حال این سؤال پیش می‌آید چرا در بین بنادر موجود در کشور پهناور ایران، بندر شهید رجایی مورد مطالعه قرار گرفته است؟ در جواب این پرسش، مجتمع بندری شهید رجایی، با برخورداری از موقعیت منحصربه‌فرد جغرافیایی در نزدیک‌ترین نقطه به تنگه هرمز و دهانه ورودی خلیج‌فارس مهم‌ترین دروازه واردات و صادرات جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

از طرف دیگر با بررسی‌های انجام داده‌شده در پیشینه تحقیقی مبحث حمل‌ونقل چندوجهی در منابع داخلی، تعداد کمی از پژوهشگران به‌ خصوص در داخل کشور، به بررسی عوامل اثرگذار حمل‌ونقل چندوجهی در بنادر پرداخته‌اند؛ ‌بنابرین‏، ایجاب می‌کند که این پژوهش جهت استفاده از این سیستم در بنادر مهم تجاری کشور انجام شود.

لذا این مطالعه به دنبال این است که با توجه به رشد سریع حمل‌ونقل چندوجهی در دنیا، بندر شهید رجایی در سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در چه جایگاهی قرار دارد و آیا با بهبود نظام و توسعه این سیستم می‌توان تسهیل جریان را در این بندر افزایش داد. به همین خاطر و نظر به اهمیت این موضوع ضروری است تا مدلی با توجه به ماهیت بندر مورد مطالعه برای دستیابی به سیستم حمل‌ونقل چندوجهی مورد بررسی قرار گیرد؛ لذا با توجه به فقدان این سیستم در بندر شهید رجایی، مطالعه اصلی این تحقیق بررسی نظام سیستم حمل‌ونقل چندوجهی و تأثیرگذاری آن بر عملکرد بندر مورد مطالعه می‌باشد و همچنین تأثیر گذاری هر یک از مؤلفه‌ها بر روی سیستم حمل‌ونقل چندوجهی سنجیده می‌شود. سپس این مسائل با بیان فرضیاتی، در قالب الگویی جامع و با روشی نظام‌مند مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

اهمیت و ضرورت پژوهش

در دهه ۱۹۸۰ شاهد گسترش عظیم خدمات حمل‌ونقل چندوجهی با بهره گرفتن از کانتینرها ٬ چه در سطح بین‌الملل و چه در عرصه داخلی ٬ در آمریکای شمالی ٬ اروپا و کشورهای منطقه اقیانوس آرام بوده است. این رشد سریع به‌ویژه در ایالات‌متحده آمریکا مشهود بوده است. در این کشور به‌کارگیری قطارهایی که کانتینر را به صورت دو طبقه حمل می‌کنند نوعی اقتصاد مقیاس در سطح راه‌آهن و سایر خدمات چندوجهی به ارمغان آورد. کانتینرها بهترین وسایل حمل کالا در سیستم حمل‌ونقل چندوجهی می‌باشند زیرا می‌توان آن‌ ها را به‌راحتی به وسیله کشتی ٬ راه‌آهن و یا کامیون از کارخانه به مشتری تحویل داد. رقابت فزاینده‌ای که ناشی از کاهش نرخ‌های کرایه می‌باشد، گسترش سیستم‌های حمل‌ونقل چندوجهی را به طرق مختلفی ترغیب ‌کرده‌است. به عنوان نمونه بسیاری از خطوط کشتیرانی بزرگ جهان در هم ادغام شده‌اند. باوجود رشد و توسعه تجارت کانتینری جهانی، کشورهای توسعه یافته از آن به عنوان یک سیستم حمل‌ونقل مدرن و پول‌ساز نگاه می‌کنند که باعث سرعت، امنیت و پیشرفت وسیع در حمل‌ونقل می‌شود. کشورهای در حال توسعه هنوز به سیستم حمل‌ونقل چندوجهی اعتماد نکرده و به عنوان یک بار سنگین که مستلزم سرمایه‌گذاری‌های سنگین جهت تجهیزات حمل‌ونقل ٬ نگاه می‌کنند. در این صورت انتخاب بندر شهید رجایی (بندرعباس) به عنوان اصلی‌ترین بندر کانتینری کشور جهت تجهیز کردن و فراهم آوردن زیربنا جهت ارتقا سیستم حمل‌ونقل چندوجهی برای جابه‌جایی کانتینر می‌تواند نشان از حرکت در مسیر درست باشد و از آن به چشم یک سیاست منطقی مطابق با روش‌های کنونی در کانتینر کردن باشد.

لذا پذیرش سیستم حمل‌ونقل چندوجهی به عنوان یک سیستم کارآمد با امتیازات فراوان در کشورهای توسعه‌یافته و رشد سریع آن در عرصه بین‌الملل با توجه به رشد کانتینری در جهان دارای اهمیت بسزایی می‌باشد لذا کشور ایران نیز می‌بایست از این نوع سیستم حمل‌ونقل متابعت و این روش‌ها را اجرا کند که این امر باعث ایجاد فرصت رقابت در بازارهای بین‌الملل و توسعه اقتصادی کشور خواهد شد.

