۸۳

جدول (۳۸-۴) آزمون دانکن متوسط رقابت در استفاده از ماشین‌آلات تولیدی، طبق تکنولوژی روز دنیا………………….

۸۳

جدول (۳۹-۴) تجزیه واریانس رقابت در شرکت یا مؤسسه­ای گواهینامه یا استاندارد بین ­المللی…………………………….

۸۳

جدول (۴۰-۴) آزمون دانکن متوسط رقابت در شرکت یا مؤسسه­ای گواهینامه یا استاندارد بین‌المللی……………………..

۸۴

جدول (۴۱-۴) تجزیه واریانس رقابت در عرضه سهام شرکت…………………………………………………………………………

۸۴

جدول (۴۲-۴) آزمون دانکن متوسط رقابت در عرضه سهام شرکت………………………………………………………………….

۸۴

جدول (۴۳-۴) تجزیه واریانس رقابت در ارزش سهام شرکت…………………………………………………………………………

۸۵

جدول (۴۴-۴) آزمون دانکن متوسط رقابت در ارزش سهام شرکت………………………………………………………………….

۸۵

جدول(۴۵-۴) تجزیه واریانس رقابت در کسب اطلاعات از چگونگی عملکرد شرکت‌های رقیب…………………………..

۸۵

جدول (۴۶-۴) آزمون دانکن متوسط رقابت در کسب اطلاعات از چگونگی عملکرد شرکت‌های رقیب…………………..

۸۶

جدول (۴۷-۴) تجزیه واریانس رقابت در عملکرد شرکت………………………………………………………………………………

۸۶

جدول (۴۸-۴)آزمون دانکن متوسط رقابت در عملکرد شرکت…………………………………………………………………………

۸۷

جدول (۴۹-۴) تجزیه واریانس بین عوامل مؤثر در سیستم اطلاعات حسابداری مدیریت شرکت­های خدماتی

۸۷

جدول (۵۰-۴) تجزیه واریانس حسابداری در استفاده از نرم‌افزارهای حسابداری………………………………………………..

۸۸

جدول (۵۱-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در استفاده از نرم‌افزارهای حسابداری…………………………………………

۸۸

جدول(۵۲-۴) تجزیه واریانس حسابداری در پیش ­بینی مدیران مالی…………………………………………………………………..

۸۸

جدول (۵۳-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در پیش­­بینی مدیران مالی………………………………………………………….

۸۹

جدول (۵۴-۴)تجزیه واریانس حسابداری در وحدت مدیریت و رعایت سلسله‌مراتب………………………………………….

۸۹

جدول (۵۵-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در وحدت مدیریت و رعایت سلسله‌مراتب………………………………….

۸۷

جدول (۵۶-۴) تجزیه واریانس حسابداری در میزان دستمزد و رفاه پرسنل…………………………………………………………

۹۰

جدول (۵۷-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در میزان دستمزد و رفاه پرسنل………………………………………………….

۹۰

جدول (۵۸-۴) تجزیه واریانس بین عوامل مؤثر در سیستم اطلاعات حسابداری مدیریت شرکت­های خدماتی………….

۹۱

جدول (۵۹-۴) تجزیه واریانس حسابداری در پیش ­بینی مدیران مالی…………………………………………………………………

۹۱

جدول (۶۰-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در پیش ­بینی مدیران مالی………………………………………………………….

۹۱

جدول (۶۱-۴) تجزیه واریانس حسابداری در کنترل گزارش­های مالی………………………………………………………………

۹۲

جدول(۶۲-۴) آزمون دانکن متوسط حسابداری در کنترل گزارش­های مالی………………………………………………………..

۹۳

جدول (۶۳-۴)آزمون کلموگروف–اسمیرنف جهت نرمال بودن جامعه………………………………………………………………

۹۳

جدول (۶۴-۴) نتایج ضریب همبستگی پیرسون ‌در مورد فرضیه فرعی اول…………………………………………………………

۹۴

جدول (۶۵-۴) تحلیل رگرسیون………………………………………………………………………………………………………………….

۹۴

جدول (۶۶-۴) تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیون………………………………………………………………………………….

۹۲

جدول(۶۷-۴) نتایج ضریب همبستگی پیرسون ‌در مورد فرضیه فرعی دوم………………………………………………………….

۹۳

جدول (۶۸-۴) تحلیل رگرسیون………………………………………………………………………………………………………………….

۹۶

جدول (۶۹-۴) تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیون…………………………………………………………………………………

۹۶

جدول (۷۰-۴) ضرایب رگرسیون رقابت………………………………………………………………………………………………………

۹۷

جدول (۷۱-۴) نتایج ضریب همبستگی پیرسون ‌در مورد فرضیه فرعی سوم………………………………………………………..

۹۷

جدول (۷۲-۴) تحلیل رگرسیون………………………………………………………………………………………………………………….

۹۸

جدول (۷۳-۴) تحلیل واریانس مربوط به مدل رگرسیون………………………………………………………………………………….

