۳-۵ انواع روش­های پیش ­بینی

روش­های پیش ­بینی در قالب روش­های کمی و روش­های کیفی قرار دارند. روش­های پیش ­بینی کیفی در بردارنده تخمین ذهنی از طریق عقاید متخصصین­اند، در حالی­که در روش­های پیش ­بینی کمی، منطق پیش ­بینی به روشنی بیان می­ شود بدین معنی که در این روش­ها، داده ­های مربوط به گذشته با هدف پیش ­بینی ارزش آتی متغیر مورد نظر، با بهره گرفتن از روش­های آماری و ریاضی تحلیل می­شوند. در حالت کلی ‌می‌توان روش­های کمی را به دو گروه رگرسیونی و غیررگرسیونی تقسیم کرد. روش­های غیررگرسیونی شامل روش میانگین ساده، میانگین متحرک و انواع روش­های هموارسازی نمایی است. روش­های رگرسیونی نیز به دو گروه علی و تک متغیره تقسیم ­بندی می­شوند. از جمله روش­های علی ‌می‌توان به مدل آرچ(ARCH) و گارچ (GARCH) اشاره کرد. روش­های رگرسیونی تک متغیره نیز شامل هارمونیک و فرایند ARMA و ARIMA هستند، مدل­های پیش ­بینی تک­متغیره (سری­زمانی) به دلیل وجود اطلاعات تاریخی در بسیاری از زمینه­ ها قابل استفاده هستند (شکل۳-۱).

شکل (۳-۱) انواع روش­های پیش ­بینی

در پژوهش حاضر به دلیل توانایی بالای روش­های کمی در پیش ­بینی ارزش واردات محصول مورد بررسی، این روش­ها شامل روش­های رگرسیونی (ARMA و ARIMA) و غیر رگرسیونی (هالت وینترز) برای پیش ­بینی ارزش واردات برنج برای ۵ سال آینده به کار می­روند. و نهایتاً با بهره گرفتن از بهترین روش، پیش ­بینی صورت می­پذیرید. قبل از انجام آزمایش باید دید آیا متغیر مورد نظر پیش ­بینی پذیر است یا خیر. یک متغیر زمانی پیش ­بینی پذیر است که دارای توزیع غیرتصادفی باشد. یرای این منظور از آزمون تصادفی بودن دادها استفاده می­ شود. برای آزمون تصادفی بودن داده ­ها روش­های زیادی وجود دارد که اکثر آن­ها ناپارامتریک هستند. در این پژوهش از روش والد-ولفویتز که یک روش ناپارامتریک است استفاده شده است.

۳-۶ روش­های کمی پیش ­بینی

در این مطالعه،از بین روش­های غیررگرسیونی روش­ هموارسازی نمایی و نیز از بین روش­های رگرسیونی، فرایند ARMA و ARIMA مورد بررسی قرار ‌می‌گیرد. از این­رو در مطالعه حاضر با بهره­ گیری از دو روش ARMA یا ARIMA و هالت- وینترز، میزان واردات محصول مورد مطالعه طی ۵ سال آینده پیش ­بینی و برآورد می­ شود.

۳-۶-۱ روش های هموارسازی هالت وینترز

1. 1. هالت وینترز غیر­فصلی

1. 1. هالت وینترز جمعی

1. هالت وینترز ضربی

در روش هموارسازی نمایی از ساختار خود داده ­ها و نمودارهای کنونی آن­ها برای پیش ­بینی مقادیر آینده استفاده می­ شود و بر اساس شکل کلی تغییرات سری­های زمانی یا شکل حدسی آن­ها تخمینی صورت ‌می‌گیرد، یا با تکرارمجموعه­ای از محاسبات مقادیر آینده پیش ­بینی می­شوند در این روش که برای پیش ­بینی­های کوتاه­مدت آینده به­کار می­روند مدلی تهیه نمی­ شود و پیش ­بینی­های آینده با اعداد نزدیک به­هم انجام می­ شود.

در این پژوهش از روش هموارسازی نمایی هالت وینترز غیرفصلی استفاده شده است در روش هالت از دو پارامتر در معادله استفاده شده است.

Ŷ_t+k = α + bk (1-3)

که a و b جزء مؤلفه‌ ­های دایمی هستند. این دو ضریب با معادله­های (۳-۲) و (۳-۳) تعریف می­شوند.

α(t) = α y_t + (۱-α)(α(t-1) + b(t-1)) (2-3)

b(t) = β(α(t) – α(t-1)) +1 –βb(t-1) (3-3)

که در آن ۱>α، β و γ>0 و فا کتورهای تعدیل­کننده هستند.

میزان ضرایب هم به­ صورت تجربی و هم به­وسیله نرم­افزار به حالت اتوماتیک قابل محاسبه است.

پیش ­بینی­ها با رابطه (۳-۴) محاسبه می­شوند.

ŷ_t+k = α(t) + b(t)k (4-3)

این پیش ­بینی­ها در روند خطی با عرض از مبدأ (T)a و شیب (T)b استفاده می­شوند.

۳-۶-۲ مدل­های ARMA و ARIMA:

برخلاف روش هموارسازی نمایی، در روش ARIMA یا مدل باکس جنکینز یک مدل برای سری زمانی تهیه می­ شود که رفتار متغیر یا دسته­ای از متغیرها را بر اساس رفتار گذشته آن­ها مدنظر قرار می­دهد، این مدل­ها اساساً مدل­هایی هستند که بر پایه تعداد مشخص و نسبتاً کمی متغیر بنا شده و در پیش ­بینی روند داده ­ها تأکید بر مبانی تئوریک را به­عنوان تقدم موضوعی نمی­پذیرند. یک مدل ARIMA دارای سه جزءزیر است:

۱) تعداد جملات خودرگرسیون یا تعداد وقفه­های متغیر مورد بررسی(q).

