لذارهبری ‌در همه حرفه هاخصوصادرحرفه مدیران آموزشی بسیارحائزاهمیت است.رهبرموفق نیازبه رفتارهایی دارد که پیروان رابرای دست یافتن به ‌هدف‌های‌ معین درموقعیت های مشخص یگانه ساخته وبرانگیزد(دیوس و نیواستورم^[۱]،۱۳۸۵).

بهداشت روانی علمی است که برای بهترزیستن ورفاه اجتماعی که تمام زوایای زندگی ازاولین لحظات حیات جنینی تامرگ اعم اززندگی داخل رحمی،نوزادی،کودکی تانوجوانی،بزرگسالی وپیری رادربرمی گیرد. بهداشت روان،دانش وهنری است که به افرادکمک می کندتاباایجادروشهایی صحیح ازلحاظ روانی وعاطفی بتوانندبامحیط سازگاری نموده وراه حلهای مطلوب تری رابرای حل مشکلاتشان انتخاب نمایند.

توجه به بهداشت روانی درتمام عرصه های زندگی ازجمله زندگی فردی واجتماعی وشغلی اهمیت دارد. عدم توجه به سلامت روان یکی ازعوامل مهم ‌در کاهش کارایی،از دست رفتن نیروی انسانی وایجادعوارض جسمی و روانی به ویژه ‌در خدمات حرفه ای است(کاویانی،۱۳۸۱).بهداشت روانی علاوه براینکه هدف هر جامعه ای به شمارمی آیدمعیاری برای سلامت فردنیزمحسوب می‌گردد.

مهمترین سرمایه سازمان‌ها،نیروی انسانی آن ها‌ است که به عنوان غنی ترین منبع سازمان گام برمی دارند.هدایت چنین راستای ارزشمندی ‌در همه سازمان هانیازمند اتخاذ سبک رهبری مؤثرازسوی مدیریت است.در واقع رهبران باایفای الگوونقشی که منعکس کننده ارزش‌های سازمان است،می توانندبرایجادحس توانمندسازی پرسنل تأثیر بیشتری بگذارندوعملکردآنهارابهبودبخشند.زیرابا توانمندسازی پرسنل آنهااحساس می کنندکه سازمان برای کارآنهااهمیت وارزش قائل است(آصف زاده،۱۳۸۶).

بسیاری ‌از مدیران به سخت گیری تمایل دارندوتمایل دارندوقادربه برقراری رابطه خوب ‌با کارکنان نیستندو نمی تواننددرمحیط کسب وکار،فرهنگ سازمانی،فرایندکاری وفن آوری تغییرایجادکنند؛این مدیران باوجوددانش فنی خوب،نمی ‌توانند مدیران موفقی باشند.مدیران اثربخش مدیرانی هستندکه به خوبی ‌از قابلیت عاطفی خودبهره می گیرندورابطه اثربخش وسازنده برقرارمی کنند(بابایی،۱۳۸۷).رفع عوامل مخل بهداشت روانی معلمین یکی از توصیه هایی که برای ارتقای سطح بهداشت روانی مدارس عنوان می شود.

سوال اصلی این پژوهش این است که آیا بین سبک رهبری مدیران آموزشی باسلامت وبهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب رابطه وجوددارد؟

اهمیت وضرورت پژوهش:

اهمیت وضرورت رهبری درسازمان ازآنجاناشی می شودکه درطراحی سازمانهاهمواره ضعفهاونارسایئهای زیادی وجودداردوبه یک رهبربه عنوان یک عامل قوی واطمینان بخش به منظور ایجادهماهنگی های لازم در میان اعضاوفعالیتهاوهدایت آنهانیازاست.همچنین با توجه به محیط متغیرکنونی که سازمانهاباتغییرات سریع و پیچیده دراوضاع وشرایط خودمواجه هستند،رهبردرتطبیق سریع سازمان باشرایط محیط متغیروحفظ ثبات سازمان نقش اساسی دارد(رضایئان،۱۳۸۷).مدیریت ورهبری ازارکان هرسازمان وجامعه ای است.مدیریت آموزشی دربین سایرانواع مدیریت ‌از جایگاه ویژه ای برخوردار است(میرکمالی،۱۳۸۷).

پیشرفت صنعت وتکنولوژ ی قدرت ‌و ثروت راافزایش داده ولی امکان زندگی باآرامش وصلح واطمینان رااز انسان سلب کرده ‌و در حقیقت «کیفیت فدای کمیت» شده واعتدال وتناسب کناررفته ‌و بیماری‌های عصبی ـ روانی وروان تنی جانشین آن شده است(جهانشاهی،۱۳۹۰).ارتقای بهداشت روانی محیط کاربه عنوان یکی ازمهمترین ابعادتوسعه ‌و بهسازی منابع انسانی درسازمانهادرچنددهه اخیرتوجه محققان زیادی رادرایران وخارج ازکشوربه خودجلب ‌کرده‌است .برای پیشرفت ورشدکشوردرهمه زمینه هاابتدابایدنیروی انسانی سالم ،متفکروخلاق استفاده کردزیرا استفاده ازنیروهای سالم جسمی ‌و فکری ‌در موسسات اقتصادی، خدماتی، آموزشی و صنعتی دربالا بردن سطح بهره وری اثر بسزایی دارد(بابایی،۱۳۸۷).

