جی مین لی^[۸۶] و همکاران(۲۰۰۷) درتحقیقی با عنوان مصرف الکل موقعیتی ‌و بزهکاری رشدی و محتوای اجتماعی روی جوانان کره ایی انجام دادند. این مطالعه شامل ۹۵۵ پرسشنامه ‌از دانش آموزان کلاس دهم درسه موقعیت کره است. ما معانی استفاده از الکل و بزهکاری را برای جوانان کره ایی شناسایی کردیم.

یافته ها شامل :

الف) یک نقش تسهیلی برای الکل، اما نه بزهکاری، با توجه به شایستگی اجتماعی ادراک شده همسالان کرده.

ب) ارتباطات منفی الکل ‌و بزهکاری با ارتباطات والدینی،ارزش گذاری پیشرفت آکادمیکی وارزش های دسته جمعی، ارتباطات مثبت با رفتارهای پر خطر دوستان.

پ) این رفتارها هیچ ارتباطی با عزت نفس مواجهه، ارزش های فردی یا آسان گیری والدین نشان ندادند.

ت) آشکار شد که مزایای ادراک شده ی مصرف الکل و بزهکاری شامل فقط تسهیل اجتماعی نمی شود بلکه اکتشاف و اظهار استقلال را شامل می شود.

بعضی از تحقیقات انجام شده در کشورهای خارجی ‌در مورد رفتارهای پرخطر به دنبال دلایل اخلاقی و ادراکی است مثلا درتحقیقی که توسط تارا.ای کاتر^[۸۷] در سال۲۰۰۰ باموضوع استدلال اخلاقی ،شایستگی ادراک شده واشتغال نو جوانان به فعالیت خطرناک انجام شد، رابطه بین استدلال اخلاقی ،شایستگی ی ادراک شده، و درگیر شدن در فعالیت خطرناک خود گزارش شده(سوء مصرف مواد و رفتار ضداجتماعی برروی۱۱۰دانش آموز ۱۰الی ۱۲ ساله بررسی شد. یک مدل کاووشی پیشنهاد ‌کرده‌است که شایستگی رفتاری ادراک شده، در رابطه ی بین استدلال اخلاقی و درگیرشدن در رفتار پرخطر میانجی گری می‌کند. در واقع استدلال اخلاقی قراردادی اشخاص را از درگیر شدن در رفتار خلاف و نابهنجار محافظت می‌کند. علاوه براستدلال اخلاقی، سطوح پایین شایستگی ادراک شده با سطوح بالاتر رفتار ضد اجتماعی (لوی^[۸۸]،۱۹۹۷) و سوء مصرف مواد مرتبط است (پاندیان۳ودیگران ،۱۹۹۰). با توجه به اینکه اکثر تحقیقات ‌در مورد خطرپذیری نوجوانان در جوامع غربی رهبری شده است ، درتحقیقی که درکره توسط (ام کلوپ ،آنگونی ، اف چوک واو ، اف شیمشک،۲۰۰۷ ) انجام شد ، به دنبال این بودند که آیا انگیزه های اقدام به رفتارهای خطرناک منعکس کننده ی تنوع فرهنگی است ؟ این مطالعه بیان کننده بررسی تفاوت های موجود در انگیزه های ادراک شده برای درگیر شدن در خطرهای ادراک شده در ترکیه و نمونه های افراد نوجوان (نمونه۹۲۲ نفر) بین۱۴ و۲۰ساله بود. نتایج نشان می‌دهد که انگیزه های متفاوت با رفتار خطرپذیری متفاوت مرتبط می شود. مصرف الکل و مواد با توجیه های خود مرکزی توضیح داده می شود. در حالی که توجیه های اجتماعی برای خطرپذیری جنسی ارائه می شود. در تحقیق دیگری که به صورت طولی در هلند ازسال ۹۳تا ۲۰۰۰ با موضوع شیوع و روندهای مصرف و سوء مصرف الکل در بین نوجوانان انجام شد، نتایج زیر به دست آمد :

الف) مصرف الکل تاسن۲۵سالگی افزایش می‌یابد وبعدکاهش می‌یابد.

ب) مردان ‌در همه زمینه‌های مصرف الکل برتری دارند، به استثناء جوانترین گروه سنی ومصرف الکل درطول عمر.

ج) روندهای زمانی بیانگر افزایش درفراوانی ومقدارمصرف الکل بین۱۲ تا۱۵ سال نوجوانان است. زنان ۲۱-۲۵ ساله بیش از مردان الکل مصرف می‌کنند.

فصل سوم:روش پژوهش

۳-۱ مقدمه:

در این فصل روش اجرای پژوهش توضیح داده می شود. ابتدا طرح پژوهش، جامعه آماری، گروه ‌های نمونه و روش انتخاب نمونه آماری بررسی شده است، آن گاه ابزارهای ارزشیابی (مقیاس‌ها) را و در پایان فصل، روش تجزیه و تحلیل آماری مناسب این پژوهش معرفی شده است.

