البته گروهی دیگر علاوه بر دو مورد پیشین مورد سومی راکه عبارت از فداء است، مورد توجه قرار داده ‏اند. ابی الصلاح حلبی در این مورد در کتاب الکافی فی‏الفقه می‏نویسد:«و اذا اسر المسلمون کافرا عرض علیه الاسلام و رغب فیه فان أسلم اطلق سراحه و ان ابی و کان اسره والحرب قائمه فالامام مخیر بین قتله و صلبه حتی یموت و قطعه من خلاف و ترکه یجوز فی دمه حتی یموت او الفداء به»^[۱۲۴]. ملاحظه می‏ شود که عبارت «اوالفداء به» مشخص کننده منظور فقیه گرانقدر می‏ باشد. اما اگر اسیر پس از پایان جنگ، دستگیر شود، علاوه بر منّ و فداء، حکم سومی نیز قابل اجراست و آن بردگی شخص اسیر است. البته این حکم فقط در صورت صلاحدید حاکم شرعی قابلیت اجرا دارد و علت تشریع آن نیز مربوط به وضعیت موجود در صدر اسلام و از باب مقابله به مثل بوده‏است^[۱۲۵]و ‌به این ترتیب تا آنجا که ظاهراً در تاریخ اسلام آمده، حتی یک مورد نیز نقل نشده است که پیامبر (ص) جنگجویی را پس از اسارت، به بردگی گرفته باشد^[۱۲۶]. البته اهل تسنن فرقی میان اسارت در حین جنگ و پس از آن قائل نیستند و بر این عقیده هستند که حتی در زمان جنگ نیز اگر فردی اسیر شود، همچنان حق منّ و فداء و بردگی علاوه بر قتل، برای امام محفوظ است. فقهای اهل تسنن حکم قتل را نیز به اسیرِ پس از پایان جنگ به اسارت گرفته شده سرایت داده ‏اند. علاوه بر این، مذهب حنفیه فداء در عوض مال را جایز نمی‏داند و فقط تبادل اسیران را مجاز شمرده است، اگرچه استدلالهای آن محکم و استوار نمی‏باشد^[۱۲۷]. ‌بنابرین‏، از دیدگاه حقوق بشردوستانه بین ‏المللی، حکم اسرای جنگی منّ یا فداء (آزادی بدون عوض یا با عوض) است که قرآن بر آن تصریح دارد و البته در شرایط صدر اسلام، بردگی نیز وجود داشت، اما اکنون که معاهدات چندگانه بین ‏المللی در منع بردگی وجود دارد و بردگی به عنوان جرم بین‌المللی شناخته شده است، حکم بردگی ساقط می‏ شود. ‌در مورد قتل نیز باید گفت که تاریخ اسلامی جز در موارد بسیار استثنایی، این پدیده را برای اسیران جنگی مقدر نساخته^[۱۲۸] و حتی همین موارد بسیار اندک نیز نه به علت اسارت، بلکه به علت جرایم دیگری که به وقوع پیوسته است، می‏ باشد و البته اگر اسارت پس از پایان جنگ باشد، دیگر قتل موضوعیتی ندارد و اگر در حین جنگ، اسارت رخ داده باشد، به نظر گروهی از فقها، مکانیسم فداء (آزادی با عوض) همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند. و نهایه لازم به یادآوری است که چنانچه اسیری فرار کند و به مأمن‏ خود برسد،آزاد قلمداد می‏ گردد،مگر آن که ذمهء او در گرو قول و یا تعهّدی‏ باشد.چنانچه قولی در میان باشد،او متهد استکه ایفاء به عهد نماید، زیرا از نظر اسلام خیانت مردود است.کلام آسمانی قرآن در این باره چنین‏ است«به راستی که خداوند،خائنین را دوست نمی‏دارد».(سوره ۸،آیه‏ ۵۸)

چنان که ملاحظه شد، بسیاری از مقررات حقوق بشردوستانه معاصر، در بیش از چهارده قرن پیش در متن آموزش‌های اسلام وجود داشته‏است که این قضیه نشان از اصالت و حس بشر دوستانه دین مبین اسلام می‌باشد.

فصل دوم- حقوق بشر دوستانه در عرصه بین الملل

حقوق بشر دوستانه بخشی از حقوق بین الملل است که در هنگام مخاصمات مسلّحانه بر روابط بین‌المللی دولت ها و عملکرد نیروهای نظامی حاکم می شود. هدف اصلی حقوق بین الملل بشردوستانه که در غالب معاهدات و اسناد بین‌المللی آمده است، حمایت از حیات ، سلامت و کرامت غیرنظامیان و رزمندگانی که صحنه درگیری را ترک کرده‌اند،‌ می‌باشد. همچنین حقوق بین الملل بشردوستانه حق طرفهای درگیری را در انتخاب روش‌ها و سلاح‌های جنگی محدود می کند. به طور کلی حقوق بشر دوستانه از حقوق اساسی بشر و از حقوق قربانیان در شرایط جنگ دفاع نموده و باعث کاهش آلام صدمات ناشی از مخاصمات مسلّحانه می‌گردد.