۹۸

جدول (۷۴-۴) ضرایب رگرسیون تغییر سیستم حسابداری……………………………………………………………………………….

۹۹

جدول (۷۵-۴) ضریب همبستگی جزئی………………………………………………………………………………………………………..

چکیده

جهانی شدن و افزایش پیچیدگی‌های تجاری به همراه پیشرفت چشمگیر در فناوری، منجر به توسعه روش‌ها و تکنیک‌های حسابداری مدیریت شده است. از طرفی، با توجه به رشد و اهمیت فزاینده این تکنیک­ها، ارزیابی عملکرد آن­ها نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در این تحقیق که به صورت پیمایشی روی نمونه­ ها با ۱۲۰ پرسشنامه دریافت شده از مدیران و کارشناسان حسابداری در شرکت‌های تولیدی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و شرکت‌های خدماتی سه صنعت مواد غذایی، بهداشتی – آرایشی و پوشاک صورت گرفته است. تحقیق مورد نظر از جهت هدف،‌ یک تحقیق کاربردی است. از لحاظ نوع طرح تحقیق به جهت تکیه ‌بر اطلاعات تاریخی، پس رویدادی است و روش استنتاج آن توصیفی- تحلیلی می‌باشد. با بهره گرفتن از روش همبستگی و رگرسیون فرضیه ­های پژوهش آزمون گردید. نتایج حاصل نشان می­دهد که بین رقابت و تغییر سیستم حسابداری مدیریت در بیشتر عوامل تأثیرگذار مورد نظر، رابطه معنی­داری وجود داشت. همچنین بین عملکرد شرکت با رقابت و تغییر سیستم حسابداری مدیریت، رابطه معنی­داری وجود دارد.

کلمات کلیدی: سیستم حسابداری مدیریت، رقابت، شاخص­ های عملکرد و تغییر سیستم.

فصل اول:

کلیات تحقیق

(۱-۱) مقدمه

اقتصاد ایران در شرایطی است که از یک ‌طرف جهت آزادسازی تجاری تحت‌فشار شدید بین ­المللی است و از طرف دیگر به منظور توسعه پایدار، ناگزیر از توسعه قابل‌ملاحظه صادرات غیر نفتی و افزایش سهم آن در کل صادرات کشور است. با وجود منابع و ظرفیت‌ها و استعدادهای زیاد، به نظر می­رسد بنگاه­های ایران به‌ واسطه حمایت، هدایت و مدیریت مناسب، می ­توانند به درجه قابل قبولی از رقابت‌پذیری در عرصه بازارهای جهانی دست ‌یافته و منشأ اثرات قابل توجهی در بهبود شرایط اقتصادی ایران شوند.

دوم و مهمتر اینکه یک سو نگری فرایند تفرد را متوقف می‌سازد . هدف نهایی روانشناسی فروید و آدلر مصالحه فرد با خواسته های جامعه است . یونگ این مرحله را نخستین هدف الزامی در سلسله مراتب تفرد ، می‌داند . به نظر وی تفرد بالاتر از مصالحه با جامعه است . تفرد به معنای منفرد شدن ، همگون شدن و منحصر به فرد شدن بی نظیر و غیر قابل مقایسه است. تفرد یعنی تولید و شکوفایی تمامیت بالقوه ذاتی فرد تفرد مستلزم این است که فرد به کلیت و یکپارچگی برسد . لذا یونگ معتقد است که تعداد خاصی از افراد هر جامعه نا کامل باقی می ماند . تفرد در ساده ترین شکل ان عبارت است از تمییز تدریجی «من» یا خود آگاهی از ناخودآگاهی . اما یونگ افزایش بیش از حد خود آگاهی را به همان اندازه اندک بودن آن آسیب گونه می‌داند و از این لحاظ وضعیت متعادل تری را اتخاذ ‌کرده‌است . شخص پس از روبرو شدن با نقاب ، سایه و آینما یک مانع نهایی برای «خود شدن» دارد که همان وسئله معانی زندگی است . کوشش فرد برای جستجوی حقیقت ازلی مشکل معنای زندگی را حل می کند . چنین کوششی به طور همزمان فرد را از قدرت ناخودآگاه ارکی نسخ های کهن آزاد می‌کند و انرژی خلاق آن ها را تخلیه می‌کند( نقش تبریزی،۱۳۸۹) .

به نظر یونگ سلامت روان شناختی و خود شناسی یکسان هستند . تحقق خود با سه معیار مشخص می شود : نخست بایستی واپس زنی تخلیه شود ، تنش‌های بین کنشها و نگرشهای ناخودآگاه و خود آگاه به آرامش مبدل شوند تا فرد بتواند از راه معرفت خود به آرامش و صفای دورنی برسد . دوم فرد بایستی بیان نمادین ناخودآگاه را درک کند . سوم شخس بتواند از طریق ایمان شخصی به نماد یا اسطوره خصوصی خود شناسی نزدیک شود .