۳-۲ روش تحقیق:

این تحقیق بر حسب هدف بنیادی و بر اساس شیوه‌گردآوری داده ها، توصیفی از نوع همبستگی است. به ‌این دلیل بنیادی است که استفاده از نتایج پژوهش برای بهبود عملکرد دانشجویان است. و به ‌این دلیل توصیفی است که مطالعه وضعیت موجود تاب آوری، راهبردهای نظم جویی شناختی هیجانی و رفتارهای پر خطر دانشجویان پسر شهر تهران مد نظر است. و از این جهت که محقق در صدد روابط بین سه متغیر می‌باشد تحقیق از نوع همبستگی است. در واقع تحقیقات همبستگی، شامل کلیه تحقیقاتی است که در آن ها سعی می‌شود رابطه بین متغیرهای مختلف با بهره گرفتن از ضریب همبستگی کشف یا تعیین شود (دلاور، ۱۳۸۰).

در این پژوهش تاب آوری و راهبردهای نظم جویی شناختی هیجانی به عنوان متغیرهای پیش بین و رفتارهای پر خطر به عنوان متغیر ملاک در نظر گرفته شده اند.

۳- ۳ جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونه گیری

جامعه در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه تهران می‌باشد که در سال تحصیلی ۹۴-۹۳ در دانشگاه های تهران مشغول به تحصیل می‌باشند (۱۱۲N=).

نمونه این پژوهش شامل ۳۰۰ نفر از دانشجویان دانشگاه تهران می‌باشند که به روش نمونه گیری در دسترس از بین کلیه دانشجویان و با بهره گرفتن از جدول مورگان انتخاب شدند. و دامنه سنی آن ها در ۱۸تا ۲۸ سال قرار دارد. با توجه به‌اینکه در تحقیقات همبستگی حداقل نمونه بایستی ۳۰ تا ۵۰ نفر باشد(دلاور، ۱۳۸۰)، اما در این تحقیق به خاطر افزایش اعتبار بیرونی ۳۰۰ نفر به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شد.

برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و حجم نمونه با در نظر گرفتن سطح اطمینان ۹۵ درصد(۰۵/۰= α) محاسبه‌گردید. مقدار Z یا T در فرمول کوکران با سطح اطمینان ۹۵ درصد برابر ۹۶/۱ در نظر گرفته شد. مقدار d (اشتباه مجاز) را ۲/۰ یا ۲۰/۰ یا کمتر در نظر گرفته می‌شود تا توان آزمون از ۸۰% کمتر نشود که در اینجا مقدار d (05/0) در نظر گرفته شد. مقادیر p و q به منظور محاسبه حداکثر حجم نمونه ۵/۰ در نظر گرفته شدند. نمونه آماری دانشجویان با بهره گرفتن از فرمول کوکران۳۰۰ نفر محاسبه‌گردید.

۳-۳-۱ روش جمع‌ آوری اطلاعات:

بعد از کسب مجوزهای لازم از دانشگاه تهران با رعایت ملاحظات اخلاقی و هماهنگی با دانشگاه و ضمن توضیح اهداف پژوهش، به منظور انتخاب نمونه که مناسب ورود به‌این مطالعه بودند، با فراهم سازی ابزارهای مورد نیاز، با توجه به فرمول نمونه کوکران و حجم جامعه معلوم ۳۰۰ نفر از دانشجویان پسر از بین دانشگاه به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. پس از ارائه توضیحات ‌در مورد اهداف پژوهش و کسب رضایت از آن ها برای شرکت در پژوهش با در اختیار گذاشتن پرسشنامه‌ها در ابتدا داده های دموگرافیک نظیر سن، مقطع تحصیلی، ترتیب تولد وضعیت اقتصادی، شغل پدر، شغل مادر، تحصیلات پدر و تحصیلات مادر مورد پرسش قرار گرفت و سپس پرسشنامه تاب آوری، راهبردهای نظم جویی شناختی هیجانی و رفتارهای پر خطر به دانشجویان ارائه شد و از آن ها خواسته شد، طبق دستورالعمل پرسشنامه آن را تکمیل نمایند و تا حد امکان سئوالی را بی جواب نگذارند آماده کردن دانشجویان از لحاظ روحی و روانی و اطمینان دادن در خصوص محرمانه ماندن اطلاعات از نکات اخلاقی رعایت شده در این پژوهش بود. این پرسشنامه‌ها به طور گروهی اجرا شد و ترتیب اجرا ثابت بود دانشجویان پرسشنامه را طی یک جلسه تکمیل کردند. سرانجام داده ها جمع‌ آوری و آماده تجزیه و تحلیل شدند.

۳-۳-۲ ابزار تحقیق:

برخی از حقوق ‌دانان، شرایط تحقق نسب مشروع را تجزیه کرده و آن را در دو قسمت جاری می دانند. ابتدا تحقق نسب در خانواده، که این امر با رابطه زناشویی حاصل می‌گردد. یعنی کودکی مشروع است که بین والدین آن ها نکاح صحیح و شرعی صورت گرفته باشد و آن کودک زمانی فرزند مشروع زن است که فرزند شوهر او هم باشد و نسب مشروع طفل به مرد در صورتی تحقق می‌یابد که آن طفل فرزند همسر او نیز به شمار آید و دوم نسبی که در خارج از خانواده و در اثر «نزدیکی به شبهه» تحقق می‌یابد. یعنی ممکن است درباره پدر و مادر (زن و شوهر) متفاوت باشد. چنان که هرگاه زن شوهردار با بیگانه ای به اشتباه نزدیکی کند، کودکی که از این رابطه به وجود می‌آید فرزند زن محسوب می شود، بدون آن که فرزند شوهر او باشد و برعکس.