۲) مرتبه هم­انباشتگی یا درجه تفاضل­گیری(d).

۳) تعداد جملات میانگین متحرک یا تعداد وقفه­های جمله اخلال(p).

مدل به­ صورت ARIMA(p,d,q) نوشته می­ شود. نکته مهمی که باید در خصوص مدل­سازی ARIMA گفته شود این است که یا باید سری­های زمانی ساکنی داشت و یا باید سری­های زمانی داشت که بعد از یک یا دوبار تفاضل­گیری ساکن شوند تا بتوان آن­ها را مورد استفاده قرار­داد. برای تعیین مرتبه هم انباشتگی ((d از آزمون ایستایی و آماره دیکی فولر یا دیکی فولر تعمیم یافته استفاده می­ شود، اگر مجموعه مورد مطالعه در سطح ایستا باشد، مقدار d برای متغیر تحت بررسی برابر با صفر در نظر گرفته می­ شود و ‌بنابرین‏ برای پیش ­بینی متغیر مورد نظر از رهیافت (p و(q ARMA استفاده می­ شود و اگرمتغیر مورد نظر در سطح ایستا نباشد و تفاضل مرتبه اول یا دوم متغیر ایستا باشد، از رهیافت ARIMA(p,d,q) استفاده می­ شود. در مطالعه حاضر برای تعیین مرتبه اتورگرسیون ((p و میانگین متحرک (q)، ابتدا مدل­هایی با مرتبه­های مختلفی از pوq تخمین و سپس با بهره گرفتن از آماره­ های آکائیک و شوارتز- بیزین به­دست آمده، بهترین مرتبه (p و(q برحسب کوچک­ترین این معیارها انتخاب می­ شود. انتخاب وقفه از چالش­زاترین مراحل پیش ­بینی الگوهای سری زمانی است، پسران و پسران (۱۹۹۷)، به­منظور تعیین وقفه، استفاده از معیار آکائیک (AIC) را پیشنهاد دادند. بر این اساس آن­ها استفاده از حداکثر ۳ وقفه را برای پیش ­بینی سالیانه مناسب دانستند. در این روش پس از تعیین مقدار d، تعداد جملات خودرگرسیو(q) و تعداد جملات میانگین متحرک(q) تعیین می­ شود. بدین صورت مرحله تخمین با مرحله شناسایی هم­زمان صورت گرفته و درجات مختلف p و q با هم مقایسه می­شوند. در نهایت مدلی که دارای کمترین مقدار این آماره­ها ( Eviews) باشد، به­منزله بهترین مدل برای پیش ­بینی انتخاب می­ شود (پسران و پسران, ۱۹۹۷).

لازم به ذکر است در نرم افزار Eviews6 ‌می‌توان تعداد وقفه را به­ صورت اتوماتیک محاسبه کرد.

پس از مرحله تشخیص یعنی تعیین p,d وq و مدل­سازی سری­زمانی موردنظر باید به تخمین پارامترهای مدل پرداخته شود، در این پژوهش برای برآورد مدل ARIMA از روش حداقل مربعات معمولی ( (OLSو نرم افزار Eviews استفاده می­ شود که این روش به همراه روش حداکثر راست نمایی(ML) برای برآورد انواع الگوهای ARIMA استفاده می­ شود و در نهایت پس از بررسی خوبی برازش مدل ‌و تأیید مدل انتخابی به پیش ­بینی کوتاه­مدت سری­های زمانی مورد بررسی پرداخته خواهد شد.

در سال ۲۰۰۴ از تعداد کل ۳۲۵ حمله، ۹ حمله در مالزی و ۸ حمله در سنگاپور و ۹۳ حمله در آب های اندونزی بوقوع پیوسته است. (Ioannis, On Line Asia Times 2005 1&2)

۲-۷-۱-۳ تنگه سنگاپور :

توصیه می شود که کشتی ها در حالت آماده باش با حداکثر اقدامات احتیاتی ضد دزدی دریایی تردد نمایند . دزدان دریایی مخصوص شب ها زمانی که کشتی هادر لنگرگاه هستند و یا در حال عبور از تنگه می‌باشند به آن ها حمله می‌کنند . ICCIMB ,2013,21))

دولت سنگاپور نیز اعلام کرد که مرکز اطلاعات ۲۴ ساعته را راه اندازی می‌کند.(Ioannis,2005,2)

همان گونه که اشاره شد دولت سنگاپور برای جلوگیری از دخالت نیروهای بیگانه اقدام به حراست آبهای تحت حاکمیت و در معرض خطر دزدی دریایی نموده است.

۲-۸ مقابله با دزدی دریایی در آفریقا منطقه خلیج عدن و دریای سرخ و آبراهه تردد بین‌المللی توصیه شده

از میان کشورهای منطقه دریای سرخ و خلیج عدن، یمنی ها برای مقابله با پدیده دزدی دریایی بسیار فعال بوده و تلاش داشته از این پدیده به عنوان فرصت طلایی برای افزایش نقش منطقه ای خود بهره برداری کنند. از لحاظ دیپلماتیک و برخورد سیاسی با پدیده با قاهره هماهنگ و همگرا و از سوی دیگر خواهان تشکیل یک ائتلاف منطقه ای و فرا منطقه ای متشکل از یگان های نظامی ۲۱ کشور جهان برای مقابله با دزدی دریایی هستند. یمن از تهدیدات و تبعات پدیده دزدی دریایی بسیار بیمناک است و یک یگان دریایی با ظرفیت ۱۰ هزار نظامی جهت مقابله با آن تأسيس ‌کرده‌است. علاوه بر این اقدام، دولت یمن تصمیم گرفت تا یک مرکز مبارزه با دزدی دریایی با حضور ۲۱ کشور پیرامونی منطقه از جمله شش کشورعربی تأسيس نماید. (حسینی،۱۳۸۸،۱۴۹)

حملات در منطقه خلیج عدن و دریای سرخ تا حد زیادی کاهش یافته است . این کاهش حملات در نتیجه مداخله نظامی بر علیه کشتی ها و قایق های تند روی مشکوک و عملیات زمینی ضد دزدی دریایی به ‌عنوان اقدامات پیشگیرانه (بر اساس آخرین توصیه ها^[۳۲]BMP) و افزایش نیرو های مسلح روی عرشه کشتی می‌باشد .(Lbid,22)

مرکز دزدی دریایی دفتر دریانوردی بین‌المللی^[۳۳] موقعیت را زیر نظر گرفته است و به کشتی ها هشدار لازم برای حالت آماده باش ، و دریافت آخرین توصیه ها و اخبار BMP رامی دهد .

