ب: ‌در مورد شرکت‌های قانونی و شرکت‌های ثبت شده از جمله شرکت با مسئولیت محدود موضوع این تحقیق باید گفت همان گونه که در بند قبلی گفته شد با توجه به قوانین اخیرالتصویب در انگلیس، حتی اگر مدیران خارج از موضوع، معامله نمایند همچنان شرکت مسئول است. حال پرسش قابل طرح این است که هر گاه شرکت در مقابل اشخاص ثالث مسئولیت خود را ایفا کرد و عمل پرداخت را انجام داد آیا پس از پرداخت می‌تواند به مدیران که عمل خارج از موضوع را انجام داده‌اند رجوع کند.

در این مورد باید گفت: شرکت پس از پرداخت و ‌پاسخ‌گویی‌ به شخص ثالث، می‌تواند به مدیران رجوع کند کما اینکه در قانون مقرر شده هر گاه مدیران که خارج از موضوع و اختیارات شرکت عمل کنند و حتی اگر شرکت عمل آن ها را تصویب و تنفیذ کند و شرکت در ابتدا در مقابل ثالث پاسخگو باشد اما تاثیری در روابط شرکت و مدیران ندارد ‌بنابرین‏ اگر با عمل مدیران هر چند مورد تصویب و تأیید شرکت هم رسیده باشد و به شرکت خسارت وارد شده باشد شرکت می‌تواند به مدیران مراجعه نماید.^[۶۶]

اما باید توجه داشت در برخی موارد شرکت حق رجوع به مدیران را ندارد آن هم در مواردی که مدیر از قبل موفق به اخذ رضایت یا تأیید و تنفیذ از اعضا یا مدیران شرکت شده باشد. در بخش ۱۸۰ قانون مقرر شده که مدیران ممکن است قبلاً خود را از مسئولیت از طریق اخذ رضایت مناسب و تأیید و تنفیذ اقدامات خود از شرکت، معاف کرده باشند.

اما این رضایت را صرفاً زمانی مؤثر می‌داند که به شکل صحیح و کامل اخذ کرده باشند بدین معنی که تصمیم اعضا جهت رضایت مدیران نبایستی به قصد تقلب نسبت به بستانکاران و همچنین نبایستی در جهت سوءاستفاده از اختیار باشد.

در ماده ۲۳۲ قانون سال ۲۰۰۶ نیز مقرر می‌دارد هر گونه معافیت مدیر شرکت از هر گونه مسئولیت و صورتی که غفلت، تقصیر، نقض وظیفه یا نقص اعتماد یا امانت در ارتباط با شرکت رخ دهد چنین معافیتی اعتبار ندارد.

و از طرفی باید گفت دادگاه این اختیار را دارد که مسئولیت مدیران را کاهش دهد همانند اینکه برای امین می‌توان این روش را اعمال کرد آن هم در صورتی که مدیران صادقانه و معقول عمل کنند.^[۶۷]

مبحث سوم: بررسی مسئولیت هر یک با توجه به معیار «حدود اختیارات مقرره برای مدیران»

گفتار اول: حقوق ایران

بند اول: مسئولیت شرکت

همان گونه که در قانون مدنی در باب وکالت تأکید شده وکیل موظف است در چارچوب حدود اختیارات مقرره از سوی موکل اقدام نماید. به عباراتی اختیاراتی که توسط موکل به وکیل اعطا می‌گردد وکیل بایستی در حدود اختیارات اعطایی عمل کند.

به همین ترتیب در ق.ت در باب مدیریت مربوط به شرکت‌های تجاری مدیر موظف است در چارچوب اختیارات اعطایی از سوی شرکت مبادرت به انجام معاملات و غیره نماید. بدیهی است اگر مدیر در چارچوب حدود اختیارات اعطایی از سوی شرکت مبادرت به انجام معامله نماید در این صورت شرکت مسئول است چون اقدامات انجام شده از سوی مدیر منتسب به شرکت خواهد شد.