با توجه به آن چه درباره ی ارتباط نسب پدری و مادری گفته شد، می توان ارکان مشترک این دو نسبت را در خانواده بدین شرح خلاصه کرد:

۱- زن و مردی که نسب کودک به آنان مورد گفتگو است باید زن و شوهر باشند.

۲- طفل در اثر نزدیکی آن دو به وجود آمده باشد.

۳- نزدیکی و انعقاد نطفه طفل بعد از نکاح واقعی شده باشد.^[۳۷]

‌در مورد تحقق نسب در خارج از خانواده باید گفت، در فقه اسلامی و قوانین برگرفته از آن، در مواردی طفلی را که در خارج از محیط خانواده تکوین یافته باشد، نیز به والدین طبیعی اش ملحق می‌کنند و چنین نسبی را مشروع می انگارند. آن مورد عبارتند از:

الف- نزدیکی به شبهه از سوی کسانی که به واسطه جهل به حکم یا موضوع به بطلان نکاح یا نزدیکی واقف نبوده اند.

ب- نزدیکی کسانی که قوه تمیز ندارند.

ج- نزدیکی شخصی که با اکراه وادار ‌به این عمل شده است.

د- طفل ناشی از عمل تلقیح مصنوعی زن با اسپرم مرد بیگانه^[۳۸].

مبحث سوم : وضعیت نسب طفل متولد از رحم جایگزین

یکی از آثار مهم ناشی از اهدای جنین وضعیت حقوقی طفل به دنیا آمده و بویژه مسئله نسب این کودک می‌باشد. مسائلی از قبیل این که آیا طفل متولد شده مشروع است یا نامشروع؟ و در صورت مشروعیت به چه کسانی منتسب می‌گردد؟

قبل از این که تلقیح مصنوعی ‌در مورد انسان به کار گرفته شود. هر کودک تنها دارای یک پدر و مادر بود که تحت شرایطی به آن ها منتسب می گردید. اما روش های مختلف درمان ناباروری به روش تلقیح مصنوعی دخالت اشخاص دیگر تحت عنوان والدین متقاضی را ممکن ساخت. در این حالت، این سوال پیش می‌آید که آیا هر انسان می‌تواند بیش از یک پدر و مادر داشته باشد؟ نحوه انتساب به چه صورت خواهد بود؟ به طور کلی تکالیف پدر و مادر ژنتیکی و پدر و مادر متقاضی و مسئولیت آن ها چه می شود؟

اهمیت نسب و ثبوت آن بسیار زیاد است. در قرآن کریم در خصوص این مسئله آمده است: «و هو الذی خلق من الماء بشراً فجعله نسباً و صهراً و کانَ ربک قدیراً»، یعنی و اوست کسی که از آب، بشری آفرید و او را ] دارای خویشاوندی[ نسبی و دامادی قرار داد و خدای تو تواناست^[۳۹].

و روایتی نیز در خصوص اهمیت ثبوت نسب و انتساب به پدر و نفی انتساب به غیر آمده است: کسی که خود را به غیر پدر و غیر موالی اش منسوب کند لعنت خدا، ملائکه و همه مردم بر او باد، نه فضیلتی از وی پذیرفته می شود و نه عدالتی^[۴۰].

گفتار اول: پدر کودک حاصل از اهدای جنین (نسب پدری)

بند اول : نسب پدری

تعیین نسب پدری برخلاف نسب مادری دشوار جلوه نمی­کند چرا که بر اساس تعریف نسب، موازین عرفی اعم از عرف عام و خاص، دستاوردهای علمی و پزشکی، اعتقادات مذهبی و اصول اخلاقی و اجتماعی «صاحب اسپرم» پدر بچه ای است که از نطقه حاصل از امتزاج اسپرم وی با یک سلول ماده (تخمک) به وجود آمده است. انتساب به پدر، مبتنی بر خلقت کودک از نطفه اوست و مرد صاحب اسپرم، پدر طفل محسوب می شود. با توجه به آنچه از فقها تاکنون نقل نموده ایم و بر اساس فتاوی که در دست است، بچه ای که از زن متولد می شود ، از لحاظ نسب پدری ملحق به مردی است که جنین از ترکیب اسپرم او با تخمک زن پدید آمده است یعنی اگر صاحب اسپرم معلوم باشد، او پدر بچه محسوب است حال اگر اسپرم وی به صورت مشروع در رحم زن قرار گرفته باشد (با عقد نکاح صحیح یا به صورت شبهه) قانون از هر حیث این نسب را به رسمیت می شناسد و اگر استقرار اسپرم در رحم زن به صورت غیر مشروع باشد ، هر چند قانون به آن رسمیت نمی دهد ولی صاحب اسپرم به طور طبیعی پدر محسوب شده و بعضی از آثار نسب چون حرمت نکاح نیز در پی می‌آید و به هر حال بچه منتسب به مرد دیگری نمی شود. ^[۴۱]