۱۳- دیدگاه موری

به عقیده موری تاریخچه پیشین زندگی فرد به همان اندازه زمان حال و محیط او حائز اهمیت است . موری موضع روان شناختی انسانگرایانه و خوش بینانه ای دارد . به علاوه به عقیده وی «من» سرکوبگر و مهار کننده نیست . «من» موجب سازماندهی و یکپارچگی رفتار می شود و بخشی از سازماندهی آن نیز برای تسهیل ظهور تکانه های «نهاد» است . به عقیده موری «قدرتمندی من» از تعیین کننده های با اهمیت سازگاری و سلامت روان شناختی فرد است . هر چه فاصله بین من ایده آل و من برتر کمتر باشد ، سلامت روانشناختی و سازگاری فرد بیشتر خواهد بود . هرگاه که من برتر مسلط شود و من ایده آل سرکوب شود فرد به بهزیستی جامعه اش خواهد اندیشید .

به علاوه موری عقیده داشت که انسان نیاز به «تخیل و خلاقیت » دارد ، انسان تمایل به تجسم و ساختن دارد و در صورت موفقیت در تجسم و آفرینش ، انسان سالم خواهد ماند . تخیل و آفرینشگری قویترین حالات شخصیت هستند و فردی که این ها را به منصفه بروز برساند ، از لحاظ روان شناختی سالم است . فرد سالم کسی است که در نیازهایش تعارض و کشمکش نداشته باشد . «پرس» نیرویی است که به طرق مختلف بهزیستی و سلامت انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد . پرس در نظریه موری همان تعیین کننده های محیطی رفتار است . به نظر وی بایستی بین اهمیت اشیاء محیط آن گونه که توسط شخص ادراک و تفسیر می شود ( پرس بتا) و آن گونه که در واقعیت وجود دارند (پرس آلفا) تفاوت قایل شویم . یکی از معیارهای سلامت روان شناختی در نظریه موری این است که ادراک از محیط از نوع «آلفا» باشد نه «بتا» ( آزاد،۱۳۸۶).

به عقیده موری تمام انسان‌ها با شدت و ضعف متفاوت دچار «عقیده » هستند . اما فقط عقده های افراطی و شدید موجب نابهنجاری و بیماری می‌شوند . پس یکی دیگر از معیارهای شخصیت سالم و سلامت روان شناختی در نظریه موری این است که شخص سالم از عقده های «خوشه ای» (بقایای تجارب و خاطرات پیش از تولد مانند اضطراب از عدم حمایت و بی یاوری …) عقده « مهر طلبی» (فعالیت های منفعل و وابسته در اعمال کلامی و دهانی) پرخاشگری مهار شده (یا نیاز به تعریف و تمجید) و عقده «پرخاشگری دهانی» (مانند فعالیت‌های دهانی همراه با پرخاشگری مثل گاز گرفتن در هنگام خشم ، تمایلات قوی پرخاشگرانه ، نگرش دوگانه ‌در مورد مراجع قدرت ، فرافکنی پرخاشگری دهانی مانند دیدن محیط به صورت اشیاء و افراد پرخاشگر و ضربه زننده و لکنت زبان) عقده «طرد دهانی» ، (مانند انزجار و نفرت از فعالیت‌های دهانی) ؛ « عقده طرد مقعدی » (مانند نیاز به پرخاشگری ، نیاز به قدرت و استقلال یا جنسیت مقعدی) ، عقیده « نگهداری مقعدی » (مانند واکنش دفعای به دفع و تخلیه) ، عقده «میزراهی» (مانند شهوت میزراهی) ، عقده « ایکاروس » (مانند خود شیفتگی شدید) عقده «اختگی » (که عمدتاًً نتیجه تخیلات با استنای کودکانه است) مبری است .(خدا رحیمی ، ۱۳۸۹ )

۱۴-دیدگاه انسانگرایانه

گرودون آلپورت : به نظر آلپورت روان نژندی پیامد « نقصان و کمبود سلامت روانی » است . . فرد روان نژند پر توقع ، سلطه جو ، حسود ، هیستریک و انفعالی است و دلش به حال خودش می سوزد ، ‌اگر ما ، کری کنشی و حتی فلج مبتلا شود و خود محوری روان نژندی فاقد کنترل است(رضایی،۱۳۸۵) .

