بنابر بر تعاریفی که در منابع مختلف و پایگاه های اینترینی ‌در مورد منطقه آزاد تجاری ارائه شده بود این مناطق را محدوده حراست شده بندری و غیر بندری معرفی شده است که از شمول برخی از مقررات جاری کشور خارج بوده و با بهره گیری از مزایایی نظیر معافیتهای مالیاتی،بخشودگی سود و عوارض گمرکی،عدم وجود تشریفات زاید ارزی،اداری و مقررات دست و پاگیر و همچنین سهولت تسریع در فرآیندهای صادرات و واردات با جذب سرمایه گذاری خارجی و انتقال فناوری به توسعه سرزمین اصلی کمک می کند.

پیش نیازهای لازم برای تأسيس مناطق آزاد

حداقل امکانات مورد نیاز برای تأسیس مناطق آزاد که البته برخی از موارد به مناطق بندری اختصاص دارد را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

۱. ایجاد اسکله هائی که کشتی‌های حداقل تا ۲۵ هزار تن بتوانند در آن پهلو گرفته تخلیه و بارگیری نمایند.

۲. ایجاد محوطه‌های مناسب برای بازاندازی و همچنین استقرار تجهیزات بنادر (جراتقال، لیفتراک، ترانس می‌تر).

۳. ایجاد انبارهای مناسب در بندر و تأمین آب و برق و سوخت منطقه.

۴. ایجاد یا توسعه فرودگاه و ساختن ترمینال‌های مناسب.

۵. ایجاد دبستان، بیمارستان، فروشگاه و شرکت‌های خدماتی و …

۶. اعطاء مجوز فرود به هواپیماهای مسافربری که از خارج عازم منطقه می‌شوند.

۷. تأسیس شبکه های مخابراتی پیشرفته (تلفن، تلکس و فاکس و…(.

در یک منطقه یا بندر آزاد، کلیه فعالیت‌های مذبور را می‌توان با همکاری دولت و بخش خصوصی و یا جذب سرمایه‌داران خارجی و داخلی انجام داد؛ اما باید خاطرنشان ساخت که در کارهای زیربنائی معمولاً بخش خصوصی رغبتی از خود نشان نمی‌دهد؛ ‌بنابرین‏ تأمین آب و برق و ایجاد شبکه توزیع آن، فاضلاب، فرودگاه، ترمینال جاده‌های آسفالت، ایجاد بندرگاه مجهز، تأسیس شبکه های مخابراتی پیشرفته و… باید توسط خود دولت صورت گیرند^[۴۵].

تفاوت مناطق آزاد تجاری با مناطق ویژه اقتصادی

برخی از مهم‌ترین تفاوت‌های مناطق آزاد و ویژه را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:
الف- معافیت مالیاتی به مدت ۱۵ سال در مناطق آزاد وجود دارد و در مناطق ویژه اقتصادی تخفیف مالیاتی طبق مقررات داخل کشور است.
ب- خرده فروشی کالا در مناطق ویژه اقتصادی فقط برای اتباع خارجی امکان‌پذیر است. لیکن در مناطق آزاد خرده فروشی برای اتباع خارجی و داخلی امکان‌پذیر می‌باشد. .
ج- مقررات روادید برای اتباع خارجی در مناطق ویژه بر اساس ضوابط داخل کشور است ولی در مناطق آزاد روادید در مرزهای ورودی اعطاء می‌شود. .
د- مقررات کار و بیمه اجتماعی در استخدام اتباع خارجی در مناطق آزاد تابع مقررات خاص مناطق می‌باشد ولی در مناطق ویژه اقتصادی تابع مقررات داخل کشور است.

برسی موافتنامه های اخیر ایران و افغانستان

به طور کلی موافقتنامه های ایران ‌در مورد مرز مشترک دوغارون در چند زمینه ترانزیت و تجارت بین دو کشور و توافقاتی برای مقابله با قاچاق مواد مخدر، افراط گرایی و تروریسم و کلیه مسائل امنتیتی در سطح منطقه می‌باشد. به صورت تحلیلی سعی شده به مسائل حقوقی موافقتانه ها ایران و افغانستان در حیطه بازارچه مرزی دوغارون پرداخته شود. موافقتنامه ای بین دو کشور در رابطه با نفوذ پناهندگان افغانستان به خاک ایران می‌باشد مذکور در دی ماه ۱۳۹۱ در تهران برگزار گردید که طرفین در خصوص شماری از راه های کاربردی که به بازگشت و ادغام مجدد پناهندگان در کشور خود کمک می کند، به بحث و گفتگو پرداختند. دولت ایران اطلاعاتی را در خصوص چالش های مرتبط با بازگشت داوطلبانه بیان نمود و پیشنهادی را در خصوص پایدار وجذاب نمودن بازگشت برای گروه خاصی از مهاجرین منجمله فارغ التحصیلان دانشگاهی، کارآفرینان و کارگران ماهر ارائه نمود که مورد استقبال دولت افغانستان و کمیساریا قرار گرفت. در این بین اهمیت این مسئله طوری بیان می شود منطقه دوغارون و تایباد و به دلیل نزدیکی هرات به مرز ایران یکی از اصلی ترین راه های زمینی و به نوعی راحترین مسیر برای ورود پناهجویان افغان به ایران می‌باشد،از این رو نحوه چگونگی اجرای این طرح می‌تواند به طور مستقیم و غیر مستقیم بر مسائل مربوط به بازاچه دوغارون تاثیر بگذارد به طوری که افزایش تردد پناهجویان به پیامدهایی را در پی خواهد داشت.