هدف از اجرای طرح و سؤالات

انتظار می‌رود پس از انجام این پژوهش مشخص شود که سیستم حمل‌ونقل دریایی کشور نیازمند اقدامات خاصی برای اجرای مؤثر حمل‌ونقل چندوجهی می‌باشد تا با بالا بردن کیفیت حمل‌ونقل داخلی، تسهیل نمودن جریان حمل‌ونقل میزان بهره‌برداری اقتصادی در بنادر را افزایش داد. همچنین این انتظار می‌رود که ایجاد توسعه و بهبود سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در بندر شهید رجایی تأثیر بسزایی در تسهیل جریان در داخل و خارج از کشور دارد. هدف اصلی تحقیق، بیان ارتباط سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در عملکرد کسب و کار بنادر می‌باشد. متغیرهای این مدل در درون موضوع مورد بحث مطالعه حاضر می‌باشد و با بهره گرفتن از پیشینه تحقیق به ارتباط بین متغیرها پرداخته می‌شود بر اساس توسعه مدل‌های پژوهش این مدل نیز با توجه به پیشینه و ارتباط بین متغیرها توسعه یافته است.

در نتیجه می‌توان هدف از مطالعه این پژوهش به صورت زیر بیان نمود. با توجه به اهمیت و ضرورت وجود سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در بندر شهید رجایی جهت بهبود بندر و تسهیل حمل‌ونقل ترانزیت کالا و کانتینر، اهداف مطالعه به صورت زیر بیان می‌گردد:

1. 1. بررسی الزامات و وضعیت حمل‌ونقل چندوجهی در ایران

1. 1. بررسی ابعاد سیستم حمل‌ونقل چندوجهی

1. 1. تأثیر سیستم حمل‌ونقل چندوجهی در عملکرد بندر

1. شناسایی فاکتور های تأثیر گذار در جهت اجرای سیستم حمل‌ونقل چندوجهی

مدل پژوهش

مدل پژوهش حاضر در مرحله اول بیانگر اثر سیستم حمل‌ونقل چندوجهی و آماده سازی پذیرش آن در بندر می‌باشد. در نتیجه اولین متغیر مورد بحث در این پژوهش سیستم حمل‌ونقل چندوجهی با سه شاخص حمل و نقل، تسهیلات و ارتباطات و پس از آن دومین متغیر، عملکرد کسب و کار بندر جهت ارزیابی آن در ورود بندر به سیستم حمل و نقل چندوجهی نیز شناسایی شده است.

شکل ‏۱‑۱: تعیین متغیرهای مدل پژوهش

اموال غیرمنقول اصولا تابع قوانین محل وقوع مال هستند. اگر ملک غیرمنقول در کشور پذیرنده به نام دولت فرستنده سفارت و به نمایندگی دولت فرستنده سفارت و به مالکیت آن خریداری شده باشد متعلق به دولت خارجی است که همیشه مصونیت قضایی دارد. ولی اگر مال غیرمنقول را شخص دیپلمات برای خود و به نام خود خریده باشد مصونیت شامل دعاوی مربوط به آن نخواهد بود. ماده ۳۱ عهدنامه وین تصریح می‌کند که مصونیت شامل اینگونه دعاوی نیست مگر آنکه مامور دیپلماتیک مال غیرمنقول را به حساب دولت خود و برای مأموریت‌ خود داشته است.

۲- دعوی راجع به ارث

در صورتی که مامور دیپلماتیک وارث یا وصی یا مدیر اداره ترکه یا متصالح اموال غیرمنقول واقع در کشور پذیرنده باشد مشمول مصونیت قضایی نیست.

۳- دعوی مربوط به یک فعالیت آزاد

هرگاه مامور دیپلماتیک شخصا (نه به عنوان سمت خود) علاوه بر شغل رسمی خود به کارهای آزاد و بازرگانی در کشور پذیرنده بپردازد در دعاوی مربوط ‌به این فعالیت‌ها از مصونیت نمی تواند استفاده کند. در سه مورد فوق احکام دادگاه های کشور پذیرنده درباره مامور دیپلماتیک قابل اجرا هستند مشروط به اینکه در احکام به مصونیت شخص دیپلمات و خانه او لطمه وارد نشود.

بند دوم: قواعد حاکم بر میزان وحدود مصونیت

– مامور دیپلماتیک موظف به ادای شهادت در دادگاه های دولت پذیرنده نیست.هرچند این قاعده استثنا بردارنیست مع الوصف خوب است درجرایمی که ادای شهادت مامور دیپلماتیک قاطع وموثر در دعوی است (برای مثال تنها شاهد صحنه قتلی است که در حضور او روی داده است) در این وضعیت مامور می‌تواند شهادت خود را به هر شکلی که می‌خواهد ادا کند؛ مثلا طی یادداشت کتبی شهادت خود را برای دادگاه ارسال کند یا یکی از کارمندان دستگاه قضایی برای ثبت مشاهدات وی به سفارتخانه رود یا خود مامور دیپلماتیک در دادگاه حضور یابد و گواهی دهد… شایان ذکر است شهادت مامور دیپلماتیک در دادگاه دولت مقر هرگز به منزله انصراف از مصونیت نیست در نتیجه محاکمه و یا اتخاذ هر گونه اقدام قانونی یا قضایی علیه وی جایز نیست، زیرا این موارد به سلب مصونیت صریح نیاز دارد.

– مامور دیپلماتیک از تعقیب کیفری دولت پذیرنده مصون است، ‌بنابرین‏ محاکمه او به علت ارتکاب جرم به هر درجه و شدت ممنوع است. به عنوان یک قاعده دیپلمات را نمی توان در برابر اعمال ارتکاب یافته پس از قبول استوارنامه نزد دولت میزبان محاکمه کرد^[۱۸۹].