مبحث اول- قواعد و مقررات حقوق بشر دوستانه در عرصه بین الملل

در عرصه بین‌المللی یکسری از قواعد و مقرراتی در باب حقوق بشر دوستانه در طی سالیان متمادی وضع گردیده است که همگی در دفاع از ارزش‌های انسانی و مسائل پیش روی جنگ می‌باشند . به طور اجمالی این قواعد به شرح ذیل تقسیم بندی می‌شوند که به تفصیل آن ها در این تحقیق می پردازیم :

گفتار اول- تمایز غیر نظامی از نظامی

۲-۱۳- چارچوب نظری تحقیق:

در این پژوهش متغیرهای اصلی شامل سلامت سازمانی و خلاقیت و نوآوری مدیران و معلمان می‌باشد.پارسونز برای مفهوم سازی و اندازه گیری سلامت سازمانی یک مدرسه طرح یگانه ای ارائه نموده است ،که سطح فنی ،اداری و نهادی آن هماهنگ بوده ونیازهای بیانی وابزاری را برآورده می‌سازد،با نیروهای خارجی به طور موفقییت آمیزی برخورد کرده و نیروی آن ها را درجهت هدف اصلی سازمان هدایت می‌کند.

سطح فنی محصول سازمان را تولید می‌کند. در مدارس، کارکرد تکنیکی عبارت است از فراگرد آموزش و یادگیری که معلمان مستقیماَ در این رابطه مسئولیت دارند. این سطح شامل بعد روحیه و تأکید علمی می‌باشد که روحیه به احساس اطمینان،اعتماد، همدردی و دوستی که در بین معلمان وجود دارد اشاره می‌کند و تأکید علمی به تأکید مدرسه برای یادگیری دانش آموزان اشاره می‌کند.

سطح اداری میانجی تلاش های داخلی سیستم بوده ،آن ها را کنترل می‌کند. مدیران ،کارمندان اصلی در مدارس هستند. آن ها باید راهی پیدا کنند که وفاداری و اعتماد معلم را توسعه داده وی را برای تلاش برانگیخته و در امور مدرسه هماهنگی ایجاد کنند. این سطح شامل چهار بعد نفوذ مدیر، رعایت ،ساختدهی و حمایت منابع می‌باشد. نفوذ مدیر به توانایی مدیر در تأثیر کردن به عمل مافوق ها اشاره می‌کند. رعایت نشان دهنده رفتاری از مدیر است که دوستانه ،حمایتی، باز و همکارانه است.

ساختدهی به رفتاری از مدیر اشاره دارد که وظیفه مدار و موفقیت مدار است . حمایت منابع به مؤسسه ای اشاره می‌کند که دارای مواد و وسایل آموزشی لازم بوده و وسایل اضافی دیگر به راحتی قابل حصول است.

سطح نهادی سازمان را با محیط پیوند می‌دهد. داشتن مشروعیت و حمایت اجتماعی برای مدارس اهمییت دارد . این سطح تنها شامل یک بعد یگانکی نهادی است.

یگانگی نهادی مدرسه ای را توضیح می‌دهد که دارای یگانگی در برنامه آموزشی خود می‌باشد

استین رابینز خلاقیت را به معنای توانایی ترکیب اندیشه ها و نظریات در یک روش منحصر به خود، با ایجاد پیوستگی بین آن ها بیان می‌دارد. از نظر آمابیل ترزا خلاقیت دارای ۵ مرحله می‌باشد که عبارتند از: ۱- ارائه مسئله ۲- آماده کردن ۳- ایجاد ایده ها یا امکانات ۴- اعتبار یابی ۵- ارزیابی نتیجه

همچنین ‌در مورد ویژگی های افراد خلاق گیلفورد سه ویژگی روانی وسیالی جریان فکر ، انعطاف پذیری نیروی فکر و اصالت اندیشه و تصمیم گیری را مستقیماَ بر خلاقیت مؤثر می‌داند.

آلبرشت وجه تمایز خلاقیت و نوآوری را ‌به این صورت مطرح کرده که خلاقیت یک فعالیت ذهنی وعقلایی برای به وجود آوردن اندیشه جدید و بدیع است و نوآوری تبدیل این خلاقیت و اندیشه نو به عمل ویا نتیجه است.

مدل شماره ۲-۱-مدل تحلیلی سلامت سازمانی مدرسه

مفهوم مؤلفه شاخص

توانایی مدرسه در تطابق با محیط

سازش موفقیت آمیزبانیروهای مخرب بیرونی

یگانگی نهادی

درامان بودن از درخواست های نامعقول والدین

توانایی کارکردن با رؤسا به طور اثربخش

ستقلال در فکر و عمل

نفوذ مدیر

توانایی مدیردرتأثیر کردن در عمل مافوق

۱-سلامت سازمانی

متغیر ملاک رفتار دوستانه و حمایتی مدیر با معلمان

رعایت

توجه به پیشنهادات معلمان

توجه به رفاه شخصی معلمان

ساختدهی

تعیین انتظارات،استانداردها و رویه های کار

رفتار وظیفه مدارو موفقیت مدار

برنامه ریزی در کارها

دسترسی به مواد و وسایل آموزشی

حمایت منابع

دسترسی به امکانات مورد نیاز معلمان

احساس اطمینان،اعتمادو دوستی بین معلمان

روحیه

شورو اشتیاق در اتمام کارها

تأکید علمی

تأکید بر یادگیری

تعیین اهداف علمی سطح بالاو قابل حصول

فصل سوم

روش پژوهش

۳-۱- روش تحقیق:

در تحقیق حاضر با توجه به موضوع و هدف آن از روش تحقیق (توصیفی- همبستگی) استفاده شده است. توصیفی- همبستگی از این حیث که هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی رابطه بین سلامت سازمانی و خلاقیت و نوآوری مدیران و معلمان دبیرستان های ناحیه ۲ شهر کرمان می‌باشد. در این پژوهش از دو پرسشنامه استفاده شده است که از هر یک از آن ها اطلاعات خاصی جمع‌ آوری می شود.

