۴-۱-اهداف تحقیق

1. 1. بررسی اثربخشی روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی

1. 1. بررسی اثربخشی روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی

1. بررسی اثربخشی روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش استرس ادراک شده بیماران قلبی

۵-۱-سوالات تحقیق

1. 1. آیا روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد؟

1. 1. آیا روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد؟

1. آیا روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش استرس ادراک شده بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد؟

۶-۱- فرضیه های تحقیق

1. 1. روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود بهزیستی روانشناختی بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد.

1. 1. روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد.

1. روش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس (MBSR) بر کاهش استرس ادراک شده بیماران قلبی اثر مثبت و معناداری دارد.

۷-۱-متغیرهای پژوهش

ویژگی هایی را که پژوهشگر مشاهده یا اندازه گیری می‌کند، متغیر نامیده می‌شوند(دلاور، ۱۳۸۵).

۱-۷-۱-متغیر مستقل یا پیش بین

متغیری است که محقق می‌تواند در آن دخل و تصرف داشته باشد و ﺗﺄثیرات آن بر روی متغیر وابسته مشخص شود(دلاور، ۱۳۸۵)؛ که در این پژوهش، متغیر مستقل، «آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس» می‌باشد.

۲-۷-۱-متغیر وابسته یا ملاک

متغیری است که محقق در آن دخل و تصرف ندارد و متغیر مستقل بر آن ﺗﺄثیر می‌گذارد(دلاور، ۱۳۸۵)؛ که در این پژوهش، « کیفیت زندگی، بهزیستی روانشناختی و استرس ادراک شده» متغیر وابسته می‌باشد.

۳-۷-۱-متغیر کنترل

در مطالعه متغیرها را نمی توان هم زمان مطالعه کرد، باید برخی متغیرها را خنثی نمود، متغیر­هایی را که اثر آن ها خنثی یا حذف می‌گردد، متغیر کنترل کننده گویند(دلاور، ۱۳۸۵)؛ که در این پژوهش متغیرهای کنترل در انتخاب آزمودنی ها عبارتند از :

• • دامنه سنی آزمودنی ها بین ۳۰ تا ۶۰ سال

• • نداشتن سابقه بیماری روانی و مصرف داروهای روان گردان

• • عدم استفده از مداخلات روانشناسی و مشاوره ای دیگر

• • عدم ابتلاء به اختلالات سایکوتیک، دمانس و عقب ماندگی ذهنی

• هوشیاری و توانایی شرکت در جلسات ذهن آگاهی و توانایی تکلم به زبان فارسی.

۴-۷-۱-متغیر تعدیل کننده

عاملی است که توسط پژوهشگران انتخاب، اندازه گیری یا دستکاری می شود تا مشخص شود که تغییر آن موجب تغییر همبستگی بین متغیر مستقل و پدیده مشاهده شده می شود یا خیر. به عبارت دیگر متغیر مستقل ثانوی است که انتخاب می‌گردد(دلاور، ۱۳۸۵)؛ که در این پژوهش، جنسیت به عنوان متغیر تعدیل کننده محسوب می شود.

۸-۱-تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها

۱-۸-۱-تعاریف نظری

الف) کیفیت زندگی: دونالد(۲۰۰۱) کیفیت زندگی را اصطلاحی توصیفی عنوان می‌کند که به سلامت و ارتقاء عاطفی، اجتماعی و جسمی افراد و توانایی آن ها برای انجام وظایف روزمره اشاره دارد.

ب) بهزیستی روانشناختی: احساس ذهنی خرسندی، شادکامی و رضایت از تجربیات زندگی، احساس موفقیت وتعلق پذیری است(سیگ ودینا، ۲۰۰۹).

ج)استرس ادراک شده: حالت یا فرایندى روانشناختى است که طى آن فرد بهزیستى جسمى و روانشناختى خود را تهدید آمیز ادراک مى کند. در واقع ایجاد استرس بستگى به چگونگى برداشت و درک فرد از موقعیت ها و حوادث دارد. ممکن است، یک موقعیت براى فردى بى خطر و براى فرد دیگرى به صورت یک تهدید درک شود(کلارک، ۲۰۱۰).

د)بیمار قلبی: بیماری قلبی ‌و عروقی، نامی است عام و همگانی ومنظور از آن هر نوع بیماری قلب و رگ است، فشارخون، بیماری کرونری قلب، سکته مغزی و تب های روماتیسمی از نمونه های بیماری قلب و عروقی هستند. این بیماری در دنیای غرب، بیش از هر بیماری دیگری مردم را می کشد. در ایالات متحده بیش از نیمی از افراد بالای چهل و پنج سال به علت بیماری قلبی یا بیماری مربوط به گردش خون می میرند(سلیگمن و روزنهان، ۱۹۹۴) و فردی که ‌به این بیماری مبتلا است بیمار قلبی نامیده می شود.

ه) ذهن آگاهی: ذهن آگاهی مستلزم راهبردهای رفتاری، شناختی و فراشناختی ویژه برای متمرکز کردن فرایند توجه است که به نوبه خود به جلوگیری از مارپیچ فروکاهنده خلق منفی – فکر منفی – گرایش به پاسخ های نگران کننده و رشد دیدگاه جدید و پدیدآیی افکار و هیجانهای خوشایند منجر می شود (سگال، تیزدل و ویلیامز^[۳۶]، ۲۰۰۲).