هر چند رعایت حدود اختیارات اعطایی از سوی مدیران موجب حفظ منافع شرکت خواهد شد کما اینکه ‌در مورد وکالت هم این گونه است اما از جهاتی موجب می‌گردد که حقوق اشخاص که طرف معامله با وکیل یا طرف معامله با مدیر شرکت می‌گردند تضییع شود بدین ترتیب که چه بسا مدیری با شخص ثالث معامله منعقد نماید اما مطلع از حدود اختیارات مدیر نباشد به همین جهت موجب گردد که معامله باطل شود و این امر با اهداف و فلسفه حقوق تجارت که سرعت و امنیت است تامین نشود به عبارتی اگر قرار باشد همانند موازین قانون مدنی اقدام کنیم و معاملاتی را که مدیران از حدود اختیارات تجاوز کرده‌اند باطل اعلام کنیم اهداف قانون تجارت تامین نمی‌شود لذا به همین جهت در ماده ۱۱۸^[۶۸] ل.ا.ق.ت قانون‌گذار مقرر کرده که حتی اگر مدیری از حدود اختیارات تجاوز کند شرکت همچنان مسئول است به عبارتی محدودیت اختیارات مقرر شده از سوی شرکت برای مدیران در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نیست به عبارتی عملاً از موازین قانون مدنی فاصله گرفته شده است ‌بنابرین‏ هر گاه مدیران شرکت‌های سهامی با اشخاص ثالث قراردادی منعقد نمایند اما از حدود اختیارات خارج شده باشند البته با این فرض که تمامی شرایط دیگر مربوط ‌به این بخش رعایت شده باشد نه تنها قرارداد برخلاف موازین قانون مدنی باطل نیست بلکه شرکت در مقابل شخص ثالث مسئول است که به طور مسلم این روش بسیار مترقی است که موجب می‌شود نه تنها حقوق اشخاص ثالث حفظ بشود بلکه اهداف قانون تجارت که عبارت است از سرعت و امنیت، تامین گردد.

اما این روش معقول و منطقی به شرح فوق ‌در مورد شرکت‌های با مسئولیت محدود حاکم نیست. به طوری که در ماده ۱۰۵ ق.ت مقرر شده: «مدیران شرکت کلیه اختیارات لازمه را برای نمایندگی و اداره شرکت خواهند داشت مگر اینکه در اساسنامه غیر این ترتیب مقرر شده باشد». کما اینکه در قانون ۲۴ ژوئیه ۱۹۶۶ فرانسه نیز در ماده ال -۴۹ مقرر داشته که مدیران دارای کلیه اختیارات لازمه می‌باشند و می‌توانند در تمام اوضاع و احوال به نام شرکت و در حدود موضوع اقدام نمایند.^[۶۹]

در این ماده برخلاف ماده ۱۱۸ ل.ا.ق.ت هر گاه در اساسنامه محدودیت اختیارات برای مدیران مقرر شود در مقابل اشخاص ثالث اعتبار دارد ‌بنابرین‏ هر گاه شخص ثالث که قصد معامله با مدیران شرکت با مسئولیت محدود را دارد باید اساسنامه شرکت را مطالبه کند و مورد بررسی قرار دهد چنانچه محدودیت اختیارات را پیش‌بینی کرده بود با رعایت این شرط با مدیران معامله نماید اما هر گاه بدون اعتنا به محدودیت اختیارات مقرر شده در اساسنامه با مدیران شرکت معامله نماید در این صورت شرکت مسئول نیست در حالی که در شرکت‌های سهامی این گونه نبود به طوری که اگر محدودیت اختیارات در هر منبعی پیش‌بینی شده بود در این صورت این محدودیت اثری نداشت و شرکت همچنان مسئول بود.

البته باید توجه داشت که در ماده ۱۰۵ علی‌رغم این نقیصه نکات مثبتی هم دارد از جمله اینکه:

۱ـ هر گاه محدودیت اختیارات در غیر اساسنامه مقرر شده باشد در مقابل اشخاص ثالث اعتبار ندارد.

۲ـ در صدر این ماده مقرر شده که مدیران کلیه اختیارات لازمه را دارند و از این جهت نیاز به تصریح نیست.

