ رانندگی کوتاه کندیاخود بزه دیده به دلیل ترس یاهیجان های پس ازجرم ازانجام این درمانها سرباز زند،یک ضربه سر به ظاهر ساده ممکن است به خونریزی مغزی ومرگ بزه دیده علی الخصوص بزه دیدگان سالمند بینجامد.علاوه براین حمایت پزشکی ممکن است به شکل درمان‌های عادی یا درمان پزشکی عمومی باشد.این درمانها به ویژه درخشونتهای خانگی ‌و در مواردی همچون سالمندآزاری بسیار اهمیت دارد.

نهایتأ حمایت پزشکی درچارچوب درمان فوری یا درمان عادی نه تنها آسیب های بدنی برآمده ازجرم بلکه آسیب های روانی برخاسته ازجرم رانیزپوشش می‌دهد وهمچنین حمایت پزشکی را می توان در سطح سیاست جنایی قانون گذارانه (برای نمونه درچارچوب قانون آیین دادرسی جنایی) ونیزسیاست جنایی مشارکتی (برای نمونه،ازگذر سازمان‌های غیر دولتی)تصورکرد.^[۳۶]

با توجه به مطالب فوق باید اذعان نمودکه درکمال تأسف درنظام کیفری ایران چارچوب مشخص ومنسجمی جهت حمایت پزشکی ازسالمندآزاری به چشم نمی خورد.ودراین میان قانون آیین دادرسی کیفری سال ۸۷ قانون مذکور باتأکید برآسیب های بدنی وروانی دعوت ازپزشکی قانونی معتمد یا پزشک دیگر رابه دوش قاضی نهاده است.

مبحث چهارم:حمایت عاطفی وحیثیتی

بر طبق رویکرد اصل موضوعی، مجموعه ­ای از خواص به شکل قضایا بیان می­ شود. سپس این قضایا به منظور یافتن فرمول مناسب برای مقایسه به کار می­روند. از طرف دیگر نظریات اقتصادی نشان داده است که یکسری روابط تابعی میان متغیرهای مختلف اقتصادی وجود دارد. ‌بنابرین‏ شاخص ­ها می­باید درقالب چنان چارچوب هایی محاسبه و در نظر گرفته شوند. این ایده منجر به رویکرد تابعی در طراحی شاخص ­ها گردید. رویکرد تابعی وجود روابط درونی را برای تعریف شاخص­ های مختلف به منظور محاسبه تغییرات در ستاده ­ها و بهره ­وری مدنظر قرار می­دهد. دی ورث از بنیان­گذاران رویکرد تابعی ‌می‌باشد، وی ضمن تبیین خواص نظری اقتصادی بسیاری از شاخص­ های رایج، ایده شاخص­ های دقیق^[۲۰] و عالی^[۲۱] را برای توصیف خواص نظری انواع شاخص ­ها معرفی نمود.

اما در رویکرد تصادفی ‌به این سوال پاسخ داده می­ شود که عدد شاخص به دست آمده تا چه حدی معنی­دار ‌می‌باشد و یا به عبارت بهتر، درجه اعتبار آن چقدر است. ازآنجا که این رویکرد ‌بیشتر در مورد جامعه­های آماری بسیار بزرگ که همواره مشمول خطاهای نمونه گیری می­باشند، به کار می­رود، در واقع نوعی نگرش آماری به شاخص ­ها محسوب می­ شود که در برگیرنده تحلیل­های ریاضی آماری بسیار پیچیده­ای است [۲].