۲-۸-۱-تعاریف عملیاتی

الف)کیفیت زندگی: میزان نمره ای است که آزمودنی (زنان و مردان بیمار قلبی) در پرسشنامه کیفیت زندگی( SF-36) (1992) ‌می‌گیرد.

ب) بهزیستی روانشناختی: میزان نمره ای است که آزمودنی (زنان و مردان بیمار قلبی) در پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف (۱۹۸۹)‌می‌گیرد.

ج) استرس ادراک شده: میزان نمره ای است که آزمودنی (زنان و مردان بیمار قلبی) در پرسشنامه استرس ادراک شده (PSS) (1983)‌می‌گیرد.

د) بیمار قلبی: عبارت است از فردی که طبق تشخیص های پزشکی به عنوان بیمار قلبی تشخیص داده شده است.

ه) ذهن آگاهی: عبارت است از تکنیک های آموزشی کابات زین (۲۰۰۵) که برای افزایش آگاهی افراد در لحظه حال استفاده می شود.

فصل دوم

ادبیات و پیشینه تحقیق

۱-۲-مقدمه

در فصل اول به بررسی مسئله پژوهش، اهمیت و ضرورت پژوهش، اهداف و فرضیه های پژوهش و تعاریف نظری و عملی پرداخته شد.

در این فصل به بررسی زمینه و زیربنای علمی مسائل موردبحث و مرور یافته های قبلی در قلمرو پژوهش پرداخته می شود. ‌بنابرین‏ به بررسی مبانی و پایه های نظری بیماری قلبی، کیفیت زندگی، بهزیستی روانشناختی، استرس ادراک شده و ذهن آگاهی و پژوهش های مرتبط پرداخته خواهد شد.

۲-۲- مبانی نظری تحقیق

۱-۲-۲-بیماری قلبی

ایراد در معنای اصلاحی ، عبارت است از طرح اعتراض به خود و نفس دعوا صرف نظر از ماهیت حق مورد ادعا، به عنوان مثال فرضی که دعوا خارج از مهلت مقرر اقامه شده باشد و یا این که مدعی صغیر بوده باشد؛ ‌بنابرین‏ می توان گفت امکان طرح ایراد به معنای خاص نسبت به موضوع دعوا وجود ندارد و آن چه در مقابل موضوع دعوا مطرح می شود در واقع دفاع از ماهیت می‌باشد مانند مطالبه وجه و یا ثمن معامله.(کریمی،۹۰،ج۳)

در هر صورت از آنچه گفته شد روشن می‌گردد که میان دفاع و ایراد تفاوت وجود دارد، ایراد نسبت به خود دعواست ولی دفاع نسبت به موضوع دعوا مطرح می‌گردد، در واقع ایرادات به طور خاص مشخص و احصاء شده اند ولی دفاع به دلیل تنوع موضوعات، گوناگون و متفاوت است.

در حقوق فرانسه هم ، ایراد ‌به این گونه معنا شده است، ایراد دادرسی عبارت است از هر وسیله ای که به منظور غیرعادی یا ناحق اعلام کردن دادرسی به کار می رود هر چند، این امر موجب تعلیق جریان دادرسی شود، (ماده ۷۳ آیین دادرسی مدنی فرانسه) .

در این قانون آمده که ایرادات باید همزمان و پیش از هر گونه دفاع ماهوی یا دفاع عدم قابلیت مطرح شود والا قابل پذیرش نیست.

از مجموع تعاریف می توان گفت که ایراد وسیله ای جهت غیرعادی و ناحق ساختن جریان داوری است که هر یک از طرفین می‌تواند جهت ایجاد مانع اعم از موقت و دائم بیان دارد و جریان داوری را به سود خود به پیش برد.

در ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی ایرادات به طور خاص در دادرسی های مدنی پیش‌بینی شده است .

۱-ایراد عدم صلاحیت

۲-ایراد امر مطروحه

۳-ایراد عدم اهلیت، خواهان به جهتی از جهات قانونی اهلیت قانونی برای اقامه دعوا نداشته باشد.

۴-ایراد عدم توجه دعوا

۵-ایراد عدم احراز سمت

۶-ایراد امر قضاوت شده، دعوی طرح شده سابقاً بین همان اشخاص رسیدگی شده و نسبت به آن حکم قطعی صادر گردیده است.

۷-ایراد عدم ترتب آثار قانونی به دعوا

۸-ایراد عدم مشروعیت مورد دعوا

۹-ایراد جزمی نبودن دعوا

۱۰-ایراد بی نفعی خواهان

۱۱-ایراد به زمان اقامه دعوا

برخی از محققین معتقدند که ایراد قابل پذیرش، ایرادی نیست که الزاماًً در قانون دادرسی مدنی صراحتاً پیش‌بینی شده باشد بلکه هر دفاعی که دارای آثار ایراد باشد حتی اگر مستند به سایر مقررات باشد ایراد شمرده می شود.(شمس،۱۳۹۲،ج۳،۴۱۹).

ایرادات، ‌بر اساس آثاری که بر جای می‌گذارند، و یا طرفی که می‌تواند آن را تقاضا کند به انواع مختلف قابل تقسیم است:

الف: تقسیم ایرادات طبق اشخاص تقاضا کننده

۱-ایرادی که خواهان می‌تواند، طرح نماید که شامل ایراد به سمت طرف مقابل است.

۲-ایرادی که خوانده می‌تواند طرح کند که اکثریت ایرادات در این دسته جای دارد.

ایراداتی که هر دو طرف دعوا می‌توانند، طرح کنند که ایراد رد سمت و ایراد رد دادرس جزء این گروه است .