به عبارتی وجود این دو نکته مثبت موجب می‌گردد که از این دو جهت از قانون مدنی فاصله بگیریم و تا اندازه‌ای به اهداف قانون تجارت نزدیک شویم زیرا در قانون مدنی حدود اختیارات وکیل باید تصریح بشود تا طرف معامله بر این اساس با وکیل معامله نماید. در حالی که در ماده ۱۰۵ این گونه نیست به عبارتی در صورت عدم تصریح در خصوص میزان اختیارات مدیر صاحب اختیارات نامحدود تلقی می‌شود.

• • • 1. مسائل ارزشی ، عقیدتی و مذهبی

گاه ازدواج به علت نا آگاهی زن و شوهر از قابلیت‌های ذهنی و یا در اثر بی اطلاعی از نظامهای ارزشی و پایبندهای اخلاقی یکدیگر با اشکال مواجه می شود . پس از آنکه زن و شوهر به نتیجه رسیدند زوجه مشترک چندانی با هم ندارند . پیوندهای زندگی زناشوئی آن ها سست شده ، در هم فرو می پاشد .(قراچه داغی ، ۱۳۷۰).

همسانی میان زن و شوهر از نظر مذهبی ، سبب جذب و وابستگی هر چه بیشتر زن و شوهر و استواری پیوند زناشوئی شان می‌باشد و بر عکس ناهمسانی سبب و سرچشمه ‌کشمکش‌های خانوادگی است . به عقیده ورد همگونی میان دو همسر از نظر مذهب و نژاد کمتر باشد اختلافات و کشمکشها بیشتر است . ناهماهنگی مذهبی علاوه بر ایجاد اختلاف بین زن و شوهر مشکلات بسیاری را نیز در روابط ایشان با والدین همسرشان ایجاد می‌کند . (ساروخانی ، ۱۳۷۰).

روانشناسان ازدواج دو نفر از مذاهب مختلف را کار غیر عاقلانه ای می دانند . اگر یکی از زوجین به عقاید مذهبی خود با ایمان کامل پایبند باشد امکان اختلاف نظر در این مورد زیاد است . تربیت کودکان بسیار متأثر از نگرش مذهبی زوجین است . مثلاً اگر پدر مسلمان و مادر مسیحی باشد و هر یک پایبند به عقاید خود باشند تلاش در تربیت کودکان مبتنی بر اندیشه دین خود خواهند داشت و این امر سبب بروز اختلاف خانوادگی خواهند شد (شاملو ، ۱۳۷۶).

• • • 1. علایق و طرز تفکر

الیس (۱۹۸۶) ، ، به نقش تفکر در سازگاری و ناسازگاری زناشوئی پرداخته است . توافق زن و مرد ‌در مورد مسائل مختلف زندگی نقش عمده ای دارد که این توافق متأثر از طرز فکر علایق آن دو می‌باشد و زوجین می بایست در زمینه موضوعاتی از قبیل آزادی افراد در خانواده ، تعهد فرزندان ، تحصیل و تربیت فرزندان ، مداخله اطرافیان و غیره با هم به یک توافق منطقی برسند . این توافق خصوصاًً ‌در مورد نحوه ی تربیت فرزندان حائز اهمیت است . در زمینه علایقی مانند نحوه گذراندن اوقات فراغت از قبیل سینما رفتن ، شرکت در مجالس مذهبی ، خواندن کتاب ، گوش دادن به موسیقی و رادیو و غیره نیز باید توافق نسبی حاصل گردد . اگر یکی از زوجین بدون در نظر گرفتن علایق طرف مقابل خود تعصب نشان دهد موجبات دلسردی و ناکامی طرف مقابل را فراهم خواهد ساخت . داشتن توافق نسبت به موضوعات مهم زندگی یکی از مسائلی است که در موقعیت و رضایت زندگی زناشوئی نقش دارد . (سلیمانیان ،۱۳۷۳).