در این پژوهش به منظور بررسی رابطه سلامت سازمانی و خلاقیت و نوآوری معلمان و مدیران دبیرستانی ناحیه ۲ کرمان، متغیر اول یعنی سلامت سازمانی به عنوان متغیر پیش بین در نظر گرفته شده است. البته لازم به درک است که متغیر سلامت سازمانی خود شامل ابعاد (روحیه، تأکید علمی، مراعات، ساخت دهی، نفوذ مدیر، حمایت به وسیله منابع، یگانگی نهادی) می‌باشد و متغیر خلاقیت و نوآوری به عنوان متغیر ملاک در نظر گرفته شده است.

۳-۲- جامعه آماری:

جامعه آماری به مجموعه ای از اشیاء، اشخاص، مکان ها و رویدادها و اموری اطلاق می شود که دارای حداقل یک صنعت مشترک باشند. (سرمد و همکاران، ۱۳۸۸)

در این پژوهش هر دو پرسشنامه سلامت سازمانی و خلاقیت و نوآوری توسط مدیران و معلمان تکمیل شده اند. لذا جامعه آماری این پژوهش شامل همه مدیران و۱۵۰ نفر معلمان مدارس متوسطه دخترانه ناحیه ۲ شهر کرمان می‌باشد که تعداد آن ها ‌بر اساس آمار سازمان آموزش و پرورش کرمان در سال تحصیلی ۹۱-۹۰ شامل ۲۲ مدیر و ۵۱۳ معلم می‌باشد.

۳-۳- حجم نمونه:

نمونه گروه کوچکتری از جامعه است که برای مشاهده و تجزیه و تحلیل انتخاب می شود (بست، ترجمه شریفی و طالقانی،۱۳۸۱)

اگر جامعه مورد نظر کوچک و حجم و تعداد افراد آن کم باشد، می توان آن را به طور کامل مطالعه نمود. (حافظ نیا، ۱۳۸۲، به نقل از لشکری، ۱۳۸۷)

در این پژوهش نیز به دلیل کوچک بودن جامعه آماری مدیران و قابل دسترسی بودن آن ها همچنین به منظور تجزیه و تحلیل و تعمیم نتایج به جوامع بزرگتر، از روش نمونه گیری تمام شماری استفاده می شود. اما ‌در مورد جامعه آماری معلمان، با بهره گرفتن از فرمول برآورد حجم نمونه کوکران که در ذیل آمده حجم نمونه معلمان جهت گردآوری داده های مورد نیاز ۱۵۰ نفر به دست آمد.

n=نمونه آماری

N= تعداد جامعه آماری

Z²= 1.96² صدک نود و پنج توزیع نرمال استاندارد

d²= خطای نسبی برآورد.

=۱۵۰

۳-۴- روش نمونه گیری:

گردآوری داده های مورد نیاز در پژوهش هایی که با روش همبستگی انجام می شود به دو طریق امکان پذیر است.

الف- شمارش کامل افراد جامعه

ب- نمونه گیری و انتخاب نمونه معرف از جامعه

همان طور که گفته شد در این پژوهش به دلیل کوچک بودن جامعه آماری مدیران از روش نمونه گیری تمام شماری استفاده شده است.

نمونه بررسی شده از جامعه آماری معلمان نیز از روش نمونه گیری تصادفی تعیین گردید.

۳-۵- ابزارهای جمع‌ آوری داده ها:

ابزارهای به کار گرفته شده در این پژوهش، دو پرسشنامه می‌باشد که هر دو از نوع پرسشنامه های بسته پاسخ می‌باشد.

• • این پژوهش در بازارچه مرزی بانه استفاده شده و شاید در جا های دیگر نتوان از ان بهره برد .

  

• دسترسی سخت به اطلاعات و امار دولتی از محدودیتهای است که می‌تواند پژوهش را بهرورتر کند .

۶-۱چارچوب کلان نظری تحقیق:

در این پژوهش انتخاب مقصد های خرید متغیری وابسته است که تحت تاثیر متغیری مستقل به نام بازارچه های مرزی است . رونق و شکل گیری بازارچه های مرزی نیز تحت تاثیر سه عامل مزیت قیمتی ، کالاها و مقاصد است که این سه عامل نیز خود متغیر های مستقلی به حساب می ایند . این مدل برگرفته از مدل تیموتی (۲۰۰۵) است که عوامل اثر گذار بر خرید در بازار چه های مرزی را مزیت‌های قیمتی ، مقاصد و کالاهای مورد نظر می‌داند .