– همچنین مامور دیپلماتیک از مصونیت دعاوی اداری و مدنی برخوردار است، مگر در این موارد:

الف) دعوی راجع به مال غیرمنقول خصوصی واقع در قلمرو کشور پذیرنده مگر آنکه مال متعلق به دولت فرستنده بوده، برای مقاصد مأموریت‌ ‌در تصرف وی باشد.

ب) دعوی مربوط به ماترکی که در آن مامور دیپلماتیک به طورخصوصی و نه به نام کشور فرستنده وی و امین و وارث یا موصی له باشد.

ج) دعوی مربوط به فعالیت تجاری و حرفه ای آزاد باشد که مامور دیپلماتیک درخاک دولت پذیرنده خارج از وظایف رسمی خود به آن اشتغال دارد^[۱۹۰].

آنچه در فوق گفتیم منوط به چندچیز است:

– مصونیت قضایی مامور دیپلماتیک نزد دولت پذیرنده او را از تعقیب قضایی کشور فرستنده معاف نخواهد کرد، زیرا می توان در دادگاه های ملی علیه وی اقامه دعوی کرد^[۱۹۱].

– دولت فرستنده می‌تواند ازمصونیت قضایی مامور دیپلماتیک خود صرف نظر کند. در این صورت مقامات قضایی دولت پذیرنده صالح برای محاکمه خواهند بود. البته انصراف از مصونیت باید صریح باشد و ازسوی دولت فرستنده صادر شود؛ زیرا مصونیت به نفع دولت فرستنده مقرر می شود در نتیجه سلب مصونیت شخص مامور از خود اعتبار ندارد.

بند سوم: طریقه استناد به مصونیت

در رویه بین‌المللی و همچنین در عهدنامه های مربوط ‌به این موضوع قاعده ای برای نشان دادن طریقه و زمان استناد به مصونیت وجود ندارد. ممکن است در دادگاهی شخصی علیه یک دیپلمات طرح دعوا کند و دادگاه نیز ادعای خواهان را به دیپلمات ابلاغ کند (از طریق ارسال ورقه به خانه دیپلمات یا توسط وزارت امور خارجه). برای دیپلمات چه وسیله وجود دارد که مصونیت خود را به دادگاه اطلاع دهد و در چه موقع می‌تواند یا باید این اقدام را بکند؟^[۱۹۲]

دادگاه به هر حال موقعی که مطلع شود خوانده از مصونیت دیپلماتیک برخوردار است رسیدگی را متوقف خواهد کرد. دیپلمات می‌تواند به وسیله وکیل خود که در دادگاه به جای او حاضر می شود این اطلاع را رسما بدهد و یا از رفتن و حضور در دادگاه اساسا خودداری کند.

رویه قضایی در بعضی کشورها و نیز عقیده بعضی نویسندگان بر این است که دیپلمات می‌تواند در هر یک از مراحل دعوی به مصونیت خود استناد کند^[۱۹۳]، وپاره ای دادگاه ها در جهت مخالف اظهار نظر کرده‌اند. قبول این نظر که دیپلمات بتواند در دادگاه شخصا یا با واسطه وکیل شرکت کند و در هر مرحله بتواند از مصونیت خود استفاده کند مخالفین زیاد دارد زیرا علاوه بر آنکه قوانین بعضی کشورها استناد به مصونیت را پس از قبول رسیدگی دادگاه نمی پذیرند، ممکن است چنین باشد که دیپلمات درجریان رسیدگی فقط موقعی به مصونیت استناد کند که جریان دعوی را به ضرر خود ببیند و به محکومیت خود اطمینان پیدا کند.

در سکوت عهدنامه وین بهترین رویه این خواهد بود که مامور دیپلماتیک به طور کلی از رسیدگی به دعوی، اگرچه با عدم حضور، خودداری کند زیرا به موجب رویه قضایی موجود غیبت مدعی علیه در دادگاه به منزله قبول ادعای مدعی نیست^[۱۹۴].

به هر صورت با توجه به اینکه مامور دیپلماتیک نمی تواند خود از مصونیت صرف نظر کند و انصراف از مصونیت باید به اجازه دولت فرستنده دیپلمات باشد، عملا مورد مهمی برای بحث فوق پیش نمی آید مگرموقعی که مامور دیپلمات با اجازه دولت متبوع خود ازمصونیت منصرف و در دعوایی به عنوان مدعی بر کسی اقامه دعوی کند و بعد مواجه با دعوی متقابل شود.در این صورت دیگر نمی تواند از مصونیت استفاده کند (بند ۳ماده ۳۲) زیرا منطقی نیست که پس از انصراف از مصونیت موقعی که جریان دعوی به ضرر خواهان است به آن استناد کرد.

بند چهارم: صرفه نظر کردن و طریقه استفاده از مصونیت

۱- انصراف از مصونیت

بعضی از مواقع ممکن است مامور دیپلماتیک تشخیص بدهد که در یک دعوی علیه او، مصلحت ایجاب می‌کند که از خود دفاع کند و از یک اتهام جزئی بی اساس خود را بری نماید. آیا مامور می‌تواند از مصونیت خود صرف نظر کند؟^[۱۹۵]

1. 1. – ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین الملل عمومی، گنج دانش، ۱۳۹۱، ص۱ ↑

1. 1. – ژان فرانسوا اوبر؛ «ملاحظات یکی از متخصصان حقوق اساسی درباره تحول منابع حقوق بین الملل» ترجمه دکتر سیدعلی هنجنی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره ۸، پاییز و زمستان ۶۹، تهران، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ص۲۵۶٫ ↑