بند دوم: اثبات نسب پدری

نطفه طفل در نتیجه امتزاج اسپرم مرد با تخمک زن ایجاد می شود. عمل ترکیب اسپرم با تخمک در شرایط طبیعی تحت شرایط خاصی انجام می پذیرد که هیچ کس نمی تواند از این ترکیب فوراً اطلاع حاصل نماید. زوجین نیز از زمان انعقاد نطفه مطلع نمی شوند ‌بنابرین‏ اثبات نسب پدری به لحاظ محسوس نبودن زمان تشکیل نطفه مسئله ای بسیار مشکل و پیچیده است . امروزه نیز آزمایش های پزشکی از قبیل آزمایش خون و حتی تشخیص ژنتیکی از طریق DNA راه گشای اثبات نسبت نیست و به طور قطع نمی توان نسب را از لحاظ علمی اثبات کرد. با آزمایش های مذکور نمی توان رابطه پدر و فرزندی را ثابت کرد و هیچ دلیلی وجود ندارد که به طور قطع ثابت کند که بچه ای از اسپرم فلان مرد است. آزمایش های علمی و پزشکی موجود تنهاقادر به نفی نسب می‌باشند یعنی در مواردی می‌توانند اثبات کنند که کودک به دنیا آمده، محصول اسپرم یا تخمک شخص موردنظر نیست ولی قادر به اثبات نسب نمی باشند به صورت که به طور قطع ثابت کنند که این بچه از اسپرم یا تخمک شخص موردنظر است. به هر حال به نظر می‌رسد این اراده خداوندی و رمز طبیعت است که هیچ کس نمی تواند به طور قطع خود را پدر کودکی معرفی کند.

ئظر به اشکالات مذکور ، قانونگذاران دنیا در جهت مصلحت جامعه و خیر و صلاح طفل و خانواده، برای تشخیص پدر به امارات و فروض قانونی متوسّل شده اند. قاعده فراش در فقه اسلام و اماره ابوت یا پدری در حقوق خارجی از فروض قانونی است که در اثبات نسب پدری دخالت داشته و در این خصوص اهمیت زیادی دارد . البته استناد ‌به این اماره ‌آسان‌ترین و ساده ترین راه اثبات نسب پدری است اما اماره فراش تنها دلیل اثبات پدری نیست بلکه دلایل دیگری نیز در این زمینه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد که ابتدا از اماره فراش و سپس از دلایل دیگر سخن به میان می آوریم .

الف: امارۀ فراش

تعریف: فَراش در لغت به معنی «بستر» و «هرچه بگسترانند» آمده است و در اصطلاح حقوقی عبارت است از این که « طفلی از زنِ شوهردار به دنیا آمده است، فرزندِ شوهر فرض می شود و ملحق به اوست».^[۴۲]

هر قدر که نشان دادن مشخصات برون­گراها، آسان است به همان اندازه نشان دادن ویژگی­های درون­گراها مشکل است. در برخی از توصیف­ها، درون­گرایی باید به منزله فقدان برون­گرایی در نظر گرفته شود تا به عنوان ضد برون­گرایی، از این­رو افراد درون­گرا، خوددارترند تا غیر دوستانه، ‌مستقل‌اند تا پیرو، یکنواخت و متعادل­اند تا تنبل و دیرجنب. وقتی منظور این است، افراد ترجیح می­ دهند تنها باشند، شاید گفته شود که این افراد کمرو هستند. افراد درون­گرا لزوماًً از اضطراب­های اجتماعی رنج نمی­برند. اگر چه این افراد روحیه بسیار شاد برون­گراها را ندارند ولی آدم­های غیر خوشحال یا بدبینی نیستند.خصوصیات گفته شده شاید در مواردی عجیب یا بعید به نظر می­رسند، اما آن­ها به کمک تحقیقات متعددی برآورده ‌شده‌اند و موجب پیشرفت­های مفهومی در مدل پنج عاملی گردیده­اند(پوز، ۲۰۰۷).

این تحقیقات موجب شکسته شدن کلیشه­های ذهنی که صفات متقابلی چون شاد، ناشاد/ دوستانه، خصمانه، معاشر/کم رو را به هم متصل ‌می‌کنند، گردیده و اطلاعات جدیدی را ‌در مورد شخصیت به وجود آورده است.نمره زیاد در این میزان ، معرف اجتماعی بودن ، تحریک پذیری ، فعال بودن ، شوخ طبعی ، سرعت عمل ، حراف بودن ، دارای قدرت بیان ، حاضر جوابی ، خوشبینی ، بی مسئولیتی و عدم تعقل آزمودنی است. این افراد دارای بازداریهای کمتری بوده و نمی توانند احساسات و عواطف خویش را در کنترل و ضبط خود داشته باشند. اما نمره کم در این میزان ، معرف وجود حالتهایی از قبیل ساکت بودن ، گوشه گیری ، مردم گریزی و درونگرایی است. این قبیل افراد معمولاً دوستدار مطالعه بوده ، احساسات و عواطف خود را در کنترل خویش دارند و کمتر می توان در این افراد رفتارهای تهاجمی دید ، زیرا که برای ارزش‌های اجتماعی اهمیت فراوانی قایل هستند (پوز،۲۰۰۷).

.

۲-۱۴-ناتوانی هیجانی

تحقیقات ‌در مورد هوش هیجانی از این بحث شروع می شود که مردم چگونه هیجانات و احساسات خودشان را بیان و یا ابراز می‌کنند. این تحقیقات ما را به بررسی بالینی ناتوانی هیجانی رهنمون می‌کند.