اطلاعات به دست آمده ازنتایج این پژوهش به مسئولان وبرنامه ریزان آموزش وپرورش کمک می کندتابابررسی رابطه بین سبک رهبری مدیران آموزشی بابهداشت روانی معلمان،سبک رهبری مدیران آموزشی ووضعیت بهداشت روانی معلمان مشخص شود.وبرنامه ریزیهای لازم جهت ارتقای بهداشت روانی معلمان به عمل آیدو آموزش‌های لازم به مدیران آموزشی در این زمینه ارائه شود.همچنین با توجه به اینکه تحقیقی تحت این عنوان در استان هرمزگان انجام نشده است اهمیت آن رادوچندان می‌کند.

اهداف پژوهش :

هدف کلی :این پژوهش به «بررسی رابطه سبک رهبری مدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب »می پردازد.

اهداف ویژه:

۱-بررسی رابطه سبک رهبری تحولگرامدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب .

۲-بررسی رابطه سبک رهبری مراوده ای (تعاملی)مدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب.

۳-بررسی رابطه سبک رهبری آزادگرامدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب.

سؤالهای پژوهش :

۱-بین سبک رهبری تحولگرامدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب چه

رابطه ای وجوددارد؟

۲-بین سبک رهبری مراوده ای(تعاملی)مدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب چه رابطه ای وجوددارد؟

۳-بین سبک رهبری آزادگرامدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی شهرستان میناب چه رابطه ای وجوددارد؟

قلمروزمانی ومکانی پژوهش:

– قلمروموضوعی:این پژوهش به بررسی رابطه بین سبک رهبری مدیران آموزشی بابهداشت روانی دبیران دبیرستانهای دولتی پرداخته است.

– قلمرومکانی :عبارت است ‌از مدیران ومعلمان مقاطع متوسطه شهرستان میناب که دربین آنهاپرسشنامه مربوطه توزیع گردید.

– قلمروزمانی: به لحاظ زمانی این پژوهش به مدت زمان ۶ماه ‌و در تابستان ودرنیمه اول سال تحصیلی ۱۳۹۲ به طول انجامید.

فصل دوم

ادبیات ‌و پیشینه پژوهش

مقدمه:

در این فصل به مبانی نظری مربوط به موضوع پژوهش پرداخته می شود.دربخش اول سبک رهبری رابه وسیله دیدگاه های مختلف رهبری موردبررسی قرارمی دهیم،ودربخش دوم علاوه برنظریه های موجودبه علل به وجودآورنده وپیشگیری ازآنهاپرداخته می شود.درادامه دربخش سوم پیشینه پژوهش که شامل پژوهش های صورت گرفته درداخل وخارج ازکشورمی باشدراموردبررسی قرارمی دهیم.

با وجود ساز و کارها و تدابیری که به آن ها اشاره شد، و نیز موارد تخلفات انتخاباتی که افشا گردیده، تحلیلگران عرصه انتخابات در انگلستان ضمن اطمینان نسبی از صحت روند اجرایی این موضوع در کشور خود، بر این باورند که با پیچیده شدن رقابت های انتخاباتی و حوادث سال‌های اخیر، به ویژه تحت تأثیر انتخابات پر زرق و برق به شیوه آمریکا، ضرورت حرکت و گذار از قوانین عمدتاًً شفاهی و بر اساس رویه کنونی به قوانین مدون، مکتوب و دقیق در امر برگزاری انتخابات و نظارت بر آن بیش از پیش احساس می شود.

ساختار سیاسی انگلستان نشان می­دهد به رغم آنکه این کشور دارای تجربه طولانی در امر نهاد سازی سیاسی در جهان است، در ساز و کارهای سیاسی در داخل کشور با مشکلاتی مواجه ‌می‌باشد که یکی از این مشکلات کاهش نرخ مشارکت در انتخابات این کشور است؛ موضوعی که هنوز نهادهای سیاسی بریتانیا که مدعی گسترش دموکراسی هستند تا کنون نتوانسته­اند راه برون ­رفتی برای آن بیابند. البته این ضعف‌ها به معنای این نیست که نظام انتخاباتی انگلستان دارای نکات مثبتی نیست. همان گونه که پیش از این به برخی از این نکات اشاره شد، سیر تکاملی این نظام انتخاباتی حاوی نکات قابل اعتنایی است که می ­تواند در برگزاری انتخابات در سایر نقاط جهان مورد استفاده قرارگیرد. برای نمونه وقتی همه واجدین شرایط در انتخابات باید ثبت­نام کنند و فقط در منطقه­ای که ثبت­نام کرده ­اند حق دادن رأی دارند این اقدام میزان تقلب در انتخابات را بسیار کاهش می­دهد و یا کنترل هزینه­ های تبلیغات انتخاباتی تا حدودی می ­تواند از نظر مالی در بین احزاب و نامزدها تعادل ایجاد کند. همچنین شیوه ­های جدید رأی­ دادن نیز از ابتکاراتی است که موجب تسهیل در رأی­ دادن می شود.

در ایران نیز بحث نظارت بر انتخابات از جمله مباحثی است که در چند سال اخیر به طور جدی در محافل سیاسی و مطبوعاتی جامعه ما مطرح گردیده و اشکالات حقوقی و سیاسی بسیاری نیز بر آن گرفته شده است. نقطه اوج این مطلب را می توان در قبل از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ و طرح مسأله کمیته صیانت از آرای از سوی احزاب و ‌گروه‌های سیاسی اصلاح طلب، مشاهده نمود.