• • • 1. مزاج و شخصیت

بلوم^[۳۸] ، مطالعه ای بر روی ۱۶۶ زوج که در ترکیب ۲۰ تا ۸۵ سال سن داشتند انجام داد . همه شرکت کنندگان در یک مقیاس سازگاری زناشوئی جدید و جامعه که به آن مقیاس‌ها مزاج سلطه گر خوشایند و بر انگیزاننده مهرابین اضافه شده بودند تقسیم شدند . یافته ها نشان می‌دهد که کلاً افرادی که در گروه مزاج خواشایند تر و سلطه گرتر بودند تمایل به ازدواجهای شادتر داشتند به علاوه آنهایی که با مزاج خوشایندتر دست به انتخاب همسر می زدند ، در ازدواجهایشان شادتر بودند . خلاصه خوشایندی مزاج (که ارزیابی بسیار کلی از سازگاری روانشناختی در مقابل ناسازگاری است) یک کلید پیش بین در رضایت از ازدواج مورد توجه بود . آنهائی که با سازگاری بهتر دست به انتخاب همسر می زدند از ازدواج راضی تر بودند . همچنین یافته های ویژه در خصوص زنان نشان داد که ناخوشایندی و سلطه پذیری (برای مثال افسرده ساز) ویژگی‌های زنانی بود که کاملاً در سازگاری زناشوئی مضر بودند . اساس مزاج پراکنش (واریانس) بیشتری (۳۰ تا ۳۴ درصد) در سازگاری زناشوئی را توضیح دهد که این تأثیرات قبلاً در نوشته های سازگاری زناشوئی – شخصیت گزارش شده بود . (مهرابیان ، ۱۹۹۹).

۲-۱-۳ تأثیر رضایت و سازگاری زناشوئی بر کودکان

در اینجا ‌به این واقعیت باید توجه کرد که تحقیقات صورت گرفته تحت عنوان کیفیت زناشوئی ، در برگیرنده مفاهیمی هستند که به صورت متفاوتی نام گذاری شده اند . نامهایی همچون سازگاری ، خشنودی ، هماهنگی ، رضایت و کیفیت زناشوئی و غیره . البته بین این مفاهیم تمایزات اساسی وجود دارد با این حال پژوهش‌ها نشان داده است که همبستگی های بسیار نیرومندی ما بین این شاخص ها وجود دارد و این شازه ها شاخص های الزامی تجارب ذهنی کلی طرفین ارتباط هستند تعارض و ناهماهنگی نیز به عنوان بخشی از تجربه زناشوئی مد نظر گرفته اند در حقیقت تعارض ممکن است در سه بعد تعریف شود : محتوا و تداوم تغییرات در هر یک یا در تمامی این ابعاد می‌تواند تلویحات کاملاً متفاوتی را برای پیگشتهای کودک داشته باشد . در حال حاضر ، این روابط بالقوه به طور گسترده ای نامکشوف مانده اند . توافق همگانی بر سر این نکته که تجربه تعارض بین والدین با رشد اجتماعی کرودک رابطه منفی دارد . جالب توجه به نظر می‌رسد ، نکته توجه آن است که محققان بین شدت ، تداوم شیوه اموری مشابه ، افتراق قایل شدند . توافق هایی در خصوص رابطه کیفیت زناشوئی و پیگشتهای کودک ظهور یافته اند . تجربه تعارض بین والدین با رشد اجتماعی و سلوک اجتماعی کلی کودک نسبت عکس دارد . این مسئله که ناهماهنگی زناشوئی به پیام‌های نامطلوب بسیاری در کودک می‌ انجامد بر اساس شواهد برگرفته از مطالعات تحقیقی متونعی بنا شده است . از این مطالعات این گونه بر می‌آید که تعارض مداوم بین والدین و نه طلاق ، عامل مهمی است که سرانجام تأثیر منفی بر سازگار کودک برجای می‌گذارد . تحقیقات بعدی این ادعای بنیادین را حمایت کرده و آن را گسترش داده‌اند . (استافورد و به یر ، ترجمه دهگان پور و خرازچی ، ۱۳۷۷).

در سنین اولیه ، کودکان ظاهراًً ناهماهنگی زناشوئی حساس هستند . کودکان ۱۰ ماهه به عاطفه منفی دیگران پاسخ می‌گویند و پاسخهای عاطفی به تجربه تعارض زناشوئی تا نوجوانی ادامه می‌یابد . شکل پاسخ رفتاری کودکان در طول زمان تغییر می‌کند .از نوزادی تا نو پائی ، افزایش فاحشی در پاسخ های مطلوب اجتماعی و کاهش قابل ملاحظه ای در نمایش های خشم به وجود می‌آید . کودکانی که تعارضات مداومی را بین والدینشان شاهد بوده اند ، واکنش های آشفته بیشتری را طی سال‌های اول مدرسه به نمایش گذارده اند . علاوه بر این بین افزایش تعارض زناشوئی و مسائل کودک ظاهراًً تا نوجوانی نیز ادامه می‌یابد . زمینه یابی های صورت گرفته ‌در مورد کودکان در سطح ملی حاکی از آن است اضطراب ، افسردگی ، انزوا ، رفتار ضد اجتماعی و رفتار تکانشی بین فعالی نوجوانان ، با افزایش تعارض زناشوئی رابطه مستقیم دارد (استافورد و به یرف ترجمه دهگان پور و خرازچی ، ۱۳۷۷).