در سال ۱۹۴۸ روانپزشکی به نام جورگن روسچ^[۶۶] مشاهده کرد تعدادی از بیمارانش که اختلالات جسمی دارند و یا دچار اختلالات پس ضربه ای هستند نمی توانند و یا برای شان دشوار است بگویند چه احساسی دارند.بعد از چند سال روانکاوی به نام کارن هورنای^[۶۷] یک چنین موقعیتی را در تعدادی از بیمارانش کسانی که نمی توانستند به خوبی به روش های روانکاوی و روان تحلیل گری پاسخ بدهند؛ گزارش داد. این بیماران اغلب علایم جسمی از خودشان نشان می‌دادند و ‌به این ترتیب از تنش ها و استرس های خودشان می کاستند چرا که آن ها به هیجانات شان آگاه نبودند و خیلی کم تجارب درونی شان را بیان می‌کردند(لولاس،۱۹۸۹).

در اوایل ۱۹۷۰روانکاوی به نام پیتر سیفنئوس اصطلاح ناتوانی هیجانی را ابداع کرد. [ فقدان معنا^[۶۸]، فقدان کلمه^[۶۹]، فقدان معنای هیجان^[۷۰]] که اشاره به دشواری در تشخیص و توصیف احساس دارد و این بیماران را در طبقه اختلالات روان تنی قرار داد.

سیفنئوس و همکارانش تشخیص دادند که این دشواری با چند مشخصه ی دیگر نیز همبسته است. ‌بنابرین‏ آن ها یک تعریفی از ناتوانی هیجانی را ابداع کردند که شامل چهار جزء مهم بود.

۱- دشواری در تشخیص احساس و تمییز بین احساس و حس های بدن که از انگیختگی فیزیولوژیک ناشی می شود.

۲- دشواری در توصیف احساس خود و دیگران.

۳- فقدان تخیل در زندگی.

۴- ناتوانی در درون نگری و عمیق شدن در احساسات درونی.

اگر چه همه ی این ویژگی ها جزء تعریف دقیق ناتوانی هیجانی نبودند اما یک مشخصه ی رایج در بین همه ی آن ها گزارش شده که شامل دشواری در پردازش هیجان و ناتوانی جدی در جدا کردن احساسات شان از حس های فیزیکی شان است. گویی یک نیروی درونی این افراد را محدود کرده که نمی توانند بیان کنند در پس این ظاهرشان چه می گذرد. افرادی که مبتلا به ناتوانی هیجانی هستند نمی توانند احساسات خودشان را بفهمند و یا تعبیر کنند و این مسأله در ارتباط با دیگران نیز صدق می‌کند یعنی آن ها قادر به درک احساسات دیگران هم نیستند(لولاس،۱۹۸۹).

سبب شناسی

در خصوص سبب شناسی ناتوانی هیجانی از سه دیـدگاه روان کـاوی، فیـزیـولوژیکـ، فرهنگی- اجتماعی بررسی می شود.

دیدگاه روان کاوی

روان کاوان به ناتوانی هیجانی از دو بعد می نگرند. یکی به عنوان یک مکانیسم دفاعی و دیگری به نام نقص در ساختار روانی.

برخـی از پژوهشـگران از جمله ( شور^[۷۱]، ۱۹۵۵ به نقل از لولاس^[۷۲]، ۱۹۸۹) از مکـانیـسم واپس روی برای سبب شناسی ناتوانی هیجانی استفاده می‌کنند. طبق نظر آن ها هنگام وجود تعارض زمانی که فرد نمی تواند به شکلی مناسب با ساختارهای روانی هماهنگ گردد «خود» فرد به مراحل ابتدایی­تر، پیش کلامی، پیش­خودی که در آن واکنش به محرک ها، شدیداًً روان تنی است بازگشت می کند.

در نظر گرفتن ناتوانی هیجانی به عنوان یک مکانیسم دفاعی می‌تواند توجیه گر مفهوم وابستگی- جدایی نیز باشد. بدین ترتیب که فرد با سرکوبی عواطف، تعادل حیاتی خود را در مواجه با حوادث و رضایت حفظ می کند.

بازداری و یا شکست در دلبستگی به یک شئ در روابط آشفته مادر و کودک نیز ممکن است باعث ویژگی های ناتوانی هیجانی شود. به عنوان مثال( فاین^[۷۳]،۱۹۷۱ به نقل از لولاس۱۹۸۹) با مشاهده کودکانی که نمی توانند به تنهایی بخوابند پیشنهاد کرد؛ مادران آن ها به علت مشکلات خودشان به کودک اجازه کسب هویت اولیه را نداده اند و لذا کودک بدون تماس مداوم با وی قادر به خوابیدن نیست.

اما از سوی دیگر پیوستار،کودکی که کاملاً از مادر بـریده و دیـگر وی را به عنـوان یک شئ نمی­بیند او کاملاً خود مختار شده و در معرض این خطر قرار می‌گیرد که نقص در بازنمایی های ذهنی­اش به صورت نمادین ‌در مورد اشیاء ایجاد شود. موضوعی که (کریستال^[۷۴]،۱۹۷۹) به آن تفکر عملی در ناتوانی هیجانی می‌گوید و این خود باعث تکرار رابطه ی مادر و کودک در آینده با افراد دیگری می شود.

