نتایج مطالعات نشان از نقش پیوند های خانوادگی و ازدواج صرف نظر از میزان درآمد یا موقعیت اجتماعی در میزان شادی افراد دارد.در این اصل به فراگیران آموزش داده می شود که ارتباط نزدیک با دوستان ،خانواده و اقوام و پیوندهای از گروه بودن به آن ها امنیت خاطر میدهد وآنها میتوانند در این رابطه خود را نشان داده،عقاید و نظرات و…خود را ظاهر سازند.
اصل چهاردهم: اولویت دادن به شادی
آخرین اصل برنامه فوردایس به این نکته تأکید دارد که شادی باید اولین اولویت فراگیران باشد.فراگیران می آموزند که افراد شاد بیش از دیگران برای شادی ارزش قایل میشوند.و بسیاری از آن ها شادی را مهمترین موضوع در زندگی خویش می دانند.آن ها شادی را برای خود به خوبی تعریف کردهاند و بینش عمیقی نسبت به منابع آن پیدا کردهاند.بنابرین به فراگیران تأکید می شود که رسیدن به شادی به این بستگی دارد که آنه به چه میزان می خواهند شاد باشند وشاد بودن چقدر برای آن ها اهمیت دارد.
۲-۹ مفهوم شناسی و نظریات کیفیت زندگی
کیفیت زندگی مسئله ای است که توجه بسیاری از افراد اهل علم از فلاسفه قدیم گرفته تا جامعه شناسان کنونی را به خود جلب کردهاست(پوور[۲۵]، ۲۰۰۴).تعریف کیفیت زندگی بسیار مشکل و پیچیده است.تعاریف متعددی ارائه شده است که همپوشی زیادی دارندولی برخی تعاریف دارای معیارهای مناسبی برای ارزیابی کیفیت زندگی هستند.بسیاری از تعاریف رضایت فرد را ملاکی برای برآورد وتعریف کیفیت زندگی می دانند(فرفیکس۲،۲۰۰۲).
استوارت۳ (۱۹۹۹)کیفیت زندگی را ارزیابی ذهنی فرد از سلامت خود و روان خویش ونیز موقعیت اجتماعی خود که به واسطه و تجارب او ونیز ارزش معنایی که این تجارب برای او دارند تعریف میکند.
مارینلی و پلامر۴ (۱۹۹۹)مدلی شش بعدی برای کیفیت زندگی مطرح کردهاند که این ابعاد،ابعادی پویا بوده و در حال تعامل با یکدیگر می باشند که عبارتند از:
۱-بعد جسمانی:شامل فاکتورهایی چون سلامت فیزیکی،انعطاف پذیری،سازگاری جسمانی،استقامت جسمانی و قدرت عضلانی وتوانایی انجام کارهای روزمره میباشد.
۲-بعدهیجانی:شامل فاکتورهایی چون احساسات و عواطف و میزان رضایت از روابط خانوادگی،روابط با دوستان،رضایت از زندگی،میزان توانایی فرد در کنار آمدن با استرس هاوانعطاف پذیری در مقابل آن ها ونیز توانایی حل تعارض ها میباشد.
۳-بعد اجتماعی :همراهی و یاری کردن،ارتباط،تعهد متقابل و داشتن احساس تعلق
۴-بعد ذهنی:توانایی پردازش اطلاعات،مشخص کردن ارزشها و اعتقادات برای خود و داشتن قدرت تصمیم گیری
۵-بعد روحانی:کیفیت زندگی مربوط به مسائل دیگردخیل در زندگی و داشتن درک عمیق تری از زندگی
۶-بعد محیطی:امنیت،دسترسی به خدمات پزشکی و بهداشتی و همچنین تامین بودن از نظر مالی
محققین دریافته اند که هر چه عملکرد فرد ،حمایت اجتماعی و وضعیت اقتصادی،اجتماعی او ضعیف تر باشد کیفیت زندگی او نیز پایین تر میباشد.(استوارت،۱۹۹۹).
به رغم آنکه توافق کلی در تعریف کیفیت زندگی وجود ندارد ،پژوهشگران به سه ویژگی مهم آن شامل چند بعدی بودن ،ذهنی بودن و پویا بودن اتفاق نظر دارند. کیفیت زندگی موضوعی چند بعدی است و دارای ابعاد جسمی ،روانی ،اجتماعی و روحی است. این ویژگی با تعریفی که امروزه از سلامتی داریم منطبق است آنجا که سلامتی را رفاه کامل جسمی و روانی ،اجتماعی و معنوی میدانیم.(سلامت، ۱۳۸۸).
سازمان بهداشت جهانی WHO [۲۶]کیفیت زندگی را اینگونه تعریف کردهاست:ادراک فرد از موقعیت خویش در زندگی در زمینههای فرهنگی و سیستم ارزشی که در آن زندگی میکنند و با توجه به اهداف،توقعات و استعدادهای آنان.