تا پایان جنگ جهانی دوم تعدادی پژوهش تجربی ‌در مورد ماهیت ـ سلامت شخصی » انجام شده است که این مطالعات به نتایج نسبتاً همخوانی دست یافته اند . آلپورت نتایج این مطالعات را به صورت شش معیار ‌در مورد پختگی و بلوغ روانی خلاصه ‌کرده‌است : نخستین معیار بلوغ روانی ، توانایی گسترش خویشتن است . کودکان نوعاً خود محور هستند . اما علایق افراد بالغ در خارج از خودشان ریشه دارد و از جمله علاقه آن ها به سلامتی و بهزیستی دیگران . دومین معیار سلامت و بلوغ به چگونگی ارتباط یا تعامل فرد با دیگران مربوط می شود . ارتباط فرد بالغ با دیگران صادقانه و صمیمی است ، بویژه با خاواده و دوستانش . سومین معیار سلامت روان شناختی را « امنیت عاطفی » می نامد . شخص بالغ می‌تواند محرومیتها و تحریکات غیر قابل اجتناب زندگانی را بدون از دست دادن وقار و متانت تحمل نماید . این بدین معنی نیست که این افراد راحت و آسوده ، بشاش و خوشبین و ساده انگار هستند ، بر عکس این افراد بر حسب موقعیت خلقی هستند . چهارمین معیار سلامت شخصی در نظریه آلپورت ، هوش کنشی یا عقل سلیم است . افکار و ادراک فرد بالغ به طور کلی کارآمد و درست است . این مسئله پرسشی را ‌در مورد رابطه بین سلامت روانی و هوش پدید می اورد . افراد بالغ معمولاً هوش بالای متوسط دارند ولی هر کسی که هوش بالای متوسط داشته باشد الزاماًً بالغ نیست . پنجمین ویزگی افراد بالغ « بصیرت نسبت به خویشتن » است . هر کسی فکر می‌کند که نسبت به خودش بصیرت و بینش دارد اما در واقع چنین نیست . آلپورت بصیرت به خویشتن را ‌به این صورت تعریف می‌کند . « … رابطه انچه که فرد فکر می‌کند هست و آنچه که دیگران ‌در مورد او فکر می‌کنند(سیدمحمدی،۱۳۸۶) . بخصوص روانشناسی که فرد را مطالعه و بررسی می‌کند …

آزادی از دید رالز دربرگیرندهء مفاهیم برابری و عدالت نیز هست و عدالت از درون آزادی‏ سر برمی‏آورد.البتّه خود رالز واقف است که مبنا و دلیل تامّی برای صدق‏ نظریّه ی او در باب عدالت نیست،چون شاید اصول‏ دیگری وجود داشته باشد که پس از صورتبندی و تدوین بر اصول وی رججان یابد و از این مهمتر و بنیادی‏تر،از کجا معلوم که بهترین اصول ‌همان‌هایی‏ باشد که مرود قبول عاقلان قرار گرفته است.در هرصورت و اجمالا،جان کلام و جوهر اندیشه ی رالز در باب عدالت، عدالت به منزله انصاف است.مزید آنکه، نظریه عدالت توزیعی ونیز عدالت استحقاقی، مآلاًدر دستگاه فکری وفلسفی او جایگاهی دارد.(همان،۱۱۹)

۲)انعکاس مفهوم عدالت در آبای فکری ایران واسلام

جدای از انعکاس مفهوم عدالت در سیر وتطور اندیشه آبای فکری مغرب زمین،مفهوم عدالت در اندیشه اصحاب فکر ونحله های اندیشه ایران واسلام نیزانعکاس قابل ملاحظه ای داشته است. در این راستا فارابی از فلاسفه ایران عصر اسلامی،ابن خلدون از آبای فکری علوم اجتماعی و خواجه نظام الملک از وزاری منتفذ بارگاه سلجوقیان و از اصحاب فکری اندیشه ایرانشهری،بیشترین مساهمت و مجاهدت فکری را در چگونگی قرائت این مفهوم به انجام رسانیده اند.

۲-۱- عدالت در اندیشۀ فارابی

عدالت در اندیشه ی سیاسی فارابی از مفاهیم کلیدی است و در محتوایی بسیار متنوع و گسترده طرح می شود. عدل در این مفهوم به معنای ایفای اهلیت هر شئ به آن است.افراد انسانی در نظر فارابی برابر نیستند، بلکه در سلسله مراتبی از توانایی ها و استعداد ها قرار می گیرند و این امر با نظام آفرینش مطابق است که بر شالوده ی سلسله مراتب و گوناگونی توانایی هاست.پس نظام اجتماعی و سیاسی از دید فارابی به گونه ی طبقاتی و مبتنی بر اهلیت و شایستگی و استحقاق است. در فلسفه ی سیاسی فارابی تفاوت شایستگی، سرچشمه ی سلسله مراتب اجتماعی است و رئیس مدینه چون اعدل و افضل است، بر سریر ریاست تکیه زده است و مقدم بر مدینه است. ‌بنابرین‏ فارابی برعکس دریافت فیلسوفان یونانی، با تقدم فرد بر مدینه، بحث اخلاقی و سعادت را مبنای سیاست می‌داند.