ب: تقسیم بندی ‌بر اساس تأثیر در دعوا

۱-ایراداتی که اثر پذیرش آن ها تغییر ، مرجع رسیدگی کننده است که این دسته از ایرادات شامل ایراد عدم صلاحیت ذاتی، و ایراد امر مطروحه است .

۲-ایراداتی که در رسیدگی به دعوا مانع موقتی ایجاد می کند که شامل ایراد اهلیت و ایراد عدم احراز سمت می‌باشد.

۳-ایراداتی که مانع در جریان دادرسی ایجاد می‌کند این ایرادات عبارت است از ایراد عدم توجه دعوا- ایراد امر قضاوت شده – ایراد بی نفعی خواهان-ایراد عدم ترتب آثار قانونی به دعوا- ایراد عدم مشروعیت مورد دعوا-ایراد جزمی نبودن دعوا- و ایراد به زمان اقامه دعوا می شود.(شمس،۱۳۸۷، ج۱ ،۴۲۵)

در تقسیم بندی دیگری که ارائه گردیده ، ایرادات ، در سه دسته جای می‌گیرد:

الف: ایرادات ناظربر نهاد رسیدگی کننده که شامل موارد زیر است :

۱-ایراد عدم صلاحیت

۲-ایراد امر مطروحه

۳-ایراد رد دادرس (داور)

ب: ایراداتی که ناظر بر طرفین دعوی است که شامل خواهان و خوانده می شود،

ایرادات ناظر بر خواهان:

۱-ایراد عدم صلاحیت خواهان

۲-عدم احراز سمت خواهان

۳-ذینفع نبودن خواهان

ایرادات ناظر بر خوانده:

۱-ایراد عدم اهلیت و صلاحیت خوانده

۲-ایراد عدم احراز سمت خوانده

۳-ایراد عدم توجه دعوا

ج: ایرادات ناظر بر خود دعوا:

۱-ایراد به موضوع دعوا که شامل ایراد به فقدان اثر قانونی و فقدان مشروعیت می‌باشد.

۲-ایراد به نوع طرح شدن دعوا است که شامل ایراد عدم جزمیت و ایراد مرور زمان می‌باشد.

۳-ایراد ناظر بر سبقه طرح دعواست که تحت عنوان ایراد امر قضاوت شده و یا امر مختومه می‌باشد.(کریمی ،۱۳۹۰ ، ۵ الی ۱۲)

همان طور که مشاهده می‌گردد و در کتب مختلف آیین دادرسی مدنی به طور مفصل بحث شده است، ایرادات فوق، در جریان رسیدگی های قضایی مطرح می‌گردد، حال که بحث ما،ایرادات ناظر بر جریان داوری است در پی تکرار ایرادات و قواعد مفصل آن که در دادرسی های مدنی هست نیستیم بلکه صرفاً می خوهیم پس از بررسی ایرادات به طور کلی به ایراداتی که در جریان داوری اتفاق می افتد اشاره نماییم چرا که بیشتر ایراداتی که در ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی وجود دارد در رسیدگی هایی که توسط داور روی می‌دهد نیز اتفاق می افتد، لذا در فصول آتی به بررسی کامل ایرادات ناظر بر جریان داوری می پردازیم.

۱-۲-۲ – بند دوم: مهلت طرح ایرادات

عموماً اصل بر این است که طرفین باید ایرادات خود را در اولین فرصتی که پس از ظهور ایراد برای دفاع به آن ها داده می شود، مطرح نمایند در دادرسی های قضایی طبق ماده ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی فرصت طرح ایراد را تا پایان اولین جلسه دادرسی اعلام داشته است، این ماده در قوانین قبلی و در ماده ۲۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی، ۱۳۱۸، ایرادات در دادرسی های عادی باید در اولین لایحه ای که در پاسخ طرف داده می شود به عمل می‌آید و در دادرسی های اختصاری در اولین جلسه دادرسی مگر این که سبب ایراد بعد حادث شود.

در داوری ها باید به قاعده ی عمومی رجوع کرد که آن ، فرصت ایراد را در اولین فرصت بعد از ظهور ایراد به فرد می‌دهد به عبارت دیگر بعد از این که فرد از ایراد مطلع شد می بایست در اولین فرصت، ایراد را به داور گوش زد کند. البته این را نیز باید پذیرفت که اگر فرد در بیان ایراد تأخیر نماید ولی جهات موجه ای در میان باشد، داور باز هم باید ایراد را بپذیرد و اقدامات لازم را انجام دهد.

‌در مورد داوری های سازمانی طبق ماده ۳۰ اتاق داوری، مهلت طرح ایرادبه صلاحیت داور همزمان با تسلیم اولین لایحه ی دفاعیه است. صرف تعیین داور و یا مشارکت در تعیین داور مانع از ایراد نخواهد بود.

قسمت اول این ماده اشاره دارد که همان طور که ‌بر اساس قاعده ی عمومی استنتاج کردیم درداوری های موردی مهلت طرح ایراد اولین فرصت پس از ظهور است در داوری های سازمانی هم مهلت طرح ایراد همزمان با تسلیم اولین لایحه ی دفاعیه است .

۴-چون بیماران وسواسی این افکار، تصاویر و تکانه های ذهنی را نامقبول و غیر طبیعی می دانند، ‌در مورد وجود آن ها خود را نگران کرده (فرا نگرانی)و مضطرب می‌شوند.

۵-و زمانی که خود را از وجود این وسواس ها ترسانده و نگران می‌کنند، تصمیم می گیرند به هر نحوی شده این وسواس ها را کنترل و یا حذف کنند.