تهدید دزدان دریایی سومالی هنوز پابرجاست و معمولاً دزدی دریایی کشتی های حامل کالا در سواحل شمالی سومالی در خلیج عدن و جنوب دریای سرخ در باب المندب وجود دارد .(Lbid, 22)

دزدان دریایی برای ورود به عرشه کشتی و سرقت محمولات با سلاح های اتوماتیک و آرپی جی (RPG) به کشتی های تجاری حمله می‌کنند در صورتی که عملیات دزدی دریایی موفقیت آمیز باشد و دزدان دریایی بتوانند کشتی را بدزدند آن وقت کشتی را به مکان نا معلوم و نا شناخته ای در سواحل سومالی هدایت کرده و سپس درخواست ‌خون‌بها و یا غرامت برای آزاد سازی کشتی و خدمه می نمایند . به کلیه کشتی های در حال عبور توصیه می شود تا اقدامات ایمنی کامل و بررسی های لازم قبل از ورود را انجام دهند و از رادارهای ضد دزدی دریایی و هر وسیله دیگر استفاده نموده ، نسبت به مشاهده ، بررسی و مراقبت ۲۴ ساعته توسط خدمه نگهبان ، قبل از ورود به آبهای این منطقه اقدام نمایند .(Lbid, 22)

خدمه نگهبان بایستی در جستجوی قایق های کوچک مشکوک که در حال نزدیک شدن به کشتی حامل کالا هستند بوده و با مشاهده اولین نشانه ها و ردیابی و آشکار سازی های آن ها در وسایل مخابراتی و اندازه گیری و تخمین درست و بموقع فاصله آن ها به فرمانده کشتی اجازه می‌دهد تا به موقع سرعت کشتی حامل کالا را افزایش دهد و یا دست به مانورهای معکوس چرخشی (یا برگرداننده) برای فرار از دست دزدان دریایی بزند و همزمان در خواست کمک از مقامات و یا آژانس های مختلف نظیر مرکز دزدی دریایی دفتر دریانوردی بین‌المللی^[۳۴] برای کنترل و در صورت امکان پراکنده کردن قایق های کوچک نماید . اول فوریه۲۰۰۹ “مرکز امنیت دریایی شاخ آفریقا”^[۳۵] به آدرس www.mschoa.org)اقدام به ایجاد “آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده “^[۳۶] نمود و از نظر استراتژیکی با به کارگیری دارایی ها و تجهیزات نظامی (دریایی و هوایی) در محدوده این “آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ” از کشتی های حامل مالاالتجاره که در مسیر این “آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ” تردد می نمایند، پشتیبانی و حمایت می‌کند .(Lbid, 22)

فرماندهان کشتی که “آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ” استفاده می‌کنند از مسئولیتشان در خصوص نگهبانی ۲۴ ساعته با بهره گرفتن از کلیه تجهیزات و وسایل ممکن برای اطلاع بموقع از تهدید دزدان دریایی رها نمی شوند . بعضی از کشتی ها در داخل “آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ” نیز مورد حمله قرار گرفته و یا ربوده شده اند .(Lbid,22)

به فرماندهان توصیه می شود تا تماس های اطلاعاتی دریایی که از سوی ناوگان جنگی مستقر در منطقه که مسئول ایجاد پوشش خبری اطلاعاتی عمومی و شنیدن پیام های کشتی های تجاری است از طریق فرکانس های رادیویی CH72 ، CH8 ، VHF CH16 به طور پیوسته گوش دهند . (Lbid,22)

همچنین به فرماندهان توصیه می شود تا اطلاعات خود در خصوص وضعیت مسیر تردد را مرتبا از طریق سایت مرکز دزدی دریایی دفتر دریانوردی بین‌المللی ، مسئول ارائه پوشش خبری و اخطاری با ارتباط ماهواره ای از طریق اینمار ست سی ایی جی سی^[۳۷]، را تکمیل نمایند. (Lbid,22)

هر تلاش برای دزدی دریایی یا حمله واقعی یا حرکات مشکوک دزدان دریایی که به ناوجنگی گزارش می شود بایستی به مرکز دزدی دریایی دفتر دریانوردی بین‌المللی گزارش شود . (Lbid,22)

به کشتی ها و صاحبان آن ها که اراده حرکت می‌کند توصیه می شود تا پیشاپیش جزئیات سفر را در وب سایت”مرکز امنیت دریایی شاخ آفریقا” به نشانیwww.mschoa.org ثبت و جزئیات اطلاعات تکمیلی و نزدیکترین امکانات حمایتی قابل ارائه به کشتی های حامل کالای در حال تردد در خلیج عدن را دریافت نمایند .کشتی ها به حرکت و اعلام مسیر تجاری خود از طریق”آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ” با هم ، به صورت گروهی و بر اساس سرعت ۱۰-۱۲-۱۴-۱۶ و ۱۸کیلومتر نیز به ‌عنوان دیگر راهکار مقابله با دزدی دریایی تشویق می‌شوند .(Lbid,22)

طبق اظهار مشترک مرکز امنیت دریایی و گروه مستقر از سوی اتحادیه اوپا در منطقه ، موسوم به ناو فور ، و مرکزامنیت دریایی شاخ آفریقا در سال ۲۰۱۰ به حمله بر علیه ای کشتی هایی که به صورت گروهی از این کریدو عبور نمودند صورت نگرفت.