1. 1. – ضیایی بیگدلی، محمدرضا، همان، ص۳ و۴ ↑

1. 1. – ضیائی بیگدلی محمدرضا ،حقوق جنگ (حقوق بین الملل مخاصمات مسلحانه)، تهران، دانشکده علامه طباطبایی، چاپ دوم، ۱۳۸۰٫ ↑

1. 1. – N.Qouc Dinh et nGAYEN “Droit international Public”2E ED1980. L.G.D.5e edition.1994,P.81 ↑

۱- Georg Eduard Rindfleisch

شامل:
الف)MRI
ب)آزمون الکتروفیزیولوژیک
ج)تست مایع نخاعی
در مجموع، این سه تست و تست های دیگر به پزشک در تأیید ام اس کمک می‌کند برای تشخیص قطعی ام اس حداقل دو علامت جدا یا تغییرات در ام آر آی در طول زمان(و در فضا تشریحی )در حداقل دومحل جداگانه در داخل سیستم عصبی مرکزی، که می‌تواند توسط ام آر آی و یا آزمایش عصبی نشان داده شود؛ نیاز است.البته نظر پزشک برای رسیدن به تشخیص قطعی لازم است.(انجمن ام اس،دسامبر۲۰۰۸)

جهت تشخیص این بیماری باید ثابت نمود که حد اقل دو منطقه از ماده سفید مرکزی در زمان‌های مختلف دچار ضایعه شده اند. در بیماران با سیر عود کننده-بهبود یابنده و نشانه های درگیری حد اقل دو منطقه از ماده سفید مرکزی تشخیص قطعی بیماری از نظر بالینی ممکن است. در بیماران دارای ضایعات متعدد در ماده سفید و فقط یک حمله بایلنی و یا بیماران دارای دو حمله بالینی و فقط یک مثانه عصبی تشخیص این بیماری داده می شود.(کوشانیک بین،۱۳۹۱)

۲-۱۴ توالی بیماری

اسکلروز منتشر چهار سیر بالینی به نسبت متمایز از یکدیگر دارد:

۱)سیر عود کننده – بهبودپذیر^۱ که با حمله های خود محدود شونده و اختلال سامانه ی عصبی مشخص می شود و شایع ترین شکل تظاهر بالینی بیماری است. در طی روزها یا ‌هفته‌ها حمله ها به صورت حاد گسترش می‌یابند و طی یک دوره هفته ای یا ماهیانه بهبود عملکردی پیدا می‌کنند و در بین دو حمله بیمار از نظر نورولوژی و علامتی در حالت پایدار می ماند. ۲)سیر پیشرونده ثانویه^۲ که همانند سیر عود کننده متناوب شروع می شود ولی در سیر بیماری، یک تخریب مداوم عملکرد بروز می‌کند که به حمله ی حاد بیماری ربطی ندارد.

۳)سیر پیشرونده ی اولیه^۳ که بدون حمله حاد بوده از همان ابتدا با کاهش مداوم عملکرد مشخص می شود. ۴)سیر پیشرونده عود کننده^۱که با سیره پیشرونده شروع می شود ولی بیمار گاهی حمله هایی را تجربه می‌کند(۳ و٢)در یک مطالعه در ایران ٨٨٪ بیماران سیر بالینی عود کننده بهبودپذیر ٧٪ سیر پیشرونده ی اولیه ،۵٪ سیر پیشرونده ثانویه داشتند.در این مطالعه سیر پیشرونده عودکننده مشاهده نشد. (عزیزی، جانقربانی،حاتمی،١۳٨٩)

۲-Secondary progressive MS 1-Relapsing-remiting MS

۳-Relapsing progressive MS 4-Primary progressive MS

۲-۱۵ علائم اصلی ام‌اس

فرد دارای ام‌اس همه علائم یا نشانه های عصب شناختی را دارد؛ رایج ترین این نشانه ها مشکلات سامانه عصبی خودگردان، دیداری، حرکتی و حسی می‌باشند. علائم خاص از طریق محل‌های زخم در سیستم عصبی مشخص می‌شوند و شامل کم بساوایی یا خواب رفتگی مانند مور مور شدن، گز گز کردن، ضعف عضلات، واکنش‌های غیر ارادی، گرفتگی عضلات یا ناتوانی در حرکت، ناتوانی در هماهنگی و تعادل ناهماهنگی عضلات، مشکل در صحبت کردن یا مشکل در غذا خوردن، مشکلات دیداری (جنبش کره چشم، کاهش دید یا دوبینی)، احساس خستگی، درد شدید یا درد مزمن و مشکل در ادرار و مدفوع می‌باشد دشواری در فکر کردن و مشکلات عاطفی مانند افسردگی یا خلق ناپایدار نیز در بین مبتلایان به ام‌اس رایج است پدیده یوتافس کردن گردن از ویژگی‌های بیماری ام‌اس می‌باشند معیار اصلی ناتوانی و شدت مقیاس وضعیت ناتوانی گسترده شدت یافتن نشانه های بیماری بر اثر تماس با دمای بالا و نشانه لرمیت، احساس سوزش در پشت هنگام خم (EDSS) می‌باشد که همراه با معیارهای دیگر مانند اسکلروز چندگانه تابعی کامپوزیت در تحقیقات مورد استفاده قرار می‌گیرد . (کالات،ترجمه بیابانگردوعلی پور،۱۳۷۵)