۶-بیماران وسواسی به روش های شناختی و عملی سعی می‌کنند که جلوی وسواس ها را بگیرند، یکی از این روش ها انجام اعمال اجباری و خنثی سازی است و دیگری راهبردهای شناختی مانند سرکوبی، حواس پرتی، جایگزینی فکر متضاد و … است. که معمولا این راهبردها نتیجه عکس می‌دهد و حتی باعث افزایش وسواس ها می شود(ربیعی و خرم دل،۱۳۹۳).

در تحقیقی که توست(نظرزاده،۱۳۹۳) برای مطالعه حافظه شرح حال و فراشناخت در بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی و اضطراب اجتماعی صورت گرفت، افراد مبتلا به وسواس در حافظه نسبت به گروه بهنجار، عملکرد ضعیفی داشتند. همچنین در زمینه فراشناخت، گروه وسواسی عملکرد ضعیف تری در مقیاس کنترل ناپذیری و خطر و مقیاس اطمینان شناختی در مقایسه با افراد بهنجار و اضطراب اجتماعی نشان دادند.

در پژوهشی که به منظور بررسی سیستم های مغزی- رفتاری، باورهای فراشناختی و راهبردهای کنترل فکر در بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی صورت گرفت یافته ها حاکی از این بود که باور نیاز به کنترل افکار و راهبرد تنبیه خود، بیشترین همبستگی را با سیستم بازداری رفتاری داشتند. خودآگاهی شناختی، باورهای مثبت درباره ی نگرانی و باورهای مربوط به کنترل ناپذیری و خطر؛ راهبردهای تنبیه خود و نگرانی؛ و سیستم بازداری رفتاری قوی ترین پیش‌بینی کننده های علائم وسواس بودند.بین باورهای فراشناختی، راهبردهای کنترل فکر و سیستم های مغزی- رفتاری در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی- اجباری ارتباط معناداری وجود دارد. آشنایی با سطوح فراشناختی و انتخاب راهبردهای کنترل فکر مناسب در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی- اجباری، می‌تواند چارچوب ارتباط این اختلال را با سیستم های مغزی- رفتاری مشخص تر سازد(شاره و ‌علی مرادی، ۱۳۹۲).

در تحقیقی که در رابطه با استقلال- وابستگی میدان و باورهای فراشناختی با علائم وسواس در جمعیت غیره بالینی صورت گرفت ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین استقلال- وابستگی با وسواس، همبستگی منفی و بین باورهای فراشناختی با وسواس، همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد و خرده مقیاس های باورهای مثبت درباره ی نگرانی،کنترل ناپذیری درباره ی خطر و خودآگاهی شناختی، قوی ترین پیش‌بینی کننده های وسواس در جمعیت غیربالینی است. همچنین به نظر می‌رسد شناسایی و تغییر باورهای فراشناختی مرتبط با کنترل ناپذیری خطر و خودآگاهی شناختی و باورهای مثبت درباره ی نگرانی، باید در درمان اختلال وسواس مورد توجه قرار گیرد(زرین بخش و همکاران، ۱۳۹۲).

در پژوهشی که توست(حسن زاده،۱۳۹۲) برای مقایسه مؤلفه‌ های فراشناختی در نوجوانان با نشانه های وسواس فکری –عملی و بدون وسواس فکری –عملی صورت گرفت، یافته ذها نشان داد که گروه وسواس در مقایسه با گروه بدون وسواس از نظر باورهای فراشناختی تفاوت معنی داری با هم دارند. در نتیجه یافته های پژوهش حاضر از مفهوم بندی فراشناختی اختلال وسواس فکری- عملی حمایت می‌کند.

در پژوهش که به منظور بررسی ابعاد کمال گرایی و فراشناخت در مبتلایان به اختلال وسواس فکری- عملی و اضطراب اجتماعی صورت گرفت؛ نتایج تحقیق نشان داد، در افراد مبتلا به وسواس فکری- عملی اعاد، معیارهای بالا برای دیگران، نظم و سازمان دهی، نشخوار فکری و همچنین در بررسی ابعاد فراشناختی، بعد خودآگاهی و هدفمندی، نمرات بالاتر را نشان دادند(شکرپور، ۱۳۹۰).

برای ازمون این فرضیه که فراشناخت های کژکار ممکن است یک عامل اسیب پذیری عمومی برای اختلالات اضطرابی باشد،باورهای فراشناختی میان بیماران دارای اختلال وسواسی فکری عملی ،بیماران دارای اختلال وحشتزدگی و افراد گروه کنترل مورد مطالعه قرار گرفت.همبستگی بین باورهای فراشناختی و نشانه های وسواسی و وحشتزدگی نیز مورد بررسی قرار گرفت.نتایج نشان داد که بیماران دارای وسواس فکری عملی و بیماران دارای وحشتزدگی نسبت به گروه کنترل در دو بعد فراشناختی نمره ی بالاتری را کسب کردند: باورهای منفی ‌در مورد نگرانی،نگرانی مرتبط با کنترل ناپذیری و خطر و باور درمورد نیاز برای کنترل افکار.هیچ تفاوتی در نمرات فراشناختی بین گروه وسواسی و گروه وحشت زدگی مشاهده نشد.ان دو بعد فراشناختی با درجه نامصمم بودن در بیماران وسواسی همبستگی مثبت داشت.یافته های این پژوهش حاکی از این بود که وجود فراشناختهای کژکار دربیماران وسواسی حاکی از این است که این چنین باورها ممکن است بیانگر عوامل اسیب پذیری برای اختلال وسواسی باشد و همچنین عناصری باشند که در حفظ این اختلال کمک می‌کنند (کوچی و همکاران۲۰۱۲).