(EU NAVFOR SOMALIA,MARITIME SECURITY CENTER HORN OF AFRICA, 2010, 4)

در سال ۲۰۰۶ فاصله امن از سواحل سومالی ۲۰۰ مایل دریایی اعلام گردد. لیکن در حال حاضر حفظ فاصله ۴۰۰ مایل دریایی از سواحل سومالی نیز کاملاً امن نیست. (MunichRe,2009,8)

• • 1. دریانوردی الکترونیکی^[۳۸] و آبراهه بین‌المللی تردد توصیه شده ^[۳۹]

صفراوی مزاج: باریک اندام، دارای پوست بدنی زیتونی رنگ و از نظر اخلاقی تندخو، زودخشم، جاه طلب و حسود و ثابت قدم .

سوداوی مزاج: سیه چهره و دراز اندام و دارای چشمانی درخشان، از لحاظ شخصیتی مظطرب، نگران، ناراضی، بدبین، پرجنب و جوش ولی بدون پایداری و استقامت (ستوده، ۱۳۸۲)

نظریه‌ روانکاوی بر روی تاثیرات مستقیم والدین بر شخصیت به خصوص پدر بر شخصیت پسر تأکید دارد و به وابستگی‌ها و دلبستگی‌های والدین اشاره می‌کند.

نظریه‌ یادیگری اجتماعی بر تقویت، تنبیه، همانندسازی و تقلید به عنوان فرآیندی اساسی برای اجتماعی شدن و رشد شخصیت تأکید دارد.

نظریه ارنست کرچمر^[۲۱] روان‌پزشک آلمانی در سال ۱۹۲۱ با انتشار کتاب ساخت بدن و منش و با بهره گرفتن از روش‌های انسانی سنجی جسمی^[۲۲] انسان‌ها را با دو تیپ فربه‌تنان و لاغرتنان تقسیم کرد و بعداً یک سنخ سوم بنام سنخ پهلوانی نیز به آنان افزود، به هر یک از این (سه نسخ جسمی یک سنخ روانی مربوط)می‌شود: مثلاً فربه‌تنان از نظر روانی، ادواری خوی. لاغرتنان، اسکیزوئید خوی و سنخ پهلوانی صرع‌واره خوی هستند. ادورای خویان از نظر خلق‌وخوی بی‌ثبات وسکون، و از نظر روانی، عاطفی و احساساتی هستند. اسکیزوئیدخویان شخصیت گسیخته دارند و درونگرا هستند. صرع ‌واره ‌خویان محتاط و محافظه‌کار و کندند (کریمی، ۱۳۸۵).

۲-۴-عوامل به وجود آورنده شخصیت

شخصیت مجموعه ویژگی‌های جسمی، روانی و رفتاری است. ‌بنابرین‏ عواملی که به وجود آورنده این ویژگی به شمار می‌آیند، عوامل به وجود آورنده شخصیت نیز هستند. بخش اول این ویژگی‌ها یعنی ویژگی‌های جسمی، ساخته وراثت و بخش دیگر آن زاییده عوامل اجتماعی با محیط است. تعیین این که کدام یک از دو عامل نقش مهم‌تری در شخصیت دارند غیرممکن است اما بدیهی است که شخصیت هر فرد حاصل تعامل و تاثیر متقابل هر دو عامل است، بدین معنی که از یک سو عوامل محیطی در چارچوب امکانات و محدودیت‌های فیزیولوژیکی و ساختار وراثتی تاثیر دارند و از سوی دیگر توانایی‌های بالقوه، که عمدتاًً محصول توارث‌اند، هنگامی می‌توانند شکوفا شوند و از قوه به فعل درایند که محیط مناسبی برای شکوفا شدن داشته باشند (کریمی دشتکی، ۱۳۸۵).

سنگ بنای اولیه شخصیت از هنگامی گذاشته می‌شود که یک اسپرماتوزویید با یک اووم ترکیب می‌شود، سلول تخم را به وجود می اورد. هر سلول تخم حاوی ۲۳ کروموزوم از مادر و ۲۳ کروموزوم از پدر است که این کروموزوم‌ها از طریق ژن‌هایی که روی آن‌ ها قرار دارند، ناقل صفات مختلف والدین به فرزندان هستند، از این ۲۳ جفت کروموزوم جفت آخر تعیین کننده جنسیت است (لطف‌آبادی و همکاران، ۱۳۸۶) ژن‌ها که در واقع انتقال دهنده صفات هستند، بسیار با ثبات‌اند و تنها جهش و تغییرات حاد محیطی قادرند در ژن‌ها تغییر ایجاد کنند.

دستگاه عصبی انسان نیز که از طریق تکانه‌های عصبی اداره کننده فعالیت انسان است، می‌تواند در تفاوت همان شخصیت‌ها مؤثر باشد.

نقش هورمون‌های گوناگون نیز در تعیین شخصیت بسیار حائز اهمیت است. غالب این هورمون‌ها که ترشحات درون‌ریز هستند، کنترل رشد جسمی و حتی خلق انسان را بر عهده دارند اما ویژگی‌های وراثتی برای تحقق یافتن و رشد خود به زمینه‌های مناسب نیاز دارند و این محیط است که چنین زمینه‌ای را می‌تواند فراهم سازد. هر قدر از نظر ویژگی‌های وراثتی متمایز و برجسته باشد، اگر در محیط نامناسب قرار گیرد، توانایی‌های ارثی و امکان کمتری برای شکوفا شدن پیدا خواهند کرد. کودکانی که در محیط‌های دور از انسان پیدا شده‌اند گواه روشنی بر این مدعا هستند. این کودکان از بسیاری از کودکان عادی عقب‌مانده‌تر بوده و حتی آموزش‌ها و امکانات فراهم شده بعدی برای آنان نتوانسته است عقب‌ماندگی‌های آن‌ ها را جبران کند. آنچه در بررسی‌های گوناگون مشخص شده است، این است که محیط و وراثت هر دو، در ایجاد شخصیت به طور متقابل سهم دارند و نمی‌توان تمایز مشخصی از نظر میزان آن ها بر شخصیت انسان قایل شد (شعاری‌نژاد، ۱۳۸۱).

