دارایی­ ها و سبد سهام^[۱۲] دارای سه ویژگی است که با اداره کردن سبد سهام مرتبط است. این ویژگی­ها شامل بازده، ریسک، و نقدشوندگی است. بازده به آسانی تعریف و معرفی می­ شود. اگر چه اندازه ­گیری ریسک مشکل است، اما با این حال یک مفهوم عملیاتی است. ریسک معمولا به وسیله واریانس و انحراف معیار بازده­ها اندازه ­گیری می­ شود. ‌در مورد مدل قیمت­ گذاری دارایی­ ها سرمایه­ای، ریسک سیستماتیک برای یک سهم به وسیله بتا اندازه ­گیری می­ شود (اسچوارتز و فرانشینی^[۱۳]، ۲۰۰۴، ص۶۰).

اما چگونه ممکن است نقدشوندگی را تعریف و اندازه ­گیری کرد؟ به طور عام، دارایی نقدشونده دارایی است که به صورت نقد باشد یا به آسانی قابل تبدیل به وجه نقد باشد. این تعریف به ما خیلی کمک نمی­کند. آسانی به زمان مورد نیاز برای تبدیل و خارج کردن از وجه نقد، و هزینه معامله اشاره دارد (اسچوارتز و فرانشینی، ۲۰۰۴، ص۶۰). اسچوارتز و فرانشینی (۲۰۰۴) برای تعریف نقدشوندگی بر روی ویژگی­های نقدشوندگی مانند عمق، وسعت، برگشت پذیری بازار تمرکز کرده ­اند.

با توجه به اهمیت نقدشوندگی سهام در ادبیات مالی، محققین بسیاری سعی داشتند تعریفی جامع برای نشان دادن مفهوم نقدشوندگی ارائه دهند. به طور کلی تعاریف نقدشوندگی در دو رویکرد کلی طبقه بندی می­ شود : بعضی از تعاریف نقدشوندگی بر ویژگی دارایی­ ها(نقدشوندگی دارایی­ ها)^[۱۴] تمرکز کرده ­اند و بعضی دیگر، از دیدگاه بازار(نقدشوندگی بازار^[۱۵]) این موضوع را مورد توجه قرار داده ­اند ( موراسکی^[۱۶]، ۲۰۰۸، ص۹).

۲-۳ تعریف نقدشوندگی

بازار کاملا نقدشونده بازاری است که هر مقدار از اوراق بهادار می‌تواند فورا و بدون هزینه به وجه نقد تبدیل شود یا هر مقدار وجه نقد می ­تواند به اوراق بهادار تبدیل شود. در بازارهای کمتر نقدشونده نسبت به بازار های کاملا نقدشونده، یک بازار نقدشونده، بازاری است که هزینه معاملات مرتبط با تبدیل اوراق بهادار در حداقل باشد. هزینه معاملات شامل هزینه های ضمنی و صریح^[۱۷] است. هزینه­ های صریح شامل هزینه­ های مربوط به حق دلالی کمیسیون­ها^[۱۸] و مالیات­های دولت^[۱۹] است. این هزینه را به آسانی به صورت کمیت در می­آیند اما خارج از کنترل مستقیم بورس اوراق بهادار است و ‌بنابرین‏ در نظر گرفته نمی شود. توجه اساسی در معاملات بر هزینه­ های ضمنی معامله همچون اختلافات قیمت پیشنهادی خرید و فروش^[۲۰]، هزینه­ های تاثیر بازار و هزینه­ های فرصت است که به موجب تکنولوژی، مقررات، انتشار اطلاعاتی، مشارکت اطلاعاتی و ابزارهای اطلاعاتی ناکارا و یا ناکافی است (آیتکن و کامرتن فورد^[۲۱]، ۲۰۰۳، ص۴۶).

بررسی ادبیات مالی آشکار می‌کند که اختلافات قابل توجهی میان محققان ‌در مورد ماهیت نقدشوندگی، منابع آن، و نتایجش برای سرمایه ­گذاری وجود دراد. تعاریف ‌در مورد نقدشوندگی تا اندکی متضاد و نامنظم است. اصطلاح نقدشوندگی به صورت گسترده ­ای در ادبیات مالی استفاده شده است، از این جهت درک مفهوم آن مهم است. ‌بنابرین‏ هدف ما در این جا فراهم کردن تعریفی روشن از نقدشوندگی است که می‌تواند در تجزیه و تحلیل­های مالی به کار گرفته شود ( موراسکی^[۲۲]، ۲۰۰۸، ص۹).