فارابی، عدالت در انسان را نوعی اخلاق فضیلت مدار می‌داند. وی حد وسط افعال را که دارای اعتدال می‌باشد،نوعی فضیلت می نامد. وی در بیان نظریۀ خود از نظریۀ حد وسط استفاده می‌کند که این مسأله پیروی وی از ارسطو را نشان می‌دهد. ‌بنابرین‏ از نظر ایشان، فضایل، حد وسط و اعتدال افعالند و رذایل به دو طرف آن، یعنی جانب افراط و تفریط اطلاق می شود. بر طبق این نظریه، مقصود از فضایل، ملکاتی هستند که متوسط بین دو طرف واقع شده اند که یک طرف آن زیاده و طرف دیگر آن نقص است؛ مانند فضیلت عفت که حد وسط است بین سرکشی و بی احساسی نسبت به لذت ها.(قادری،۱۳۸۰: ۱۴۶)

چکیده ‌و عصاره دیدگاه فارابی در باره عدالت،تقیسمی است که او برای عدالت قائل است.در این راستا فارابی عدالت را به اعم و اخص تقسیم می‌کند:

اعم: به کار بستن فضیلت در مناسبات اجتماعی و رفتار با دیگران؛ اگر رفتار فرد با دیگران در هر زمینه و موقعیتی، برخاسته از رعایت و توجه به فضیلتی از فضایل اخلاقی و انسانی باشد، آن عمل، مصداق عدالت است.

اخص: ناظر به حفظ حقوق فردی افراد. عدالت امری است نسبی در نزد مردم مدینه های فاضله، و عدالت این است که همه به سعادت و کمال افضل برسند؛ همه زندگی کنند، همه به زندگی خود ادامه دهند، هر عضوی وظیفه خود را انجام دهد. در نتیجه همۀ اعضا، سالم می مانند و به حیات و زندگی خود ادامه می‌دهند.( همان،۱۷۲)

۲-۲- عدالت در اندیشۀ ابن خلدون

تحلیل مفهوم عدالت در اندیشه ی سیاسی و اجتماعی ابن خلدون دارای اهمیت فراوانی است. در این راستا دو رویکرد در باب مفهوم عدالت در دستگاه فکری او قابل ارزیابی است.در نخستین رویکرد به مفهوم عدالت، ابن خلدون در مقام یک اندیشمند سنتی دوره ی اسلامی است که با اقتدای به نظریه پردازان پیش از خود به تأمّل در سیاست می پردازد.

در این رویکرد او تحت تاثیر سنت فلسفی ابن رشد اندلسی است.ابن خلدون در این رویکرد،با توجه به مفهومی که از عدل ارائه می شود، سیاست را شرعی و عقلی تقسیم می‌کند. سیاست شرعی، چنان که از ظاهر اصطلاح بر می‌آید، سیاستی مبتنی بر حکم شریعت و وحی الهی است.به باور ابن خلدون کامل‌ترین عدل فقط می‌تواند به دنبال اجرای سیاست شرعی تحقق یابد و این امر فقط در آغاز حکومت شرعی و در کوتاه زمانی میسر می شود که وجه دوم علم عمران او(عمران خضری) هنوز تکامل نیافته بود.( قادری،۱۳۸۰: ۱۸۲).

در دومین رویکرد ابن خلدون مدیون دستگاه فکری واجتماعی خود در باب عدالت است.در این راستا،یگانه موردی که ابن خلدون به تعریف عدالت می پردازد،موردی است که در آن با توجه به فساد و انحطاط علمای زمان به عدالتی اشاره دارد که از توابع قضا است.در این رویکرد او بر این باور است که عدالت آن وظیفه ای دینی است که از توابع داوری و قضا و مواردی عملی آن است، و حقیقت آن قیام به اذن قاضی است برای گواهی دادن در میان مردم در آن چه به سود و زیان ایشان می‌باشد.(همان) .

۲-۳- عدالت در اندیشۀ خواجه نظام‌الملک

عدالت یکی از ارکان اندیشه سیاسی ایرانشهری است که بیشتر از هر اندیشمندی در حوزه اندیشه‌های ایران شهری،در اندیشه خواجه نظام‌الملک نمود پیدا می‌کند. خواجه در مهمترین اثر خود(‌سیاست‌نامه) در باب عدل سخن بسیار گفته است، زیرا او عدالت را برای بسامان کردن ورفع نابسامانی‌های ایران‌زمین که با آمدن ترکان تشدید شده بود، مؤثر می‌دانست.خواجه در باب اهمیت مؤلفه‌ عدل در فراگرد حیات سیاسی ایران زمین، از سر گذشت ‌و فرجام کار پادشاهان ایران‌باستان، داستان‌ها و حکایت‌ها نقل می‌کند.با توجه به اینکه پادشاه مورد نظر خواجه برگزیده خدا است و مشخصاً دارای قدرت مطلق است،یکی از ابزارهای کنترل قدرت نیز می‌باشد. مبرهن است که کنترل قدرت جز به مکانیسم و مؤلفه‌ عدل و رعایت آن در گردش حیات سیاسی میسر نیست.نکته آن است که انعکاس مؤلفه‌ عدالت در دستگاه فکری خواجه ریشه در سنت ایران باستان دارد.(طباطبایی،۱۳۸۵: ۱۰۳) خواجه در این باره در فرازی از کتاب سیاست نامه آورده است که: «رسم ملکان عجم چنان بود که روز مهرگان و نوروز پادشاهی مرعامه را بار دادی و هیچکس را بازداشت نبودی” (نظام الملک:۱۳۶۴: ۵۶)

با وجود این ،به نظرمی رسد که انس دادگاه های آن زمان با قاعده سنتی منع تحصیل دلیل، مانع میل و رغبت دادگاه ها در استفاده از این اختیارات بوده است . ‌بنابرین‏ ، دیوان عالی کشور خود ناگزیر از مداخله شده ،در صدد نقص احکام دادگاه ها تالی بر آمده است و ‌به این وسیله دادگاه ها را ملزم به اعمال اختیارات خود کرده‌اند .