بدیهی است که هر چه نظارت احزاب و ‌گروه‌های سیاسی بر روند اجرای انتخابات فزونی یابد، بالطبع؛ پذیرش نتیجه انتخابات از سوی آن ها با تسامح و خویشتنداری بیشتری روبرو می شود و نسبت به حقوق و آزادی های سیاسی دیگران، الزام و تعهد بیشتری حاصل می‌گردد.

مبحث دوم- وظایف و عملکردهای غیر انتخاباتی یا کارکردهای آشکار احزاب

گفتار نخست- جامعه پذیری سیاسی^[۵۳]

جامعه پذیری سیاسی روندی آموزشی است که به انتقال هنجارها و رفتار پذیرفتنی نظام سیاسی مستقری، از نسلی به نسل دیگر کمک می‌کند. ‌بنابرین‏ هدف جامعه پذیری سیاسی تربیت یا پرورش افراد به صورتی است که اعضای کارآمد جامعه سیاسی باشند.^[۵۴]

احزاب سیاسی با تبلیغات سیاسی، مبارزه و فعالیت انتخاباتی، ارائه دیدگاه های خود در قالب بیانیه و مقالات و غیره و با فشرده کردن منافع سیاسی حول محور اندیشه‌های حزبی، نقش یک عامل مستقیم را در جامعه پذیری سیاسی در کنار سایر عوامل از قبیل خانواده، محیط کار و … بازی می‌کنند.

احزاب سیاسی در روند جامعه پذیری سیاسی و آموزش اعضای خود و مردم باعث افزایش اطلاعات و آگاهی آن ها در مسائل مختلف می‌شوند. همه می‌دانیم «آگاهی مهمترین عنصر توسعه است، بالا بردن سطح آگاهی مردم با آموزش های مختلف و ابزارهای مدرن اطلاع رسانی… جزء وظایف همه کسانی است که اطلاعات و آگاهی های لازم را ‌در مورد مسائل گوناگون دارند.».^[۵۵]

جامعه پذیری سیاسی و فعالیت در حزب باعث یادگیری نظم و انضباط اعضای حزب در فعالیت‌های حزبی می‌گردد و هر چه بیشتر روحیه هماهنگی و همکاری را در انجام مسئولیتهایی که ممکن است در آینده از سوی حزب به آنان سپرده شود، تقویت می کند.

احزاب در مقام ساختارهای تخصصی، نقش مهم و حساب شده ای در جامعه پذیری سیاسی دارند. نظام رقابت حزبی ممکن است انتقادات را متوجه صاحب منصبان دولتی کند ولی اغلب بر حمایت مردم از ساختارها و فرآیندهای اساسی می افزاید. در نظام های رقابتی حزبی، فعالیت‌های جامعه پذیری توسط احزاب می‌تواند افتراق آفرین نیز باشد. ممکن است رهبران در تلاش برای جلب حمایت مردم، به طبقه، زبان، مذهب و دیگر افتراقات قومی متوسل شوند و شهروندان را از این اختلافات آگاه تر سازند.^[۵۶]

احزاب سیاسی به عنوان نهاد سیاسی می‌توانند یکی از عوامل تأثیرگذار بر فرهنگ سیاسی و جامعه پذیری سیاسی در جامعه و همچنین می‌توانند کانالی مطمئن و قابل اعتماد برای ترویج و تبلیغ فرهنگ سیاسی نظام و حاکمیت باشند، به شرط آنکه از لحاظ اهداف سیاسی و ایدئولوژی حاکم مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند. اگر نظام حاکم به شکل گیری احزاب اصیل با هدف، دارای ایدئولوژی، صاحب رسالت و مردم سالار معتقد باشد و آن ها را به خاطر نقشی که در جامعه پذیری سیاسی دارند مورد توجه قرار دهد، آنان قادر خواهند بود که در گسترش مشارکت سیاسی، آموزش و جهت گیری سیاسی و نهایتاًً حفظ نظام، نقش بسیار حساس و تعیین کننده ای داشته باشند.

گفتار دوم- به کارگیری و استخدام سیاسی

عضویت در احزاب سیاسی که از بازیگران اصلی ‌دموکراسی‌های پارلمانی اند، از اهمیت بالایی برخوردار است. به کارگیری یا استخدام افراد در مناصب مختلف از وظایف حزب است که با توجه به نوع نظام سیاسی از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. در نظامهای یک حزبی، در کشوری مانند اتحاد جماهیر شوروی سابق از قبل می بایستی تمام مشاغل اساسی و مهم دولتی، توسط اعضای حزب اشغال گردد در حالی که در کشورهایی که دارای رژیم دموکراسی هستند و چند حزب برای تسخیر قدرت با یکدیگر مبارزه می‌کنند خواه و ناخواه به کارگیری و استخدام سیاسی، شکل دیگری به خود می‌گیرد و ممکن است حتی یک فرد بدون وابستگی حزبی متصدی مشاغل دولتی(به غیر از وزارت) گردد.

احزاب، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، عمده ترین شیوه مدنی برای راهیابی به مشاغل سیاسی هستند.

بین احزاب و افکار عمومی رابطه متقابلی وجود دارد. ‌گروه‌های اقلیت نیز، بدون اقدام احزاب که آن را برانگیزد و توسعه دهد، وجود پیدا نمی کنند. قبل از وجود احزاب، افکار عمومی، از خود خیلی مطمئن نیست و تقسیم می‌گردد. اما به وسیله احزاب از این تشتت و تقسیم جلوگیری می شود و نظر عمومی با صراحت و روشنی ابراز می‌گردد. احزاب افکار عمومی را تثبیت می نمایند. بدون وجود احزاب، افکار عمومی متغیر است.^[۵۷]

احزاب شکل افکار عمومی را تغییر نمی دهند بلکه تکنیک هایی برای بررسی تجلی افکار عمومی ارائه داده و سازماندهی این افکار را در قالب انطباق منافع عمومی با منافع خصوصی بر عهده می گیرند.