کیفیت زندگی مفهومی گسترده داردکه از طرق پیچیده ای تحت تاثیر سلامت جسمانی فرد،وضعیت روانشناختی،میزان عدم وابستگی ،ارتباط اجتماعی و ارتباط آن ها با عوامل برجسته محیط آنان قرار میگیرد(پوور،۲۰۰۳).
WHO برای هریک از این مؤلفه ها چند زیر شاخه در نظر گرفته است:
بعد جسمانی
درد و ناراحتی،خواب،استراحت،داشتن انرژی و خستگی،تحرک،فعالیتهای روزمره،وابستگی به داروها و خدمات پزشکی،توانایی برای کار کردن
بعد روانشناختی
احساسات مثبت،تفکر،یادگیری،حافظه و تمرکز،عزت نفس،تصویر ظاهر و بدن،احساسات منفی،معنویت،مذهب،عقاید مذهبی
روابط اجتماعی
روابط شخصی،حمایت اجتماعی،فعالیت جنسی
ادراک فرد از محیط
محیط خانه،منابع مالی،دسترسی به خدمات بهداشتی درمانی،دسترسی به اطلاعات و مهارتهای جدید،فعالیتهای تفریحی،محیط فیزیکی(ترافیک-صدا-آب-هوا)،وسایل حمل و نقل
هم اکنون واژه کیفیت زندگی به طور گسترده در زمینه شاخص های سلامتی و پی آمدهای آن مورد استفاده قرار میگیرد.(پوور،۲۰۰۳).
۲-۱۰ تعریف صمیمیت
تعریف صمیمیت به دلیل اینکه عامل اساسی در ارتباطات است توجه زیادی را به خود جلب کردهاست. وارینگ[۲۷](۱۹۸۰)صمیمیت در روابط زوج ها را ترکیبی از هشت عنصر میداند
۱-عاطفه:زوج ها تا چه میزان احساسات و عواطف خود را به صورتی راحت برای یکدیگر ابراز میکنند
۲-بیانگری:زوج ها تا چه حد افکار،عقاید و باورهای خود را برای یکدیگر ابراز میکنند
۳-سازگاری:میزان همکاری صمیمبیانه زوج ها با یکدیگر
۴-همبستگی:میزان تعهد زوج ها نسبت به یکدیگر
۵-رابطه جنسی:میزان رضایت از رابطه جنسی با همسر
۶-حل تعارض:میزان حل اختلاف نظرها
۷-خودمختاری:میزان احساس استقلال برای ارتباط با اعضای خانواده،دوستان و آشنایان
۸-هویت:میزان اعتماد به نفس و عزت نفس زن و شوهری یا برداشت زوج از خود به عنوان یک خانواده کوچک(نظری،۱۳۸۸).
صمیمیت، نزدیکی رابطه عاطفی ،معنوی ،عقلانی و جنسی میباشد. صمیمیت یک هدف نیست بلکه فرایندی است که در طول زمان به وجود میآید (شفر و اولسون[۲۸] ،۱۹۸۱)
اشمن و کلارک[۲۹](۱۹۸۷) به نقل از استنلی و همکاران[۳۰](۱۹۹۵) بیان کردهاند که صمیمیت به هر گونه رابطه یا دوستی که در بردارنده گرمی ،باز بودن و سهیم شدن غیر رسمی اشاره دارد.
۲-۱۱ نظریه های مربوط به صمیمیت
۲-۱۱-۱ نظریه اشترنبرگ
یکی از معروفترین و مورد توجه ترین نظریه ها که به تبیین عشق می پردازد نظریه مثلث عشق اشترنبرگ است.این نظریه بیان میکند میزان عشقی که یک فرد تجربه میکند به قدرت سه عنصر شور وشهوت،صمیمیت و تعهد بستگی دارد.علاوه برآن نوع عشقی که فرد تجربه میکند به تعامل این سه عنصر بستگی دارد.در این نظریه تأکید می شود روابط پایدار و ثابت عشقی شامل همه عناصر شهوت،صمیمیت و تعهد میباشد(نظری،۱۳۸۸).
اشترنبرگ مفهوم عشق را در سه جزء کلی که میتواند اضلاع یک مثلث باشند را این گونه شرح داده است:
الف-صمیمیت: شامل احساس نزدیکی،برقراری ارتباط متقابل و دلبستگی در رابطه است.رابطه صمیمیانه رابطه ای است که در آن احساس آرامش وجود دارد.
ب-شور وشهوت: شور و اشتیاق مبتنی بر انگیزش های جنسی و جذابیت های جسمانی .شهوت شامل علاقه شهوانی زن و مرد به یکدیگر است.شهوت ممکن است در رابطه بسیاری از زوج ها زود ظهور کند ولی در طولانی مدت ممکن است کاهش یابد.
