اهداف حوزه ی نگرشی که در برنامه پیش‌بینی شده است عبارتنداز:

1. 1. توجه به زیبایی ها و پرورش حس زیباشناسی و خالق زیبایی ها؛

1. 1. تمایل به ابراز افکار و احساسات با بیان هنری؛

   

1. 1. توجه به توانایی‌های خود وکسب اعتمادبه نفس

1. 1. علاقه به کاوشگری وکسب تجربه در رشته‌های مختلف هنری؛

1. 1. توجه به حفظ آثار هنری و میراث فرهنگی؛

1. تمایل به برقراری ارتباط و مشارکت در فعّالیّت های گروهی.

اهداف حوزه ی مهارت:

1. توسعه مهارت های حسی

بینایی، بویایی، چشایی، شنوایی ولامسه حواس ‌پنج‌گانه انسان راتشکیل می‌دهند. حواس ‌پنج‌گانه ی انسان پنجره های وجود انسان به دنیای خارج اندکه در برابر پدیده‌های گوناگون واکنش نشان می‌دهند.در واقع حواس، نخستین ابزار برای شناخت تفکر و خلاقیت اند.

1. توسعه مهارت های گفتاری

دانش آموز در دوره ی دبستان یادمی گیرد، درست گوش دهد و حرف بزند. او برای دست یافتن ‌به این هدف بایدبتواندخوب تمرکزکند، حروف، واژه ها و جمله ها را درست ادا کند. درصدای خود ازحالت عاطفی مناسب استفاده کند. ازحرکات چهره و دست ها به شکلی مناسب بهره گیرندتا مخاطب خود را کاملاً جذب کند و از همه مهمتردر حضورجمع بدون خجالت و ترس صحبت کند. فعالیت های قصه گویی و بازی های نمایش نیز طوری سازماندهی شده اندکه دانش آموز درجریان انجام دادن آن ها را به آرامی مهارت های گفتاری کسب کند.

1. توسعه مهارت های حرکتی برای کاربرد مواد، ابزار و فنون ساده ی هنر

درانجام دادن فعّالیّت های هنری ضرورت داردکه بین حواس، هماهنگی برقرارشود تا قادر ‌شود آن چه را در ذهن دارد درقالب یک اثر هنری نشان دهد. کارهایی مثل نقاشی، کاردستی، تربیت شنوایی، قصه و بازی های نمایشی به شکلی سازمان دهی شده اندکه این دقت و هماهنگی را در سطوح مختلف ‌ایجاد کند و باعث توسعه ی این توانایی شوند.

1. توسعه ی قابلیت های تفکر

تفکرفرایندی است که طی آن فردمی کوشدبا استفاده از تجربه های گذشته اش با محیط سازگارشود و به تعادل برسد. تفکر، تعادل میان سه عامل احساس، حافظه و تخیل است. در تولید آثارهنری فرد از طریق حواس ‌پنج‌گانه خود با طبیعت و محیط اطراف ارتباط برقرار می‌کند و شکل ها، اندازه ها، رنگ ها، تفاوت ها و تقارن ها را می بیند از همه ی این ها الهام می‌گیرد و این الهام را با عواطف درونی خودترکیب می کندسپس با مایه ای از اندیشه و تفکر راهی برای بیان غیرکلامی آن ها می‌یابد. ‌بنابرین‏ با بهره گرفتن از تفکرخودهمه ی اطلاعات را جمع‌ آوری می‌کند و از آن ها بهره می‌گیرد و سپس اثری بدیع ویکتا را که پُر از رمز و راز است به وجود می آورد.

1. توانایی ابرازافکارواحساسات به زبان هنری

دانش آموزدبستانی پیش ازآن که با واقعیت های اطراف خودزندگی کند و آن ها را دریابد با برداشت های خود از آن واقعیت ها زندگی می کندبه عبارت دیگر او با تخیلاتی که از واقعیت ها در ذهن خودتصورکرده است زندگی می کندممکن است بیشترتخیلات او غیر واقعی باشندولی او آن ها را واقعیت محض می پندارد و آن گونه که خودحس می کندبا آن ها برخورد می‌کند. آموزگار بایداین وضعیت را درک کند و بپذیرد و ساعات درس هنر و فعالیت های هنری را طوری ترتیب دهدکه دانش آموز بی ترس وخجالت و بدون تقلید از هرنوع الگو آن چه را خود تشخیص می‌دهد در قالب فعّالیّت های هنری به طور آزاد انجام دهند. خلاصه این که نبایدکودکان را مجبورکرد مطابق خواست و سلیقه ی ما فعّالیّت کنندبلکه فعّالیّت هایشان را بایدطبق خواست، سلیقه و توانایی خود انجام دهند.

1. توسعه مهارت های اجتماعی

انسان موجودی اجتماعی است که ازطریق حرف زدن و تبادل عواطف و اندیشه، زمینه ی رشد خود و دیگران را فراهم می آورد. برقراری ارتباط با دیگران به مهارت هایی نیازداردکه ازکودکی آموخته می شود. بحث وگفت وگو، توصیف و بررسی ها، فعّالیّت های گروهی درنقاشی، کاردستی، سرودها و نغمه ها، قصه گویی و بازی های نمایشی در برقراری ارتباط به دانش آموزکمک می‌کند. همچنین، فعّالیّت هایی مانندتکمیل نقاشی های نیمه تمام ‌و کامل کردن قصه یا خاطره با نقاشی و… به دانش آموزان این فرصت را می دهدکه در ارتباط با دیگران و تفکر و تخیل آن ها قرارگیرد. خود به آن هاعرضه می‌کند، آن ها را بپذیرد، از خود بداند و مشارکت درکارها را تجربه کند.