۳) افزایش هزینه طرفین تعارض برای دستیابی آن ها به هدف هایشان است تا گروه هایی که جنگ قدرت میانشان آغاز شده به میانجی رضایت دهند. برخی از صاحب نظران معتقدند که نخست باید مبارزه برد و باختی میان گروه ها با کاهش منافع طرفین، به پذیرش میانجی سوق داده شود، آنگاه نگرش آنان نسبت به تعارض ‌به این نگرش که «گرچه تعارض هست، توافق نیز امکان پذیر است تغییر داده شود و سرانجام سعی گردد تعهد آنان افزایش یابد تا به حل منطقی مسئله بپردازند.»

۲-۱-۲-۳-۵) تعارض درون سازمانی

تعارض درون سازمانی شامل‌ تعارض‌ و برخورد بین‌ گروه هاست که‌ ممکن‌ است‌ به ‌صورت‌ یکی‌ از شکل های‌ زیر باشد: (قلی زاده، ۱۳۸۹)

• • تعارض‌ عمودی‌: برخورد بین‌ کارکنان ‌در سطوح‌ مختلف‌ یک‌ سازمان‌ تعارض‌ عمودی ‌نامیده‌ می‌شود.

• • تعارض‌ افقی‌: تعارض‌ بین‌ کارکنان‌ در سطح‌ سلسله‌ مراتبی‌ یکسان‌ در سازمان‌. این ‌تعارض‌ زمانی‌ به‌ وجود می‌آید که‌ هر بخش‌ بدون ‌توجه‌ به‌ اهداف‌ بخش های‌ دیگر برای‌ تحقق ‌اهدافش‌ تلاش‌ کنند. تعارض افقی بین دو گروه یا دو دایره از سازمان (که در سلسله مراتب اختیارات سازمانی در یک سطح قرار دارند) رخ می‌دهد، مثلا بین گروه ها یا دوایر صفی و ستادی.

• تعارض‌ بین‌ صف‌ و ستاد: گاهی‌ کارکنان‌ صف‌ احساس‌ می‌کنند که‌ مسئولیتشان‌ از اختیاراتشان‌ بیشتر و این‌ اختیارات‌ در دست‌ کارکنان‌ و مدیران‌ ستاد است‌. از این‌ رو، این‌ امر موجب‌ تعارض‌ می‌شود.

الف) عوامل ساختاری

عوامل ساختاری عبارتند از: (قلی زاده، ۱۳۸۹)

• • تخصص‌گرایی: وقتی مشاغل تخصصی شوند کارکنان در کارهای معینی مهارت کسب می‌کنند. مشاغل تخصصی می‌تواند منجر به تعارض شود زیرا هر فرد آگاهی ناچیزی از آنچه دیگران انجام می‌دهند دارد. (اختلاف کارشناسان فنی، مسئول طراحی با کارشناسان بازاریابی و فروش)

• • به هم وابستگی: کارهای به هم وابسته به گروه ها و افرادی نیاز دارد که با اتکای به یکدیگر بتوانند به هدف ها دست یابند (زنجیره ای بودن کارها)

• • منافع مشترک: هر زمانی که چند نفر یا چند واحد بخواهند در استفاده از منابع معینی سهیم باشند امکان بروز تعارض وجود دارد مخصوصا اگر کمیابی باشد. استفاده چند مدیر از یک منشی که هر یک کار خود را مهم تلقی می‌کند منجر ‌به این می‌شود که منشی در اولویت ‌بندی و زمان ‌بندی کار دچار تعارض شود.

• • هدف های متفاوت: در یک واحد تولیدی هدف واحد فروش که می‌تواند فروش بیشتر تجهیزات جدید باشد با هدف واحد خدمات که مسئول نصب تجهیزات است تعارض پیدا می‌کند. زیرا هدف این واحد نصب به موقع تجهیزات برای مشتریان است و با افزایش فروش، حجم کار واحد خدمات زیاد می‌شود و انجام سفارش به تأخیر می‌افتد.

• • سلسله مراتب اختیارات: رابطه سنتی رییس و مرئوس ماهیتی سلسله مراتبی دارد و رییس برتر از کارمند تلقی می‌شود. بسیاری از کارکنان چنین رابطه‌ای را قبول ندارند و رابطه مدیر و کارکنان را رابطه لازم و ملزوم می‌دانند و دوست ندارند دیگری به آنان بگوید چه کارهایی صورت دهند.

• • شکاف زیادبینی و جهد و اعتبار مشاغل: مدیران امتیازاتی در سازمان دارند که کارکنان ندارند.

• ابهام در مسئولیت و پاسخ گویی: اگر سازمان زمینه ‌های پاسخ گویی را برای کارکنان خود تبیین نکرده باشد این ابهام به وجود می‌آید شما تلفن می‌زنید و آنان شما را به یکدیگر ارجاع می‌ دهند.