نتیجـه این فرایند در اصطلاح رشدی، ناتوانی در بیـان احساسات و تخیـل برای ارضـای سایق­های غریزی خواهد شد. ‌بنابرین‏ اگر بخواهیم ویژگی های افراد مبتلا به ناتوانی هیجانی را با افراد نوروتیک مقایسه کنیم. باید گفته شود که افراد نوروتیک تخیلات خود را سرکوب می‌کنند؛در حالی که مبتلایان به ناتوانی هیجانی اساساً فاقد تخیل می‌باشند و این همان چیزی است که آن را نقص در ساختار روانی می‌نامند(کاپلان و سادوک،۲۰۰۸،ترجمه پورافکاری،۱۳۸۶).

دیدگاه فیزیولوژیک

۸- کاهش فساد اداری

مؤلفه هایی مانند فساد اداری، ناکارایی تخصصی، عدم نظارت درونی در بخش عمومی و جریان محدود اطلاعات، کیفیت کالای مدیریت عمومی را کاهش می‌دهند ( خضری، ۱۳۸۴: ۲۵).

انسجام اجتماعی با تعدیل و از مطلوبیت انداختن نارسایی های مذکور، به بهبود عملکرد دولت کمک می‌کند؛ اهداف فردی را در راستای اهداف سازمانی قرار داده و سازگاری بیشتری را بین منافع فردی و منافع جمعی ایجاد می‌کند. همچنان که افول این انسجام، از میان رفتن قاعده مندی در حوزه های مختلف اجتماعی و شیوع فساد اداری در عرصه های سیاسی، اداری، اقتصادی و قضایی را سبب خواهد شد.

بند سوم: تأثیر انسجام اجتماعی بر بزه کاران

در بررسی علل بزه کاری، مسائل و موارد گوناگونی به عنوان عوامل تأثیر گذار شناسایی شده که می توان با بهره گیری از انسجام اجتماعی نسبت به رفع آن ها اقدام و از این طریق زمینه را برای وقوع رفتار تبهکارانه از بین برد. بررسی ها نشان می‌دهد یکی از دلایل ارتکاب جرم، نیاز های جرم ساز مجرمان است. این نیازها، می‌تواند اقتصادی یا اجتماعی باشد. ‌بنابرین‏، برای موفقیت در پیشگیری باید نیازهای جرم ساز بزه کاران بر طرف شود. در صورتی که وقوع جرم ناشی از تفکر ضد اجتماعی مجرم باشد، باید تفکرات وی اصلاح شوند و چنانچه وقوع جرم در اثر نیازهای اقتصادی اوست، رفع مشکل اقتصادی اولویت خواهد داشت. می توان با بهره گیری از انسجام اجتماعی، اثر مشکلات اقتصادی و اجتماعی و خطرز بروز رفتار تبهکارانه را بر طرف ساخته و با نظارت غیر اقتدار گرایانه بر فرد و استفاده از مکانیسم های جامعه پذیری ـ از طریق احترام به سنت، عرف و ارزش ها ـ تمایلات غیر قانونی بزه کاران را کاهش داد. این امر با اقداماتی به شرح ذیل میسر خواهد شد :

۱- کنترل احساسات ضد اجتماعی بزه کاران

در بسیاری از موارد، نگرش های فردی و احساسات ضد اجتماعی مجرمان، عاملی برای ارتکاب جرم است. ‌بنابرین‏، تأکید بر جامعه پذیر ساختن فرد اهمیت می‌یابد. انسجام اجتماعی، نوعی سازه اجتماعی است که از طریق تأثیر گذاری بر رفتارهای فردی به پیامدهای اجتماعی منجر می شود ( تقی لو،۱۳۸۴، ۳۱). بی شک احترام به سنت و ارزش ها، عاملی مؤثر در این زمینه خواهد بود. جایگزین کردن راه و رسم و آداب مردم پسند و اجتماعی به جای مهارت های دروغ گویی، دزدی و پرخاشگری، از جمله اقدامات مناسب است که انسجام اجتماعی با مکانیسم های اخلاقی افراد را جامعه پذیر ساخته و این مهم را تحقق می بخشد (هرمز،۱۳۶۷: ۴۳).

۲- تعدیل تأثیر پذیری بزه کاران از افراد ضد اجتماعی

تحقیقات نشان می‌دهد درگیری و ارتباط با دوستان بزهکار به نحو مثبتی با بزهکاری افراد، در ارتباط است. بیشتر پژوهش گران، ارتباط بین ‌گروه‌های دوستانه بزهکاری و رفتار مجرمانه را مورد تأکید قرار می‌دهند(فرینگتون ،۱۹۸۶ ). ارتباطات و پیوندهای افراد با همسالان ضد اجتماعی بستر ساز اقدامات مجرمانه است. افزایش و برقراری پیوند های محبت آمیز ارتباطات عاطفی میان اعضای خانواده با نظارت دقیق اعضای خانوده بر رفتار و اعمال عضو مستعد بزهکاری، می‌تواند فرد را از محیط ضد اجتماعی همساان دور سازد و احساس تعلقی که تحت تأثیر انسجام اجتماعی درون گروهی در بین افراد خانواده ایجاد می شود، زمینه ساز پیوندهای عاطفی بین آن ها و تعدیل تأثیر پذیری از افراد ضد اجتماعی خواهد بود.