• • 1. مفهوم شاخص

واژه شاخص^[۲۲] به معنای وسیله تشخیص است و عدد شاخص عددی است که به وسیله آن تغییرات ایجاد شده در یک پدیده را در فاصله دو زمان مختلف(یا دو مکان مختلف) بررسی می­کنیم. ‌بنابرین‏ ‌می‌توان گفت، شاخص عددی است برای اندازه ­گیری و سنجش تغییرات عوامل مختلف در فواصل زمانی یا مکانی. همچنین شاخص را ‌می‌توان نماگری دانست که بیانگر روند عمومی پارمتر مورد نظر در میان گروهی از متغیرهای مورد بررسی است که تغییرات آن در مقایسه با یک سال پایه ( تاریخ مبدأ) در نظر گرفته می­ شود. معیار مقایسه تغییر مقدار عدد شاخص در هر زمان نسبت به سال پایه، عدد مبنا است. عدد مبنا به طور معمول ۱۰۰ در نظر گرفته می­ شود. در این صورت از تقسیم میزان شاخص در هر زمان بر عدد مذبور ‌می‌توان رشد پارامتر مورد نظر را در میان گروه متغیرهای مورد بررسی به دست آورد. البته باید توجه داشت که ارزش عددی شاخص، بار اطلاعاتی چندانی ندارد بلکه روند تغییر شاخص در یک دوره زمانی مشخص، می ­تواند بیانگر عملکرد آن در دوره مذکور باشد.

در واقع شاخص، مفهومی انتزاعی است که معمولا برای اندازه ­گیری تغییر در یک مجموعه متغیرهای مرتبط در طول زمان یا برای مقایسه سطوح کلی(عمومی) این متغیرها در بین کشورها یا نواحی مختلف به کار می­رود. در اکثر رشته­ های علوم، شاخص ­ها مورد استفاده واقع می­شوند، اما در علم اقتصاد جایگاه و اهمیت خاصی دارا هستند. شاخص ­ها ابزار سودمندی در اقتصاد می­باشند، زیرا حرکات یا تغییرات متغیر مورد نظر را به ساده­ترین و راحت­ترین شیوه ممکن بیان ‌می‌کنند. به ‌عنوان مثال، شاخص قیمت مصرف ­کننده ^[۲۳]، که تغییرات قیمت مجموعه ­ای از کالاها و خدمات مصرف را نمایش می­دهد، یکی از پر کاربردترین شاخص­ های اقتصادی در هر کشور محسوب می­ شود. از دیگر شاخص­ های مهم، ‌می‌توان به شاخص­ های مالی (همانند شاخص داوجونز و نیکی) در بازار سهام اشاره نمود.

به بیان دیگر شاخص بازار سهام یک معیار مفید و خلاصه شده­ای از انتظارات جاری ‌در مورد آینده سهام ‌می‌باشد که به ‌عنوان میزان الحراره حساسی، آثار پدیده ­های سیاسی، اقتصادی و غیره را منعکس ساخته و تغییرات ساختاری و بلند مدت در اقتصاد را منعکس می­ نماید. ‌بنابرین‏ اگر شاخص­ های بازار سهام به درستی طراحی شوند، درآن صورت ‌می‌توان از آن ها به ‌عنوان معرف و نماگر پیشرو عملکرد اقتصادی کشور نام برد. امروزه اندازه و روند شاخص­ های قیمت سهام یکی از مهم­ترین عوامل تاثیر­گذار بر تصمیمات سرمایه ­گذاران در بازارهای مالی محسوب می­ شود. با توجه به اینکه سرمایه ­گذاران با علائق و سلایق خاصی اقدام به سرمایه ­گذاری در بورس­های اوراق بهادار می­ نماید، لذا در اکثر بورس­های پیشرفته علاوه بر شاخص­ های کل، شاخص­ های معینی جهت نمایش رفتار بخش خاصی از بازار طراحی و محاسبه می­گردند. در سطح بازارهای مالی محاسبه شاخص موارد استفاده و کاربرد زیادی دارند و در واقع شاخص ­ها، بیان کننده بازده کل بازار یا عناصر مشخصی از بازار در یک دوره معین بوده و ‌می‌توان از شاخص ­ها به عنوان مبنایی در جهت مقایسه عملکرد انواع پرتفوهای تشکیل شده در بازار استفاده نمود.