ج-آزادی ابراز ادله

دلیل ^[۲۵]۱که جمع آن ادله و دلایل است در زبان و ادب فارسی از جمله به معنای “راهنما” ، “رهنمون” و “راه نماینده”،”نشان”و”علامت” آمده است. ^[۲۶]۲ با بهره گیری از همین مفاهیم ،”دلیل”را می توان “نمایان کننده” یا “نمایاننده”نیز معنا نمود. در حقوق ،دلیل در دو مفهوم به کار گرفته می شود:نخست در مفهمومی اخص ،”دلیل” به هر وسیله ای گفته می شود که در قانون پیش‌بینی شده و در مرجع قضاوتی ،بانمایاندن امری ،سبب اقناع وجدان (ایجاد باور درونی) دادرس به واقعیت ادعا شود.به موجب ماده ۱۹۴ق.ج .آ.د.م”دلیل عبارت از امری است که دعوا برای اثبات یا دفاع از دعوا به آن استناد می نمایند.”. دوم در مفهومی اعم ، “دلیل” ،فراهم آوردن وسایلی است که وجدان دادرس را اقناع می کند ،پس اینکه گفته می شود “بار دلیل بر دوش مدعی” است، به معنای آن است که تدارک، تهیه و ارائه ی وسایلی که وجدان دادرس را نسبت به واقعیت امر مورد اقناع می کند به عهده ی مدعی (ادعا کننده) است ،چه خواهان یا خوانده باشد.در مورددلیل باید به چند نکته توجه داشته باشیم از جمله اینکه دلیل معمولا باید موجب اقناع وجدان دادرس شود، اما در مواردی مانند اقرار و سوگند ،دادرس به دستور قانون و صرف نظر از باور درونی خود ،مکلف به واقع شمردن موضوع سوگند است.برای نمونه ،اگر خوانده ی دعوا ، اقرار نماید که به خواهان مدیون است، دادگاه باید بپذیرد حتی اگر باور درونی به مدیون بودن خوانده نداشته باشد ،زیرا قانون‌گذار آن را جانشین باور درونی دادرس قرار داده است.

مفهوم دلیل ،نمایاندن و پیدا کردن واقعیت را در بر می‌گیرد. اما با این وجود ، واقعیتی که با دلیل نمابان می شود می‌تواند با واقعیت امور ،به گونه ای بروز نموده یا وجود دارد ،منطبق نباشد.

در حقیقت همواره این احتمال وجود دارد که با ارائه ی دلیل ،امری “واقع ” نمایانده شود که “واقع “نمی باشد.‌بنابرین‏ نمی توان گفت که “دلیل”برای “ایجاد اعتقاد به وصول حقیقت” است، بلکه باید گفت دلیل برای واقع نمایاندن امر مورد ادعاست. در مواردی قانون‌گذار ،ارزش ادله را نفیا واثباتا در قانون پیش‌بینی ‌کرده‌است.در این موارد هر گاه امر ادعایی از اموری باشد که به موجب قانون ،اثبات آن مستلزم ارائه دلیل ویژه ای باشد، تنها در صورت ارائه آن دلیل است که دادرس قانونا می‌تواند و باید امر ادعایی را محرز بداند برای نمونه ، ادعای مالکیت نسبت به اموال غیر منقول ثبت شده ،در محاکم و ادارات ،تنها با ارائه سند رسمی مالکیت می‌تواند اثبات شود.خواهان علی القاعده باید ادله خود را در دادخواست تصریح نماید .خوانده نیز همین تکلیف را در اولین جلسه دادرسی دارد.البته هر گاه خوانده تا پایان اولین جلسه دادرسی دلایلی اقامه کند که دفاع از آن برای خواهان جز با ارائه ی دلایل جدید مقدور نباشد ،می‌تواند تجدیدجلسه را برای اقامه آن ها بخواهد.برای خوانده نیز در برابر این دلایل ،همین حق را باید شناخت.اگر دلیل جدید برای اثبات اموری باشد که خواهان یا خوانده به ناچار در برابر ادعای طرف مقابل ،حسب مورد پس از تقدیم دادخواست یا اولین جلسه ی دادرسی مطرح نموده است ، در این صورت پذیرفته نشدن دلیل جدید و خارج از مهلت ،حق طرف مربوط را تضییع خواهد کرد . ‌به این مورد باید موردی که دلیل جدید و خارج از مهلت ، در دفاع از طرف مقابل اقامه و یا پیشنهاد اقامه ی آن می شود را نیز اضافه نمود،زیرا به هر روی ،مواد ۹۶و ۹۷ قانون جدید آیین دادرسی مدنی آن را تجویز می کند. روشن است که هر گاه دادگاه دلیل جدید و خارج از مهلت هریک از اصحاب دعوا را در خور توجه بداند باید اصل تناظر را رعایت کند، پس اگر دلیل جدید در جلسه ای اقامه شده باشد که طرف مقابل حضور ندارد و یا در صورت حضور، آماده ی دفاع نمی باشد جلسه باید تجدید شود تا بتواند دفاع خود را در برابر دلیل جدید تدارک نماید .