شکل ۱-۱ : عوامل مؤثر بر انتخاب مقصد های خرید

بازارچه مرزی

H1

H1a

H1b

H1C

برگرفته از :

Timothy D.J(2005) shopping tourism , retailing and leisure ,channel view publication , p53

۷-۱نقشه راه:

H_1-3

نقشه راه ما راهنمای عمل ما در این پژوهش به صورت زیر است :

• • بیان مسئله و ضروت تحقیق

• • ارائه یک مدل مفهومی مناسب

• • طرح سوالات

• • فرضیه سازی بر اساس سوالات

• • طراحی پرسشنامه

• • گرداوری داده ها

• • تحلیل نتایج و ازمون فرضیات

• نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات

۸-۱ شرح واژه ها و اصطلاحات تحقیق:

در این پژوهش ذکر اصطلاحات تخصصی زیر لازم می کند :

• • بازارچه مرزی (border market): محوطه ای محصور در نقاط صفر مرزی و در جوار گمرکات مجاز به انجام تشریفات ترخیص کالاها یا مکانهایی که طبق تفاهم نامه منعقده بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای همجوار تعیین می شود و اهالی دو طرف مرز می‌توانند محصولات محلی خود را با رعایت مقررات صادرات و واردات جهت داد و ستد در این بازارچه ها عرضه کنند (،معاونت اقتصادی و برنامه ریزی پاییز ۱۳۸۰).

• • • گردشگری خرید(shopping tourism):کمیته اجرایی گردشگری خرید ^[۶](۱۹۹۰) گردشگری خرید را هزینه کرد گردشگران برای کالاهای محسوسی دانسته اند (بجز غذا و نوشیدنی) که یا در خود مقصد مورد استفاده قرار می‌گیرد یا به مبدأ زندگی گردشگران منتقل می شود

  

• • خرید از بیرون (out shopping): خرید مردم بیرون ازمحیط یا جامعه معمول خود (تیموتی ۲۰۰۵ . ص ۵۳)

• • خرید در بازارچه های مرزی (cross-border shopping): نوعی از گردشگری که در نزدیک مرزهای بین‌المللی اتفاق می افتد و تحت تاثیر سه عامل کالا ، مزیت قیمتی ومقصد است(تیموتی ۲۰۰۵ . ص۵۳) .

• • مزیت قیمتی (price advantage) : قیمتهای نسبی یک عامل مؤثر در ایجاد مقاصد گردشگری خرید هستند ، قیمتهای ارزان تر باعث محبوبیت بیشتر مقاصد خرید می‌شوند (کوهن ۱۹۸۹) .

• مقصد خرید : مکانی که گردشگران برای خرید کالاهای خاصی به انجا می‌روند که علاوه بر مزیت قیمتی نسبت به مبدأ ، دارای امکانات تفریحی و تسهیلاتی برای ورود گردشگران است .

فصل دوم

ادبیات و پیشینه تحقیق

۱-۲مقدمه

این بخش فرایند و اهداف خرید مصرف کننده را مورد بررسی قرار داده ، به تبیین ساختار اقتصادی و اجتماعی دنیای مصرف گرایی (که خود محصول دنیای مدرن است) می پردازد . خرید به عنوان زیر مجموعه و خصیصه بارز این دنیا در ابعاد سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی مورد بررسی قرار می‌گیرد و گذار از خرید کارکردی به خرید فراغتی به عنوان پلی برای ورود به گردشگری خرید در نظر گرفته می شود .اهداف و مزایای بازارچه های مرزی به ‌عنوان موتورهای محرکه گردشگری تشریح می‌شوند و مطالعات داخلی و خارجی مربوط ‌به این بازارچه ها در قالب خرید مرزی مورد بررسی قرار می‌گیرد . البته ‌در مورد بانه مقیاس داخلی است وبیشتر بازدید کنندگان ان را گردشگران داخلی تشکیل می‌دهند . خصوصیات اجزای گردشگری خرید در قالب سه متغیر کالا ، قیمت و مقصد مطالعه شده ، ابعاد آن ها تبیین شده اند .