۲-۵-رویکرد صفات

در رویکرد صفات سعی بر این است که خصوصیات اساسی فرد که جهت‌دهنده رفتار اوست تفکیک و توصیف شود. در این رویکرد، به شخصیت‌های اجتماعی فرد توجه می‌شود و بیشتر توصیف شخصیت و پیش‌بینی رفتار مورد توجه است تا رشد شخصیت. در نظریه های صفات مردم از جهت ابعاد یا مقیاس‌هایی که هر یک نمودار یک صفت است متفاوت شمرده می‌شوند. ‌به این ترتیب در رویکرد صفات ‌به این توجه می‌شود که هر فرد در ابعاد مختلف چه جایگاهی دارد (اتکینسون، ۱۹۹۴، به نقل از براهنی، ۱۳۸۱).

آلپورت، آیزنک وکتل سه تن از نظریه‌‌پردازان اصلی رویکرد صفات هستند که در زیر به شرح آن ها پرداخته خواهد شد. گوردن آلپورت^[۲۳](۱۹۱۷-۱۸۹۷)

آلپورت صفات شخصیت را گرایش‌های پاسخ دادن به شیوه یکسان به انواع مختلف محرک‌ها می‌دانست. از نظر او صفت عبارت است از یک ساختار عصبی- روانی است. ‌بنابرین‏ صفات شیوه‌ای ثابت برای واکنش نشان دادن به محرک‌های محیط است. به اعتقاد وی معتبرترین واحد ارزیابی برای نشان دادن شخصیت افراد و چگونگی شباهت آن ها همین صفت است (شولتز و شولتز، ۱۳۸۱؛ شاملو، ۱۳۷۷). آلپورت معتقد بود که صفات، عناصر پایه‌ای شخصیت هستند و هشت ملاک عمده را برای صفات شخصیت بیان می‌دارد که عبارتند از:

1. 1. هر صفت ماهیتی مشخص و واقعی دارد.

1. 1. صفات فراگیرتر و عمومی‌تر از عادات هستند.

1. 1. صفات پویا و تعیین‌کننده رفتارند.

1. 1. صفات به گونه تجربی پی‌ریزی می‌شوند.

1. 1. هر صفتی به گونه نسبی از دیگر صفات مستقل است.

1. 1. صفات معادل با داوری اخلاقی و اجتماعی نیستند.

1. 1. هر صفتی را می‌توان در فردی خاص مشاهده کرد.

1. اعمال یا عاداتی که در راستای یک صفت قرار نمی‌گیرند، دلیل بر عدم وجود آن صفت نیستند (لیبرت^[۲۴] و لیبرت، ۱۹۹۸).

آلپورت ابتدا دو نوع صفت فردی^[۲۵] و مشترک^[۲۶] را معرفی کرد. صفات فردی اختصاصیبوده و منش^[۲۷] شخص را توصیف می‌کند. صفات مشترک صفاتی هستند که تعداد زیادی از افراد در آن سهیم‌اند، مانند اعضای یک فرهنگ. آلپورت بعدها صفات مشترک را صفات نامید و صفات فردی را آمادگی‌های شخصی^[۲۸] خواند و سه نوع صفت فردی را ذکر کرد: اصلی^[۲۹]، مرکزی^[۳۰]، ثانوی^[۳۱] (شولتز، ۱۳۸۱).

آلپورت به دلیل تأکید برمنحصر به فرد بودن افراد، نیز شهرت یافته است. این تأکید به جایی می‌رسد که اعلام می‌کند که در افراد صفات ویژه‌ای وجود دارند که از نظر علمی قابل بررسی نیستند (پروین و جان، ۱۳۸۱).

هانس آیزنک (۱۹۱۶-۱۹۹۷)

آیزنک از جمله کسانی است که در زمینه رویکردصفات پژوهش‌هایی انجام داده است. نتیجه نهایی پژوهش‌های آیزنک معلوم داشت که شخصیت دارای سرحد است که هر کدام یک قطب مخالف دارد که بدین قراراند:

1. 1. درون‌گرایی (برونگرایی)

1. 1. روان نژندی (فقدان روان‌نژندی)

1. روان‌پریشی (فقدان روان پریشی).

آیزنک ضمناً افرادی را که به هر یک از این قطب های نهایی تعلق دارند از نظر روانی توصیف و تعبیر ‌کرده‌است.)

بعضی از صفات هر یک از این تیپ‌ها بدین قراراند:

در صورتی که عنصر معنوی جرم عمد، سوءنیت عام یعنی آگاه بودن و عالم بودن از فعل مرتکب اصلی است رکن معاونت آن نیز، عمد در تحریک آن جرم خواهد بود.

و حال بعد بررسی معاونت در جرم باید در انتها به مجازات حاکم بر معاونت در جرم آدم ربایی، پرداخت

در رابطه با معاونت در جرم آدم ربایی طبق ماده ۶۲۱ ق.م.ا مصوب سال ۱۳۷۵ از عبارت «شخصا یا توسط دیگری» استفاده می شود که قانون‌گذار در این جا معاون یا مسبب جرم را در حکم مباشر تلقی مستقل پیش‌بینی ‌کرده‌است. ^[۱۴۶]

در همین حال قانون‌گذار در بیان معاونت آدم ربایی ۲ حالت مجزا در نظر گرفته است :

در حالت اول : معاونت به صورت تحریک یا ترغیب یا تهدید یا تطمیع مباشر واقع می شود در این حالت معاون آدم ربایی، فاعل معنوی جرم می‌باشد و مجازات وی همان مجازات مباشر اصلی است.