همچنین می توان به توافقنامه مرزی که در مورخ بهمن ماه ۱۳۹۳ در گمرک نیمروز برگزار گردید اشاره داشت . که فرماندهان استان‌های مرزی سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی و جنوبی، فرماندهان هنگ های مرزی همجوار با کشور افغانستان و همچنین جمعی از معاونان ستادی با استقبال سرلشکر «محمد شفیق فضلی» فرمانده مرزبانی افغانستان و جمعی از فرماندهان ارشد مرزبانی این کشور وارد افغانستان شدند.

و در این جلسات و تعاملات دوسویه طرفین به دنبال کاهش مشکلات مرزی از قبیل تروریسم ، القاعده و مواد مخدر بوده اند. به طور کلی می توان چنین تحلیل کرد که هرچه چنین مذاکرات و روابطی بین نیروهایی مرزی دو کشور بیشتر و به صورت جدی تری دنبال شود باعث امنیت بیشتر مرز می شود و به تبع آن و با امنیت یافتن مرز مشترک،این امنیت به منطقه ویژه اقتصادی نقطه قوتی می بشخشد و باعق رونق بخشی به بازراچه مرزی می‌گردد.

توافقنامه ای بین دو کشور ایران و افغانستان در فروردین ۱۳۹۴ بسته شده است،به دلیل اهمیت مرز دوغارون و اینکه این مرز به نوعی اصلی ترین دریچه ارتباطی بین دو کشور به حساب می‌آید تاثیر توافق نامه هایی که به طور کلی بین دو دولت ایران و افغانستان می‌تواند بر وضعیت کلی منطقه ویژه دوغارون تاثیر بگذارد. در اینجا به انعکاس توافق نامه دوجانه ای پرداخته می شود که در سال جاری بین دو دولت بسته شده است.

1. 1. برخی ابزارها مخصوص تولید و تنظیم دانش است. این ابزارها یکی از عوامل کلیدی کارایی و خودکفایی بلندمدت سازمان بوده و باعث رقابت پذیری آن می‌شوند. این دسته شامل خلق یک ایده جدید، طراحی مدلهایی نو، ترکیب و تلفیق رشته‌های علمی گوناگون و در نهایت توسعه فراگردهای جدید در سازمان است.

1. 1. 1. کاربرد این دسته از ابزارها در نظام بخشی و کدگذاری دانش است. در واقع چون دارایی‌های غیر ملموس ( مانند دانش، اطلاعات و ….) برخلاف دارایی‌های ملموس- در صورت عدم استفاده هیچ ارزش ذاتی ندارند، بایستی قابل دسترس برای افراد درون و بیرون سازمان باشد. این دسته از ابزارها اجازه می‌دهد تا دانش به قابلیت دسترسی همگانی و انتقال میان افراد و سازمان‌ها دست یابد.

      

   

1. دسته سوم ابزارهایی هستند که جهت تسهیم دانش هستند. در این ابزارها با سه مانع مهم روبرویند که عبارتند از:

الف) اختلاف و فاصله زمانی، چه از بهد تاریخی(که بر می‌گردد به حافظه سازمانی) . چـه در زمـان حـال ( چون در زمان حال نیز مشکلاتی در هماهنگی بین برنامه های زمانی افراد جهت یافتن زمانی مشترک مناسب میان آن ها برای مبادله مطلوب دانش وجود دارد.)

ج) محدودیت های اجتماعی

تفاوت‌های سلسله مراتبی میان افراد، متفاوت بودن تخصص و حیطه عمل افراد و نیز اختلافات فرهنگی باعث محدود شدن فهم مشترک میان افراد می شود. البته برخی سازمان ها مانند مؤسسه‌ آموزشی روت (Root) ابزارهایی مانند فرایند نقشه آموزشی را ایجاد کرده و در شرکت های بوئینگ، پپسی کولا، بیمه آستیت جهت تسهیل ترجمان اجتماعی اجتماعی دانش استقرار داده است. این ابزارها، برنامه های سطح سازمان را به ایده هایی واضح و روشن برای کارکنان و یا حتی به اهداف و فعالیت‌های ریزتری که باعث موفقیت سازمانی می شود تبدیل می‌کنند و همچنین باب تبادل نظرات راجع ‌به این نقشه های یادگیری در خلال ماه های استقرار آن را می گشاید.

بانگاهی مبتنی بر منابع به سازمان در می یابیم که منابع تنها زمانی برای ما ارزشمند هستند که باعث رشد کارایی شده و امکان سرمایه گذاری در فرصت‌ها و مقابله با تهدیدات را برای ما ایجاد کنند. پس در این نگاه، سرمایه انسانی سازمان از طریق همکاری در کاهش هزینه ها یا بهبود خدمات و محصول برای مشتریان، ارزش آفرینی می‌کند.