درد چشم و اختلال در حرکات چشمی، بی حسی و احساس مورمور و سوزش، احساس عدم تعادل و ضعف یا اسپاسم عضلانی در ردیف شناخته شده ترین علایم بیماری ام اس هستند. همچنین اختلال در راه رفتن یا تکلم، اختلال در کنترل و تخلیه ادرار و مدفوع، اختلالات جنسی و در مراحل انتهایی نیز اختلال در تفکر و تصمیم گیری از دیگر علایمی هستند که برای این بیماری تعریف می شود. ام اس مخفف بیماری مولتیپل اسکلروزیس است که سبب اختلالت بینایی، حسی، ضعف عضلانی و مشکلات دیگر می شود(فورول،۲۰۰۸) این نشانه ها در ابتدا در دو الگو اتفاق می‌افتد؛ یا به صورت دوره های وخیم تر شدن ناگهانی بیماری( که چند روز تا چند ماه به طول می‌ انجامد )عود، وخیم تر شدن، دوره بیماری، حملات یا تشدید ناگهانی نامیده می‌شوند) که به دنبال آن بهبودی بیمار صورت می‌گیرد (۸۵٪ موارد) و یا وخیم تر شدن تدریجی در طول زمان بدون دوره های بهبودی۱۰-۱۵٪ موارد ممکن است در مواردی ترکیبی از این دو اتفاق بیفتد یا ممکن است افرادی دچار دوره های عود و بهبودی شوند که بعدها ادامه دارد با این وجود در بعضی موارد این وخیم تر شدن بیماری به دنبال نشانه های معمول می‌آید و بیشتر در بهار و تابستان اتفاق می‌افتد.به طور مشابه، عفونت‌های ویروسی مانند سرماخوردگی معمولی، آنفلوآنزا یا التهاب معده و روده ها احتمال آن را افزایش می‌دهند باردار بودن احتمال عود بیماری را کاهش می‌دهد، اگرچه در طول چند ماه اول پس از وضع حمل این احتمال بیشتر می‌شود به طور کل، به نظر نمی‌رسد باردار بودن بر ناتوانی دراز مدت تاثیر داشته باشد موارد بسیاری از جمله واکسن زدن، شیر دهی ضربه شدید بدنی و پدیده یوتافس بر نرخ عود بیماری تاثیر نمی‌گذارند(فورول،۲۰۰۸)

۲-۱۶ اپیدمیولوژی توصیفی

۲-۱۶- ۱ بروز و شیوع

اسکلروز منتشر شایع ترین بیماری مزمن عصب شناختی است که بزرگسالان ٢٠تا ۵٠ سال را مبتلا می‌کند و متوسط سن شروع آن اوایل دهه چهارم عمر است.امید به زندگی مبتلایان٧۵٪ است و میانگین بقای آن ۳٠ سال پس از آغاز بیماری است. در آمریکا میزان بروز سالانه بین ۳تا۶ درصد هزار نفر است. اسکلروز منتشر در زنان شایعه تر از مردان است (به نسبت٧به ١)،و در مردان دیرتر تظاهر می‌کند همیشه آگاهی آن بدتر است در آمریکا در سفیدپوستان شایع تر از دیگر نژادها است و در افراد ‌گروه‌های اقتصادی – اجتماعی بالاتر، متداولتر است. در سال ٢٠٠٠ شیوع بیماری در بین سفیدپوستان آمریکا۱۹% هزار و میزان بروز آن ۳/٧ هزار شخص در سال بود. برآورد شیوع اسکلروز منتشر در سه دهه گذشته در اروپا٨۳ در ٠٠٠/١٠٠ نفر بود که شیوع آن در کشورهای اروپای شمالی بیشتر است. در تمام اروپا میزان‌های شیوع در زنان بیشتر از مردان گزارش شده است.برآورد بروز سالانه اسکلروز منتشر در اروپا ۳/۴ مورد در ٠٠٠/١٠٠ نفر است. در دهه های اخیر شیوع اسکلروز منتشر افزایش یافته است که ممکن است ناشی از تشخیص زودتر و بقای طولانی تر بیماری باشد.همچنین برخی مطالعه ها پیشنهاد کرده‌اند که بروز بیماری نیز ممکن است در حال افزایش باشد و این روند را نمی توان تنها بر اساس پیشنهاد های تشخیصی توجیه کرد.با وجود بررسی های اپیدمیولوژی متعدد در چند دهه ی گذشته در بسیاری از نقاط جهان، توزیع بیماری به دست آمده است، هرچند هنوز چالش‌های زیادی وجود دارد و ابهام ها هنوز پا برجاست اخیراً مطالعه دراصفهان شیوع بیماری را ۵/۳۵٪ هزار نفر برآورد ‌کرده‌است (مجله روانشناسی بالینی، ١۳٩١)

۲ -۱۶-۲ اسکلروز منتشر در ایران

• • • مهارت ادراکی، مهارت­ های مربوط به توانایی برای تصور کردن سازمان به عنوان یک کل، تشخیص روابط متقابل در میان اجزاء می‌باشد(بارتول و مارتین، ۱۹۹۱، ص۱۸).

    

  

• • مهارت ادراکی، توانایی شناختی برای مشاهده سازمان به عنوان یک کل و ارتباط در میان اجزای آن می‌باشد(داف، ۱۹۹۷، صص۱۵و۱۷).