ب) عوامل فردی و انسانی:

عوامل فردی و انسانی عبارتند از: (قلی زاده، ۱۳۸۹)

• • مهارت ها

• • توانایی ها

• • شخصیت های متفاوت

• • ادراک ها

• • ارزش ها

• • بایدها و نبایدها

• • احساس ها

• • موانع ارتباطاتی و تفاوت های فرهنگی

• تعارض میان ‌سازمانی^[۳۴]

تعارض‌های میان سازمانی، غالبا به شکل رقابت و هم چشمی ظاهر می‌شود که سازمان ‌هایی را که در بازار خاصی فعالیت‌ می‌کنند، از هم متمایز می‌سازد (علی زاده، ۱۳۹۲). تعارضی را که میان دو یا چند سازمان رخ می‌دهد تعارض میان سازمانی گویند. به طور معمول تعارض میان سازمانی به عنوان رقابت میان سازمان هایی که در یک بازار فعالیت می‌کنند تلقی می‌شود. نمونه بارز این نوع تعارض مبارزه مداوم میان خودرو سازان کشورهای مختلف با یکدیگر است (قلی زاده، ۱۳۸۹).

۲-۱-۲-۴) سبک های مدیریت تعارض^[۳۵]

کنت توماس^[۳۶] در پی بررسی ها و پژوهش های خود برای مدیریت پنج سبک اصلی برای مدیریت تعارض معرفی می‌ کند: سبک رقابتی^[۳۷]، سازش^[۳۸]، مصالحه^[۳۹]، همکاری^[۴۰] و اجتناب (افشار و دیگران، ۱۳۹۰: ۴۸). در واقع پنج روش پاسخ گویی به تعارض وجود دارد که از آن ها به عنوان سبک های مدیریت تعارض یاد می شود و معمولا هر فرد در یکی از این سبک ها غالب است (فیاضی، ۱۳۸۸: ۹۵-۹۴).

هر یک از این سبک ها بر اساس ترکیب دو بعد توجه به خود و توجه به دیگران است. شناخت این سبک ها به حل درست و مؤثر تعارض و مدیرت کارآمد آن کمک می‌کند. نمودار (۱) سبک های مختلف حل تعارض را نشان می‌دهد:

نمودار ۲-۱-۱) سبک های مدیریت تعارض (دوبرین، ۲۰۰۴)

زیاد توجه به خود کم

زیاد توجه به دیگران کم

رقابتی

همکاری

مصالحه

اجتناب

سازش

اولین سبک، سبک رقابتی است، سبکی که در آن فرد دنبال اهداف و علایق خویش بدون توجه به دیگران است. ویژگی های این روش این است که اولا غیرمشارکت جویانه و ثانیاً قدرت مدار می‌باشد. فرد هر گونه قدرتی را که به نظر برسد برای بردن در موقعیت خاص مناسب است به کار می‌گیرد. انتخاب این سبک بدین معنــی است که یک طرف، علایق و خواسته های خود را مقدم بر دیگران می‌داند. استفاده از چنین سبکی باعث ایجاد وضعیت برنده – بازنده می‌شود.

سبک دوم سبک سازش است. این سبک نقطه مقابل سبک رقابت است. فرد از علایق و اهداف خویش جهت تحقق اهداف و ارضای نیازهای دیگران چشم پوشی می‌کند. ویژگی مهم این روش از خود گذشتگی است، ولی باز هم مشارکت جویانه است. افرادی که این سبک را انتخاب می‌کنند، از علایق و خواسته های خود می‌گذرند و به دیگران اجازه می‌دهند به خواسته هایشان دست یابند. بسیاری از این افراد معتقدند که داشتن یک رابطه دوستانه خوب از هر چیز دیگری مهم تر است.

سبک سوم، سبک اجتناب است. در این سبک فرد نه علایق و اهداف خود را دنبال می‌کند نه علایق و اهداف دیگران را، و بیشتر سعی دارد که از موقعیت تعارض طفره رود یا آن را به تعویق اندازد یا از آن کناره گیری کند. افرادی که این سبک را انتخاب می‌کنند، خود را درگیر تعارض نمی کنند. آن ها نه به خواسته های خود توجهی دارند و نه به خواسته های دیگران توجه دارند. تکیه کلام آن ها این است: «شما خودتان تصمیم بگیرد و مرا معاف کنید».

همچنین تحقیقات علمی را بر اساس چگونگی به دست آوردن داده ­های مورد نیاز (طرح تحقیق) ‌می‌توان به دو دسته تحقیق توصیفی و تحقیق آزمایشی تقسیم کرد (سرمد و همکاران، ۱۳۸۸). تحقیق توصیفی شامل جمع‌ آوری اطلاعات برای آزمون نظریه ها یا پاسخ به سوالات مربوط به وضعیت فعلی موضوع مطالعه ‌می‌باشد(خاکی، ۱۳۸۶). از انواع تحقیقات توصیفی، پیمایشی است که معمولاً با بهره گرفتن از پرسشنامه، مصاحبه، و مشاهده انجام ‌می‌گیرد و مشخصه ی آن مجموعه ­ای از داده است که اغلب برای تعیین نگرش افراد ‌در مورد یک موضوع خاص، تعیین تاثیر وقایع بر رفتار افراد و تعیین روابط و تبیین آن ها به کار می­رود (خاکی، ۱۳۸۶).

از آنجا که در این پژوهش به بررسی و تجزیه و تحلیل تاثیر همسویی استراتژیک بر عملکرد کسب و کار شرکت­ها پرداخته می­ شود لذا این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی است و با توجه ‌به این که در این تحقیق با بهره گرفتن از ابزار پرسشنامه، سعی می­ شود که میزان و نوع روابط بین متغیرها، برای پاسخ به مسئله­ای علمی در دنیای واقعی مورد بررسی قرار گیرد، لذا این تحقیق به لحاظ روش انجام کار از نوع پیمایشی- توصیفی ‌می‌باشد.