از سوی دیگر کولیس و مونت گومری اعتقاد دارند در فضای مدیریت استراتژیک اهمیت سرمایه انسانی به میزان خلق و ایجاد تمایز رقابتی برای شرکت بستگی دارد. با نگاهی اقتصادی، تئوری مبادله- هزینه بیان می‌دارد که سازمان زمانی مزیت رقابتی به دست می آورد که دارای منابعی مخصوص خود سازمان باشد، به نحوی که هیچکدام از رقبا نتوانند از این منابع کپی بردارند. لذا ماهیت منحصر به فرد سرمایه انسانی هر سازمان، باعث می شود تا سازمان‌ها منابع سازمانی خود را در زمینه‌های مدیریت استفاده و سرمایه گذاری کنند. این کار کاهش ریسک و سرمایه گذاری در پتانسیل های بالقوه بهره وری و تولیدی سازمان را در پی خواهد داشت. در حقیقت این چهارچوب بر این نکته تأکید دارد که یرای مدیریت انواع متفاوت از دانش و سرمایه انسانی موجود در سازمان، ما به سیستمهایی متفاوت در مدیریت منابع انسانی نیاز داریم، به نحوی که استفاده از یک سیستم واحد در مدیریت منابع انسانی پیامدی جز کاهش بهره وری در سازمان را در پی نخواهد داشت. ذکر مجدد این نکته لازم است که منظور از سرمایه انسانی در این مدل، دانش مهارت‌ها و اطلاعات نیروی انسانی سازمان است.

• سرمایه انسانی ویژه

اولین نوع از سرمایه انسانی منحصر به فرد و ویژه است، اما چندان در ارزش آفرینی برای مشتریان توانایی ندارد. این نوع از سرمایه انسانی بالقوه برای ایجاد تمایز نسبت با رقبا است، زیرا منبع انحصاری و ویژه خود سازمان است. پس مهمترین کار، فهم این مطلب است که چگونه سازمان می‌تواند با حفظ منحصر به فرد بودن این سرمایه انسانی آن را توسعه و گسترش دهد. در طول سالها، بسیاری از سازمان‌های نوآور، به بهره گیری، حمایت و توسعه این نوع سرمایه انسانی ویژه جهت نوآوری در سازمان خود پرداخته‌اند. اما با توجه به تمرکز سازمان‌ها به کاهش هزینه ها در کوتاه مدت، برخی از سازمان‌ها پس از تحلیل ارزش سرمایه انسانی ویژه، تصمیم گرفتند که در این نوع سرمایه گذاری نکنند. از این رو مدیران سرمایه انسانی بر سر دو راهی تصمیم ‌در مورد سرمایه انسانی ویژه قرار گرفته اند. از یک سو بایستی از سرمایه گذاری بیش از حد در سرمایه انسانی ویژه به دلیل محدودیتهای بودجه در کوتاه مدت بپرهیزند، از سوی دیگر در یک دید بلند مدت بایستی با پرورش این سرمایه رقابت پذیری سازمان را تضمین کنند. «اسنل» جهت حل این پاراداکس و افزایش ارزش آفرینی سرمایه انسانی ویژه، پیشنهاد برقراری ارتباط میان سرمایه انسانی با سایر گونه های سرمایه انسانی مانند سرمایه های رابطه ای و سازمانی را ارائه کرد. جهت هماهنگی و همکاری بیشتر میان این گونه سرمایه های فکری، سازمان‌ها بایستی سیستم های منابع انسانی خود را بر مبنای تشریک مساعی جهت توسعه روابط افقی، برنامه مبادله اطلاعات، تشویقهای گروهی و تیم سازی گردش شغلی بنا نهند.

جنیفر (۲۰۰۶)، در آمریکا نشان داد افرادی که دارای علائم معناداری در اختلال تصوربدنی بودند سطح بالای افسردگی، استرس، اضطراب و خودکشی را نشان داده و به علاوه، گروهی که علائمی از مشکلات وزن و بدشکلی بدن داشتند، بیشتر از سایرین دست به عمل جراحی می زدند.

جونگ (۲۰۰۶)، در پژوهشی به بررسی “نمایش رسانه ای در میان دو گروه از افراد با تصور بدنی مثبت و تصور بدنی منفی نسبت به خود” در میان ۱۰۶ نفر از دانشجویان دختر پرداخت. نمونه ی مورد نظر به دو گروه از افراد با تصویر بدنی بالا و پائین تقسیم شدند و در معرض نمایش مُدلهای زیبایی به مدت دو هفته قرار گرفتند. یافته بیانگر تأثیر منفی در دانشجویان بوده و در گروهی که تصویر بدنی بالاتری داشتند به نسبت گروه مقابل تأثیر کمتر بود.

هاریگو و تیگمن^[۱۰۷] (۲۰۰۶)، در تحقیقی تحت عنوان ” تصویر بدنی برای دختران است” به مطالعه ی کیفی و مصاحبه ی عمیق با پسران ۱۶-۱۴ ساله برای فهم تصویر بدنی آنان پرداختند. یافته ها نشان داد که اکثر پسران از تصویر بدنی خود راضی هستند. اما برخی از آنان به اهمیت وضعیت ظاهریشان برای کسب تأئید اجتماعی اشاره کردند.