در حالت دوم : معاونت به صورت تهیه وسایل ارتکاب جرم با علم و عمد و یا ارائه طریق ارتکاب آن با علم به قصد مرتکب و یا از طریق تسهیل عالمانه و عامدانه وقوع جرم ، تحقق می‌یابد.

در این حالت مجازات معاونت همان مجازات مباشرت در آدم ربایی نمی باشد بلکه مجازات معاونت عبارت است از حداقل مجازات مقرر برای آدم ربایی، تعزیری بودن بزه آدم ربایی امکان اعمال کیفیات مخففه قضایی مجرمی که استحقاق داشته باشد را فراهم می کند، اما متاسفانه قانون مجازات اسلامی کیفیات مخففه قانونی را که در انصراف آدم ربا از عمل اکتسابی و اعاده وضع به حال سابق و جبران آلام مجنی علیه تاثیر اساسی دارند پیش‌بینی ننموده و از این جهت کیفیات مذکور که در قانون تشدید مجازات ربایندگان اشخاص مصوب سال ۱۳۵۳ را پیش‌بینی شده به قوت خود باقی به نظر می‌رسند . ^[۱۴۷]


در آخر اگر معاونت در آدم ربایی از طریق انجام عمل، مندرج در بندهای ۲ و ۳ ماده ۴۳ ق.م.ا تحقق یابد، مجازات معاونت آن ، ۵ سال حبس خواهد بود. ^[۱۴۸]

گفتار دوم : مجازات مشارکت جرم در آدم ربایی :

شریک جرم، به کسی می‌گویند که همانند مباشر اصلی شخصاً و به طور مستقیم اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را با همراهی دیگران انجام می‌دهد و جرم مذبور به همه آن ها مستند است. تفاوت شریک جرم با فاعل اصلی در این خواهد بود، که فاعل کسی است که، منفرداً و به تنهایی اجزای عنصر مادی جرم را انجام می‌دهد و به منزله ی علت تامه جرم است. در حالی که شریک جرم علت ناقصه است و با همکاری و مشارکت دیگران جرمی را انجام می‌دهد و جرم مذبور مستند به فعل همه آن ها است.

برای درک بهتر مطلب به ماده ۴۲ قانون مجازات اسلامی، در این زمینه اشاره ای خواهیم داشت : «هرکس عالماً و عامداً با شخص یا اشخاصی دیگر در یکی از جرائم قابل تعزیر و یا مجازات های بازدارنده مشارکت نماید و جرم مستند به عمل همه آن ها باشد خواه عمل هریک به تنهایی برای وقوع جرم کافی نباشد و خواه اثر کار آن ها باشد خواه عمل هریک به تنهایی برای وقوع جرم کافی باشد خواه نباشد و خواه اثر کار آن ها مساوی باشد خواه متفاوت، شریک در جرم محسوب و مجازات او مجازات فاعل مستقل آن جرم خواهد بود. ‌در مورد جرائم غیر عمدی (خطائی) که ناشی از خطای دو نفر یا بیشتر باشد مجازات هریک از آن ها مجازات فاعل مستقل خواهد بود. ^[۱۴۹]

همان‌ طور که از محتوای ماده ۴۲ ق بر می‌آید برای شرکت در جرم لازم و ضروری است، که شرایطی تبیین شود تا بتواند تحقق یابد که در زیر به آن اشاره می‌کنیم :

الف) عملیات اجرایی جرم : شرط لازم و ضروری است برای تحقق شرکت در جرم، آن است که چند نفر با هم اعمال مادی تشکیل دهنده جرم را انجام دهند.

ب) استناد جرم به عمل افراد : شرط لازم و ضروری دیگر برای تحقق شرکت در جرم آن است، عمل ارتکابی مستند به فعل همه آن ها باشد.

ج)علم و عمد شرکای در انجام عمل مجرمانه : ضرورت دارد که شرکای با علم و عمد و اطلاع از ماهیت رفتار غیرقانونی و خواستن نتیجه مجرمانه مبادرت به انجام عملیات مادی جرم کند و لازم به ذکر است که علم و عمد باید در هنگام انجام عمل موجود باشد نه بعد از ارتکاب آن^[۱۵۰] و باید متذکر شد، که بیشتر جرائمی که موضوع شرکت در جرم را شکل می‌دهند، جرائم عمدی می‌باشد. که در دو قسمت جرائم تعزیری و علیه نفس و یا عضو به شرح زیر قابل به بررسی است ^[۱۵۱] اما با توجه به موضوع پیش رو (آدم ربایی) که خاص جرائم تعزیری است، فقط به شرکت در ارتکاب جرائم تعزیری (عمدی) می پردازیم و از مطرح کردن جرائم علیه نفس و یا عضو، احراز خواهیم کرد با مطالعه قانون مجازات اسلامی – بخش تعزیرات، جرائم اکثراً عمدی هستند ^[۱۵۲]که موضوع جرم آدم ربایی هم به دلیل عمدی و تعزیری بودن مشمول شرکت در جرم قرار خواهد گرفت که در صفحات آتی مفصلاً در آن بحث خواهد شد.

برای تمام مسائل که تا ‌به این حال درباره شرکت در جرم بیان شده باید گفت که مجازات شریک در جرم، مجازات فاعل مستقل آن جرم خواهد بود، لذا هر شریک یک مباشر توصیف و علی الاقاعده مجازات مباشر جرم دارد و از طرفی هر شریک عهده دار مسئولیت کامل اقدامات انجام شده توسط خود را داشته و با او به همان نحو عمل می شود که با مباشر جرم باید عمل شود.