د-دادرسی عادلانه

• آموزش مهارت­ های ارتباطی بر کارایی خانواده در حل مشکل تاثیر گذار است.

1. 1. آموزش مهارت­ های ارتباطی کارایی خانواده در بهبود نقش­ها تاثیر گذار است.

1. 1. آموزش مهارت­ های ارتباطی کارایی خانواده در همراهی عاطفی تاثیر گذار است.

1. 1. آموزش مهارت­ های ارتباطی کارایی خانواده در ارتباط خانوادگی تاثیر گذار است.

1. 1. آموزش مهارت­ های ارتباطی کارایی خانواده در کنترل رفتار تاثیر گذار است.

1. آموزش مهارت­ های ارتباطی کارایی خانواده در آمیزش عاطفی تاثیر گذار است.

تعریف متغیرها:

مهارت­ های ارتباطی

الف) تعریف نظری: مهارت­ های ارتباطی، مهارت­ هایی است که زن و شوهر با یادگیری آن ها بتوانند روابط خود را بهبود بخشند و در این تحقیق شامل مهارت­ های: حل مشکل، همراهی عواطف، ارتباط خانوادگی، کنترل رفتار، آمیزش عاطفی ‌می‌باشد(جعفری، ۱۳۸۶؛ به نقل از شریفی، ۱۳۹۰).

ب) تعریف عملیاتی: در پژوهش حاضر منظور از مهارت های ارتباطی، مهارت هایی است که آزمودنی ها در قالب ۷ جلسه ۱ ساعته، در مواردی چون افزایش خودآگاهی، تأکید بر اهمیت خودباوری، شناسایی باورها و انتظارات زوج ها درباره خوشبختی، نشان دادن تأثیر باورها بر احساسات و رفتار فرد، آموزش A-B-C، آموزش مهارت های گوش دادن، آموزش مهارت های حرف زدن، ارزیابی مهارت های حل تعارض، آموزش و تمرین مهارت های حل تعارض می‌باشد.

عملکرد خانواده:

الف) تعریف نظری: به توانایی خانواده در انجام وظایفی که بر عهده دارد اطلاق می شود (شکری،۱۳۸۳؛ به نقل از اصلانی، ۱۳۸۳).

ب) تعریف عملیاتی: منظور از عملکرد خانواده در این پژوهش میزان نمره ای است که فرد در ابزار سنجش خانواده^[۱](FAD) کسب ‌کرده‌است.

فصل دوم

پیشینه پژوهش

بخش اول: گستره نظری مربوط به عملکرد خانواده

خانواده^[۲]

نمای تاریخی لغت خانواده بسیار قدیمی است. خانواده از لغت فامیلیا مشتق شده است (۱۰۰ تا ۳۰۰ بعد از میلاد) که به همه افراد یک خانواده اعم از خویشاوندان، غیر خویشاوندان، مستخدمان، برده ها و کارگران نسبت داده می شود. سپس در نتیجه رشد طبقه متوسط یا سرمایه داری خانواده محدودتر به وجود آمد (۱۲۱۵ تا ۱۶۰۰بعد از میلاد) اعضای خانواده ملزم می شدند که در منافع اقتصادی، اجتماعی و عاطفی خانواده سهیم باشند. در اوایل قرن بیستم، خانواده به عنوان یک واحد اقتصادی وابسته به یکدیگر که همه افراد در آن شرکت داشتند، تعریف شد (جبک^[۳]،۱۹۹۷؛ به نقل از شیرالی نیا، ۱۳۸۳).

تعاریف متعددی برای لغت خانواده وجود دارد. خانواده در اصطلاح به واحد خویشاوندی بنیادی اطلاق می‌شود، در شکل هسته‌ای خانواده مرکب است از: پدر، مادر و فرزندان. در کاربرد وسیعتر ممکن است خانواده گسترده را هم در بر گیرد که شامل پدربزرگ و مادربزرگ، خاله، دایی، عمو، فرزند خوانده ها و غیره نیز می‌گردد که همه به عنوان یک واحد اجتماعی شناخته شده عمل می‌کنند (پورافکاری، ۱۹۷۶؛ به نقل از امینی، ۱۳۸۵). ثنایی (۱۳۷۹؛ به نقل از امینی، ۱۳۸۵) خانواده را واحد اساسی جامعه می‌داند که شامل دو نسل که با ازدواج، خون و فرزند خواندگی به هم پیوسته اند و از نظر عاطفی به یکدیگر متکی هستند و عهده‌دار مسئولیت رشد ثبات و حفظ فرد می‌باشند.