هاون کیم و لنون^[۱۰۸] (۲۰۰۷)، در تحقیقی به بررسی “رابطه بین عزت نفس، تصور از بدن و اختلالات تغذیه ای” در نمونه ی ۱۱۴ نفری از دانشجویان دختر پرداختند.یافته های تحقیق نشان داد که بین استفاده ار مجلات مُد و زیبایی و نارضایتی از بدن و اختلال تغزیه ای رابطه ی مثبت معنادار وجود دارد.

فردریک و پاپلو(۲۰۰۷) در بررسی “مسائل مربوط به جراحی زیبایی و تصویر بدنی و نگرش های مردان و زنان در طول عمر”، ‌به این نتیجه رسیدند افرادی که به جراحی زیبایی علاقمند بودند تصویر بدنی ضعیف تری نسبت به کسانی داشته اند که علاقه ای به جراحی زیبایی نداشتند و به خصوص افراد سنگین وزن و با شاخص حجم بدنی بالا علاقۀ بیشتری به جراحی زیبایی لیپوساکشن نشان می‌دادند و تصویر ضعیف تری نسبت به افراد دیگر داشتند.

پژوهش برگران^[۱۰۹] (۲۰۰۷)، تحت عنوان “بررسی رابطه تصویر بدنی، نارضایتی از بدن و سلامت عمومی” در دانشگاه اُهایو که بر روی ۳۶۸ مرد انجام گرفت نشان داد که بین نارضایتی از تصویر بدنی با سلامت عمومی رابطه وجود دارد و افرادی که از تصویر بدنی خود ناراضی هستند تحت فشارهای روانی قرار گرفته و کاهش سلامت عمومی را نشان می‌دهند.

بلوند (۲۰۰۸)، در پژوهشی به منظور “تأثیر نمایش تصاویر بدنی ایده آل بر نارضایتی از تصویر بدنی در مردان” انجام داده، نتایج نشان داده است که هنگامی که مردان در معرض نمایش تصاویر بدنی ایده آل، عضلانی و جذاب قرار می گیرند نارضایتی از تصویر بدنی در آنان افزایش می‌یابد.

الگارس، سانتیلا، وارجونن، ویتینگ، جوهانسون، جرن و ساندنابا^[۱۱۰] (۲۰۰۹)، در تحقیقی با عنوان “بدن بزرگسالان: چگونه سن، جنسیت و حجم توده، تصویر بدنی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد” پرداختند. نتایج نشان داد که زنان نسبت به مردان نارضایتی کمتری از بدن خویش دارند و حجم توده بدن تأثیر قویتری در تصویر بدنی زنان نسبت به مردان دارد.

گروسبارد، لی، نیبوز و لاریمر^[۱۱۱] (۲۰۰۹)، در پژوهشی با عنوان “نگرانی از تصویر بدنی و عزت نفس دانشجویان زن و مرد” پرداختند. نتایج نشان داد که نگرانی های مرتبط با تصویر بدنی در هر دو جنس وجود دارد. در حوزه ی بدنی، نگرانی زنان در رابطه با کاهش وزن می‌باشد و مردان تمایل به عضلانی بودن بدن خود دارند.

سیرا و پارکر وایت^[۱۱۲] (۲۰۱۰)، در تحقیقی به بررسی “موارد فردی و خانوادگی مرتبط با رضایت بدنی در دانشجویان زن و مرد” پرداختند. نتایج حاکی از آن بود که حجم توده بدنی بالا با نارضایتی از تصویر بدنی در زنان و مردان مرتبط است و بین دو جنس تفاوتی وجود ندارد.

پاوان^[۱۱۳] (۲۰۱۳)، به بررسی ” همبستگی های بین اختلالات روانی، ویژگی های خلق و خو و ادراک تصویر بدنی در افراد مبتلا به اضافه وزن / چاقی که در پی ترمیم هستند” پرداخت. نتیجه این مطالعه مشخص نمود که بیماران از نظر افسردگی امتیاز بالایی داشتند و تا حد متوسطی درباره ی شکل بدن خود نگران بودند. حوزه ی عاطفی ویژگی مهمی در بیماران چاق بوده زیرا درک منفی در شکل بدن و خصوصیات شخصیتی و ترغیب فرد به عمل جراحی مؤثر است.

ویلسل^[۱۱۴] (۲۰۱۴)، به بررسی “نقش عمل پُروتز سینه بر رضایت از تصویر بدنی و کیفیت زندگی زنان” پرداخت. نتایج حاصل نشان داد که در کل نمونه تصویر بدنی همبستگی معنادار مثبتی با کیفیت زندگی دارد. و پس از عمل پُروتز زنان سطح کمتری از افسردگی را نشان دادند. و مشخص گردید که کیفیت زندگی نیز تحت تأثیر سطح افسردگی و تصویر بدنی قرار می‌گیرد. زنانی که پُروتز انجام دادند، نسبت به گروه کنترل از سطح بالاتری از افسردگی برخوردار بودند.