تعاریف شاخص

اصطلاح شاخص در ادبیات مالی، فوق­العاده زیاد به کار رفته اما ظاهراً به شیوه دقیقی تعریف نشده است. فرهنگ­های لغات معمولا شاخص را به ‌عنوان چیزی که نشان می­دهد، مشخص می­ کند، نمودار یا نماینده است، وصف ‌می‌کنند. ولی پر واضح است که اصطلاح در ادبیات مالی حاکی از معنای گسترده­تری از مقداری است که با تغییرات خود، دگرگونی­های روی داده در طی زمان یا مکان را نشان می­دهد، البته منظور آن دسته از دگرگونی­هایی است که دامنه تغییرات آن ها بگونه­ای است که قابلیت اندازه ­گیری مستقیم به خودی خود یا مشاهده مستقیم را در عمل ندارند [۳]. در زیر تعاریف بعمل آمده از شاخص را جهت آشنایی بیشتر ذکر می­کنیم:

• • شاخص یک نماینده از کمیت­های همگن متعدد است که اندازه و جهت نوسانات را بر اساس یک عدد پایه و در یک زمان معین نشان می­دهد [۴].

• • شاخص را ‌می‌توان به ‌عنوان یک توصیف آماری معرفی کرد که خلاصه­ای از تغییرات نسبی را در گروه های اصلی متغیرها ارائه می­دهد. به بیان دیگر از شاخص برای مقایسه سطح متوسط نمودارها و برای تعیین تغییرات نمود مرکب بر اثر تغییرات هر یک نمودهای ساده تشکیل­دهنده آن (بر حسب زمان ) استفاده می­ شود [۵].

• • شاخص یک معیار آماری برای نمایش تغییرات در یک متغیر یا گروهی از متغیرهای مرتبط ‌می‌باشد که با توجه به زمان، محل جغرافیایی یا سایر ویژگی­ها طراحی می­ شود [۶].

• • شاخص از نظر لغوی به معنی وسیله­ای جهت تشخیص و یا تمیز بین دو پدیده از یکدیگر ‌می‌باشد، اما از نظر آماری، شاخص کمیتی است که به صورت نسبت، برای مقایسه بزرگی اندازه­ های مختلف یک یا چند متغییر به کار می­رود و تغییرات نسبی اندازه صفتی را نسبت به یکی از اندازه­ های همان صفت به نام پایه نشان می­دهد [۳].

• • شاخص عبارت است از وسیله اندازه ­گیری، مقایسه و سنجش پدیده­هایی که دارای ماهیت مشخص و لاقل یک خاصیت مشخص­کننده هستند. این اعداد معمولا تغییرات را در طول زمان اندازه ­گیری می­نمایند و آن ها را به صورت درصد بیان ‌می‌کنند. به طور کلی اگر پدیده ­های مختلف اقتصادی و اجتماعی را با هم مقایسه نمود و تغییرات ایجاد شده را بررسی کرد، باید از شاخص ­ها بهره جست.

• • شاخص کمیتی است که به ‌عنوان نماینده کمیت­های همگن متعدد به کار می­رود و می ­تواند جهت و میزان تغییر کمیت­های مورد نظر را در طول زمان نشان دهد.

همچنین یکی از چیزهایی که از انگیزش افراد در خلاقیت می کاهد رسمیت در شغل است صلواتی و فخاریان طی تحقیقات خود ‌به این نتیجه رسیدند که بین رسمیت و خلاقیت ارتباط قوی منفی وجود دارد به طوری که با افزایش قوانین و مقررات ، دستورالعمل ها و آیین نامه های موجود در سازمان خلاقیت فردی و سازمانی کاهش می‌یابد و به عکس (صفری ،۱۳۸۵).

مسائل انگیزشی مدت هاست به عنوان منشأ پیچیدگی رفتار و شناخت چگونگی آن مورد تحقیق دانشمندان بسیاری قرار گرفته است . حال باید بررسی شود چه رابطه ای بین خلاقیت و انگیزش وجود دارد مجموعه ای از عوامل سازمانی (بعد رفتاری ) و( بعد ساختاری ) باعث انگیزش کارکنان شده و انگیزه مبنای بسیاری از خلاقیت ها را تشکیل می‌دهد( آقایی فیشانی ،۱۳۷۷ ) .