۲-۲گردشگری

گردشگری^[۷] از پرشتاب ترین صنایع جهان به حساب می اید، اهمیت اقتصادی جهانی ان با صنایع نفت و خودرو سازی برابری می‌کند (توموری۲۰۱۰)^[۸] . رشد فزاینده گردشگری به سال‌های بعد از ۱۹۵۰ و جنگ جهانی دوم بر می‌گردد . در دهه ۱۹۵۰ حدود ۲۵ میلیون نفر (۱% از جمعیت دنیا در ان دوره) در گردشگری بین‌المللی مشارکت می‌کردند ، در سال ۲۰۰۹ این رقم به ۸۰۰ میلیون نفر رسید (حدود ۱۲% از جمعیت جهان) (سازمان جهانی جهانگردی ۲۰۱۰) . به علاوه در ازای هر یک میلیون دلار سرمایه گذاری در این بخش ۲۰۰۰۰شغل جدید ایجاد می شود (فرزین ۱۳۸۳: ۳).سازمان جهانی جهانگردی تا سال ۲۰۲۰ تعداد گردشگران بین‌المللی را ۱٫۶ میلیارد گردشگر پیش‌بینی کرده که درامد حاصل از ان به دو تریلیون دلار می‌رسد . گردشگری هم اکنون به عنوان بزرگترین صنعت جهان شناخته شده که ۱۰٫۹% از تولید ناخالص داخلی جهان ، استخدام حدود ۱۲ میلیون نفر و تولید ۶۳۷ میلیارد دلار درامد مالیاتی را با خود به همراه داشته است (ضرغام بروجنی ، ۱۳۸۹:۱۶) . حجم ‌درآمدی که در اثر گردشگری داخلی ایجاد می شود و مهمتر از ان چرخش مالی ناشی از گردشگری سبب شده که برنامه ریزان ملی و محلی بر توسعه گردشگری به عنوان ابزاری برای درامد زایی ، اشتغال زایی و بهبود وضعیت اقتصادی و فرهنگی اصرار ورزند( پاپلی یزدی و سقایی ، ۱۳۸۵: ۵) . ازین رو ضمن گسترش مناسبات قومی و ملی علاوه بر کاهش فقر و بیکاری از احتمال تنشها و تضادهای سیاسی کاسته می شود و همبستگی و پیوند فرهنگی افراد بالا می رود که در نتیجه امنیت کلی منطقه و کشور ارتقا می‌یابد . ازین جهت گردشگری در مناطق محروم و دارای استعداد مرزی به عنوان یکی از منطقی ترین گزینه ها در جهت اشتغال زایی، درامد زایی و ارتقای حس همبستگی و پیوند فرهنگی می‌تواند به کار گرفته شود (ابراهیم زاده و اقاسی ، ۱۳۹۰: ۶). ‌مقبول‌ترین تعریف گردشگری شامل مسافت مسافر از مبدأ خود و زمان سپری شده در مقصد است. بر اساس این تعریفات ، گردشگری را به معنای عبور از مرزهای شهری ، استانی ، منطقه ای و بین‌المللی دانسته اند(تیموتی ۱۹۹۵) .

۳-۲ مصرف گرایی^[۹]

پیشینه مصرف^[۱۰] به ابتدای تاریخ بشری بر می‌گردد، زمانی که انسان اولیه برای تامین نیازهای خود به جمع اوری غذا از راه صید ماهی و شکار می پرداخت . در گذر زمان انسان برای تامین ما یحتاج خود به مبادلات “کالا به کالا “روی اورد .

۱-۵) سوالات فرعی تحقیق

سوالات فرعی که در این تحقیق مطرح است عبارت است از:

با فرض پذیرش ضرورت اذن ولی در ازدواج دختر باکره مبانی فقهی حقوقی اذن چیست؟

ماهیت فقهی حقوقی چنین اذنی یعنی اذن ولی در ازدواج دختر باکره چیست؟

وقتی سخن از مصلحت یا غبطه می­ شود دامنه و حدود آن کجاست؟

۱-۶ ) پیش فرض تحقیق

با عنایت به جامعیت دین اسلام و اینکه در تعلیمات اسلامی نشان می­دهد که این مکتب مقدس الهی به همه ابعاد انسان اعم از جسمی و روحی، مادی و معنوی، فکری و عاطفی، فردی و اجتماعی توجه عمیق داشته است و نه تنها جانب هیچکدام را مهمل نگذاشته­است بلکه عنایت خاص به “پرورش” همه این ها روی اصل معینی داشته­است. و هم چنین خاتمیت دین اسلام مورد اتفاق همه مسلمانان ‌می‌باشد، با نص و سنت نیز ثابت شده­است.

خداوند متعال می­فرماید:”و ما ارسلناک الا رحمه للعالمین” (سوره انبیا، آیه ۱۰۷) و ما تورا جز رحمتی برای جهانیان نفرستادیم.

در روایتی نیز آمده­است: ” لان الله تبارک و تعالی لم یجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس فهو فی کل زمان جدید و عند کل قوم غض الی یوم القیامه” (شیخ صدوق، ۱۳۷۸ق ،ج ۲، ص ۸۷)

خداوند قرآن را برای زمان خاصی و مردم خاصی نفرستاد. پس قرآن تا روز قیامت در هر زمانی جدید و برای هر قومی تازه است.

در روایت دیگری آمده­است: «حکم الله عزّ و جلّ فی الاولین و الآخرین و فرائضه علیهم سواء إلاّ من عله أو حادث یکون و الاولون و الآخرون ایضا فی منع الحوادث شرکای و الفرائض علیهم واحده یسأل الآخرون عن اداء الفرائض عمّا یسأل عنه الاولون و یحاسبون» (الکلینی، ابی جعفر، ۱۴۰۵ه.ق، ج ۵، ص ۱۸) حکم الهی و تکالیف خداوند در حق اولین و آخرین یکسان است؛ مگر اینکه علت یا پدیده­ای پیش آید که باعث دگرگونی حکم شود و همگان نسبت به حکم، هنگام پیش آمدن حوادث همانند­­اند و واجبات بر همه یکسان است. از همان­ها که پیشینیان سؤال می­شوند، آیندگان نیز سؤال می­شوند و مورد محاسبه قرار می­ گیرند.

امام خمینی نیز فرمود: «احکام اسلام محدود به زمان و مکان نیست و تا ابد باقی و لازم الاجرا است».