۳-۲- جامعه آماری

جامعه‌ آماری به کل گروه افراد، رویدادها و پدیده ­های مورد علاقه محقق که قصد بررسی آن‌ ها را دارد، اشاره دارد (دانایی‌فرد و همکاران، ۱۳۸۶)؛ اما نمونه، گروهی فرعی یا زیر مجموعه‌ای از جامعه است که با بررسی و مطالعه نمونه، محقق می ­تواند قادر به استخراج نتایجی شود که قابل تعمیم به جامعه است (دانایی‌فرد و همکاران، ۱۳۸۶).

با توجه به مطالب فوق کلیه شرکت های تولیدی قطعه ساز خودرو واقع در سطح استان سمنان که جمعا ۲۱۳ شرکت می‌باشند، قلمرو تحقیق حاضر می‌باشد و از آنجا که آگاه‌ترین افراد نسبت به شرکت، مدیران ارشد می‌باشند، لذا پاسخ ­دهندگان مدیران ارشد این شرکت‌ها می‌باشند و ‌بنابرین‏ سطح تحلیل این پژوهش سازمان می‌باشد. همچنین در این پروهش، شرکت­ها با توجه به عملکرد کسب و کار، به دو طبقه شرکت­های با عملکرد بالا و شرکت­های با عملکرد پایین تقسیم ‌شده‌اند و برای هر طبقه به صورت جداگانه، تحلیل صورت گرفته است. شرکت شهرک‌های صنعتی استان سمنان جهت جمع‌ آوری داده ها ‌به این پژوهش کمک نموده‌است.

۳-۳- نمونه آماری و روش نمونه گیری

نمونه آماری مجموعه کوچکی از جامعه آماری است که با مطالعه آن محقق قادر است با انتخاب یک استراتژی مناسب، نتیجه را به کل جامعه آماری تعمیم دهد. در این پژوهش از شیوه نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شده است. برای تعیین حجم نمونه روش‌های مختلفی موجود می‌باشد که جدول جرسی و مورگان (۱۹۷۰) که حداقل تعداد نمونه را در اختیار محقق قرار می‌دهد، یکی از آن ها‌ است. ضمنا حداقل تعداد نمونه با بهره گرفتن از نرم افزار G-power مورد محاسبه قرار گرفت. نهایتاً تعداد نمونه ۱۳۰ تعیین گردید.

۳-۴- روش گردآوری اطلاعات

داده ­ها می ­توانند به شیوه ­های مختلف، در مکان­های مختلف و از منابع مختلف جمع‌ آوری شوند. مصاحبه، پرسش­نامه و مشاهده افراد و پدیده ­ها، سه شیوه عمده جمع‌ آوری داده ­ها در پژوهش پیمایشی هستند. از جهت مکانی، داده ­ها می ­توانند به شیوه ­های مختلف، در محیط طبیعی یا آزمایشگاهی جمع‌ آوری گردند. منابع جمع‌ آوری داده ­ها نیز می ­توانند دست اول یا دست دوم باشند؛ افراد و ‌گروه‌های برگزیده به منظور بررسی نظرات و عقاید آن ها، از جمله منابع دست اول هستند و اسناد و پرونده ­های سازمان­ها، نمونه ­ای از منابع دست دوم اند (دانایی فرد و همکاران، ۱۳۸۶). به دلیل اینکه تحقیق حاضر پیمایشی ‌می‌باشد و در قلمرو مکانی، شرکت­های قطعه ساز خودرو در سطح شهرک­های صنعتی استان سمنان ‌می‌باشد و به صورت می‌دانی انجام ‌می‌گیرد برای جمع ­آوری داده ­ها از پرسشنامه ­استفاده شد. پرسشنامه به دلیل پوشش حجم وسیعی از جامعه، ابزار مناسبی در تحقیقات پیمایشی محسوب می­گردد.

پرسشنامه به طور گسترده‌ای توسعه داده مقیاس‌هایی می­باشند که در ادبیات موجود تست شده و مورد استفاده قرار ‌گرفته‌اند. بخش‌های متعددی برای هریک از متغیر‌های مکنون و سازه‌ها جهت ارزیابی تک‌بعدی بودن، پایایی و روایی استفاده شده‌است تا بر دقت ارزیابی افزوده شود (اندرسون و گربینگ، ۱۹۸۸).

در این پژوهش از معیارهای ادراکی استفاده شده‌است. پاسخ‌دهندگان با توجه به خط تولید بخصوص در شرکت خود، به سوالات پاسخ دادند.

به طور گسترده‌ای این مسئله که محیط درک شده از محیط واقعی مهم­تر ‌می‌باشد، پذیرفته شده‌است (همانند، بورجس، ۱۹۸۰؛ دونکان، ۱۹۷۲؛ وارد و دیگران، ۱۹۹۵). اگر مدیران محیط درک‌شده را نامطمئن قلمداد نمایند، تصمیماتی که اتخاذ می‌کنند نیز مناسب شرایط محیطی نامطمئن ‌می‌باشد (پگل و کروز، ۲۰۰۴). این پژوهش چنین استدلال می­ کند که استفاده از معیارهای ادراکی از محیط اجازه آزمون بهتری از رابطه استراتژی شرکت و محیط می­دهد.