اهداف کلی برنامه درسی هنرپایه ششم ابتدایی

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی اهداف کلی دروه ابتدایی ‌در پایه ششم عبارتند از:

1. 1. تربیت عقلانی وتقویت تفکر.

1. 1. تعمیق باور به ارزشمندی نهادخانواده، وطن، فرهنگ وهویت اسلامی – ایرانی وارج نهادن به میراث فرهنگی، قانون، صداقت و پاکی.

1. 1. تقویت باور به هدفمندی خلقت، آیه بودن آن و ارزشمندی مخلوقات و درک قوانین و زیبایی.

1. 1. آشنایی با آداب و مهارت های زندگی و به کارگیری آن ها.

1. 1. آشنایی با تأثیرکار و تلاش در پیشرفت کشور، مشاغل و فرایندهای اقتصادی در محیط کار.

1. 1. توانایی به کارگیری مهارت های اصلی زبان و خواندن متون زبان فارسی.

1. 1. توانایی به کارگیری مفاهیم و مهارت های پایه ریاضی درحل مسائل روزمره زندگی.

1. 1. نگرش ها و مهارت های پایه درخلق آثارفرهنگی – هنری با رویکرد تربیت هنری.

1. شناخت ‌و کاربرد روش ها، مواد و ابزارهای علمی و فن آورانه در یادگیری و زندگی روزمره.

از آن جا که هنر دارای کارکرد اولیه و ثانویه می‌باشد، اهداف برنامه درسی هنر در دوره ابتدایی همسو با اهداف کلی دوره ابتدایی و با توجه به کارکرد اولیه و ثانویه آن ها تهیه و تدوین گردید.

کارکرداولیه درس هنردر ذیل اهداف کلی پایه ششم تحقق خواهدیافت:

1. 1. تربیت عقلانی وتقویت تفکر.

1. 1. تعمیق باور به ارزشمندی نهادخانواده، وطن، فرهنگ وهویت اسلامی– ایرانی و ارج نهادن به میراث فرهنگی، قانون، صداقت و پاکی.

1. 1. تقویت باور به هدفمندی خلقت، آیه بودن آن و ارزشمندی مخلوقات و درک قوانین و زیبایی.

1. نگرش ها و مهارت های پایه درخلق آثارفرهنگی – هنری با رویکرد تربیت هنری.

و کارکرد ثانویه آن باعنایت به اهداف ذیل تحقق خواهدیافت:

1. 1. آشنایی با آداب و مهارت های زندگی و به کارگیری آن ها.

1. 1. آشنایی با تأثیرکار و تلاش ‌در پیشرفت کشور،مشاغل و فرایندهای اقتصادی درمحیط کار.

۳-۱-۲-۴- مبنای مسئولیت ناشی از محافظت از اشیاء و حیوانات(ماده۵۲۲ ق.م.ا مصوب۱۳۹۲):

در حقوق کشورهایی که برای محافظت از حیوانات مسئولیت مبتنی بر فرض تقصیر قائل شده‌اند (مصر و فرانسه) محافظ حیوان را کسی می‌گویند که اختیار حیوان به دست اوست و بالفعل قدرت نظارت و تربیت حیوان را دارا است و در امور حیوان تصرف می‌کند و اگر در اثر مفقود شدن یا فرار حیوان اختیار آن از دست محافظ بیرون برود تقصیر در حفاظت روی داده و وی مسئول خساراتی است که حیوان به بار آورده است (سنهوری،۲۴۸:۱۳۸۴). ‌بنابرین‏ ماهیت تقصیر مفروض در حفاظت حیوان بر مبنای محافظت از حیوان می‌باشد چرا که تقصیر در محافظت حیوان است که خسارت به بار می آورد و همین از دست دادن اختیار حیوان مساوی با تقصیر محافظ است و وی می بایست محوطه ای برای محافظت حیوان از اضرار یا نظارت و نگهداری او تهیه کند. لذا محافظ حیوان جز از طریق نفی رابطه سببیت میان حیوان جز از طریق نفی رابطه سببیت میان فعل حیوان و ضرر وارده شده قادر به نفی مسئولیت خود نخواهد بود.

در خصوص مسئولیت محافظ ساختمان نیز حقوق کشورهایی چون مصر نیز سخت گیری بسیار نموده و از محافظ ساختمان، انتظار بیداری و هوشیاری زیادی دارد تا ساختمان منشا خطر برای کسی نشود، هر کوتاه در این باره، هرچند کوچک باشد موجب مسئولیت محافظ ساختمان می‌شود و ضمناً هر جا ساختمان در معرض خرابی یا سقوط و ریزش باشد، محافظ می بایست تمامی احتیاط های لازم را جهت جلوگیری از تضرر به اشخاص دیگر فراهم اورد، چرا که محافظ ساختمان کسی است که سلطه فعلی بر ساختمان دارد و مکلف به نگهداری ساختمان و حتی ترمیم آن می‌باشد تا خطری متوجه مردم نشود. ‌بنابرین‏ قانون‌گذار کوتاه محافظ در نگهداری و تعمیر و ترمیم ساختمان را که منشا ضرر شده است مساوی با تقصیر محافظ گرفته و او تنها با اثبات خلاف این ها و قطع رابطه سببیت می‌تواند از مسئولیت مبری شود .