اما در بعضی از موارد تسلم مبیع دیرتر از تسلیم آن از طرف بایع می‌باشد مانند آنکه بایع کلید انباری که مبیع در آن قرار دارد را به مشتری بدهد تا مثلاً ظرف دو هفته مبیع را از آن خارج سازد. اما مکان تسلم همیشه همان مکان تسلیم است .

در هر حال مشتری نمی تواند از تسلیم مبیع خودداری کند ،هرچند که مبیع عین معین یا کلی ‌در معیّن که به او تسلیم می شود نا قص یا معیوب باشد چون بایع مکلف است مبیع را همان وضعیتی که در هنگام تسلیم دارد به او تسلیم کند.

ولی درمبیع کلی فی الذمه اگر هنگام تسلیم معیوب یا ناقص باشد مشتری اختیار دارد که آن را تسلم ننماید و از بایع بخواهد از افراد سالم آن تسلیم کند.

اگر بایع قسمتی از مبیع را بخواهد تسلیم کند نه تمام مبیع را ،مشتری می‌تواند از تسلم آن خود داری کند مگر اینکه در قرارداد خلاف آن شرط شده و یا اینکه حکم دادگاه چنین مقرر داشته باشد.

و اگر مشتری بدون هیچ دلیلی از قبول مبیعی که تمام شرایط را دارا می‌باشد خودداری کند،بایع می‌تواند به وسیله دادن آن به حاکم یا قائم مقام او،ضمان معاوضی را از خود ساقط کند و از آن به بعد مسئول خسارتی که ممکن است به مبیع وارد آید ،نخواهد بود.^[۱۷۲]

بند دوم : زمان و مکان تسلم مبیع در قوانین و حقوق خارجی

– از نظر حقوق فرانسه اگر زمان تسلم مبیع در قرارداد تصریح نشده باشد و از عرف نیز نتوان آن را تشخیص داد ،تسلم باید فوراً پس از انعقاد عقد صورت گیرد.اگر خریدار مقصر باشد و یا از تسلم مبیع خود داری کند ، فروشنده بعد از آن از طریق قواعد عمومی قراردادها مورد حمایت قرار خواهد گرفت.

ماده ۱۲۶۴ به او اجازه می‌دهد که بعد از تشریفات مبیع را با حکم دادگاه از محل خود خارج و به جای دیگری که لازم باشد تودیع نماید.و همچنین ماده ۱۱۸۴ به او اجازه می‌دهد مجوز قضایی برای فروش مبیع به دلیل عدم انجام تعهد از سوی طرف دیگر تحصیل نماید.


علاوه بر این مقررات کلی ماده ۱۱۵۷ قانون مدنی فرانسه مقرره خاصی را بیان می‌دارد :حق فروش با بهره گرفتن از راه حل قانونی بدون ارسال اخطاربه علت قصور خریدار از انتقال مبیع در خلال مدت مورد توافق ، ‌در مورد خاصی که مبیع مواد غذایی یا اموال منقول باشد ، و از موعد مقرر برای انتقال مبیع تأخیر شود.علت پذیرش این راه حل سرعت بخشیدن به معاملات تجاری بیان شده است.^[۱۷۳]

– قانون مدنی مصر در ماده ۴۶۳ در این مورد چنین بیان می‌دارد :«هرگاه تراضی یا عرف ،مکان یا زمانی را برای تسلم مبیع مشخص نکرده باشد ، مشتری باید آن را در مکانی که در زمان بیع در آنجا قراردارد ،تسلم نماید و باید آن را بدون سستی یا مماطله نقل نماید مگر اینکه نقل آن زمانی را اقتضا نماید.» مقررات مشابهی در ماده ۴۳۱ قانون مدنی و ماده ۴۵۲ قانون مدنی لیبی وجود دارد .^[۱۷۴]

– قانون مدنی عراق در ماده ۸۵۶ در این مورد بیان می‌دارد:

۱- مشتری ملتزم است به اینکه مبیع را در زمان و مکانی که مقرر است تسلم نماید مادامی که وفق شروطی که بر آن ها تراضی شده است مبیع به او عرضه شود.