خلاقیت و سن

شواهد علمی بر این باورند که خلاقیت از سن تمرد می‌کند به وسیله هاروی سی لهمان^[۳۲] استاد دانشگاه اوهایو مورد تحقیق و تأیید قرار گرفته است . یکی از مطالعات وی بزرگانی را که در زمان خویش ایده هایی که اهمیت جهانی داشته خلق کرده‌اند ،مورد بررسی قرار داده است . از هزار موفقیت خلاق که پرفسور لهمان ذکر نموده است متوسط سنی که این ابداعات در آن سن واقع گردیده ۷۴سال بوده است . بدیهی است مواردی وجود دارد که تعداد اختراعاتی که به وسیلۀ مخترعین خلاق به وجود آمده با افزایش سن آنان رو به کاهش گذاشته است . لیکن به احتمال قوی توضیح علت این امر مربوط به نیروی محرک نسبی است . از لحاظ انسانی غیر قابل اجتناب است که بعضی افراد پس از کسب موفقیت های متعدد از کوشش بازایستند این افراد پس از آنکه از وضع خود در زمینه حقوق و مزایا احساس امنیت نموده تمایل کمتری به کاربرد همان اندازه کوشش که در هنگام صعود و ترقی اولیه به سوی خلاقیت از خود بروز داده‌اند نشان می‌دهند . بدین ترتیب پیشرفت یک جامعه به سوی رفاه فردی ممکن است آن جامعه را از خلاقیت هایی که با کوشش افراد مسن امکان پذیر است محروم نماید . حتی اگر استعداد ذاتی ما رشد نیابد قدرت خلاقیتمان می‌تواند سال به سال با سعی و کوششی که در آن زمینه به کار می بریم به رشد خود ادامه دهد . سامرست موام^[۳۳] گفته است : «قدرت تصویر با تمرین رشد می‌یابد و برخلاف اعتقاد عمومی در افراد مسن تر نیرومند تر از جوانان است » (قاسم زاده ،۱۳۷۱).

خلاقیت و خویشتن پنداری

کسانی که خود را کمتر از آنچه هستند ، به حساب می آورند و یا کسانی که خود را بیشتر از آنچه هستند می خواهند به دیگران نشان دهند ، در زندگی اجتماعی موفق نیستند . هر اندازه ، میزان خویشتن داری در کودکان پایین تر باشد ، به همان اندازه ، مضطرب تر هستند و در نتیجه رشد خلاقیت آنان ، دچار وقفه می شود

در تحقیقی که توسط مک کینون انجام گرفته است . افراد خلاق در پاسخ به پرسشنامه صفات گوف تصویر مثبتی از خویش داشته اند . علاوه بر این تصویری که افراد خلاق از خود دارند با افراد کمتر خلاق تفاوت‌های دیگری دارد . آن ها خود را مبتکر ، مصمم ، مستقل ، انسان گرا و پرکار معرفی کردند . در حالی که افراد کمتر خلاق با اختلاف زیادی خود را مسئول ، صمیمی ، قابل اطمینان ، روشنفکر ، صبور، با درایت می دانند . این خود اعتقادی مثبت افراد خلاق تا حدی ناشی از احساس تسلط بر وقایع است همچنین اهمیتی که به کار خلاق می‌دهند . یک ویژگی بارز در مقایسه افراد خلاق با افراد کمتر خلاق جرئت است که منظور یک جرئت فکری است که فرد تلاش می‌کند کاملاً خودش باشد و تلاش می‌کند با پرورش توانایی هایش و تحقق نقش خویش به منتهای کمالی که برای او مقدر است برسد (سام خانیان ،۱۳۸۷) .