در خصوص مبنای مسئولیت محافظت از اشیاء منقول یا غیرمنقول که امروزه بیشتر بر حفاظت از وسایل مکانیکی و صنعتی دلالت دارد باید خاطر نشان نمود که این مسئولیت مبتنی بر تقصیر مفروض است چرا که با پیشرفت علم و صنعت هر روزه وسایل و اشیا جدیدی وارد زندگی اجتماعی می شود که اگرچه گاهی اطمینان در صحت کارکرد و سرعت تولید را بالا می‌برد اما به هنگام بروز حادثه، خسارات سنگین و جبران ناپذیری نیز وارد می آورند لذا این وسایل معمولاً وسایلی هستند که نیازمند نگهداری بوده و محافظت از آن ها تلاش ویژه ای می طلبد و در صورت کوتاه در این محافظت، تقصیر محافظ، مفروض و وی مسئول خسارت شناخته می شود و تنها راه معافیت از مسئولیت نیز اثبات فورس ماژور می‌باشد.

با توجه به تمام مطالب و شرایطی که تا کنون در خصوص فرض تقصیر بیان کردیم مشخص شد که فرض تقصیر در مواردی پذیرفته شده است تاجبران خسارت زیان دیده به آسانی صورت پذیرد . از سوی دیگر جهت رعایت عدالت و برخورداری فاعل از موقعیت دفاع، قانون‌گذار در این موارد این فرصت دفاعی را برای فاعل زیان قائل شده که با اثبات عدم تقصیر، خود را از مسئولیت معاف سازد. اثبات عدم تقصیر با اثبات مسائل زیادی امکان پذیر است که یکی از این موارد فورس ماژور می‌باشد لذا اثبات عدم تقصیر دایره شمول وسیع تری را در بر می‌گیرد.

اکنون با توضیحات ارائه شده این تردید پیش می‌آید که آیا در مواردی مثل مسئولیت محافظت از اشیا و حیوانات که تنها با اثبات قوه قاهره محافظ می‌تواند خود را از مسئولیت برهاند، باز هم می‌توان قائل به پذیرش فرض تقصیر شد و یا پای تحلیل ها و تئوری های دیگر همچون تئوری خطر به میان می‌آید؟

۳-۱-۲-۵ – مبنای مسئولیت در ماده ۲۲۷ قانون مدنی

تعدادی از حقوق ‌دانان با بررسی مواد ۲۲۷ و ۲۲۹ قانون مدنی چنین برداشت کرده‌اند که قانون‌گذار در مسئولیت قراردادی فرض را بر تقصیر متعهد قرار داده است^[۳]۱٫ اما مخالفان این برداشت می‌گویند با توجه به اینکه تنها راه برائت متعهد اثبات قوه قاهره می‌باشد لذا تقصیر متعهد با عدم انجام تعهد در مهلت مقرر محقق است و نیازی به اینکه به صورت فرض قانونی درآید نیست و آنچه که قانون‌گذار در این ماده مفروض انگاشته است فرض سببیت بوده و به همین دلیل تنها راه قطع رابطه سببیت مفروض را اثبات قوه قاهره قرار داده‌اند. ‌بنابرین‏ یک دیدگاه بنا را بر فرض سببیت و دیگری بنا را بر فرض تقصیر می‌گیرد (غلامی،۴۸:۱۳۹۰).

بزرگترین ایرادی که مخالفان فرض تقصیر (سنهوری،۷۷۴:۱۹۹۷) به نظر اساتید حقوق موافق فرض تقصیر (شهیدی، ۲۶۵:۱۳۸۶) در مسئولیت قراردادی گرفته اند؛ این است که چرا در سایر مواردی که قانون‌گذار فرض تقصیر را پذیرفته است، متعهد را به شرط اثبات عدم تقصیرش از مسئولیت مبری می دانند اما در ماده ۲۲۷ قانون مدنی تنها راه معافیت را اثبات قوه قاهره قرار داده شده است؟ در پاسخ می توان گفت که اولین مبنایی که می توان برای مسئولیت مبتنی بر تقصیر مفروض در ماده ۲۲۷ قانون مدنی ذکر کرد رعایت مصلحت در روابط قراردادی موجود است که تعداد و اهمیت این روابط نیز روز به روز در حال افزایش می یاشد. وجود این فرض موجب تامین سرعت و امنیت در جریان سرمایه گذاری وتوسعه اقتصادی می شود. اطمینان سرمایه گذار و متعهدله از اینکه متعهد مسئول است که تعهد را به موقع و مطابق شرایط انجام دهد موجب ایجاد امنیت در انعقاد و ادامه روابط قراردادی خواهد شد. اما مسلماًً مبنای این مسئولیت می بایست متکی به قواعد و اصول منسجم و مرتبط حقوقی نیز باشد.

در واقع با وجود پیچیدگی های روابط اقتصادی و نیاز روز افزون کشورها به انعقاد قراردادهای بین‌المللی و گسترش و افزایش سرمایه گذاری های داخلی و اهمیت این مسائل و اطمینان طرف قرارداد از اجرای دقیق تعهدات و اطمینان از مسئولیت متعهد در ادای تعهدات قراردادی، مبنایی بسیار توجیه پذیر جهت پذیرش فرض تقصیر در روابط قراردادی می‌باشد.