۲-۱۲- دیدگاه روانپویشی

طبق این دیدگاه فکر وسواسی به صورت دفاع در برابر فکر ناخواسته و نا هشیار انگاشته می شود. این فرایند دفاعی شامل جابجایی و جانشین سازی می شود. نظریه روانپویشی شرح می‌دهد چه کسی در پاسخ به اضطراب بنیادی به وسواس مبتلا خواهد شد و این ‌وسواس‌ها چه محتوایی خواهند داشت.

بینش روانپویشی به فهم مشکلات موجود در پذیرندگی درمان، مشکلات بین فردی، و مشکلات شخصیتی همراه با این اختلال کمک زیادی می‌کند. بسیاری از بیماران مبتلا به OCD ممکن است از مشارکت در درمان‌های مؤثری نظیر مصرف مهار کننده های انتخابی باز جذب سروتونین(SSRIs) و رفتاردرمانی سرباز زنند. هر چند علائمOCD ممکن است ریشه زیستی داشته باشند، ولی مفاهیم روانپویشی نیز با آن ها در ارتباطند. به علت منافع ثانویه ای که علائم اختلال وسواس فکری- عملی دارند، ممکن است بیمار برای حفظ آن ها بکوشد. مثلأ مرد بیماری که مادرش در خانه می ماند تا از او مراقبت کند، ناخودآگاه به علائم OCD دامن می زند تا هر چه بیشتر توجه مادرش را جلب نماید. یکی دیگر از جنبه‌های اهمیت عوامل روانپویشی، نقش آن ها در درک ابعاد بین فردی است. مطالعات نشان داده‌اند که بستگان این بیماران از طریق مشارکت فعال در آداب و مراسم وسواسی یا ایجاد تغییرات قابل ملاحظه در روش های معمول زندگی روزمره خود، با بیمار سازگاری و انطباق پیدا می‌کنند. این شکل از مساعدت و سازگاری خانوادگی با استرسهای موجود در خانواده، نگرشهای طرد کننده نسبت به بیمار، و ضعف عملکرد خانوادگی ارتباط دارد. و سرانجام، یکی دیگر از جنبه‌های مهم تفکر روانپویشی، شناخت عوامل آشکارسازی است که شروع یا وخامت علائم را تسریع می‌کنند. مشکلات بین فردی غالبآ اضطراب و در نتیجه علائم بیمار را افزایش می‌دهد(سادوک و سادوک، ۲۰۰۷؛ ترجمه رضاعی،۱۳۹۰).

۲-۱۳- شیوع

شیوع ۱۲ ماهه OCD در ایالات متحده ۲/۱ درصد می‌باشد که مشابه شیوع بین‌المللی آن یعنی(۱/۱ تا ۸/۱)است. زنان در بزرگسالی به میزانی بیشتر از مردان ‌به این بیماری مبتلا می‌شوند، هر چند که معمولأ مردان در کودکی بیشتر مبتلا می‌شوند(انجمن روانپزشکی آمریکا، ۲۰۱۳).

۲-۱۴- سیر، پیش آگاهی و شکل گیری

به طور کلی هر گونه اطلاعاتی که از طریق دستگاه ورودی به درون رایانه وارد می شود تا عملیاتی روی آن به اجرا در آید داده گفته می شود و جمع آن ها داده هاست ، به عبارت دیگر به اطلاعات خاصی که وارد رایانه می‌شوند تا پردازشی روی آن ها صورت گیرد داده اطلاق می شود و به نتیجه ای که حاصل پردازش بر روی داده های خام می‌باشد اطلاعات گفته می شود ، یعنی اطلاعات شکل تغییر یافته داده هاست .

اطلاق کلمه داده ها ، شامل همه نوع داده ای می شود . لذا ارزشمند بودن یا بی ارزش بودن ، قابل استفاده غیرقانونی بودن یا نبودن داده ها ، مورد نظر نبوده و دسترسی غیرمجاز و عمدی همراه با نقض تدابیر حفاظتی ( که بر عنوان هک کاملاً منطبق است ) به همه نوع داده ها ، اعم از تجاری ، سیاسی و غیره جرم شمرده شده است ؛ چراکه صرف ارتکاب دسترسی غیرمجاز به داده ها موجب نقض اصل محرمانه بودن داده ها و اطلاعات می‌گردد . ( شیرزاد ، ۱۳۸۸ ، ۸۰ )

گفتار دوم : هکرها^[۱۶]و دسترسی غیرمجاز فنی

شیوه های دسترسی غیرمجاز را می توان به شیوه های فنی ( از جمله ؛ دسترسی بر گذرواژه ها ، دسترسی از رهگذر درهای پشتی ، دسترسی از طریق مودم ) و شیوه های غیرفنی ( شامل شیوه های مبتنی بر دانش مهندسی اجتماعی ، اشغال گردی ، برقراری ارتباط دوستانه با مدیر سیستم ، جعل عنوان ) تقسیم کرد . مرحله های ارتکاب را می توان به منزلۀ یک فرایند از لحظه شروع تا پایان از نظر فنی و حقوقی تقسیم نمود . از نظر فنی ، این مراحل در برگیرنده گزینش هدف ، گردآوری اطلاعات و سازماندهی آن ها و طرح ریزی ، اجرا و پاکسازی حمله است . از نظر حقوقی نیز این مراحل عبارتند از قصد ارتکاب ، اجرای عملیات مقدماتی ، شروع به جرم و اجرای آن . از لحاظ فنی مرتکبین این جرم به هکرها معروف می‌باشند . ( حسینی خواه و رحمتی ، ۱۳۸۹ ، ۵۷ )

دسترسی به سامانه های رایانه ای و مخابراتی باید همراه با نقض تدابیر ایمنی و حفاظتی باشد و إلا نمی توان عمل را جرم دانست . در واقع سامانه های بدون محافظ از حمایت کیفری خارج شده اند . ماده ۷۲۹ و تبصره ۲ ماده ۷۳۱ بیان کننده این شرط می‌باشند .