کتوکیوی و شوردر (۲۰۰۴) بیان نمودند که پایایی و روایی معیارهای ادراکی، رضایت‌بخش ‌می‌باشد. با توجه به شواهد موجود در ادبیات (همانند آهایر و دریفوس، ۲۰۰۰؛ براون، ویلیامز و پروشیا، ۲۰۰۰؛ وارد و دیگران، ۱۹۹۵)، معیارهای ادراکی را می‌توان به عنوان یک متغیر جایگزین در پژوهش‌های با حجم نمونه بزرگ در نظر گرفت، تا زمانی که بررسی دقیق روایی و پایایی انجام پذیرد.

چنین قضاوت‌هایی به معنی پذیرش میزان حداقلی از خطا ‌می‌باشد. این ریسک یک نگرانی ویژه در زمینه‌هایی همچون رفتار سازمانی دارد، جایی که ادراک افراد ارزیابی می­ شود. همچنین این نگرانی در زمینه مدیریت زنجیره تامین نیز وجود دارد که داده های مورد درخواست کمتر جنبه شخصی دارد(واترز، ۱۹۹۹).

پس از آن‌که سوالات، خط تولید اصلی را مشخص نمود (بخش الف و بخش ب)، پاسخ‌دهندگان به چهار ساختار بیان‌شده پاسخ دادند: مشخصه‌ های محیطی کسب و کار، اولویت‌های رقابتی، ساختار زنجیره تامین و عملکرد کسب و کار شرکت (بخش ج تا و). سپس اطلاعات فردی پیرامون شرکت، خط تولید اصلی و پاسخ‌دهنده نیز جمع‌ آوری شد(بخش ز).

طیف­های مختلفی برای سنجش وجود دارد همچون طیف بوگاردوس^[۱۳]، طیف لیکرت^[۱۴]، طیف ترستون^[۱۵]، طیف گاتمن^[۱۶] و طیف اوسگود^[۱۷]. برای سنجش گویه ­های این تحقیق نیز مقیاس ۵ گزینه­ای لیکرت به کار رفته است. طیف لیکرت به دلیل سادگی درک و کاربرد و نیز به دلیل حوزه وسیع سنجش نگرش، در تحقیقات علوم انسانی و رفتاری، بیشترین کاربرد را دارد و چون در این تحقیق نیز به سنجش نگرش مدیران ارشد شرکت­ها پرداخته شده از طیف لیکرت استفاده شد.

۳-۴-۱- ابعاد محیط کسب و کار

1. 1. مهران ترشیزی (۱۳۸۵) به بررسی کارایی فرآیندهای اعطای تسهیلات،جذب سپرده هاوکارایی سودآوری ۲۰۲ شعب بانک ملی خراسان رضوی پرداخته است. شعب موردبررسی،در ‌گروه‌های همگنی طبقه بندی شده ومیزان کارایی تکنیکی آن ها محاسبه شده است. در این تحقیق به بررسی کاربردتکنیک توانمنددرفرآیندالگوگیری میپردازدودراین بین نحوه ایجاد فرآیندبهبود مستمر،مبتنی بریک مدل الگوگیری مناسب ‌و داده های کمی،موردبررسی قرارگرفته است. نتایج حاکی ازآن است که بالاترین میانگین کارایی فنی جذب سپرده هاواعطای تسهیلات مربوط به شعب شهری کوچک بوده وبالاترین میانگین کارایی سودآوری مربوط به شعب روستایی می‌باشد.

   

1. 1. 1. فلاح شمسی وتهرانی ‌در مقاله ای باعنوان “طراحی وتبیین مدل ریسک اعتباری درنظام بانکی کشور” سال ۱۳۸۴ ،کارایی مدل‌های احتمالی خطی،لجستیک ‌و شبکه های عصبی مصنوعی برای پیش‌بینی ریسک اعتباری مشتریان نظام بانکی کشورراموردبررسی قرارداده اند. متغیرهای پیش‌بینی کننده در این مدل‌ها،نسبت‌های مالی وام گیرنده ها نبوده که ارتباط معناداریا آن ها با ریسک اعتباری،بااستفاده ازآزمونهای آماری مناسب تأییدشده است. بااستفاده ازداده های مالی و اعتباری ۳۱۶ نفرازمشتریان حقوقی بانک‌های کشورمدلهای یادشده طراحی وموردآزمون کارایی قرارگرفتند. نتیجه های به دست آمده در این مقاله،بیانگرآن است که ارتباط بین متغیرهادرمدل پیش‌بینی ریسک اعتباری به صورت خطی نبوده وتابع های نمایی ،مناسب‌ترین مدل‌های پیش‌بینی ریسک اعتباری محسوب میشوندوبیشترین کارایی برای پیش‌بینی ریسک اعتباری به ترتیب مربوط به شبکه های عصبی مصنوعی ومدل لجستیک می‌باشد.

   

1. 1. محسن اکبرپورشیرازی،سمیه طهماسبی ونیکبخش جوادیان ‌در مقاله” استفاده ازروش تحلیل پوششی داده هابرای ارزیابی کارایی بازاریابی بانک‌ها” سال ۱۳۸۴ ،معتقدندرقابت درحال افزایش بانک‌ها،نیازبه آگاهی واطلاع ازخدمات بانک‌ها،گسترش شهرها،لزوم پوشش گسترده مخاطبین، انعکاس ارزیابی مشتریان ازخدمات بانک‌ها،نگهداری مشتریان موجودوجذب مشتریان جدید، ازجمله عواملی هستندکه اهمیت بازاریابی بانکی ‌را موجب می‌شوند. در این مقاله،برای ارزیابی بازاریابی بانکی،یک مدل ریاضی مبتنی برتحلیل پوششی داده هاDEAارائه می شود.