«با کمی دقت در مسئله به نظر می‌رسد که فرض تقصیر متعهد در صورت تخلف، ناشی از مبنای منسجم قاعده ای است و آن عبارت است از اتکا به گونه ای اقرار ضمنی متعهد، دایر بر ممکن و قابل انجام بودن تعهد است متعهدی که انجام عمل یا ترک عملی را بر عهده می‌گیرد، به طور معمول مورد تعهد را قابل انجام در حیطه اختیار خود تشخیص می‌دهد و با اقدام به تشکیل قرارداد تعهدآور ‌به این امکان و قدرت بر انجام آن به طور ضمنی، اقرار می‌کند. پس اگر بعداً متخلف، تخلف از تعهد قراردادی را خارج از اراده خویش معرفی کند، ادعایی بر خلاف اقرار ضمنی و ظاهر امر، که امکان انجام تعهد است، مطرح می‌سازد که جز با اثبات مانع خارجی، نباید از او پذیرفته شود» (شهیدی، ۲۴۸:۱۳۸۶). ماده ۱۱۴۷ قانون مدنی فرانسه نیز متضمن فرض تقصیر در تخلفات قراردادی است.

1. 1. – واسعی، سید محمد، جایگاه عرف در فقه، تهران، انتشارات کانون اندیشه جوان، چاپ اول، ۱۳۸۵،ص۲۳ ↑

1. 1. – سلجوقی، محمود، نقش عرف در حقوق مدنی ایران، تهران، نشر میزان، ۱۳۸۸،ص۶۹ ↑

   

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله، سید علی، درآمدی بر عرف، ص۴۰ ↑

1. 1. جبار گلباغی ماسوله، علی، درآمدی بر عرف، ص۴۲ ↑

1. 1. – سلجوقی، محمود، نقش عرف،ص۷۱ ↑

1. 1. – زمانی، محمود، عرف و عادت در نظم حقوقی ایران، تهران، جاودانه جنگل، چاپ اول، ۱۳۹۰،ص۱۶ ↑

1. 1. – زمانی، محمود، عرف و عادت در نظم حقوقی ایران، ص۲۰ ↑

1. 1. – گلباغی ماسوله، علی، درآمدی برعرف، ص۴۸ ↑

1. 1. – ‌علی دوست، ابوالقاسم، فقه و عرف، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ چهارم، ۱۳۸۸،ص۶۵ ↑

1. 1. – همان،ص۶۵ ↑

1. 1. – سلطان محمدی، جلال، تأثیر عرف در تفسیر قرارداد، انتشارات جاودانه، چاپ اول، ۱۳۸۹،ص۴۹ ↑

1. 1. – زمانی، محمود، عرف و عادت در نظم حقوقی ایران، ص۲۰ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – سلطان احمدی، جلال، تأثیر عرف در تفسیر قرارداد،،ص۴۹ ↑

1. 1. – ‌علی دوست، ابوالقاسم، فقه و عرف،ص۹۶ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۲۴ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۲۵ ↑

1. 1. – ‌علی دوست، ابوالقاسم، فقه و عرف،ص۹۷ ↑

1. 1. – همان، ص۹۸ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی، محمد جعفر، مسبوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، گنج دانش، چاپ اول،۱۳۷۸، ج۴،ص۲۵۲۲ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – ‌علی دوست، ابوالقاسم، فقه در عرف، ص۹۷ ↑

1. 1. – ‌علی دوست، ابوالقاسم، فقه در عرف، ص۹۷ ↑

1. 1. – همان، ص۹۹ ↑

1. 1. -جعفری لنگرودی، محمد جعفر، مکتب­های حقوقی در حقوق اسلام، ص۲۱۷ ↑

1. 1. -همان ↑

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله، درآمدی بر عرف،ص۱۷۳ ↑

1. 1. همان، ص۱۷۴ ↑

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله، درآمدی بر عرف،ص۱۷۴ ↑

1. 1. – خرازی، محسن، مقاله «پژوهش پیرامون عرف»، مجله مشکوه،ج۹، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۶۰،ص۴۱ ↑

1. 1. – المظفر، محمد رضا، اصول الفقه، مؤسسه‌ مطبوعاتی اسماعیلیان، الطبعه الرابعه، ۸۸۱ ↑

1. 1. – دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر حقوق اسلامی،ج۱، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۳۶۴،ص۳۶۸ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – همان، ص۲۵۳ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله،سیدعلی، در آمدی بر عرف، ص۱۸۰ ↑

1. 1. – ابن منظور، لسان العرب، ج۸،ص۵۷ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه،ص۲۷ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه،ص۲۸ ↑

1. 1. – مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ص۳۲۳ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه،ص۲۸ ↑

1. 1. – همان،ص۲۷ ↑

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله، علی، درآمدی برعرف،ص۱۸۶ ↑

1. 1. – حکیم، محمد تقی، الاصول العامه للفقه المقارن، مؤسسه‌ آل البیت، ۱۹۷۹،ص۴۲ ↑

1. 1. – زمانی، محمود، عرف و عادت در نظم حقوقی ایران، ص۱۲ ↑

1. 1. – مدنی، جلال الدین، مبانی و کلیات علم حقوق، نشر همراه، ۱۳۷۰،ص۲۰۲ ↑

1. 1. – رحمی، مصطفی، حقوق و جامعه شناسی، انتشارات سروش، ۱۳۷۱،ص۳۸ ↑

1. 1. – جبار گلباغی ما­سوله، علی، درآمدی بر عرف،ص۲۸۷ ↑

1. 1. – ساکت، محمد حسین، دیباچه­ای بر دانش حقوق، نشر نخست، چاپ اول، ۱۳۷۱،ص۳۴۹ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۳۴ ↑

1. 1. – یاسین ،محمد کاظم،«العرف فی الفقه»مندرج در کتاب نقش زمان و مکان در اجتهاد، قم، ۱۳۷۴،ج۹،ص۳۶ ↑