منظور از تدابیر ایمنی و حفاظتی کلیه روش های فنی و مهندسی ، اعم از سخت افزاری یا نرم افزاری اتخاذ شده برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز است . در ضمن منظور از دسترسی اعم است از تحت کنترل قرار دادن ( شنود ـ رهگیری ) نظارت و یا در اختیار گرفتن داده یا سامانه رایانه ای و یا استفاده از آن ها با روش های ویژه فنی ـ مهندسی اعم از اینکه صاحب ، متصرف ، دارنده یا ذی حق را از اعمال حق نسبت به آن ها باز دارد یا خیر . ( زندی ، ۱۳۸۹ ، ۱۷۳ )

در میان متخصصان اعم از فنی و حقوقی نسبت به مفهوم دسترسی غیرمجاز وحدت نظر وجود ندارد . متخصصان فنی از عبارت هکینگ استفاده کرده و منظور از آن را هر نوع حمله به سامانه های ایمنی بیان می‌کنند . برخی دیگر هکینگ را در معنای محدودتر ، نفوذیابی یا نفوذگری ترجمه می‌کنند . ( شهیدی ، ۱۳۷۴ ، ۸۸ )

اما همچنین نفوذگری یا نفوذیافتگی را نیز نمی‌توان معادل ‌یا ترجمه هکینگ دانست. زیرا همان‌ طور که بیان نمودیم هکینگ تنها شامل صرف دسترسی غیرمجاز به سیستم‌ های ایمن (نفوذ) نمی ‌باشد . بلکه هر گونه تهاجم و حمله به سیستم‌ های ایمن را در بر می‌گیرد . به همین دلیل در ترجمه هکینگ ، به جای عبارت نفوذگری پیشنهاد می‌نماییم از عبارت تجاوزگری ، استفاده شود . ( تحیری ، ۱۳۸۹ ، ۳۵ )

و برخی دیگر هکینگ را مترادف با دسترسی غیرمجاز می دانند ولی باید بیان نمود که هکینگ را نمی توان مترادف با دسترسی غیرمجاز انگاشت زیرا هکینگ چه در عنوان و چه در آماج و چه در نوع سامانه بر حسب ایمن یا غیرایمن بودن و چه در وسعت شمول افعال مادی با دسترسی غیرمجاز متفاوت است . ( زندی ، ۱۳۸۹ ، ۱۷۴ )

Hack به زبان ساده و شاید عامیانه ترین تعبیر آن دزدیده شدن کلمه عبور یک سیستم می‌باشد. هکر شخصی باهوش ، فرصت طلب ، دارای معلومات بالا با افکار سازنده و مطمئناً با وجدان است . لازم به ذکر است که هکرها با دزدان اینترنتی و یا الکترونیکی تفاوت دارند هکرهای واقعی در میان خود دارای مرام نامه ای هستند که همه پایبند به آن می‌باشند . ( ضیایی پرور ، ۱۳۸۳ ، ۵۰ )

در دهۀ ۱۹۷۰ واژه هکر به شخصی اطلاق می شد که در برنامه نویسی بسیار ماهر و باهوش باشد . بعدها در دهۀ ۱۹۸۰ این واژه به معنی شخصی بود که در ” نفوذ ” به سیستم های جدید به صورت ناشناس تبحر داشته باشد . امروزه بیشتر با هدف ترساندن هکرها ، رسانه ها و مقامات مسئول مانند آژانس های دولتی و ادارات پلیس ، این واژه را به هر شخصی که مرتکب یک جرم مرتبط با فناوری شود اطلاق می‌دهند . ( معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی ، ۱۳۸۴ ، ۱۰۲ )

تمرکز هکرها روی رایانه های شخصی جالب است . دو رویکرد برای به دست آوردن اطلاعات وجود دارد :

ـ دسترسی به رایانه یا وسیله ذخیره داده ها و استخراج اطلاعات

ـ استفاده از عملی که منجر به آشکار کردن اطلاعات یا کدهای دسترسی کاربران شود که مجرمان را در دسترسی به اطلاعات قادر می‌سازد .