(امام خمینی، سید روح الله، ۱۳۶۸، ص۸ )

طبق ادله لزوم بعثت، بشر همواره نیازمند هدایت الهی است و انسان در هیچ دوره­ای، نباید محروم از هدایت الهی (دین) باشد، اگر دین الهی ختم شود و آن دین خاتم، مخصوص زمان و یا مکان خود باشد، باعث محرومیت انسان­ ها و نسل­های دیگر، از دین می­گردد. این با اصل دلیل لزوم بعثت، منافات دارد. پس دینی می ­تواند دعوای خاتمیت داشته­باشد که همگانی و جاودان باشد.

پس با عنایت به جامعیت و خاتمیت دین مبین اسلام و به تبع آن فقه اسلامی و انعطاف آن با عصرها، زمان­ها و مکان­های مختلف، ‌می‌توان برای خلاءهای قانونی یا موضوعات جدید راه کارهای علمی پیدا کرد. هم چنین با بررسی فقه عامه و امامیه و اینکه کدامیک با توجه به زمان و عصر امروز کارآمدتر بوده و می ­تواند حدود بیشتری پاسخگوی مشکلات و انتقادات وارد شده به اذن ولی برای ازدواج به خصوص ازدواج دختر باکره رشیده باشد.

۱-۷ ) مفاهیم و موضوعات مرتبط با بحث

با توجه باینکه این موضوع (اذن ولی درخصوص ازدواج دختر باکره رشیده) نقطه افتراق و اشتراک با سایر مباحث مانند ازدواج دائم و ازدواج موقت دارد دراینجا به چند مورد از این نقاط اشاره می­ شود.

اسلام بنا به مصالحی نوعی ازدواج به نام «ازدواج موقت» تشریع کرده­است که بر خلاف « ازدواج دائم» هدف آن، تشکیل خانواده و آثار و نتایج آن نیست، بلکه به خاطر محرم بودن یا رفع نیاز جنسی زن و مرد صورت ‌می‌گیرد و برای جلوگیری از زنا و انحرافات و گناه، تشریع آن جنبه­ حیاتی دارد.

این ازدواج (موقت) ازنظر تشریفات، بسیار سبک است. زن حق نفقه ندارد و هم چنین (در صورت عدم اشتراط) ازشوهر ارث نمی­برد و آن گونه حقوقی که در ازدواج دائم برای زن و مرد مقرر است، وجود ندارد؛ اما تنها چیزی که در آن اهمیت پیدا می­ کند، مهریه و مدت آن است هم چنین اذن ولی و رضایت طرفین درهر دو ازدواج (دائم و موقت) لازم است، در ازدواج دائم اگر مهریه معین نشد عقد صحیح ولی درغیر دائم عقد باطل است توضیحات بیشتر در متن خواهد آمد.

۱-۸ ) روش تحقیق

روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی ‌می‌باشد. که ابتدا با مراجعه به کتابخانه­ های دانشگاه، حوزه، کتابخانه تخصصی شیعه و کتابخانه شهرداری اصفهان و استفاده از سی دی جامع اهل بیت، کتب و مقالات چاپ شده پیرامون موضوع را جمع ­آوری نموده، سپس فیش برداری و در آخر به دسته­بندی مطالب و جمع ­آوری آن پرداخته و بر اساس مطالب گردآوری شده پایان نامه مربوطه نوشته شد.

۱-۹ ) زمان تحقیق

برای انتخاب موضوع از آذرماه سال ۱۳۸۸ اقدام نموده و پس از تصویب موضوع و تهیه طرح اولیه از اواسط اسفندماه همان سال شروع به جمع‌ آوری مطالب و نوشتن این پایان نامه نمودم که ماه­ها این کار به طول انجامید.

۱-۱۰ ) مفاهیم کلیدی فقه و حقوق در بحث مورد نظر

۱-۱۰-۱) اذن

بررسى تعریف، ماهیت حقوقى و مختصات اذن از مباحثى است که باید پیش از پرداختن به مباحث دیگر مورد توجه قرار گیرد. ازاین‏رو سه موضوع فوق در ضمن گفتارهایى به عنوان مبحث نخست بخش حاضر، مورد تجزیه و تحلیل قرار مى‏گیرد.

۱-۱۰-۱-۱) اذن درلغت

ابتدا معنی کلمه اذن را از کتب مختلف بیان کرده از جمله در قاموس قرآن و اقرب الموارد آمده:

اذن بر وزن علم به معنی اجازه، اراده، اعلام، اطاعت و علم به کار رفته­است. (قرشی، سید علی اکبر، ۱۴۱۲ه.ق، ج۱، ص ۵۷)

الإذن بالکسر، الاجازه، الاراده (الخوری، سعید، ۱۴۰۸ه.ق، ص ۸ )

اذن، دانست، دستوری، اجازه (سیاح، احمد، ۱۳۶۵، ج ۱، ص ۱۸)

هم چنین از بررسى کتاب‏هاى گوناگون لغت، چنین برمى‏آید که اذن از نظر لغوى به سه معناى زیر به کار مى‏رود:

الف – اِعلام: چنان که قرآن مى‏فرماید: “… فأذنوا بحرب من اللَّه و رسوله” (سوره بقره، آیه ۲۷۹) پس به اعلام یا آمادگی برای پیکاری خدا ‌و رسول خدا اقدام کنید.