۲- هرگاه تراضی یا عرف ، زمان و مکانی را برای تسلم مبیع مقرر ندارد ،مشتری مکلف است آن را در مکانی که بایع آن را تسلیم کند ، قبض نماید و او باید بدون سستی ،وقت گذرانی یا بلافاصله آن را نقل نماید مگر اینکه نقل ، زمان گیر باشد.^[۱۷۵]

بند سوم : تسلم مبیع در کنوانسیون بین‌المللی بیع

ماده ۶۰ کنوانسیون تعهد خریدار برای تسلم کالا را این چنین بیان ‌کرده‌است :

الف ) انجام کلیه اقداماتی که به طور معمول از وی انتظار می رود به منظور اینکه فروشنده را قادر نماید تا تحویل را محقق سازد.

ب ) تحویل گرفتن (تسلم) کالا

– ماده ۵۳ وظیفه عمومی خریدار را وضع می‌کند که به موجب آن خریدارباید کالا را قبض کند.اصل ۶۰ برخی از جنبه‌های ویژه ی این تعهد را در وسعت عام تری مشخص می‌سازد . بند الف ماده ۶۰ خریدار را ملزم می کند که فروشنده را در وضعیتی قرار دهد تا بتواند تسلیم کالا را عملی سازد و بند ب ماده مذبور ‌در مورد عمل خریدار برای تسلم کالا متمرکز است.^[۱۷۶]

– اعمال مقدماتی و مهیا سازی که باید توسط خریدار صورت گیرد به دو عنصر و معیار استوار است :

اولاً : باید ضروری باشند برای اینکه فروشنده را قادر به تحویل کالا سازند.

ثانیاًً : باید به طور معمول و معقولی از خریدار انتظار انجام آن ها برود.

اولین معیار این را مشخص می‌کند که صرفاً آنچنان کارها و اعمالی که تأثیر در خود قبض دارند منظور نظر است . ‌بنابرین‏ وظایف خریداری را که مقصود وی قادر ساختن فروشنده بر تولید کالا توسط فروشنده است شامل نمی شود.

دومین معیار اشاره می‌کند که فروشنده نمی تواند از خریدار انجام مقدماتی نظیر اعمالی را که ویژگی‌های استثنایی دارند و برای خریدار شناخته شده نیستند درخواست نماید.حتی اگر آن اعمال برای کمک به فروشنده برای تحقق تسلیم کالا ضروری باشد.

گفتار دوم:تحمل هزینه ها

قانون مدنی درباره تحمل هزینه های تسلم مبیع به وسیله مشتری حکمی تصریح نکرده است . با این وجود ،می توان گفت که پرداخت هزینه تسلم به وسیله او ،لازمه تعهد او می‌باشد.

‌بنابرین‏ اگر بین متبایعین تراضی شود که بایع کلید انبار را در اختیار مشتری قرار دهد تا وی کالا را در انبار قبض نماید .

هزینه خارج ساختن مبیع از انبار و بارگیری آن به وسیله نقلیه و حمل آن به مقصد مورد نظر مشتری ،بر عهده خود اوست .

و یا اگر مبیع میوه درخت باشد،هزینه چیدن آن برعهده مشتری است .اما اگر مقرر شده باشد که بایع مبیع را در مکانی که خریدار معین کرده به او تسلیم نماید،وی باید وسایل لازم برای تخلیه مبیع را ازوسیله نقلیه مانند جرثقیل و ‌کارگر و… آن ها را فراهم سازد و هزینه های ناشی از آن بر عهده اوست .