مجرمان اغلب از ابزارهای نصب شده روی رایانه قربانی یا نرم افزارهای مخرب که خفا ابزار نامیده می شود برای ارسال اطلاعات به آن ها استفاده می‌کنند . انواع متفاوتی از خفا افزارها در طول سالیان اخیر کشف شده است از قبیل لاگرها ابزارهای نرم افزاری هستند که هر فشار کلیدی را روی صفحه کلید رایانه ویروسی شده ثبت می‌کنند . برخی لاگرها به محض اینکه رایانه به اینترنت وصل شود ، همه اطلاعات ثبت شده را برای متخلف می‌فرستند . ( گرکی ، ۱۳۸۹ ، ۴۷ )

کارهایی که هکرها انجام می‌دهند معمولاً از روی بد خواهی نیست . انگیزۀ بیشتر هکرها برای این کار ، تمایل شدید به یادگیری نحوه کار سیستم رایانه ، یافتن راهی برای ورود مخفیانه به آن ها و پیدا کردن سوراخ های امنیتی این سیستم ها است . هیجان خواندن اطلاعاتی که می دانند اجازۀ دیدن آن ها را ندارد یا انجام کاری که می دانند قانونی نیست به لذت دست زدن به چنین تجاربی توسط هکرها به عنوان سرگرمی می افزاید . ( معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی ، ۱۳۸۴ ، ۱۰۲ )

هک کننده که فاعلی قاصد است ، با صرف وقت بسیار ، حفره های حفاظتی داده ها و سیستم های رایانه ای و مخابراتی را می‌یابد ، بدان نفوذ می‌کند و امنیت اطلاعات را به باد سخره می‌گیرد . هک کنندگان گاه به عنوان تفریح و خودنمایی و گاه با هدف باج گیری یا تهدید صاحبان داده ها یا سیستم ها و گاه با هدف جاسوسی ، اطلاعاتی را که مجاز به دسترسی بدان نیستند را مشاهده می‌کنند . دسترسی غیرمجاز از یک سو امنیت اطلاعاتی شهروندان جامعه اطلاعاتی را تهدید می‌کند و منجر به ناامنی و غیر قابل اعتماد بودن یکی از مفیدترین فناوری قرن اطلاعات ؛ یعنی اطلاعات الکترونیکی می شود . ( طارمی ، ۱۳۸۷ ، ۱۶ )

هک ، دنیای پیچیده ای است ، اما فرهنگ هک تقسیم بندی ساده ای برای انواع هکرها دارد :

۱ . هکرهای کلاه سفید :

اعتراض ثالث یکی از طرق فوق‌العاده شکایت از احکام و قرارهای دادگاه است. این روش برخلاف تجدید نظر به اشخاصی اختصاص دارد که خود یا نماینده آن ها در دادرسی که منتهی به صدور حکم یا قرار شده است؛ دخالت نداشته باشند و از حکم صادره متضرر شوند ( شمس، ۱۳۸۷ و جلیلوند، ۱۳۸۵).

اعتراض شخص ثالث تنها طریق شکایت است که به اشخاص ثالث اختصاص داده شده است. به بیان دیگر اشخاص ثالث حق ندارند سایر راه‌های شکایت از آرا را مطرح کنند و در مقابل اصحاب دعوا از حق اعتراض شخص ثالث نسبت به رایی که در آن دعوا صادر شده، بی‌بهره‌اند.

اعتراض ثالث به دو گونه خواهد بود:

۱- اعتراض اصلی؛ اعتراضی که ابتدائا از طرف شخص ثالث مطرح می‌شود.

اعتراض شخص اصلی مطابق مفاد قانون باید به موجب دادخواست باشد. این دادخواست مانند دادخواست بدوی و نیز سایر شکایات باید شرایط مقرر قانونی را داشته باشد. درغیر این صورت ضمانت اجراهای قانونی اجرا خواهد گردید. ‌بنابرین‏ اگر در دادخواست نام، نام خانوادگی و یا اقامتگاه معترض قید نشده باشد، فوراً از سوی مدیر دفتر دادگاه رد می شود و این قرار ظرف ده روز قابل اعتراض درهمان دادگاه می‌باشد.

همچنین دادخواست، در صورت نداشتن مشخصات معترض علیه، مشخصات رأی‌ مورد اعتراض و … توقیف می شود و در صورتی که دادخواست دهنده در مهلت ده روز پس از ابلاغ اخطار، رفع نقص ننماید به موجب قرار دادگاه رد می شود. ‌بنابرین‏ دادخواست باید پس از وصول، در صورتی که تکمیل بوده و یا پس از اخطار ده روزه تکمیل شود، به دستور دادگاه، پس از تعیین وقت دادرسی، به معترض علیهم ابلاغ و وقت جلسه نیز به اصحاب دعوای اعتراض ابلاغ شود تا در وقت مقرر جهت رسیدگی حاضر شوند.

در دعوای اعتراض ثالث، معترض ثالث، خواهان و اصحاب دعوا و اصحاب دعوای منتهی به رأی‌ مورد اعتراض، خوانده دعوی شمرده می‌شوند. ‌بنابرین‏ معترض علیهم درمقام دفاع، ‌از کلیه حقوق دفاعی، در محدوده رسیدگی به اعتراض ثالث برخوردار می‌باشند.

۲- اعتراض طاری؛ اعتراضی که یکی از اصحاب دعوا به رأیی که سابقاً در دادگاهی صادر شده، می­ نماید و طرف دیگر برای اثبات ادعای خود در اثنای دادرسی به آن رأی استناد می‌کند. ( دولاح، ۱۳۸۶).

گفتار دوم) اعتراض ثالث در مرحله تجدیدنظر

بر همین اساس و حسب بیانات قبلی، اعتراض ثالث در مرحله تجدیدنظر را به عنوان یکی از استثنائات اصل تغییر ناپذیری دعوا که البته به طور عمده ای هم با آن برخورد دارد ذکر می‌گردد. شرایط اعتراض ثالث را می توان بدین گونه بیان کرد: الف) حکم یا قراری صادر شده باشد.

ب) شخص ثالث از حکم یا قرار، متضرر شده باشد.

ج) شخص ثالث به عنوان اصیل یا نماینده در دعوا دخالت نداشته باشد.