1. 1. ناصرنصیری،طرح “اندازه گیری کارایی ورتبه بندی شعب بانک کشاورزی بااستفاده ازروش(DEA)در سال ۱۳۸۰ ، کارایی ۱۷۲ شعبه بانک کشاورزی رادراستانهای آذربایجان شرقی ‌و غربی واردبیل مورد بررسی قراردادهاست. وی کارایی شعب رابافرض بازدهی ثابت ومتغیربه مقیاس،با توجه به ویژگی‌های خاصی نظیرحوزه عملکرد،دامنه فعالیت،اندازه شعب،میزان کارایی فنی ‌و مقیاس ‌را محاسبه ودرنهایت برای واحدهای ناکارانیزشعبی رابه عنوان مرجع والگومعرفی ‌کرده‌است. که ازنتایج پژوهش این است که میانگین کارایی فنی شعب روستایی بانک کشاورزی به مرزکارایی گروه خودنزدکیتراست وتنها۳۱درصدازواحدهای مورد بررسی ‌از کارایی فنی ‌و مقیاس برخوردارند.

1. نیلوفر علیزاده صانع (۱۳۷۸) از روش تحلیل پوششی داده ها (DEA ) با انتخاب نهاده ها و ستاده های موجود نظر به بررسی ۱۱۳ واحد از شعب بانک صادرات ، یکی از بزرگترین بانک‌های تجاری کشور پرداخته است. هزینه پرسنلی ، تعداد ترمینال ها و هزینه اجاره به عنوان نهاده در این تحقیق انتخاب شده است. در این بخش از هزینه های پرسنلی که تابعی از تعداد کارکنان و ترکیب کارکنان شعب است ، استفاده گردیده است. در بخش ستانده ها نیز از منابع ، مصارف و خدمات استفاده شده است. با بهره گرفتن از اطلاعات شعب و انتخاب نهاده ها و ستانده های بالا ، داده ها در مرحله اول با دو مدل تحلیلی پوششی داده ها ، مدل CCR که بازده به مقیاس ثابت را فرض قرار می‌دهد و مدل BCC که بازده به مقیاس متغیر را فرض می‌کند، مورد استفاده قرار گرفته است. برای حل مدل های برنامه ریزی خطی از نرم افزار GAMS استفاده شده است . نتایج حاکی از آن است که میانگین کارایی در مدل CCR ، ۵۸ درصد و در مدل BCC ، ۸۴ درصد می‌باشد و بیشتر شعب ناکارا داری بازده به مقیاس صعودی هستند ، این شعب در ابتدا در جهت رسیدن به کارایی باید نهاده های خود را کاهش دهند و لیکن ، پس از رسیدن به کارایی ، با توسعه این شعب می توان به صرفه جویی های حاصل از مقیاس دست یافت.

۲-۴-۲-تحقیقات انجام شده درخارج ‌از کشور

1. 1. اِپرولافونت (۲۰۱۲) اقدام به بررسی تاثیرریسک برعملکردبانکی درصنعت بانکداری کاستاریکابرای دوره زمانی ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۷ نمودند. آنهابیان ‌نموند که وامهاتاثیرمنفی رابربهره وری وبرگشت داراییهادرزمانی که نسبت کفایت سرمایه یک اثرمثبت ‌بر حاشیه ی سودخالص ایجادمینماید،دارد.

1. 1. چنوپن (۲۰۱۲) ادام به بررسی کارایی ریسک اعتباری در ۳۶ بانک تجاری تایوان برای دوره زمانی ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۸ پرداختند. آنهانسبتهای مالی رابرای برآوردریسک اعتباری موردبررسی قراردادندوازآنالیزپوششی داده هابرای آزمون فرضیه ‌ها استفاده نمودند. نتایج آنجا نشان دادکه ‌تنها یک بانک توانست درتمام دوره زمانی کارایی لازم راداشته باشدوبه طورکلی ارتباط ضعیفی بین ریسک اعتباری باکارآیی یافتند.

1. 1. چانگوهسیه ( ۲۰۱۱ ) به بررسی رابطه ی بین اجزای سرمایه فکری وسه عملکردعملیاتی،مالی وبازاردربورس تایوان درصنعت الکترونیک پرداختند. برای اندازه گیری سرمایه ی فکری ازمدل ضریب ارزش افزوده فکری تعدیل شده استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان ‌می دهد که رابطه عملکردعملیاتی ‌با سرمایه بکارگرفته شده مثبت وباسرمایه ساختاری وانسانی رابطه ای ندارد. همچنین اجزای سرمایه ی فکری باعملکردبازارومالی رابطه ی منفی دارد . مخارج تحقیق وتوسعه باسه عملکردرابطه مثبت داردواموال فکری تنهاباعملکردعملیاتی رابطه یمثبت دارد.

1. 1. کارگی (۲۰۱۱) اقدام به بررسی تاثیرریسک اعتباری بر سودآوری بانک‌های نیجریه نمودند. نسبت‌های مالی رابه عنوان معیارعملکردبانک انتخاب نمودندوریسک اعتباری ازطریق گزارشات سالانه ونمونه حسابهای بانکی برای سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۸ برآوردگردید. نتایج آنهاحاکی ازاین است که مدیریت ریسک اعتباری تاثیرمشخصی رادرسودآوری بانک‌های نیجریه دارد.همچنین بیان کردندکه سوددهی باسطح وامهارابطه معکوسی دارد. یعنی وامهاوسپردههاکارایی ندارندودرنتیجه ریسک بانکهارا بالامیبرند.