• • مهارت ادراکی، مهارت­ های تحلیلی است که مدیران قادرند تا راه حل­هایی را برای حل مسأله پیدا کنند. سازمان را به عنوان یک کل ببینند و همه فعالیت­ها، روابط متقابل، موقعیت و اهداف سازمانی را درک کنند (اینکسون و کلب، ۱۹۹۵، صص۳۰ و۳۲).

• • مهارت ادراکی، توانایی ذهنی برای تحلیل و شناخت وضعیت­های پیچیده است(پتریدو و اسپاتیس، ۲۰۰۱، ص۸).

• مهارت ادراکی، از طریق آموزش و یا با انجام یک عمل ویژه کسب می­ شود(گیلبرت و همکاران^[۲۴]، ۱۹۹۵، ص۱۸).

مدیران کارآمد همچنین باید مجهز به مهارت­ های انسانی یا مهارت­ های مردمی در رابطه با هماهنگی با افراد، خودآگاهی، فهم دیگران، انگیزش، رهبری و توانایی برای توسعه کارکنان باشند (آنالویی و همکاران^[۲۵]، صص۲۳۰ و ۲۳۴). اما اغلب مدیران خصوصاًً مدیران سازمان­ های دولتی، مهارت­ های انسانی و فنی کمی دارند و بیشتر به مهارت­ های ادراکی توجه ‌می‌کنند. از آنجا که مهارت­ های انسانی یک جزء مهم و بحرانی در اثربخشی مدیریت هستند، لازم است که مدیران سازمان­ های دولتی کارائی خودشان را در اینگونه مهارت ­ها گسترش دهند. شاید آن ها فهم ادراکی خوبی برای نجام یک مدیریت اثربخش داشته باشند و وظایف مدیریتی خود را به خوبی انجام دهند با این وجود اگر آن ها مهارت­ های ارتباطی و انسانی لازم را نداشته باشند و آن مهارت ­ها را تقویت نکنند، ممکن است در قرن ۲۱ دچار ناراحتی­های روحی گردند و سلامتیشان به خطر افتد (شاهرودی و همکاران، ۱۳۸۷، ص۱۴).

۲-۳-۲) انواع مهارت های انسانی

۲-۳-۲-۱) خودگشودگی

خودگشودگی باعث اعتماد در افراد شده و آن ها احساس ارزشمند بودن می‌کنند. زمانی که مدیران با گشودگی با افراد ارتباط برقرار می‌کنند از خلاقیت و انرژی آن ها به بهترین نحو استفاده می‌کنند(زارعی متین و همکاران، ۱۳۸۸، ص ۴۲). اصطلاح خودگشودگی یا خودافشاگری شامل آن دسته از اظهاراتی است که فرد به گونه ای آگاهانه و تعمدی و اختیاری با دیگران ‌در مورد خود در میان می­ گذارد و می باید برای اظهاراتی به کار رود که ‌در مورد فردی باشد که خود آن را می‌داند و دیگران احتمالاً بدان دسترسی پیدا نکرده یا آن را نمی توانند کشف کنند. خودگشودگی یا خودافشاگری به دلیل عدیده بسیار مهم است که برخی از آن ها بر اساس مطالعه فرهنگی (۱۳۷۴) ‌به این صورت می‌باشد: خودگشودگی یا خودافشاگری موجب شناخت بهتر خویش می شود؛ خودگشودگی یا خودافشاگری موجب خودبالندگی می شود؛ خودگشودگی یا خودافشاگری موجب بهتر شدن روابط ما با دیگران می­ شود؛ خودگشودگی یا خودافشاگری موجب شکل دهی نگرش مثبت بیشتر در مقابل خود و دیگران می­ شود.

مفهوم کیفی گشودگی حداقل در سه جنبه اساسی ارتباطات میان فردی اثر خود را بروز می‌دهد. اول اینکه ارتباطات گیرنده مؤثر یا فرستنده پیام در ارتباطات می باید شایق باشد که خود را در مقابل طرف های ارتباطی خود بگشاید و با یک گشودگی نسبی با آنان مواجه شود. دومین جنبه از گشودگی بیانگر اشتیاق فرستنده پیام یا مبدأ ارتباطی به وانمود کردن و بروز دادن صادقانه محرکات وارد بر خود است و اینکه چه تاثیری نموده اند؛ اغلب انسان ها علاقه مندند و می خواهند که دیگران در مقابل گفته ها و یا عمال آن ها عکس العمل واضحی از خود نشان دهند. سومین جنبه از گشودگی با مفهوم تملک احساسات و تفکرات مرتبط است و با توجه به چنین مفهومی، در گشودگی شخص مورد نظر احساست و تفکرات خود را که کاملا در اختیار اوست و خود به آن ها کاملا واقف است و مسئولیت آن را به عهده دارد به اطلاع دیگری یعنی دریافت کننده پیام برساند(اداره کل زندان های کشور، ۱۳۸۶، ص ۴۱)