مسئولیت کیفری شریک در جرم، کاملاً مشخص بوده و به هیچ وجه ارتباطی با مسئولیت کیفری سایر شرکای پیدا نخواهد کرد و به همین جهت هر شریک می‌تواند به تنهایی مورد تعقیب قرار گیرد. ^[۱۵۳]

در یک جمع بندی کلی باید به صراحت گفت که به موجب قانون مجازات اسلامی مجازات شریک در جرم مجازات فاعل مستقل است لیکن اگر تاثیر مداخله و مباشرت شریکی در حصول جرم ضعیف باشد، دادگاه مجازات او را به تناسب تاثیر عمل او تخفیف می‌دهد ماده (۴۲) ق.م.ا و در عین حال اثر همین فرد سردستگی ۲ یا چند نفر در ارتکاب جرم به عهده گیرد از علل مشدده مجازات محسوب خواهد شد (ماده ۴۵ ق.م.ا) ^[۱۵۴]

و اینک بعد بررسی و مطالعه در باب مشارکت در جرم نوبت به بررسی مشارکت در جرم آدم ربایی خواهد رسید که در مطالب زیر به آن می پردازیم :

و حال اگر همین تفسیر ماده ۴۲ در رابطه با جرم آدم ربایی می توان مصداق داشته باشد و اینطور بیان شود که اگر بزه آدم ربایی از سوی ۲ یا چند نفر عالماً و عامداً انجام شود و شخص را بربایند، به طوری که عمل ربودن مستند به عمل آنان باشد شریک در جرم محسوب می‌شوند.

البته لازم به ذکر است که باید در عملیات مادی ربایش انسان علم و عمد دخالت داشته باشند و حتی باید این قید عبارت که قانون مجازات اسلامی بیان داشته «عالماً و عامداً» حتی نیز در ربایش وجود داشته باشد و مجازات شریک در آدم ربایی به موجب ماده ۴۲ قانون مجازات فاعل مستقل خواهد بود که دادگاه نظر به اوضاع و احوال و مراتب خاص و تاثیر عمل هریک از شرکای در حصول نتیجه می‌تواند در میزان مجازات تخفیف را مبذول دارد . در ادامه شرکت در جرم آدم ربایی لازم نیست که حتماً به نتیجه کامل برسد و این جرم تا به آخر انجام شود حال اگر بخواهد فقط در مرحله عملیات اجرایی جرم قرار گیرد، می‌تواند برای عنوان شرکت کافی باشد.

در مطالعه­ ای دیگر که در کشور فنلاند بر روی معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد انجام شده است پس از یک­سال پیگیری و بهره­ مندی معتادان از خدمات درمان نگهدارنده و مشاوره­های معمول کاهش معنی داری را در رفتارهای پرخطر(تزریق مشترک و روابط جنسی ناایمن) آن ها شاهد بودند که در زمینه تزریق مشترک این کاهش بسیار چشمگیر تر از رفتارهای پر خطر جنسی ناایمن بوده است(گوسوپ^[۸۷] و همکاران، ۲۰۰۲). الکل، مواد، رفتارهای ضد اجتماع و …کاسته می شود.

کالیچمان^[۸۸] (۲۰۰۰) در مرور تحقیقات صورت گرفته روی افراد مبتلا به عفونت HIV گزارش ‌کرده‌است که افسردگی، اضطراب و خشونت با اعمال جنسی پر خطر ارتباط معنادار دارد. در مقابل منابع فردی که تاب آوری در مقابل استرس را افزایش می‌دهند، باعث کاهش رفتارهای پر خطر می‌گردند.

فیشر^[۸۹] (۱۹۹۱) با مطالعه ۲۶۸ دانش آموز دبیرستانی دختر در نیویورک دریافتند که دانش آموزانی که بواسطه نگرشهای نامناسب شان نسبت به غذا خوردن و وزن خود، اضطراب بالاتر و عزت نفس پایین تر داشتند، بیش از سایر دانش آموزان درگیر رفتارهای پر خطر از قبیل مصرف سیگار، مصرف الکل، مصرف مواد و فعالیت جنسی ناایمن با شرکای جنسی بیشتر شده بودند. یافته های این بررسی حاکی از آن بود که رفتارهای پر خطر در نوجوانان آسیب پذیر به صورت خوشه ای و در کنار یکدیگر ظاهر می‌شوند که نگرش ها و رفتارهای تغذیه ای نامناسب می‌تواند بخشی از این خوشه ها را بویژه در میان دختران دارای سطوح اضطراب بالا و عزت نفس پایین تشکیل داده و درگیری در سایر رفتارهای پر خطر از قبیل آنچه که در نتایج مطالعه ذکر شد را در فرد پیش بکشد.

البته تحقیقات صورت گرفته در زمینه رابطه عزت نفس و انواع رفتارهای پر خطر نتایج متفاوتی را گزارش کرده‌اند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که افرادی که عزت نفس پایین تری دارند بیشتر از آنهایی که عزت نفس بالا دارند به مصرف الکل روی می آورند(باتلر^[۹۰]، ۱۹۸۲).

با این وجود برخی بررسی ها روی رابطه عزت نفس و فعالیت جنسی ناسالم نتایج عکس داده‌اند.طبق این مطالعات افرادی که دارای عزت نفس بالاتری هستند بیشتر از کسانی که عزت نفس پایین تر دارند به رفتارهای پر خطر جنسی دست می‌زنند و شرکای جنسی بیشتری نیز دارند(والش^[۹۱]، ۱۹۹۱). اما نتایج برخی دیگر از تحقیقات در این زمینه حاکی از آن است که در نوجوانانی که دارای سنین پایین تر و عزت نفس بالاتری هستند، احتمال روی آوردن به رفتارهای پر خطر کمتر از سایر نوجوانان می‌باشد(برگمن و اسکات^[۹۲]، ۲۰۰۱). به طور کلی می توان گفت پیشینه تحقیقی روی ارتباطات عزت نفس و رفتارهای پر خطر پراکنده و با تناقضات بسیاری همراه است که احتمالاً از روش شناختی متفاوت این تحقیقات نشأت می‌گیرد. نتایج مطالعه ای با هدف بررسی میزان ارتباط میان رفتارهای پر خطر و میزان نقاط قوت و امتیازات آن ها روی ۳۴۳۹ نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ سال در ایالت تگزاس آمریکا نشان داد که ارزش ها و امتیازات نوجوانان بهترین پیش‌بینی کننده های رفتارهای پر خطر (مصرف سیگار، مصرف الکل و داشتن رفتارهای جنسی ناسالم) در آن ها هستند.