1. 1. – همان،ص۳۷ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. -عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، تهران، امیر کبیر، چاپ اول، ۱۳۶۷،ج۲،ص۲۲۲ ↑

1. 1. – همان،ص۲۲۲ ↑

1. 1. – دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر حقوق اسلامی،ج۱،ص۳۶۶ ↑

1. 1. – فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، تهران، دانشگاه تهران، چاپ پنجم، ۱۳۷۱،ص۲۲۱ ↑

1. 1. – دفتر همکاری حوزه و دانشگاه، درآمدی بر حقوق اسلامی، ج۱،ص۳۶۷ ↑

1. 1. -ساکت،محمد حسین،دیباچه­ای بر دانش حقوق،ص۳۵ ↑

1. 1. – سلجوقی، محمود، نقش عرف، ص۴۰ ↑

1. 1. – محمدی، ابوالحسن، مبانی استنباط حقوق اسلامی، تهران، دانشگاه تهران، چاپ هشتم، ۱۳۷۳،ص۲۵۹ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی، محمد جعفر، مکتب­های حقوق در حقوق اسلام، ص۸۹ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمد جعفر، ترمینولوژی حقوق، چاپ پنجم، تهران، گنج دانش، ۱۳۷۰،ص۴۴۹ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمد جعفر، مکتب­های حقوق در حقوق اسلام،ص۸۹ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، ص۴۴۸ ↑

1. 1. -جعفری لنگرودی،ترمینولوژی حقوق،ص۴۴۹ ↑

1. 1. – واسعی، سید محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۳۶ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. -جعفری لنگرودی،محمدجعفر،ترمینولوژی حقوق،ص۴۴۸ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمد جعفر،، دانشنامه­ی حقوق، تهران، امیر کبیر، چاپ دوم، ۱۳۵۶،ج۴،ص۶۹۵ ↑

1. 1. – شیخ نیا، امیر حسین، ادله­ی اثبات دعوی، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، ۱۳۷۵،ص۳۴ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمد جعفر، دانشنامه حقوق، ص۶۹۷ ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی،محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق،ص۴۴۷ ↑

1. 1. – سلجوقی، محمود، نقش عرف در حقوق مدنی ایران، ص۳۵ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۴۴ ↑

1. 1. – همان، ص۴۵ ↑

1. 1. – گلباغی ماسوله، علی، درآمدی بر عرف، ص۱۶۹ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – جعفری لنگرودی، محمدجعفر،دانشنامه حقوق، ج۴،ص۶۹۷ ↑

1. 1. – گلباغی ماسوله، علی، درآمدی بر عرف، ص۱۷۱ ↑

1. 1. – خرازی، محسن،مجله مشکوه، پژوهشی پیرامون عرف، ش۲۱،ص۷۱ ↑

1. 1. -همان ↑

1. 1. -واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۴۷ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – اعراف/۱۹۹ ↑

1. 1. – جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، تهران، مؤسسه‌ کیهان، چاپ اول، ۱۳۷۰،ص۴۰۳ ↑

1. 1. – جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، ص۴۰۳ ↑

1. 1. – آل عمران/۱۱۰ ↑

1. 1. – واسعی، محمد، جایگاه عرف در فقه، ص۸۶ ↑

1. 1. – همان ↑

1. 1. – حج/۷۸ ↑

1. 1. – جبار گلباغی ماسوله، علی، درآمدی بر عرف، ص۲۴۲ ↑

1. 1. – همان ↑

-کونمی و دیگران^[۱۶۷] (۲۰۱۰) در پژوهشی که در را راستای بررسی تأثیر تعهدسازمانی بر رضایت شغلی کارمندان یک سازمان داشتند و با بررسی­ گروه ­های مختلف کاری، تأثیر تعهدسازمانی را بر رضایت شغلی و افزایش روحیه گروهی بالا ارزیابی نمودند.

در تحقیق سلپ و یولمازترک^[۱۶۸] (۲۰۱۲) که به بررسی ارتباط بین صداقت سازمانی، تعهد سازمانی چندبعدی و حمایت سازمانی در سازمان­ های آموزشی پرداختند ‌به این نتیجه رسیدند که بین متغیرهای مذکور ارتباط همبستگی وجود دارد.

در پژوهشی تجربی که توسط کنتن و سدولاه^[۱۶۹] (۲۰۱۲) به بررسی ارتباط بین کیفیت زندگی­کاری و اشتیاق شغلی پرداخته شد، نتایج نشان داد که ارتباط معنی داری بین ابعاد کیفیت زندگی کاری و اشتیاق شغلی وجود دارد.

• 1. خلاصه فصل

این فصل به دو بخش مبانی نظری و پیشینه پژوهش اختصاص یافت. مبانی نظری شامل سه بخش عمده­ی تعهد سازمانی، تعاریف، انواع و نظریه ها؛ کیفیت زندگی کاری، نظریه ­ها و تعاریف آن و تعارض کار-خانواده بوده است.

پژوهش­های داخلی نیرویی (۱۳۸۲)، سلام پور (۱۳۸۷)، قنبری­بناب (۱۳۸۷)، فراهانی و همکاران (۱۳۸۸)، سلطان حسینی و همکاران (۱۳۸۸)، حاتمی و همکاران (۱۳۹۰)، فخرپور و همکاران (۱۳۹۰)، فرجاد و همکاران (۱۳۹۲) کمال زاده و همکاران (۱۳۹۲) نشان می­ دهند که بین متغیرهای کیفیت زندگی کاری و تعهد سازمانی همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد؛ و همچنین پژوهش­های خارجی جان سورد (۲۰۰۲) و چانگ لی (۲۰۰۶) نیز ارتباط مثبت دو مؤلفه‌­ی تعهد سازمانی و کیفیت زندگی کاری را نشان داده‌اند.