ب – اباحه و رخصت: چنان که در قرآن می­فرماید: ” فانکحوهنّ بإذن أهلهنّ” سوره نساء آیه ۲۵) پس با آن ها به اذن صاحبانشان ازدواج کنید. به همین معنا است.

ج – امر و فرمان: مثلاً در سوره بقره آمده: “نزّله على قلبک بإذن اللَّه” سوره بقره، آیه ۹۷) جبرئیل قرآن را به امر و اراده­ی تکوینی خداوند بر قلب تو فرود آورده در همین معنا به کار رفته‏است.

برخى از نویسندگان، تنها به ذکر معناى نخست اکتفا کرده ‏اند، (الاحمد نگری، عبدالنبی، ۱۳۹۵ه.ق، ج ۱، ص۸) و این به دلیل اهمیت آن معنا است. غیر از آن‏چه یاد شد، معانى دیگرى مثل اراده و استماع نیز براى اذن ذکر شده است. (طریحی، فخرالدین، ۱۳۷۵ ش، ج ۶، ص۱۰۲)

(طوسی، محمدبن حسن، بی­تا، ج ۱، ص۳۸۰) ، (طبرسی، فضل بن حسن، ۱۳۷۲ ش، ج ۱، ص۳۳۲)

بعضى از فرهنگ نویسان براین باورند که واژه اذن در قرآن در معانى متعددى، از جمله اجازه، اراده، اطاعت و علم به کار رفته­است. از بررسى واژه اذن در کتاب‏هاى لغت مى‏توان دریافت که اذن به معناى اعلام بیشتر با حرف با، به معناى اباحه و رخصت غالباً با حرف فى و به معناى استماع در اکثر موارد با حرف الى متعدى مى‏شود. (قرشی، همان، ص۵۶)

• • اسباب بازی خوب می‌تواند دامنۀ تصورات و تخیلات کودک را گسترده سازد و میل به کنجکاوی و اکتشاف را در او پرورش دهد .

  

• • اسباب بازی هایی مناسب اند که کودک روی آن ها کار کند ، آن ها را با دست بپیچاند ، بچرخاند ، خم کند ، ببرد (قطع کند) ، رنگ آمیزی کند یا علامت بگذارد . اسباب بازی هایی که بتوان از آن ها به شیوه های مختلف استفاده کرد ، آن ها را به شکل های گوناگون درآورد ، بست و محکم کرد و به وسیلۀ آن ها شکل های مختلف ساخت .

• • اسباب بازی ها باید آن قدر مستحکم و بادوام باشند که کودکان مدت طولانی با آن ها بازی کنند . ظاهری جذاب و زیبا داشته باشند تا کودکان با اصول طراحی آشنا شوند ؛ دارای تنوع و قابلیت تغییر باشند و در فعالیت های آموزشی گوناگون مورد استفاده قرار گیرند .

• • اسباب بازی باید وسیله ای باشد هماهنگ با ارزش ها و معیارهای جامعه ای که کودک در آن زندگی می‌کند .

• اسباب بازی بایستی انگیزه و محرک مناسب به همراه داشته باشد و بتواند نظر کودک را جلب کند (مطهری ، ۱۳۸۲) .

تولید صنعتی اسباب بازی

در یک نگاه کلی ، تولیدات صنعتی اسباب بازی را می توان در ‌گروه‌های زیر خلاصه کرد :

۱٫ فکری – آموزشی

فکری : وسایلی که در تقویت رشد ذهنی (هوش و خلاقیت) کودک مؤثرند ، مانند انواع آجرها ، وسایل تشخیص تفاوت ها ، وسایل تقویت حواس ‌پنج‌گانه و هماهنگی حواس و اعضاء .

آموزشی : وسایلی که برای آموزش مفاهیم پایه در مهدکودک ها و مدارس از آن ها استفاده می شود ، مانند چرتکه ها ، مجموعۀ اشکال هندسی ، استوانه های اندازه گیری .

۲٫ تقلیدی – تخیلی (نمادین) : اسباب بازی هایی که برای بازی های تقلیدی – تخیلی استفاده می‌شوند ، مانند انواع ماکت وسایل زندگی (یخچال ، ظرف ، اجاق گاز) ، انواع ماشین ، انواع اسلحه .

۳٫ جنبشی : وسایل بازی های جنبشی کودکان در فضای باز و در فضای بسته مانند انواع سرسره های کوچک ، استخرهای کوچک ، ماسه بازی ، آب بازی ، رنگ بازی ، وسایل ساده ورزشی .

۴٫ تفننی : این گروه از اسباب بازی ها که بخش عمده ای از تولیدات صنعتی اسباب بازی را تشکیل می‌دهند نه تنها تأثیر مثبتی در رشد متعادل کودک ندارند ، بلکه با ایجاد هیجانات کاذب و احساس شیفتگی در کودک او را منفعل می‌کنند و در رشد ذهنی او تأثیر منفی می‌گذارند . انواع روبوت ها ، عروسک های آوازه خوان و تزیینی ، ماشین های فانتزی و … بخشی از این اسباب بازی ها هستند (سلطانی ، ۱۳۸۱) .