۲-۳-۲-۲) بازخورد

زمانی که به بررسی بازخور به گونه ای مجرد در چارچوب روابط میان فردی پرداخته می شود می توان گفت که بازخور به تقویت برخی رفتارها و به خاموشی تعدادی دیگر از آن ها می پردازد(فرهنگی، ۱۳۷۴، ص ۳۴). بازخورد وسیله ای برای تقویت فرایند یادگیری و تدریس است. عمد ترین نقش بازخورد را می توان فراهم کردن اطلاعاتی ‌در مورد نحوه عملکرد دانست. از سوی دیگر می توان به نقش انگیزشی بازخورد در تلاش برای نیل به اهداف اشاره کرد(علوی و کیوان پناه، ۱۳۸۲، ص ۴۰). بازخورد به عنوان کلیه اطلاعاتی که ‌در مورد حرکت یا نتیجه حرکت از منابع مختلف (درونی و بیرونی) در اختیار اجرا کننده حرکت قرار می‌گیرد تعریف می شود. اطلاعات از منابع درونی ‌در مورد دستگاه های مختلف حسی مانند بینایی، شنوایی و غیره می‌باشد که در پیرامون خود بدن برای اجراکننده فراهم می‌شوند. منبع اطلاعاتی دیگر در خارج از بدن برای فرد اجرا کننده فراهم می‌شوند و معمولا بازخورد افزوده نامیده شده که توسط شخص دیگر یا وسیله خاصی به فرد اطلاعات داده می شود(شفیع زاده و همکاران، ۱۳۸۳، ص ۹۴).

اور^[۲۶] بازخورد را تشکیل شده از دو بخش عمده می‌داند: الف) ارزیابی، این قسمت اطلاعاتی را ‌در مورد چگونگی عملکرد فراهم می‌کند؛ ب) تصحیح، این قسمت شامل اطلاعات خاصی ‌در مورد جنبه‌های خاص از رفتار یا عملکرد می‌باشد که توضیحاتی را ‌در مورد فرم صحیح افعال یا چگونگی رفتار در یک موقعیت ویژه را دربر می‌گیرد(علوی و کیوان پناه، ۱۳۸۲، ص ۷۱).

۲-۳-۲-۳) روابط صمیمانه با دیگران

همان‌ طور که در بیان مسئله پژوهش بیان شد، انسان موجودی اجتماعی است و تمایل به ارتباط با دیگران در طبیعت انسان ریشه ای ژرف دارد(زارعی متین و همکاران، ۱۳۸۸، ص ۴۰). ارتباط عبارت است از فراگرد انتقال پیام از سوی فرستنده برای گیرنده، مشروط بر آن که در گیرنده پیام مشابهت معنی با معنی مورد نظر فرستنده پیام ایجاد شود(باستانی، ۱۳۸۸، ص ۳۳).

پژوهش در ارتباطات از نظر تاریخی در دو حوزه گسترده انجام گرفته است؛ ۱) پژوهش در زمینه ارتباطات رودر رو یا میان فردی و ۲) پژوهش پیرامون ارتباط جمعی. در زمینه ارتباط میان فردی بیشتر پژوهش ها مربوط به ‌گروه‌های کوچک با تأکید بر ارتباط گر، مضمون اجتماعی، مجراهای به کار رفته، کنش های کلامی و غیر کلامی و روان درمانی است(باستانی، ۱۳۸۸، ص ۳۲).

۲-۴) بخش سوم: عملکرد

• • مورد قضاوت ضعیف دیگران قرار گرفتن، عدم تأیید یا انتقاد توسط دیگران

  

• • • ملاقات با دیگران برای نخستین بار

  

• • مرکز توجه واقع شدن(مثلا در زمان وارد شدن به مجلسی که دیگران نشسته‌اند

• • زیر نظر قرار گرفته شدن به هنگام انجام کار

• • دعوت کردن یا دعوت شدن

• • شرایط خاص اجتماعی مثل عصبانیت‌ها و پرخاشگری‌ها

• موقعیتی که می‌بایست مصمم و قاطع جواب داد یا اظهار نظر کرد (قاسم‌زاده، ۱۳۷۰؛ شمس، ۱۳۸۷؛ شاملو، ۱۳۸۳).

جنبه‌های رفتاری

اضطراب اجتماعی ترسی ماندگار از یک یا چند موقعیت است که فرد در آن ها در معرض نگاه موشکافانه دیگران قرار می‌گیرد و ترس از اینکه به گونه‌ای عمل یا رفتار کند که اشتباه و در نتیجه تحقیرآمیز یا خجالت‌آور باشد. این مسئله فراتر از خجالتی بودن عادی است به گونه‌ای که در موارد بسیاری به اجتناب از موقعیت‌های قابل توجه اجتماعی و شغلی منجر شود. موقعیت‌های اضطراب‌زا می‌تواند تقریبا شامل هر گونه روابط اجتماعی خصوصاًً شرکت در گروه‌های کوچک، مهمانی، صحبت با افراد غریبه، هتل و امثال آن شود. علائم جسمی و فیزیکی می‌تواند شامل خالی شدن ذهن، تپش قلب، سرخ شدن، سوزش معده و دل آشوب شود.

هراس‌ها معمولاً با فرار یا رفتارهای اجتنابی کنترل می‌شوند. به عنوان مثال یک دانش‌آموز ممکن است در زمان صحبت کردن در جلوی جمع، کلاس را ترک کند (فرار) یا از ارائه گزارش شفاهی خودداری کند (اجتناب) چرا که قبلاً در موقع صحبت در جلوی جمع دچار اضطراب شدید یا حملات اضطرابی شده‌است. برخی از رفتارهای اجتنابی کوچک زمانی دیده می‌شود که فرد از برخورد چشمی با دیگران اجتناب می‌کند مثلاً فرد محلی را برای نشستن انتخاب می‌کند که ارتباط رودرروی چشمی با دیگران نداشته باشد. در موارد شدیدتر فرد از مواجهه با هر موقعیت اجتماعی که باعث بروز اضطراب شود پرهیز می‌کند. اینگونه رفتارهای اجتنابی در فرد مبتلا باعث افت شدید در کیفیت زندگی فرد می‌شود و باعث بدترشدن و پیشرفت این اختلال می‌گردد لذا مبتلایان باید از رفتارهای اجتنابی به طور جدی پرهیز کنند (قاسم‌زاده، ۱۳۷۰؛ شمس، ۱۳۸۷؛ شاملو، ۱۳۸۳).