۲-۲٣ جمع بندی پیشینه تحقیقات داخلی و خارجی درباره تصور بدنی:

پیشینه ی روان شناختی و روان پزشکی درباره ی تصور از بدن غنی می‌باشد که رابطه تصور از بدن را با عواملی همچون شاخص توده بدنی، میزان رضایت از زندگی، عزت نفس، اضطراب و … سنجیده است. که

1. 1. .Social Phobia Inventory ↑

1. 1. .Social Phobia Inventory ↑

1. 1. .Connor ↑

1. 1. .Multidimensional Body – Self Relations Questionnaire ↑

1. 1. Eshnider ↑

1. 1. . Adults Dispositional Hope Scale ↑

1. 1. .Dittmann,M.. ↑

1. 1. .American Psychiatric Association ↑

1. 1. . Furmark,T. ↑

1. 1. .Nelson & Israel ↑

1. 1. .Turk, Heimberg, hope ↑

1. 1. .Halgin ↑

1. 1. .Whithboume ↑

1. 1. .Stine ↑

1. 1. .Gorman,J,M. ↑

1. 1. .Magi ↑

1. 1. .Dewit,D. ↑

1. 1. .Mac Donald,K&Afford,D ↑

1. 1. .Rothledley,D ↑

1. 1. .Wells,A. ↑

1. 1. .Carleton,R,N. ↑

1. 1. .Collimore,K,c. ↑

1. 1. .Asmundson.G,J,G. ↑

1. 1. .Weeks,J,W. ↑

1. 1. .Rodebaugh,T,L. ↑

1. 1. .Wallace,S.T. & Alden,L,E. ↑

1. 1. .Garcia ↑

1. 1. .Taylor, Bomiea & Amir ↑

1. 1. .Holt.C,S. ↑

1. 1. .Turner,S,M. ↑

1. 1. .Danco.C,V & Keys,D,J. ↑

1. 1. .Long ↑

1. 1. .Chiu.L.H ↑

1. 1. .Carr.A.T ↑

1. 1. .Champion ↑

1. 1. .Pawer ↑

1. 1. Rotter ↑

1. 1. .Ellis,A. ↑

1. 1. .Beck ↑

1. 1. .Eley,T,C. ↑

1. 1. .Gregory,A,M. ↑

1. 1. .Eysenek ↑

1. 1. .Stopa ↑

1. 1. .Canon ↑

محسوب شده است و محکوم به بطلان خواهد بود.

گفتار سوم-شرط عدم انجام وظائف زوجیت از سوی زن

مراد از آن این است که زن شرط می‌کند تا شوهرحق نزدیکی و هم بستر شدن با او را نداشته باشد. آیا این شرط مخالف کتاب و سنت است و می‌توان آن را نامشروع دانست یا نه؟ از نظر فقهی در این رابطه دیدگاه‌های مختلفی ارائه شده است:

الف) صحت عقد و شرط در عقد دائم و منقطع:

شیخ طوسی در نهایه برای این دیدگاه به دو روایت استدلال نموده است و هم چنین محقق در «شرایع» و شهید ثانی در« مسالک » و برخی دیگر از فقهاء هم این دیدگاه را پذیرفته‌اند .

ب) بطلان شرط و عقد در عقد دائم و صحت آن دو در عقد موقت:

شیخ طوسی در مبسوط این قول را پذیرفته است‌ و می‌گوید: اگر فساد شرط منتهی به فساد عقد شود مثل شرط عدم و طی، نکاح باطل است. چون مخل به مقصود نکاح بوده و مانع آن است. علامه در مختلف از همین دیدگاه پیروی نموده و شرط یاد شده را منافی مقتضای عقد که اهم آن تناسل است می‌داند، همچنان می‌افزاید طرفین عقد، بر عقد بدون شرط توافق نکرده‌اند. از این رو، در عقد دائم هم عقد و هم شرط هر دو باطل است. جمعی دیگر از صاحب‌ نظران نیز از این دیدگاه پیروی کرده‌اند

ج) صحت عقد و بطلان شرط در عقد دائم و موقت:

طرفداران این نظریه استدلال می‌کنند اصول مذهب اقتضاء دارد این شرط مخالف کتاب و سنت بوده و در نتیجه باطل است. زیرا اصل، برائت ذمه از این شرط است و اجماعی هم بر لزوم و اعتبار آن منعقد نشده است . به عبارت دیگر؛ صحت عقد به دلیل صدور آن از اهل آن و قرار گرفتن در جایگاه خود است (صدر من اهله و وقع فی محله) و اصل در عقود، صحت است. اما بطلان شرط به خاطر منافات آن با مقتضای عقد است . چون هدف از نکاح، زوجیت و تناسل است. پس نزدیکی لازمه زوجیت است و هدف از نکاح، نزدیکی مشروع است. ‌بنابرین‏، شرط خلاف آن، خلاف مقتضای عقد خواهد بود و اگر فرضا خلاف مقتضای عقد نباشد، مسلماً خلاف قانون آمره بودن و باطل است . همچنان که از مفهوم ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی هم استفاده می‌شود که شرط مغایر با مقتضای عقد نکاح باطل است و اعتبار ندارد.

د)بطلان شرط و صحت عقد در عقد دائم و صحت هر دو در عقد موقت:

اصحاب این دیدگاه می‌گویند: شرط مغایر با مقتضای عقد و مخالف کتاب و سنت باطل است بجز در عقد موقت که در آن یکسری شروط از جمله شرط عدم نزدیکی و مجامعت صحیح است .