در مطالعه ای که به منظور پیش‌بینی رفتارهای پر خطر جنسی در میان معتادان مبتلا به عفونت HIV در لوس آنجلس، نیویورک و سانفرانسیسکو صورت گرفت، نقش متغیرهای پیش‌بینی کننده روی ۲۴۸ مرد ۲۴ – ۱۵ ساله مورد بررسی واقع شد. عوامل اجتماعی، جمعیت شناختی، هنجارهای گروه همسال، سبک‌های مقابله با مشکلات عاطفی، عزت نفس و حمایت اجتماعی به عنوان پیش‌بینی کننده های زمینه ای یا برون زا و رفتارهای پر خطر دیگر از جمله بزهکاری، مصرف مواد معمولی و مصرف مواد سخت پیش‌بینی کننده های مجاورتی یا میانجی رفتارهای پر خطر جنسی در نظر گرفته شده اند. نتایج نشان داد که میزان متغیرهای زمینه ای نژاد سفید پوست، همجنس خواهی و عزت نفس پایین به طور مستقیم رفتار جنسی ناایمن را پیش‌بینی می‌کند. همچنین سبک‌های مقابله ای مثبت و هنجارهای منفی گروه همسالان نیز به طور غیر مستقیم از طریق متغیرهای میانجی، بزهکاری و مصرف مواد سخت، رفتارهای جنسی پر خطر را پیش‌بینی می‌کنند(دی کلمنته^[۹۳]، ۲۰۰۳).

در مطالعه ای که روی معتادان بین سنین ۱۸ – ۲۴ ساله در برزیل انجام شد، میزان بسیاری از رفتارهای پر خطر از قبیل خشونت، جرم، مصرف الکل و دارو و رفتارهای جنسی در میان معتادان که با هر دو والد خود زندگی می‌کردند در حداقل بود و در میان آنهایی که با یکی از والدین خود زندگی می‌کردند بیشتر بوده و آن ها که بدون والدین خود زندگی می‌کردند بیشترین رفتارهای پر خطر را گزارش کردند. ۲۶ % از دخترانی که با والدینشان زندگی می‌کردند، ۳۷ % از آنهایی که با یکی از والدین خود زندگی می‌کردند و ۷۱ % درصد از آنهایی که بدون والدینشان زندگی می‌کردند درگیر روابط جنسی (۰۰۳/۰=p )شده بودند(گازمن^[۹۴]، ۲۰۰۷).

– دریک بررسی برروی جوانان و نوجوانان توسط مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری های ‌در آمریکا که در سال‌های ۱۹۹۹-۱۹۹۱ انجام شد، روند رفتارهای پرخطر مورد بررسی قرارگرفت. بررسی یادشده نشان دادکه رفتارهای پرخطرجنسی و مصرف تنباکو، الکل و مواد افزایش یافته است(مرکزکنترل و پیشگیری از بیماری ها، ۲۰۰۲؛به نقل از باریکانی، ۱۳۸۷).

– در یک مطالعه دیگر بوترین در سال۲۰۰۳ در دانشگاه سندیئگوآمریکا، نتایج نشان داد؛ زنانی که در دوران کودکی مورد سوءاستفاده جنسی واقع شده بودند؛ ۸/۳ برابر بیش از دیگران مستعد ‌سیگار کشیدن بودند. مورد سوءاستفاده جنسی قرارگرفتن؛ عنوان اصلی استرس آور وابسته به جنس، خطرسیگاری شدن را در میان دخترها و زنان افزایش می‌دهد(بوترین وگریفین^[۹۵]، ۲۰۰۳).

– باتیستیک و رودنریس^[۹۶] در سال۲۰۱۰ به بررسی رفتارپرخطرجنسی و ابتلا به اچ ای وی درافراد وابسته به کوکایین پرداختند. این مطالعه برروی ۶۲ نفر با استفاده ازپرسشنامه رفتار ریسک پذیری اچ آر بی سی، انجام گرفت؛ در دوگروه، گروهی با رابطه جنسی محافظت نشده و گروه دوم داشتن رابطه جنسی با تأخیر همراه با محافظت کنندها(کاندوم). نتایج نشان دادکه ‌افراد گروه اول سه یا چهار برابرخطر ابتلا به اچ ای وی را دارا بودند.

– پاول در سال۲۰۰۶ در تحقیقی به بررسی تأثیرات همسالان بزهکار و سیگاری به گرایش نوجوانان به سیگار پرداخت؛ مهم ترین نتیجه به دست آمده از این قرار بودکه اگر والدین رفتاری خشونت آمیز، سهل انگارانه یا استشهادگرایانه داشته باشند همسالان علاقه مند و توان نه تنها مضری برای نوجوانان محسوب می شوندبلکه او را درک کردن و از او حمایت می‌کند(پاول^[۹۷]، ۲۰۰۶).

گازمن^[۹۸](۲۰۰۷) مطالعه ای را روی معتادان فنلاندی انجام داد. نتایج نشان داد که خصوصاًً معتادان پسر در سال‌های پس از ترک مؤسسه نگهداری، بیشتر در معرض رفتارهای پر خطر قرار داشته اند.