جنبه‌های فیزیولوژیکی

واکنش‌های فیزیولوژیکی همانند دیگر اختلال‌های اضطرابی در اضطراب اجتماعی هم دیده می‌شود. در زمان مواجهه با موقعیت‌های اضطراب‌زا کودکان مبتلا ممکن است علائمی مثل کج خلقی، گریه، چسبیدن به والدین یا سکوت از خود نشان دهند. در بزرگسالان چشمان اشکی، تعریق زیاد، دل آشوب، لرزش و تپش قلب دیده می‌شود که در نتیجه پاسخ فیزیولوژیکی استرس به وجود می‌آید. سرخ شدن هم معمولاً در این افراد دیده می‌شود. این واکنش‌های قابل مشاهده باعث افزایش اضطراب شخص می‌شود. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که قسمتی از مغز که آمیگدالا نامیده می‌شود و بخشی از سیستم لیمبیک می‌باشد در افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی در زمان رویارویی با چهره‌های خشمگین یا موقعیتهای ترسناک بیش از حد طبیعی فعال است. این تحقیقات نشان می‌دهد که شدت این واکنش با شدت اضطراب اجتماعی رابطه مستقیم دارد (آزاد، ۱۳۷۵).

همایندی مرضی

اضطراب اجتماعی معمولاً با طیف گسترده‌ای از اختلالات روانی دیگر همراه است. اضطراب اجتماعی معمولاً با اعتماد به نفس پایین و افسردگی همراه است که از کمبود روابط اجتماعی و دوره های طولانی مدت انزوا(در نتیجه اجتناب از موقعیتهای اجتماعی) ناشی می‌شود. به منظور کاهش اضطراب و تسکین افسردگی معمولاً مبتلایان از الکل یا داروهای روانگردان استفاده می‌کنند که ممکن است به وابستگی دارویی و سوء مصرف مواد منجر شود. بر اساس یک گزارش تخمین زده می‌شود که یک پنجم مبتلایان همزمان به الکل وابستگی دارند معمولترین اختلال شایع در میان بیماران اضطراب اجتماعی افسردگی است. پس از افسردگی حملات اضطرابی، اضطراب فراگیر، اختلال استرس پس از سانحه، وابستگی به مواد و خودکشی شایع‌ترین اختلالات موجود در بیماران اضطراب اجتماعی می‌باشد اختلال شخصیت کناره گیر نیز علائم بسیار مشابه و ارتباط بسیار نزدیک و تنگاتنگی با اضطراب اجتماعی دارد. با توجه به پس زمینه‌های مربوط به اختلالات موجود در سیستم دوپامینرژیک، اختلال کم توجهی – بیش‌فعالی نیز در بخشی از مبتلایان دیده می‌شود (دادستان، ۱۳۷۰).

ویژگی‌های بالینی هراس اجتماعی

ویژگی اختلال هراس این است که هنگامی که شخص در معرض موقعیت ویژه یا چیزی که از آن بیم دارد قرار می‌گیرد یا حتی انتظار دارد که در معرض آن‌ ها قرار گیرد، احساس اضطراب شدیـد می‌کنــد. که مستعد به حملات وحشت‌زدگی هستند، در برخورد با منبع ترس حمله وحشت‌زدگی را تجربه می‌کنند. ماهیت اختلال هراس این است که شخص مبتلا سعی می‌کند از موقعیت منبع ترس اجتناب کند و این خود برای مبتلایان مشکل می‌آفریند. بسیاری از این بیماران در اثر بیماری خود به الکل و سایر موارد پناه می‌آورند. در بررسی وضعیت روانی بیمار، یافته مهم وجود ترس غیرمنطقی و ناهمخوانی خود^[۹۷] است که بیمار نسبت به موقعیت منبع ترس احساس می‌کند. از طرفی در برخی از این بیماران علایم افسردگی وجود دارد و به طور کلی‌ تخمین زده می‌شود که یک سوم بیماران مبتلا به اختلال هراس از اختلال افسردگی اساسی^[۹۸] نیز رنج می‌برند (مجتهدی و همکاران، ۱۳۷۵).

هراس‌ها، خصوصاًً هراس‌های اجتماعی با بروز اضطراب شدید وقتی بیمار در مقابل موقعیت یا شئ خاص قرار می‌گیرد، یا حتی وقتی مواجهه با آن موقعیت یا شیئی را پیش‌بینی می‌کند، مشخص هستند. طبق تعریف، مبتلایان به هراس اجتماعی می‌کوشند، از محرک‌های هراسناک اجتناب کنند. بعضی از بیماران برای مواجه شدن با موقعیت‌های اضطراب انگیز ناراحتی زیادی را متحمل می‌شوند و همان‌طوری که گفته شد، یک راه دیگر برای اجتناب از استرس محرک هراسناک، بسیاری از بیماران هراس، اختلال‌های وابسته به دارو، به خصوص مصرف الکل، نیز پیدا می‌کنند و در حدود ثلث بیماران دچار افسردگی می‌شوند (کاپلان و سادوک، به نقل از پورافکاری، ۱۳۷۰).

اختلال‌های اضطرابی فوبیک