جورچین

جورچین ها از جمله اسباب بازی های مورد علاقۀ اکثر کودکان و حتی بزرگسالان است که علاوه بر جنبۀ سرگرم کنندۀ آن ، بر روی رشد کودک تأثیرهایی مثبت و سازنده دارد . جورچین ، قطعات بریده یا جدا از هم یک تصویر است که با قرار دادن آن ها در محل خود ، تصویر اصلی به دست می‌آید .

انواع جورچین ها

1. 1. جورچین مکعبی^[۶۵] : برای ساختن جورچین مکعبی به ۹ یا ۱۲ یا ۱۵ مکعب چوبی یا پلاستیکی نیاز است . هر مکعب دارای شش سطح است ، ‌بنابرین‏ می توان شش تصویر را بر روی هر سطح چسباند ، ‌به این ترتیب که ابتدا مکعب ها را پهلوی هم قرار دهید ، سپس تصویر مورد نظر را که به تعداد مکعب ها بریده اید بر روی آن ها بچسبانید و یا این که بر روی آن نقاشی کنید . سپس سطوح دیگر را به همین شکل کامل کنید . پس از آن مکعب ها را که با یکدیگر ترتیب منطقی ندارد ، جلوی کودک می گذاریم و از او می‌خواهیم با پهلوی هم قرار دادن مکعب ها شکل را کامل کند .

1. 1. جورچین جاگذاردنی^[۶۶] : روی یک صفحه چوبی یا مقوایی ضخیم ، جای شکل های معینی را با دستگاه های پازل بری یا اره مویی و مقواهایی را با تیغ موکت بری برش می‌دهیم و جدا می‌کنیم . برای جذابیت و تحریک کودکان ، می‌توانیم قطعات بریده شده را با رنگ های شاد و ملایم رنگ آمیزی کنیم و به هنگام بازی قطعات بریده شده را در اختیار کودک قرار دهیم و از او بخواهیم هر یک از شکل ها را در جای مناسب خود بگذارد .

1. 1. جورچین جورکردنی^[۶۷] : این پازل معمولا ‌به این ترتیب ساخته می شود که یک شکل را بر روی صفحه ای مقوایی یا چوبی می چسبانیم بعد آن را از قسمت های مختلف می بریم .

1. جورچین ها از نظر موضوع : جورچین ها از نظر موضوع ، می‌تواند شامل همۀ موضوعاتی باشد که در دنیا وجود دارد ، ولی کارشناسان برای سهولت و طبقه بندی ، آن ها را به سه دسته تقسیم کرده‌اند :

الف) جورچین فصل^[۶۸] : در این نوع پازل تصویری که از تکمیل قطعات به دست می‌آید ، یکی از فصول (بهار ، تابستان ، پاییز ، زمستان) است . این پازل ها غالبا طرح کلی یک فصل را نشان می‌دهد .

ب) جورچین موضوعی^[۶۹] : در این پازل ، تصویر اصلی شامل منظره ای از روستا ، خیابان ، منزل ، مدرسه ، باغ وحش و غیره است .

ج) جورچین فرم و اندازه^[۷۰] : این نوع از پازل ها قطعاتی کم و بسیار ساده دارند که در مراحل اولیه که کودکان هنوز آمادگی کافی برای بازی با پازل های دیگر را ندارند ، در اختیارشان قرار می‌گیرد و معمولا به اندازه های مختلف و متشابه هستند (مطهری ، ۱۳۸۲) .

اهداف و فواید جورچین ها

• • موجب پرورش دقت در بینایی و حس بساوایی کودک می شود .

• • برای یادگیری مفاهیم مکان ، اندازه و اشکال هندسی مؤثر و مفید است .

• • تقویت و پرورش حافظه و استدلال دیداری .

• • توجه کودک را جلب می‌کند و باعث رشد مهارت های شناختی و تقویت مهارت های حرکتی او می شود .

• • پرورش قوۀ تکلم و افزایش دامنۀ واژگان جدید .

• • کودک یاد می‌گیرد اجزا هستند که شکل اصلی را تشکیل می‌دهند .

• کودک ، برای کامل کردن طرح ، مجبور است رنگ ها و طرح اصلی پازل را در خاطر داشته باشد و جهت خطوط را دنبال کند . مهارت در این کار به یادگیری خواندن و نوشتن کمک می‌کند (مطهری ، ۱۳۸۲) .

تنگرام

خواستگاه تنگرام کشور چین است . چی چیائوتو نام چینی تنگرام به معنی «طرح ابتکاری هفت پارچه ایی» است . اگر یک مربع را مطابق نسبت های شکل زیر برش دهیم ، هفت قطعه حاصل می شود که به هر یک از آن ها “tan” گویند . این هفت قطعه در کنار هم ، معمای تنگرام را به وجود می آورند . پنج مثلث ، یک متوازی الاضلاع و یک مربع می‌توانند صدها شکل و طرح زیبا ایجاد نمایند . قواعد این بازی بسیار ساده اند ؛ اولا برای ایجاد هر طرح بایستی از هر هفت قطعه استفاده شود ؛ ثانیاً برای ایجاد یک شکل یا تصویر فقط می توان این قطعات را در یک سطح صاف ، کنار هم قرار داد ؛ روی هم قرار دادن یا همپوشانی قطعات ممنوع است .