پژوهش نعیمی و همکاران (۱۳۹۰) نشان می­دهد که بین کیفیت زندگی کاری و تعارض کار-خانواده با عملکرد شغلی رابطه­ مثبت معناداری وجود دارد.

تاکنون پژوهش­های زیادی در رابطه با کیفیت زندگی کاری، تعارض کار-خانواده و تعهد سازمانی در داخل و خارج از کشور به صورت جداگانه و یا دو به دو انجام شده است. ولی با توجه به بررسی­ های انجام گرفته توسط پژوهشگر تاکنون هیچ محققی، همه مؤلفه­ های ذکرشده را یک جا مورد بررسی قرار نداده است. با در نظرگرفتن نقش این عوامل در تعهد سازمانی، انجام چنین پژوهشی ضروری به نظر می­رسد.

فصل سوم:

مواد و روش پژوهش

مواد و روش پژوهش

• 1. مقدمه

در فصل حاضر، پژوهشگر روش تحقیق، جامعه آماری موردنظر، روش اجرای پژوهش، ابزارهای جمع ­آوری اطلاعات و روایی و پایایی آن­ها و همچنین روش­های تجزیه و تحلیل اطلاعات را بیان نموده است.

• 1. روش پژوهش

این تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است. از آنجا که در این پژوهش محقق بدون اینکه قصدتغییر در هیچ یک از متغیرها را داشته باشد، ارتباط بین متغیرها را با هم بررسی می‌کند؛ ‌بنابرین‏ تحقیق در موقعیت طبیعی و بدور از هر گونه دستکاری می‌دانی و آزمایشگاهی انجام خواهد شد (دلاور،۱۳۸۰).

• 1. جامعه آماری و روش نمونه گیری و روش اجرا

در این مطالعه، جامعه آماری عبارت بود از کلیه کارکنان شرکت گازسوزان شهرک صنعتی نجف آباد که در سال ۱۳۹۲ در این شرکت مشغول به کار بوده ­اند. این شرکت دارای ۵ واحد صنعتی و تعداد کل کارکنان حدود ۱۲۰۰ نفر بود.

اندازه نمونه و روش نمونه گیری:

حجم نمونه با بهره گرفتن از جدول کرجسی مورگان ۲۹۱ نفر بود که با احتمال افت آزمودنی ۳۰۰ نفر در نظرگرفته شد که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه­ای انتخاب شدند.

روش اجرا:

در این پژوهش با هماهنگی دانشگاه و شرکت گازسوزان و انتخاب نمونه تحقیق پرسشنامه ­های موردنظر برای گروه نمونه اجرا شد و اجرا به صورت فردی بود.

• 1. ابزارهای جمع‌ آوری اطلاعات

     1. پرسشنامه تعهدسازمانی آلن و ما­یر (۱۹۹۱)

این پرسشنامه که مشتمل بر ۲۴ سوال و مؤلفه‌ های تعهد عاطفی (سوال های ۱ تا ۸)، تعهد مستمر (سوال های ۹ تا ۱۶) و تعهد هنجاری (سوال های ۱۷ تا ۲۴) است. پرسشنامه از نوع پاسخ بسته و مقیاس اندازه گیری سوالات پرسشنامه، مقیاس لیکرت بوده که شامل گزینه های بسیار مخالفم، کمی مخالفم، نظری ندارم، کمی موافق ونسبتأ موافقم و بسیار موافقم ‌می‌باشد و روش امتیاز گذاری به ترتیب از ۱ تا ۷ است. سوالات معکوس نیز ‌به این ترتیب ‌می‌باشد: ۲۴،۲۱،۱۹،۱۸،۱۷،۱۶،۱۵،۱۰،۹،۸،۶،۵،۴

روایی پرسشنامه از دو جنبه روایی ظاهری و محتوا به جهت روشن بودن گویه ­ها توسط صاحب نظران و اساتید تأیید شد.

جدول ۳-۱ مقدار پایایی پرسشنامه تعهدسازمانی

پژوهشگر
سال تحقیق
روش
اعتبار
آلن و مایر
۱۹۹۱
آلفای کرونباخ
۸۶%
ابراهیمی
۱۳۷۸
آلفای کرونباخ
۸۱%
پژوهش حاضر
۱۳۹۱
آلفای کرونباخ
۷۰%

• • 1. پرسشنامه تعارض کار-خانواده (نت مه یر،۱۹۹۶)

این پرسشنامه دارای ۱۰ سوال است که پنج سوال تعارض کار-خانواده (مانند ساعتهای کاری من، مانع از انجام وظایف خانوادگی ام می­ شود) و پنج سوال تعارض خانواده-کار (مانند وظایف خانوادگی من، باعث بروز مشکل در انجام وظایف حرفه­ای من می­ شود) را در مقیاس ۷ امتیازی لیکرت اندازه ­گیری می‌کنند.

روایی پرسشنامه توسط سازندگان با روش همبستگی هر دو قسمت با شانزده سازه روان شناختی مانند رضایت از زندگی، رضایت شغلی، تعارض نقش و ابهام نقش بررسی و مشخص شد که با رضایت شغلی و رضایت از زندگی ارتباط منفی و با تعارض نقش و ابهام نقش ارتباط مثبت دارد (فاتحی زاده،۱۳۸۶). روایی پرسشنامه پژوهش توسط اساتید و صاحب‌نظران تأیید شده است.