راجرز^[۴] (۱۹۶۴؛ به نقل از امینی، ۱۳۸۵) خانواده را نظامی نیمه بسته می‌داند که نقش ارتباطات داخلی را ایفا می‌کند و دارای اعضایی است که وضعیتها و مقامهای مختلفی را در خانواده و اجتماع ابراز می‌کند. خانواده با توجه به محتوی نقش، وضعیت‌ها، افکار و ارتباطات خویشاوندی که مورد تأیید جامعه‌ است ، ایفای نقش می‌کند. تعاریف محتوای نقش در طول تاریخ و زندگی خانوادگی بر حسب وضعیت‌های مختلف تغییر پذیر است.

لامانا و ریدمان^[۵] (۱۹۸۸؛ به نقل از امینی،۱۳۸۵) خانواده را گروهی از افراد می‌دانند که از طریق ازدواج، خون و و فرزند خواندگی و یا هر نوع رابطه جنسی به هم پیوند خورده باشند به گونه‌ای که:

1. 1. این افراد از طریق یک رابطه انفرادی و صمیمی نسبت به یک دیگر متعهد شده باشند.

1. 1. اعضاء هویت خویش رابه طور جدی وابسته به گروه خانواده بدانند.

1. گروه هویت ویژه خویش را داشته باشد.

آن ها با گنجاندن عبارت «هر نوع رابطه جنسی» در تعریف خود، افراد همجنس گرا، ازدواج گروهی و امثال آن را نیز در زمره زوج ها و خانواده قرار می‌دهند و همچنین زوج هایی را که خارج از قرارداد و تعهدات قانونی با یکدیگر زندگی می‌کنند، به عنوان خانواده مفروض می‌دارند.

گلدنبرک^[۶] و گلدنبرگ(۲۰۰۰؛ ترجمه حمیدرضا،حسین شاهی برواتی، سیامک نقشبندی ‌و الهام ارجمند، ۱۳۸۵) خانواده را فراتر از جمع افرادی می­دانند که فضای فیزیکی و روان شناختی ویژه مشترکی دارند. آن ها ویژگی­های مهم خانواده را چنین بر می شمرد: خانواده یک نظام طبیعی که ویژگی­های خاص خودش را دارد. همچنین نظامی است که قواعدی را استنتاج کرده و به وجود آورده است. نقش­ها و وظایفی را برای اعضایش تبیین و تعیین ‌کرده‌است که از ساختار قدرت سازمان یافته­ای برخوردار است . شکل­های آشکار و نهان و ارتباط پیچیده­ای دارد و شیوه­ هایی برای مقابله با مشکلات و حل آن ها ابداع می­ کند، تا وظایف متعدد خود را به طور مؤثر به انجام رساند. رابطه بین اعضای این سراچه فرهنگی، عمیق و چند لایه است .

رویکردها و دیدگاه­ های تبیین خانواده:

در بررسی نظریات ارائه شده برای تبیین آسیب شناسی در چارچوب خانواده رویکردهای بوئنی، ساختاری، طرح سه محوری و دیدگاه راهبردی ‌می‌توان توجه کرد .

بارن هیل^[۷] (۱۹۷۹؛ به نقل از اصلانی، ۱۳۸۳) خانواده­های سالم را از خانواده­های ناسالم بر اساس ابعاد هشتگانه زیر تمیز داده است. او این معیارها را در چهار گروه تحت عنوان «محورهای اساسی خانواده» به شرح زیر دسته بندی کرد:

الف) هویت

1. 1. فردیت در مقابل گروه

1. تقابل در برابر انزوا

ب) تغییر

۳- انعطاف پذیری در مقابل خشکی و تحجر

۴- ثبات در مقابل عدم ثبات

ج) پردازش اطلاعات

۵- وضوح در مقابل عدم وضوح یا ادراکات تحریف شده

۶- وضوح در مقابل نقش­های مبهم یا تعارض نقش

د) ساختار نقش

۷- تبادل نقش در مقابل نقش­های مبهم یا تعارضی

۸- وضوح در مقابل پراکندگی، یا حد و مرزهای از هم گسیخته بین نسلی

بارنهبل موارد فوق را به هم وابسته دانسته است، به نحوی که تغییر در یکی غالباً موجب بروز تغییراتی در سایر موارد می شود.

فلک^[۸] (۱۹۸۰؛ به نقل از اصلانی، ۱۳۸۳) پنج متغیر از کنش­های خانواده را که می­بایست مد نظر قرار گیرند پیشنهاد نمود. این متغیرها عبارتند از:

1. پیشوایی: ماحصل شخصیت والدین، ویژگی­های پیوند زناشویی، مکمل بودن نقش­های والدین، و

به کارگیری قدرت از سوی والدین که از شیوه ­های انضباطی آن ها در کنترل خانواده به شمار می ­آید .

1. 1. حدو مرزهای خانواده: این امر مرزهای خود، نسل، و همچنین مرزهای موجود میان خانواده و جامعه را در بر ‌می‌گیرد.