ولف طی تحقیقی نشان داد که علاوه بر متغیر های شخصی و متغیرهای پی در پی محیطی که بر خلاقیت سازمان تأثیر می‌گذارند . متغیرهای سازمانی مانند فن آوری ، ساختار ، راهبرد و فرهنگ سازمانی با خلاقیت کارکنان سازمان ، مقدار همبستگی بین ساختار سازمانی با خلاقیت کارکنان سازمان ارتباط معنی داری وجود دارد که تجزیه و تحلیل ارتباط تک تک این عوامل با خلاقیت کارکنان سازمان ، مقدار همبستگی بین ساختار سازمانی و خلاقیت سازمانی نسبت به عوامل دیگر در سطح بالاتری قرار داشت . ‌بنابرین‏ نتایج تحقیقات مختلف مؤید آن است که شکل دهی با تجدید ساختار بدون در نظر گرفتن عامل خلاقیت کارکنان و به ویژه مدیران، امکان پذیر نیست و در صورت توجه ‌به این عامل است که می توان محیطی پویا و خلاق را در راستای تحقق اهداف سازمانی مهیا ساخت . در ادامه در بررسی رابطه بین رسمیت و تمرکز با خلاقیت مدیران ستادی سازمان نشان داده شد که این رابطه ، رابطه ای معنی دار ‌به این صورت که هرچه رسمیت و تمرکز مدیر بیشتر شود خلاقیت کاسته می شود و به عکس (صفری ،۱۳۸۵) .

نظریه های خلاقیت

تاکنون به اجمال پیرامون ماهیت خلاقیت مطالبی ارائه شد اکنون مناسب است به طرح دیدگاه های مربوط به خلاقیت بپردازیم . در خلاقیت نظریه های متفاوتی وجود دارد که هریک به جوانب مختلف خلاقیت پرداخته‌اند که عبارتند از :

نظریه های فلسفی خلاقیت

– نظریه های جهان باستان

الف – آفرینشگری ( خلاقیت ) به عنوان الهام خدایی :

یکی از قدیمی ترین مفاهیم آفرینشگری دایر بر این است که ‌آفرینش‌گر ، از الهام خدایی برخوردار است . این مفهوم عمدتاًً به وسیله افلاطون عنوان شد که اعلام داشت ، هنرمند در لحظۀ آفرینش ، به دلیل اینکه در کنترل خود نیست عامل نیرویی برتر می شود .

ب- آفرینشگری به عنوان دیوانگی :

سنت دیگری که به دوران باستان برمی گردد آفرینشگری را طبیعتاً شکلی از دیوانگی تلقی می‌کند . این دیدگاه خودجوشی و غیر عقلایی بودن ظاهری آفرینش را نتیجۀ جنون می‌داند (مسدد ، ۱۳۶۹ ) .

– نظریه های جدید فلسفی خلاقیت

الف : آفرینشگری به عنوان نبوغ شهودی :

این دیدگاه آفرینشگری شکلی سلیم و گسترش یافته از شهود است . ایدۀ نبوغ در اواخر دورۀ رنسانس مطرح شد و ‌در مورد نیروهای خلاق مردانی مانند : داوینچی^[۳۴] ، ‌و ساری^[۳۵] به کار می‌رفت . بسیاری از متفکران و اندیشمندان به ویژه کانت^[۳۶] ، در نقد خرد ناب خود ، آفرینشگری را با نبوغ هم ردیف دانستند . از آنجایی که شخص خلاق مسائل را به گونه شهودی درک می‌کند لذا قابل پیش‌بینی نیست و نمی توان فرایند کار او را رسماً آموزش داد.

ب: آفرینشگری به عنوان نیروی حیاتی :

یکی از نتایج نظریه تکاملی داروین^[۳۷] این بود که آفرینشگری انسانی ، نمایانگر نیروی خلاق است که در ذات خود زندگی ، نهفته است . ‌بر اساس این دیدگاه نیرویی در انسان پدیدار می شود که آگاهانه آغازگر ابداع بوده و همان نیروی تخیل خلاق است . این نیروی خلاق در نهایت ، نشانگر فرایند سازمان دهنده ای است که در کل زندگی وجود دارد .

ج : آفرینشگری به عنوان نیروی کیهانی :