همچنین از نظر حقوقی، بر اساس مواد ۱۱۰۳ و ۱۱۰۴ قانون مدنی که زوجین را موظف به حسن معاشرت و تشیید مبانی خانواده می‌کند، مراعات وظائف زوجیت از زمره احکام و قواعد آمره است که در هر حال باید به اجرا درآید. از این رو، این شرط، نامشروع و مطابق بند ۳ ماده ۲۳۲ قانون مدنی باطل است .

گفتار سوم-شرط اینکه اگر شوهر تا مدت معینی مهریه همسرش را ندهد، عقد باطل باشد:

بر اساس نظر مشهور این شرط باطل و عقد، صحیح است .مستند آن روایاتی است که مطابق آن ها چنین شرطی هیچ‌ گونه اعتبار و اثری ندارد: از امام باقر(ع) درباره مردی پرسیده شد که با زنی با این شرط ازدواج می‌کند که اگر تا زمان معینی مهریه او را نپرداخت، حقی بر زن نداشته باشد. آن حضرت فرمودند: اختیار زن به دست مرد است وشرط آنان ملغی است . از آن گذشته، بعضی دیگر از صاحب‌نظران، این شرط را مخل به مقصود نکاح شمرده و از این جهت، حکم به بطلان آن نموده‌اند .

گفتار چهارم- شرط مطلقه شدن زن قبلی

همان طوری که در بیان شرط نتیجه یاد‌آوری شد، اگر تحصیل نتیجه منوط به سبب خاص شرعی باشد، داخل در شرط فعل می‌شود که جای بحث و گفت‌ و‌گو دارد. لذا اگر حصول آن به مجرد وضع شرط باشد و از آن طرف، دلیل شرعی بر حصول آن از طریق سبب خاص دلالت کند، این شرط، مخالف کتاب و سنت بوده و باطل است.
از آن گذشته، یکی از موارد شروط نامقدور که مکلف، توان انجام آن را ندارد، وضع شرط در جایی است که حصول غایت و نتیجه متوقف بر سبب خاص شرعی باشد. مثل اینکه در عقد، شرط شود به مجرد عقد، زنی که به عقد کسی درآید، زن قبلی آن مرد مطلقه شود. ‌بنابرین‏، با توجه به اینکه مطلقه شدن همسر، نیازمند سبب خاص شرعی است و طلاق متوقف بر رعایت موازین مقررات خاص آن است، می‌توان گفت چنین شرطی به دلیل نامشروع بودن، محکوم به بطلان است.

گفتار پنجم-شرط عدم معاشرت و همخوابگی با زن قبلی

بر اساس اینکه تعدد زوجات و جواز آن از احکام صریح قرآن کریم است . و می‌توان آن را به عنوان قاعده آمره تلقی کرد، ‌به این نتیجه دست می‌یابیم که هر گونه شرطی مغایر با آن از باب التزام به آنچه مخالف کتاب و سنت است، نامشروع بوده است و هیچ گونه اعتبار و اثری ندارد. از آن گذشته، عمل به مفاد این شرط، بر خلاف دستور قرآن کریم است که مردان را موظف به رفتار نیکو با همسرانشان می‌کند.(و عاشروهن بالمعروف). بدین لحاظ فقهای بزرگواری همانند امام خمینی ، محقق ثانی و صاحب جواهر با صراحت این شرط را خلاف شرع دانسته و باطل اعلام کرده‌اند. از منظر حقوقی نیز به حکم اینکه بر اساس قانون مدنی، زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با همدیگرند، هیچ کدام نمی‌تواند دیگری را از حق مسلم‌اش محروم گرداند. به علاوه، خود آن ها هم حق ندارند، در اثر الزام یا التزام، حق تمتع یا حق اجرای تمام یا قسمتی از حقوق مدنی را از خود سلب کند.

گفتار ششم- شرط آزادی عمل و معاشرت

یکی از شروطی که از نظر فقهی نامشروع دانسته شده است .همین شرط است که بر اساس آن، زوج یا زوجه در ضمن عقد، شرط می‌کند در عمل و معاشرت خود آزاد باشد و در این زمینه‌ها هیچ گونه محدودیتی نداشته باشد. در حالی که استواری واستحکام نظام خانواده و حفظ حریم آن از آلودگی‌ها منوط به آن است که طرفین ازدواج به عهدشان وفادار بوده و با التزام به رعایت مقررات و آداب زندگی خانوادگی، زمینه حفظ و استحکام زندگی اجتماعی را فراهم سازند. زندگی مشترک، مقتضی تشریک مساعی و همکاری طرفینی برای برآورده شدن آمال و اهداف عالی و مستلزم تأمین ثبات و آرامش روانی است. قرآن کریم در این رابطه می‌فرماید:« خداوند متعال برای شما همسرانی از خود شما آفرید تا مایه آرامش شما باشد و بدین منظور میان شما دوستی و مهربانی قرار داد .» روشن است که آزادی عمل و معاشرت و عدم پای‌بندی به موازین و اخلاق خانوادگی و هر جایی بودن زن یاشوهر، موجب ویرانی بنیان خانواده و باعث بی‌اعتمادی میان زن و شوهر خواهد شد و دوستی و عطوفت را از بین می‌برد. ‌بنابرین‏ با توجه به اینکه نشوز زوج یا زوجه دارای آثار و پیامد‌های حقوقی و ضمانت‌های اجرایی لازم است و با عنایت به اینکه اطاعت تمکین در زندگی زناشویی از اصول اولیه آن و به عنوان قاعده آمره به شمار می‌رود، لذا شرط آزادی عمل و معاشرت برخلاف این اصول و احکام بوده است و در نتیجه نامشروع ارزیابی می‌شود.