جدول ۳-۲ پایایی پرسشنامه تعارض کار-خانواده نت مه یر

پژوهشگر
سال
روش
پایایی
نت مه یر
۱۹۹۶
آلفای کرونباخ
۸۸%
صلاحیان و همکاران
۱۳۸۹
آلفای کرونباخ
۸۶%
پژوهش حاضر
۱۳۹۱
آلفای کرونباخ
۷۴%

• • 1. پرسشنامه کیفیت زندگی کاری:

این پرسشنامه توسط والتون (۱۹۷۵) تهیه شده و به علت اینکه پژوهش حاضر ابعاد خاصی از مطالعات والتون را موردنظر دارد از آن استفاده شده است. این ابزار از ۳۵ سوال تشکیل شده است که به بررسی کیفیت زندگی کاری بر اساس الگوی کیفیت زندگی کاری والتون می ­پردازد. برای سنجش سوالات هردو پرسشنامه، از مقیاس لیکرت استفاده شده است. طیف به کار برده شده طیف ۵ تایی است که در آن عدد ۱ بیانگر خیلی کم و ۵ بیانگر خیلی زیاد ‌می‌باشد. روایی پرسشنامه موردنظر توسط صاحب نظران تأیید شده است

جدول ۳-۳۴ پایایی پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون

پژوهشگر
سال
روش
پایایی
والتون
۱۹۷۵
آلفای کرونباخ
۸۷%
پژوهش حاضر
۱۳۹۱
آلفای کرونباخ
۹۲%

• 1. روش­های تجزیه و تحلیل اطلاعات

به منظور تجزیه و تحلیل ویژگی­های توصیفی آزمودنی­ها از روش­های آمارتوصیفی همچون فراوانی، میانگین و انحراف معیار استفاده شده است.

۱-۴ اهداف تحقیق

هدف از انجام این تحقیق یافتن روابط میان ابعاد تصمیم‌‌گیری استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان است. با این فرض، هدف اصلی این پژوهش عبارت است از:

بررسی رابطه ی ابعاد تصمیم‌‌گیری استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان

اهداف فرعی این پژوهش عبارت است از:

1. 1. تعیین میزان جهت دهی در تصمیم‌گیری و اثرات آن بر بهره وری کارکنان

1. 1. تعیین میزان تعهد سازمانی و اثرات آن بر بهره وری کارکنان

1. 1. تعیین میزان مشارکت در تصمیم‌گیری و اثرات آن بر بهره وری کارکنان

1. 1. تعیین میزان بلوغ سازمانی و اثرات آن بر بهره وری کارکنان

1. تعیین میزان ریسک‌پذیری مدیران در تصمیم گیری و اثرات آن بر بهره‌وری کارکنان

۱-۵ فرضیه های تحقیق

فرضیه اصلی:

تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران بر بهره‌وری کارکنان بانک ملت استان اصفهان تأثیر معناداری دارد.

فرضیه های فرعی:

1. 1. میان مؤلفه جهت دهی تصمیمات در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان در بانک ملت استان اصفهان رابطه معنادار وجود دارد.

1. 1. میان مؤلفه تعهد سازمانی در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان در بانک ملت استان اصفهان رابطه معنادار وجود دارد.

1. 1. میان مؤلفه شکل‌گیری فرهنگ مشارکتی در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان در بانک ملت استان اصفهان رابطه معنادار وجود دارد.

1. 1. میان مؤلفه بلوغ سازمانی در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان در بانک ملت استان اصفهان رابطه معنادار وجود دارد.

1. میان مؤلفه ریسک‌پذیری در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مدیران و بهره‌وری کارکنان در بانک ملت استان اصفهان رابطه معنادار وجود دارد.

۱-۶ روش تحقیق

در این پژوهش، هدف، بررسی اثرات تصمیم گیری های استراتژیک مدیران بر بهره وری نیروی انسانی بانک ملت استان اصفهان می‌باشد. روش تحقیق توصیفی ازنوع پیمایشی است. جامعه ی آماری در پژوهش حاضر کلّیه ی کارکنان بانک ملت استان اصفهان خواهند بود که کل جامعه ی آماری طبق اطّلاعات بانک ملت، ۱۵۰۰ نفر می باشد. روش نمونه‌گیری در این پژوهش، نمونه‌گیری طبقه ای است که پس از مشخص شدن تعداد نمونه ها، به نسبت از هر شهرستان و از روی لیست شعب بانک، به تصادف انتخاب گردیده اند. جهت انجام این پژوهش با توجّه به اینکه واریانس جامعه نامعلوم بوده است، ابتدا مطالعه ی مقدماتی با توزیع تعدادی پرسشنامه، انجام و واریانس صفت مورد مطالعه برآورد گردیده است و سپس حجم نمونه ۹۳ نفر تعیین گردیده است.

با عنایت به اینکه انتخاب ها به وسیله و ابزار تحقیق، به اهداف و روش انتخابی در تحقیق بستگی دارد، لذا در این تحقیق چون از شیوه توصیفی ـ پیمایشی استفاده گردیده است، پرسشنامه به عنوان ابزار مناسب جمع‌ آوری داده ها می باشد. تجزیه و تحلیل داده های این پژوهش در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی و از طریق استفاده از نرم افزار SPSS صورت پذیرفته است. در سطح آمار توصیفی از مشخصه‌ های آماری نظیر فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از آزمون‌های ضریب همبستگی اسپیرمن، کندال، و پیرسون، و آزمون t مستقل استفاده خواهد گردید.