و همچنین عوارض گمرکی ورود کالا هم بر عهده بایع است البته تمام این موارد در صورتی است که طرفین خلاف آن در قرارداد تراضی نکرده باشند. و یا عرف و عادت خلاف آن جاری نباشد.^[۱۷۷]

قانون مدنی مصردر این مورد در ماده ۴۶۴مقرر می‌دارد :هزینه های تسلم مبیع بر عهده ی مشتری است ، مگر اینکه عرف یا تراضی وجود داشته باشد که خلاف آن اقتضا کند.

ماده ۴۳۲قانون مدنی کشور سوریه که مبتنی بر هزینه تسلم مبیع است مطابق با ماده ۴۶۴ قانون مدنی مصر می‌باشد.^[۱۷۸]

خلاصه فصل دوم

با توجه به مطالبی که در این فصل مطرح شد ‌به این نکات می‌رسیم:

اهداف تحقیق

پژوهشی ارزشمند تلقی می شود که اهداف مشخصی را دنبال کند و در جهت تحقق و دستیابی به آن اهداف گام بردارد. هدف کلی پژوهش حاضر بررسی توانمندسازی و کارآفرینی بر بهره وری کارکنان پتروشیمی خارک می‌باشد. به عبارت دیگر مؤلفه‌ های توانمندسازی و کارآفرینی کارکنان پتروشیمی خارک می‌تواند بر عامل بهره وری سازمانی تاثیر بگذارد و باعث بالا رفتن آن شود.

اهداف جزئی این تحقیق عبارتند از:

۱-‌ بررسی مؤلفه‌های توانمندسازی بر بهره‌وری کارکنان پتروشیمی خارک

۲-‌ بررسی مؤلفه‌های کارآفرینی بر بهره‌وری کارکنان پتروشیمی خارک

۳-‌ بررسی توانمندسازی بر هریک از مؤلفه‌های بهره‌وری کارکنان پتروشیمی خارک

۴-‌ بررسی کارآفرینی بر هر یک از مؤلفه‌های بهره‌وری کارکنان پتروشیمی خارک

فرضیه های تحقیق

1. فرض اصلی تحقیق

بین توانمندسازی و کارآفرینی با بهره وری کارکنان پتروشیمی خارک رابطه معنادار وجود دارد.

1. فرض های فرعی تحقیق

۱-بین مؤلفه‌های توانمندسازی و بهره‌وری رابطه معنادار وجود دارد.

۲-بین مؤلفه‌های کارآفرینی و بهره‌وری رابطه معنادار وجود دارد.

۳-بین توانمندسازی و هر یک از مؤلفه‌های بهره‌وری رابطه معنادار وجود دارد.

۴-بین کارآفرینی و هر یک از مؤلفه‌های بهره‌وری رابطه معنادار وجود دارد.

تعاریف مفهومی و عملیاتی متغییر ها

تعاریف مفهومی متغییر ها

کارآفرین^[۱]: فردی که منابع لازم را برای شروع و یا رشد کسب و کاری بسیج نماید و تمرکز او بر نوآوری و توسعه فرایند، محصول یا خدمات جدید می‌باشد. اگر این فرد تحت حمایت یک شرکت یا سازمان باشد، کارآفرین سازمانی^[۲] است و اگر با مسئولیت خود این وظیفه را دنبال کند کارآفرین (مستقل) است (احمدپور داریانی، ۱۳۸۰).

کارآفرینی^[۳]: فرایندی است که منجر به ایجاد رضایتمندی و یا تقاضای جدید می‌گردد. به عبارت دیگر فرایند ایجاد ارزش از راه تشکیل مجموعه منحصر به فردی از منابع به منظور بهره گیری از فرصت ها (احمدپور داریانی، ۱۳۸۰).

توانمندسازی^[۴]: فرایند نیل به بهبود مستمر در عملکرد سازمان است که از طریق ایجاد و گسترش نفوذ مبتنی بر صلاحیت افراد و گروه ها بر تمام قلمرو ها و وظایف صورت می‌گیرد و بر روی عملکرد کارکنان و عملکرد کلی سازمان اثر می‌گذارد (دنیس، ۱۹۲۹).

بهره وری^[۵]: عبارت است از نسبت بین مجموعه خروجی های یک سیستم به ورودی های آن (استیگل، ۱۹۷۰).