۳- افزایش آگاهی بزهکاران

در برخی اوقات نداشتن آگاهی افراد، عاملی برای بزهکاری آنان است و پلیس برای دادن آگاهی های لازم می‌تواند از انسجام اجتماعی بهره گیرد. الگوها و سرمشق های ضد جرم که معمولا توسط یگان های پلیس شناسایی می شود و در اختیار افراد جامعه قرار گیرد. این امر زمانی محقق می شود که پلیس، بر مبنای راهبرد خود در ایجاد انسجام اجتماعی، آن ها را به اشخاص جامعه منعکس ساخته و آگاهی های لازم را در جامعه ایجاد کند. اطمینان پلیس از این که افراد می‌توانند موقعیت های خطرناک را تشخیص داده و برای مقابله با آن ها طرح ریزی کنند، عاملی اثر گذار در پیشگیری است ( محمد نسل، ۱۳۸۷: ۱۹).

۴- کاهش مشکلات اقتصادی بزهکاران

یافته های تحقیقات انجام شده درباره توسعه بزهکاری، حاکی از آن است که موقعیت اجتماعی و اقتصادی پایین، با بزهکاری دارای رابطه مستقیم است و فقر، به عنوان یکی از عوامل مرتبط با جرم، همواره مورد توجه قرار گرفته است. برای کاهش اثر مشکلات اقتصادی، که زمینه ای برای بزهکاری است، انسجام اجتماعی نقش اساسی ایفا می‌کند. افراد بزهکار، وقتی مرتکب جرمی شده و دستگیر شوند، بعدا با مشکلات عدیده ای در خصوص پیدا کردن شغل و اشتغال در جامعه مواجه هستند. در حالی که ایجاد شرایط رشد اقتصادی و اشتغال پایدار، می‌تواند منجر به گسترش اعتماد اجتماعی و کاهش محرومیت های اقتصادی شود(وندی ، ۲۰۰۰ ). همبستگی اجتماعی حاصل از انسجام اجتماعی، احساس مسئولیت جمعی را برای این افراد فراهم ساخته و با کمک و مساعدت جامعه می توان با رویکرد حمایتی نسبت به تأمین شغل آن ها اقدام کرد .

۵- کنترل بزهکاران با مشارکت مردم

انسجام اجتماعی، که از مجرای رفتار متقابل افراد شکل گرفته و در بستر جامعه تکوین می‌یابد، نقش مؤثری در کنترل اجتماعی دارد و در مقایسه با نهادهای رسمیف نیروهای قضایی و پلیس ـ که به شیوه اقتدار آمیز و مبتنی بر اجبار عمل می‌کنند ـ به شیوه غیر رسمی و غیر اقتدار آمیزمنجر به تأمین امنیت می شود ( هرمز،پیشین: ۵۶). پس نظارت غیر اقتدارگرایانه پلیس برای کنترل بزهکاران، از طریق بهره گیری از انسجام اجتماعی، امکان پذیر خواهد بود. جلب همکاری در این خصوص، مأثر است. پلیس برای آن که مدموران خود را تنها در کنترل مستقیم بزهکاران مشغول نسازد، از نظارت غیر مستقیمی که از طریق افراد جامعه امکان پذیر است، استفاده کرده و محیط را از طریق نظارت همگانی برای ارتکاب جرم ناامن می‌سازد.

۶- برنامه ریزی برای اوقات فراغت افراد مستعد بزهکاری

۲ – تمدن بابل

در بابل بر اساس قانون حمورائى پدر حق داشت، وصیت کند که اموال غیر منقول او را به پسر مورد علاقه و محبوبش بدهند. و دختر هنگامى حق دریافت ارث را داشت که جهیزیه نگرفته باشد. زن نیز از دارایى شوهر تنها مقدارى به عنوان هدیه دریافت مى‏کرد و از ارث بردن محروم بود. ^[۱۷۴]

۳ – تمدن ایران باستان

در تمدن ایران باستان اصولا زن بخشى از اموال و دارایى مرد به شمار مى‏آمد. در میان نژاد آریایى محرومیت دختران از ارث یک قاعده بود. ولى هرگاه پدر مى‏مرد و دختر ازدواج نکرده بود، مى‏توانست از ترکه پدر به اندازه نصف سهم پسر، برخوردار گردد. در این نظام از میان زنان تنها ممکن بود که محبوب‏ترین آن ها به عنوان یکى از پسران شوهر بشمار آمده و از او ارث ببرد. ^[۱۷۵]

۴ – تمدن چین و ژاپن

در چین و ژاپن بویژه در عصر کنفوسیوس، پدر، مالک زن و فرزندان بشمار مى‏رفت و حتى او حق داشت، آن ها را بکشد. گاهى زن وظیفه داشت، جهت اثبات وفادارى به شوهر، خود را بکشد. مادران همواره آرزوى داشتن پسر را مى‏کردند. دختران از ارث محروم بوده و اگر همه فرزندان پدر دختر بودند، پدر پسرى را به فرزندى قبول کرده و او را وارث خود قرار مى‏داد.