• 1. تعریف عملیاتی واژه ها

۱-۷-۱ بهره‌وری^[۲]

بهره وری نیروی انسانی مد نظر در این تحقیق عبارت است از نسبت میزان تولید یک محصول معین و یا ارزش پولی آن (که عملاً ارزش افزوده آن است) به میزان کاری که برای آن محصول به کار گرفته شده است (حاجی کریمی، ۱۳۷۲)

به عقیده پورسیف (۱۳۷۲) بهره وری نیروی انسانی تنها به جنبه ای از افزایش کمیت و یا بهبود کیفیت محصول (کالا یا خدمت) اطلاق می‌گردد که به واسطه ارتقای سطح کیفی و تلاش نیروی انسانی ایجاد شده باشند. مطابق این تعریف بین بهره وری و میزان به کار اندازی توانهای بالقوه و بالفعل افراد یک رابطه مستقیم به وجود می‌آید.

۱-۷-۲ تصمیم‌استراتژیک^[۳]

تصمیمات استراتژیک نقطه ای هستند که سایر تصمیمات و فعالیت های سازمان از آن ناشی می‌شوند. از این رو این تصمیمات جهت حرکت شرکت را مشخص کرده و موجب ایجاد انگیزه می‌شوند. همچنین تصمیمات استراتژیک نقش کلیدی در انسجام فعالیت‌های متنوع شرکت و تخصیص منابع دارند (لافمن و همکاران، ۱۹۹۶)

شامل آن دسته از تصمیماتی است که جهت آن ها متوجه آینده و ‌هدف‌های‌ عالی سازمان است و فعالیت‌های سازمان را در بلند مدت تحت بررسی، مطالعه و تاثیر قرار می‌دهند (حمیدی‌زاده،۱۳۷۷،ص۴۳).

۱-۷-۳ جهت دهی

میزانی که سازمان اهداف و انتظارات عملکرد را به صورت واضح و روشن بیان می‌دارد (رابینز، ۱۳۷۶، ص۳۸۲).

۱-۷-۴ تحمل مخاطره

حد و حدودی است که کارکنان پیشرفت و نوآوری را دوست داشته و مخاطره می‌پذیرند (رابینز، ۱۳۷۶، ص۳۸۲).

۱-۷-۵ فرهنگ مشارکت

فرهنگ مشارکت در برابر دو نوع دیگر تعریف می‌شود. یکی فرهنگ محدود (Partial) و دیگری فرهنگ تبعی (Subjective). فرهنگ محدود، مختص جوامعی است که به نحوی در آن مدیریت یا دولت شکل نگرفته است. فرهنگ تبعی، در شرایطی ایجاد می‌شود که نوعی نقش مطیعانه و منفعلانه برای هر عضو یا فرد شکل گیرد، فرد از نظام برنامه‌ریزی خود اطلاع دارد اما خود را از تأثیرگذاری و مداخله در تصمیم‌گیری‌ها عاجز می‌داند. در فرهنگ مشارکتی (Participative) افراد از روند امور آگاه هستند و نیز دارای نگرش‌اند، یعنی نظری موافق یا مخالف درباره روند امور دارند. همچنین در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها به‌نحوی مداخله می‌کنند(خانیکی، ۱۳۷۷،ص۸۰).

عبارت است از درگیری ذهنی و عاطفی میان افراد یک سازمان به گونه ای که آنان را برمی انگیزاند تا برای دستیابی به هدف های سازمان مدیریت را یاری دهند و در مسئولیت کار شریک شوند. (طوسی، ۱۳۸۰، ص۵۵)

۱-۷-۶ تعهد سازمانی

ایجاد حالتی در درون فرد که او را به انجام وظایفش متمایل سازد بدون آنکه عامل خارجی او را تحت کنترل داشته باشد.

تعهد سازمانی از سه بخش تشکیل شده است که شامل: مطابقت با اهداف و هنجارهای سازمانی، هم‌جهتی آرزوها و خواسته‌های فردی در راستای خواسته‌های سازمانی و تمایل به سعی و کوشش به نیابت از سازمان می شود. (مودرای، ۱۹۹۲)

۱-۷-۷ بلوغ سازمانی

به درجه‌ای از رشد یافتگی سازمان، اطلاق می شود که ماهیت وجودی و فعالیت های آن حول آن و در راستای آن شکل می‌گیرد. با این تعریف اهداف، خط مشی‌ها و شیوه های نیل ‌به این اهداف و فعالیت‌های سازمان با توجه به میزان بلوغ متفاوت است.

۱-۸ محدودیت های تحقیق

در تحقیق حاضر محدودیت هائی وجود داشته است که اهم آن ها به قرار زیر می‌باشد.

1. 1. گستردگی محل کار که امکان دسترسی به اعضاء جامعه تحقیق را بسیار سخت نمود.

1. 1. استفاده از یک ابزار اندازه گیری (پرسشنامه)

1. 1. عدم دقت برخی از پاسخ دهندگان در تکمیل پرسشنامه

1. وجود جوی آکنده از رابطه‌ رئیس و مرئوسی در شعب بانک‌ مورد بررسی، که برخی از افراد را جهت پاسخگوئی به سئوالات با تردید روبرو می‌ساخت.

فصل دوم

مبانی نظری و پیشینه تحقیق