گفتار هفتم-شرط اینکه حق طلاق دراختیار زن باشد:

یکی از مسائل که خصوصاً در شرایط کنونی بحث برانگیز و جنجال آفرین است، اینکه حق طلاق از نظر شرعی در اختیار مرد است و برای زن، در این باره، نقش برجسته و تعیین کننده‌ای منظور نشده است. ممکن است کسی یا کسانی با انگیزه و ادعا به اینکه زن یکی از دو طرف اصلی عقد نکاح است و اراده و خواست او به همان میزان در شکل گیری آن نقش دارد که اراده مرد مؤثر است، این سخن را مطرح کنند که در فسخ قرارداد و عقد نکاح نیز باید نقش زن برابر با مرد باشد. بویژه اینکه ممکن است پس از ازدواج، عدم اهلیت و صلاحیت شوهر برای ادامه زندگی محرز شود

در مطالعات انجام گرفته پیرامون بهره ­وری توسط سازمان­ها و صاحب­نظران، تعاریف متعددی از بهره ­وری ارائه شده است که این تعاریف با وجود داشتن ریشه مشترک هر یک وجهی از بهره ­وری را مورد تأکید بیشتر قرار دادند. در ذیل به تعدادی از این تعاریف اشاره می­ شود:

از دیدگاه سازمان همکاری اقتصادی اروپا (OEEC): بهره ­وری حاصل کسری است که از تقسیم مقدار یا ارزش محصول بر مقدار یا ارزش یکی از عوامل تولید به دست می‌آید. بدین لحاظ می توان از بهره ­وری سرمایه، مواد اولیه و نیروی کار صحبت کرد.

سازمان بین ­المللی کار (ILO): بهره ­وری را نسبت ستاده به یکی از عوامل تولید (زمین، سرمایه، نیروی کار و مدیریت) تعریف می­ کند.

از نظر آژانس بهره‌وری اروپا (EPA): بهره ­وری عبارت است از درجه و شدت استفاده مؤثر از هر یک از عوامل تولید. در تعریف این سازمان همچنین ‌به این نکته اشاره شده است که بهره ­وری یک نوع طرز تفکر و دیدگاه است که بر اساس آن هر فرد می ­تواند کارها و وظایفش را هر روز بهتر از روز قبل انجام دهد. از این دیدگاه بهره ­وری به عنوان یک فرهنگ تلقی می­ شود (به نقل از طاهری، ۱۳۸۴).

در اطلاعیه تشکیل مرکز بهره ­وری ژاپن JPC اهداف ناشی از بهبود بهره ­وری چنین بیان شده است: «حداکثر استفاده از منابع فیزیکی، نیروی انسانی و سایر عوامل به روش­های علمی به طوری که بهبود بهره‌وری به کاهش هزینه­ های تولید، گسترش بازارها، افزایش اشتغال و بالا رفتن سطح زندگی همه آحاد ملت، منجر شود». از دید این مرکز ، بهره ­وری یک اولویت و انتخاب ملی است که منجر به افزایش رفاه اجتماعی و کاهش فقر می­گردد (به نقل از طاهری، ۱۳۸۴).

مرکز بهره ­وری ژاپن از زمان تأسیس، نهضت ملی افزایش بهره ­وری در این کشور را تحت سه اصل راهبردی به جلو هدایت نموده است که این سه اصل عبارتند از:

• افزایش اشتغال

• همکاری بین نیروی کار و مدیریت

• توزیع عادلانه و برابر ثمره­های بهبود بهره ­وری میان مدیریت، نیروی کار و مصرف­ کنندگان

سازمان بهره ­وری سنگاپور: بهره ­وری را توسعه عادت بهسازی در رفتار و نگرش افراد می­داند. از دیدگاه این سازمان، بهره ­وری در درجه اول یک دیدگاه فکری ‌می‌باشد که سعی در بهبود وضعیت موجود دارد. به عبارت دیگر بهره ­وری قبل از آن که یک شاخص اقتصادی باشد، یک فرهنگ است.

از نقطه نظر سازمان ملی بهره ­وری ایران: بهره ­وری یک فرهنگ و یک نگرش عقلانی به کار و زندگی است که هدف آن هوشمندانه کردن فعالیت­ها برای دستیابی به زندگی بهتر و متعالی است.

در «واژه نامه بهره ­وری» که از انتشارات داخلی سازمان ملی بهره ­وری ایران است بهره ­وری را بدین گونه تبیین نموده­ا­ند: «بهره ­وری به حداکثر رساندن استفاده از منابع، نیروی انسانی، تسهیلات و غیره به طریقه عملی،‌ کاهش هزینه­ های تولید، گسترش بازارها، افزایش اشتغال و کوشش برای افزایش دستمزدهای واقعی و بهبود استانداردهای زندگی است، آن­گونه که به نفع کارگران، مدیریت و جامعه باشد» (به نقل از طاهری، ۱۳۸۴).

از نظر استنیر بهره ­وری: معیار عملکرد و یا قدرت و توان هر سازمان در تولید کالا و خدمات است.