۵ – تمدن هند

در تمدن هندى بر طبق مجموعه قوانین «مانو» زن از ارث محروم بوده و تحت قیمومت مرد قرار داشت. در برخى قبایل هندى، زن پس از شوهرش به عنوان ترکه به ارث مى‏رسید و یا بر اساس رسم «ساتى‏» به همراه جسد شوهرش در آتش سوزانده مى‏شد و یا او را خفه کرده و به همراه شوهرش در گور مى‏نهادند و این امر نشانه اعلام وفادارى به شوهرش بود. حتى در برخى قبابل هندى زن حکم دام را داشت و در بین ورثه تقسیم مى‏شد.

فصل دوم

واکاوی جایگاه نسب در

اهدای جنین

مبحث اول : جایگاه نسب در اهدای جنین

با توجه ‌به این که مطابق ماده ۸۶۱ ق.م ایران، نسب یکی از موجبات ارث شناخته شده است، مسأله ارث کودکانی که از طریق تلقیح مصنوعی متولد می‌شوند، تابع ثبوت یا عدم ثبوت نسب میان طفل و صاحبان اسپرم یا تخمک و یا رحم است. چنانچه رابطه نسبی میان طفل و صاحب اسپرم از یک سو، و صاحب تخمک یا رحم یا هر دو(بنا بر اختلاف میانی در مسأله نسب مادری) از سوی دیگر، به رسمیت شناخته شود، توراث میان آن ها نیز برقرار می شود و بر عکس هر گاه رابطه نسبی میان کودک و والدین ژنتیکی او برقرار نشود، مسأله توارث میان آن ها نیز سالبه به انتفای موضوع خواهد بود. پس از این توضیح اجمالی، ذیلاً فروض و حالات مختلف مسأله را تفصیلاً مورد بررسی قرار خواهیم داد:

گفتار اول :نسب در تلقیح با اسپرم شوهر

به عقیده عموم فقهای فریقین(امامیه و اهل سنت)هر گاه تلقیح مصنوعی(اعم از داخل یا خارج رحمی) با بهره گرفتن از اسپرم شوهر و تخمک و رحم زوجه یا همسر دیگر شوهر صورت گیرد، کودک به صاحب اسپرم (شوهر) و یا زوجه صاحب تخمک یا رحم(بنابر اختلاف مبانی) منتسب خواهد بود و نتیجتاً توارث میان آن ها برقرار می‌گردد. از فقهای امامیه فقط مرحوم آیت الله حکیم به عدم انتساب طفل به صاحب اسپرم (شوهر) فتوا داده و کودک را تنها به مادر ملحق دانسته است^[۱۷۶]به عقیده این فقیه در تحقق نسب دو امر معتبر است:

اول: ارتباط جنسی زوجین به طریق مشروع که در این مورد بحث شد و دوم : انتقال اسپرم از طریق متعارف که در گفتار زیر به آن می پردازیم .

گفتار دوم : انتقال اسپرم از طریق متعارف

‌بنابرین‏، اگر ارتباط جنسی میان زن و مرد نامشروع باشد، نسب میان آن ها و طفل ثابت نمی شود، هر چند انتقال اسپرم از طریق متعارف واقع شده باشد. همچنین اگر ارتباط میان زن و مرد مشروع بوده، ولی انتقال اسپرم از طریق نامتعارف صورت گیرد، نسب ثابت نمی شود.

بدیهی است ‌بر اساس این نظریه، رابطه توارث میان صاحب اسپرم و کودک آزمایشگاهی برقرار نمی شود.

گروهی از صاحب‌نظران بر این باورند که با توجه به پیچیدگی های مسائل حقوقی ناشی از فروض مختلف تلقیح مصنوعی، مسائل مالی را باید با مصالحه حل و فصل نمود^[۱۷۷].

«اگر تلقیح مصنوعی با بیگانگان با علم و اطلاع مرد و زن صورت گرفته باشد، در مسأله ارث باید احتیاط کرد: نه سایر ورثه کودک متولد شده را از این طریق بکلی از ارث محروم سازند و نه این که کودک، همه سهم الارث خود را ملک خود بداند، بلکه با ورثه مصالحه کننده»^[۱۷۸]

مرحوم آیت الله گلپایگانی درخصوص طفل متولد شده از تلقیح مصنوعی با اسپرم بیگانه چنین اظهار نظر کرده‌اند:«تلقیح نطفه اجنبی به اجنبیه از نظر حقیر جایز نیست و در مسأله توارث، احتیاط با مصالحه با سایر ورثه ترک نشود».

ابوحنیفه، مالک و شافعی نیز معتقدند که ولد الزنا از مادر و خواهر و برادر مادری خود ارث می‌برد و بالعکس. نبابراین نظریه، ‌در مورد کودکان آزمایشگاهی که ثمره ترکیب اسپرم و تخمک بیگانه هستند، توارث میان طفل و صاحب اسپرم برقرار نمی شود، ولی بین طفل و مادری که او را حمل و زایمان ‌کرده‌است، توارث برقرار می شود، اما زنی که صرفاً اهدا کننده تخمک است، مادر طفل به شمار نمی آید و رابطه توارث میان آن ها برقرار نمی گردد.^[۱۷۹]

در صورتی که زوج فاقد اسپرم بارور و زوجه فاقد تخمک سالم و بارور، ولیکن دارای رحم سالم است که در این صورت، معمولاً از جنین اهدایی استفاده می شود. این روش در ایران با تصویب قانون«نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور» و مصوب ۱۳۸۲ صورت قانونی به خود گرفت.^[۱۸۰]