اگر کسی قبلاً به عنوان نماینده یکی از طرفین دعوا در دادرسی دخالت کرده و علیه او حکم صادر شده باشد و سپس موضوع دعوا به او منتقل شود نامبرده نمی‌تواند بر اثر تغییر سمت به عنوان ثالث به آن اعتراض کند.

پس از رسیدگی به اعتراض ثالث یکی از دو حالت ذیل ممکن است پیش آید:

۱ـ دادگاه رأی به عدم ورود اعتراض ثالث می‌دهد در این صورت حکم اعتراض شده به اعتبار خود باقی می‌ماند و محکوم له می‌تواند از معترض ثالث، خسارت دادرسی را مطالبه نماید.

۲ـ دادگاه به اعتراض ثالث رسیدگی کرده اعتراض او را وارد و تشخیص می‌دهد و اگر قبلاً خود رأی داده از رأی سابق عدول و اگر مرجعِ بالاتر است آن را فسخ و رأی صحیح را می‌دهد اگر قسمتی از حکم اعتراض شده به منافع معترض خلل وارد می‌کند آن را الغاء و بقیه حکم به حال خود باقی می‌ماند اما اگر مفاد حکم غیر قابل تفکیک باشد تمام حکم را الغاء می‌کند. ( مدنی، ۱۳۷۹ و صدرزاده افشار، ۱۳۸۲).^[۳۸]

نکته ای مهم را که در خصوص اعتراض ثالث باید در نظر داشت؛ آن است که بر خلاف نظر بعضی از حقوق ‌دانان، رأی‌ حتی اگر در دادگاه تجدیدنظر صرفا تأیید شده باشد و رأی‌ جدیدی صادرنشده باشد، باز اعتراض ثالث باید در همین دادگاه صورت گیرد، در حقیقت، مقرراتی غیر از این امر ،باعث می شود که یکی از اصول بنیادین دادرسی به نام اصل عدم امکان نقض حکم دادگاه عالی توسط دادگاه تالی نادیده گرفته شود.

در این خصوص نیز باید توجه داشت که اعتراض ثالث نسبت به احکام صادره از دادگاه ها با اعتراض ثالث اجرایی متفاوت می‌باشد. که عمده ترین این موارد را می توان به شرح ذیل احصاء نمود.

۱ـ اعتراض ثالث مستلزم تقدیم دادخواست است امااعتراض ثالث اجرایی بدون تقدیم دادخواست وبه صرف شکایت قابل رسیدگی است.

۲ـ اعتراض ثالث مستلزم پرداخت هزینه دادرسی معادل فرجام خواهی واعاده دادرسی است امارسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی منوط به پرداخت هزینه دادرسی نیست.

۳ـ اعتراض ثالث مانع اجرای حکم نیست امامطابق ماده ۱۴۶اجرای احکام مدنی اگرادعای شخص ثالث مستندبه سندرسمی یاحکم قطعی مقدم باشدازمال رفع توقیف می شود.

۴ـ در اعتراض ثالث با سپردن تأمین امکان تأخیراجرای حکم وجود دارد امادر اعتراض ثالث اجرایی درصورتی که اعتراض مستندبه حکم قطعی یاسندرسمی مقدم باشد رفع توقیف بدون سپردن تأمین ودرغیراین مورد در صورت تشخیص دادگاه درقوی بودن دلایل بازهم بدون سپردن تأمین امکان پذیراست وتنهابرای اموال منقول وآن هم برای رفع توقیف ونه تاخیرپیش بینی شده است. مسلماًً رفع توقیف ملازمه با تحویل مال دارد اما تأخیر این اثرراندارد.

۵ـ مرجع رسیدگی به اعتراض ثالث دادگاه صادرکننده حکم است.اما مرجع رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی دادگاه مجری حکم می‌باشد.

۶ـ رسیدگی به اعتراض ثالث مستلزم رعایت شرایط سایررسیدگی هامی باشدامااعتراض ثالث اجرایی بدون تشریفات آئین دادرسی مدنی رسیدگی می شود.

۷ـ اعتراض ثالث اجرایی فاقد مهلت خاص می‌باشد اما اعتراض شخص ثالث قبل ازاجرای حکم مورداعتراض قابل طرح است و بعد از آن درصورتی میتوان اعتراض نمودکه ثابت شود حقوقی که اساس و مأخذ اعتراض است به جهتی ازجهات قانونی ساقط نشده؛ لذا مهلت اعتراض ثالث اجرایی مطلق است؛ اما اعتراض شخص ثالث دارای مهلت مقید و مشروط می‌باشد. ( زینلی، ۱۳۹۲).

مبحث چهارم) دعاوی موضوع ماده ۳۶۲ قانون آیین دادرسی مدنی

یکی دیگر از استثنائاتی که باید بر اصل تغییر ناپذیری دعوا ذکر نمود، دعاوی موضوع ماده ۳۶۲ قانون آیین دادرسی می‌باشند؛ همان گونه که خواهیم دید، این دعاوی نیز به طور مشهودی خلاف اصل تغییرناپذیری دعوا می‌باشند که لازم است به طور مفصل مورد بررسی وقع شوند.

ماده مذکور مقرر می فرماید:

ادعای جدید در مرحله تجدیدنظر مسموع نخواهد بود ولی موارد زیر ادعای جدید محسوب نمی‌شود:

۱ـ مطالبه قیمت ‌محکوم به که عین آن، موضوع رأی بدوی بوده و یا مطالبه عین مالی که قیمت آن در مرحله بدوی مورد حکم قرار گرفته است.