استیگل بهره ­وری را: نسبت میان بازده به هزینه عملیات تولیدی می­داند.

از دیدگاه ماندل بهره ­وری: به مفهوم نسبت بین بازده تولید به واحد منبع مصرف شده است که با سال پایه مقایسه می­ شود.

سومانت نیز بهره ­وری را: نسبت بازده ملموس به نهاده‌های ملموس تعریف می­ کند.

استیفن رابینز یک سازمان را هنگامی مولد می­داند که: از طریق تبدیل داده ­ها به ستاده ­ها، در پایین­ترین سطح هزینه به اهدافش نائل آید. ‌بنابرین‏ وی مفهوم بهره ­وری را ناظر بر اثر بخشی و کارایی می­داند (به نقل از طاهری، ۱۳۸۴).

۲-۱-۱-۲- تاریخچه بهره وری

بهره وری برای اولین بار در سال ۱۷۶۶ میلادی توسط کوتیرنی^[۱۲] مطرح شد و در سال ۱۸۸۳ لیتر^[۱۳] بهره ­وری را قدرت و توانایی تولید کردن بیان کرد و در سال ۱۹۰۰ ارلی بهره وری را ارتباط این بازده و وسایل به کار رفته برای تولید این بازده عنوان کرد (طاهری، ۱۳۸۴).

۳-۱-۱-۲- اهمیت بهره وری

در عصر حاضر بهره وری را یک روش، یک مفهوم و یک نگرشی درباره کار و زندگی می‌نامند و در واقع به آن به شکل یک فرهنگ و یک جهان بینی می نگرند، بهره وری در همه شئونات، کار و زندگی فردی، اجتماعی می‌تواند دخیل باشد و یک شاخص تعیین کننده درآمد سرانه هر کشور است و برای افزایش بهره وری ملی هر کشور باید درآمد سرانه آن کشور افزایش یابد (احمدی، ۱۳۸۱).

۴-۱-۱-۲- هفت «C» بهره وری

هر راه حلی که شرکت ها، سازمان ها، مؤسسه‌‌ها برای ارتقای بهره وری و کیفیت تدوین کننده لازم است که به نیازمندی های زیر پاسخ دهند:

۱٫ اعتماد و ایمان (Confidence and Trust): بهره وری و کیفیت در دراز مدت تنها در صورت بهبود می‌یابد که بین مدیریت و نیروی کار اعتماد وجود داشته باشد. اگر این اعتماد نباشد در برابر پیشنهادهای مدیریت برای بهبود بهره وری مقاومت به وجود می‌آید و مدیریت هم به تفویض مسئولیت ها به کارکنان اقدام نخواهد کرد.

۲٫ همکاری و تعهد (Cooperation and commintment): زمانی که اعتماد بین مدیریت و کارکنان به حدی معین برسد، هر دو متعهد خواهند شد و در جهت بهبود بهره وری و کیفیت همکاری خواهند کرد. در این حالت، بهبود بهره وری چون «مقصدی مشترک» به نظر خواهد رسید که بقای شغلی را تضمین می‌کند، نه آنکه آن را به خطر بیندازد.

۳٫ ارتباطات (Communication): مانع اصلی در راه موفقیت روند بهره وری و کیفیت در اغلب موارد عدم وجود ارتباطات مؤثر در شرکت است. قبل از هر چیز هدفها باید روشن باشد و از طریق مدیریت ارشد به کارکنان ابلاغ شود. ‌بنابرین‏ سازماندهی مدیریت اطلاعات، پیش شرط موفقیت جنبش بهره‌وری است.

۴٫ همبستگی (Coherence): بهبود بهره وری و کیفیت باید بر مبنای سیستم همبستگی سازمانی باشد، این نکته نه تنها ‌در مورد ساختار و مسئولیت‌های سازمانی بلکه ‌در مورد روش های اجرایی و تصمیم گیری ها نیز مصداق دارد.

۵٫ استمرار (Continuity): شرکت‌های موفق نشان داده‌اند که کیفیت عالی محصول و ارتقاء بهره وری آن ها نتیجه سالها تلاش بی وقفه آن ها بوده است.

۶٫ خلاقیت(tivityCrea): علی‌رغم همه تلاش ها و کوشش ها، بدون خلاقیت و نوآوری بهبودی در بهره وری حاصل نخواهد شد.

۷٫ آموزش مستمر (Continuous Training): برقراری یک فرایند مستمر آموزشی در تمامی سطوح شرکت همراه با ایجاد رابطه مطلوب بین مدیریت و نیروی کار، احتمالاً مهمترین وظیفه در سازماندهی بهره وری و کیفیت است. برنامه های آموزشی، باید در کلیه سطوح مدیریت، کارمندان و کارگران اجرا شود (احمدی، ۱۳۸۱).

۵-۱-۱-۲- عوامل مؤثر بر بهره وری

مجموعه عوامل مؤثر بر بهره وری یک سازمان از دو بعد اصلی تشکیل می شود:

الف) عوامل خارجی ( دولت و زیرساخت ها، منابع طبیعی، تغیرات ساختاری و …)

ب) عوامل داخلی ( عوامل انسانی و عوامل تکنولوژیکی)

۱-۵-۱-۱-۲- عوامل خارجی