تعاریف عملیاتی متغییر ها

کارآفرینی: در این پژوهش توسط پرسشنامه کارآفرینی، میزان کارآفرینی کارکنان سنجیده می شود که حاوی ۳۱ سوال تستی می‌باشد.

توانمندسازی: در این پژوهش توسط پرسشنامه توانمندسازی، میزان توانمندسازی کارکنان سنجیده می شود که حاوی ۳۰ سوال تستی می‌باشد.

بهره وری: در این پژوهش توسط پرسشنامه بهره وری، میزان بهره وری سازمانی کارکنان پتروشیمی خارک سنجیده می شود که حاوی ۲۰ سوال تستی است.

چارچوب نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه

اهمیت شرکت های نفتی و پتروشیمی و سهم فزاینده آن ها در درآمد های نفتی و صادرات نفتی به کشور های جهان و ایجاد اشتغال در بازار کار طی ۱۵ یا ۲۰ سال گذشته در اکثر کشور های نفت خیز و صادرکننده نفت واقعیتی پذیرفته شده است این نوع موضوع نشان دهنده تحولی است که روند چند دهه اخیر را تغییر داده و اهمیت وافر بهره‌وری سازمانی را در این شرکت ها نشان می‌دهد، تربیت انسانی ماهر و متخصص مهمترین عامل در موفقیت هر سازمان در مواجه شدن آن با تغییرات محیطی است و مقوله های کارآفرینی و توانمندسازی کارکنان می‌تواند عامل مؤثری برای نیل به اهداف سازمانی باشد و مؤلفه بهره‌وری سازمانی در شرکت های نفتی را افزایش دهد (احمدپور داریانی، ۱۳۸۰).

تاریخچه کارآفرینی

1. 1. – Shareholder equity ↑

1. 1. – Investor Assigned Market Value (IAMV) ↑

1. 1. . Standfield ↑

1. 1. -Knowledge Capital Income ↑

1. 1. . Lev ↑

1. 1. . Osterland ↑

1. 1. . Total Value Creation (TVC) ↑

1. 1. . Canadian Institute of Chartered Accountants (CICA( ↑

1. 1. . Andersen ↑

1. 1. . Mclean ↑

1. 1. . The value explorer ↑

1. 1. . KPMG Firm ↑

1. 1. . Intellectual Asset Valuation ↑

1. 1. . Matsuura ↑

1. 1. . Human Resource statement ↑

1. 1. . Ahonen ↑

1. 1. . Holistic Value Approach (HVA) ↑

1. 1. . Value Added Intellectual Coefficient ↑

1. 1. . Pulic ↑

1. 1. . Intellectual Capital Efficiency (ICE) ↑

1. 1. . knowledge Audit Cycle ↑

1. 1. . Schiuma ↑

1. 1. . Knowledge Assets Map ↑

1. 1. . Wagner ↑

1. 1. . Value Chain Score Card ↑

1. 1. . Lev ↑

1. 1. – Meritum guidelines ↑

1. 1. – Intellectual Capital Audit ↑

1. 1. – Financial method of intangible assets measuring (FIMIAN) ↑

1. 1. – Rodo ↑

1. 1. – Leliaert ↑

1. 1. – Danish guidelines ↑

1. 1. – Rimmel ↑

1. 1. . Sandvik ↑

1. 1. . Value Added Intellectual Coefficient ↑

1. 1. – Time Delays ↑

1. 1. – Zero-Sum ↑

1. 1. . Shareholder Value Added ↑

1. 1. . Roppaport ↑

1. 1. . Value base management ↑

1. 1. . Discounted cash flow model ↑

1. 1. . Fround, Haslam, Johal& Williams ↑

1. 1. . Pablo Fernandez ↑

1. 1. . Jalaja ↑

1. 1. . Laura Giurca ↑

1. 1. . Residual Value ↑

1. 1. . Marketable Securities ↑

1. 1. . Free Cash Flow ↑

1. 1. . Economic Value Added ↑

1. 1. . Irving Fisher ↑

1. 1. . Miller & Modigliany ↑

1. 1. . Net Present Value (NPV) ↑

1. 1. . Net operating profit after tax ↑

1. 1. . Ten ↑

1. 1. . Shiu ↑