در بسیاری از موارد، مخصوصاً در معاملات روزمره^[۲۳]، استدلال­های نظری گسترده ‌در مورد معنی نقدشوندگی واقعا لازم نیست. اکثر سرمایه­ گذار­ها به صورت ذاتی می ­توانند کیفیت بازارها یا انواع دارایی­ ها، مانند قابلیت نقدشدن یا غیر قابل نقدشدن را درک کنند و اثرات مربوط به آن را تشخیص دهند. به هر حال نبود یک تعریف رسمی از نقدشوندگی در زمانی که توسعه رویکرد­های رسمی، نقدشوندگی را به عنوان یک معیار سرمایه ­گذاری در نظر ‌می‌گیرد موجب مشکلات جدی می­ شود (موراسکی^[۲۴]، ۲۰۰۸، ص۱۰).

وصف­های مختلفی از تعارف نقدشوندگی در کتاب­ها و مقالات مالی و مدیریت مالی وجود دارد. لیو (۲۰۰۶،ص ۶۳۱) بیان می­ کند که به طور عام نقدشوندگی توانایی برای تعداد زیاد معامله با سرعت بالا در هزینه پایین و با اثر قیمتی کم توصیف می شود. این توصیف چه بعد را برای نقدشوندگی، یعنی، تعداد معامله، سرعت معامله، هزینه معامله، و اثر قیمتی را مشخص می‌کند. یودین (۲۰۰۹، ص۲۴) نقدشوندگی را به عنوان سرعت و سهولتی که یک نفر می‌تواند سهام را در بازار مورد معامله قرار دهد تعریف ‌کرده‌است. پاستور و استمبیو (۲۰۰۳، ص۲) نقدشوندگی را به عنوان یک مفهوم وسیع توصیف ‌می‌کنند که به طور کلی توانایی برای تعداد زیادی معامله به طور سریع، در هزینه پایین، و بدون تغییر قیمت را نشان می­دهد. ریلی و برون^[۲۵](۱۹۹۷، ص۱۰۷-۱۰۶) نقدشوندگی را به عنوان خرید یا فروش یک دارایی با سرعت و در یک قیمت مشخص شرح داده ­اند؛ بر طبق نظر بودی و مرتن^[۲۶](۱۹۹۸، ص۳۵) نقدشوندگی، سرعت و سهولت نسبی است که یک دارایی می ­تواند به وجه نقد تبدیل شود؛ بر طبق نظر آرنلد^[۲۷] (۲۰۰۵، ص۱۸) نقدشوندگی، درجه­ای که یک دارایی می ­تواند به سرعت و به سهولت بدون از دست دادن ارزش فروخته شود؛ اسچارتز و فرانشونی^[۲۸] (۲۰۰۴، ص۶۰) دارایی را نقد شونده می­نامند که به سهولت قابل تبدیل به وجه نقد باشد؛ و بریلی و همکارانش^[۲۹] (۲۰۰۶،ص۱۰۰۰) یک دارایی را نقد شونده می­نامند، اگر به آسانی و ارزان به وجه نقد تبدیل شود و بگ و همکارانش^[۳۰] (۲۰۰۳، ص۳۱۵) بیان ‌می‌کنند که نقدشوندگی، ارزانی، سرعت، و اطمینانی است که ارزش دارایی می ­تواند به پول تبدیل شود. همچنین شارپ و الکساندر^[۳۱](۱۹۹۰، ص۸۰۴) بیان ‌می‌کنند که نقدشوندگی عبارت است از توانایی سرمایه­گذارن برای تبدیل اوراق بهادار به وجه نقد در یک قیمت مشابه نسبت به معامله قبلی در اوراق بهادار، با فرض این که هیچ اطلاعات جدیدی مهمی از وقتی که معامله قبلی صورت گرفته، وارد نشده باشد. هریس^[۳۲](۲۰۰۳، ص۳۹۴) کسی است که نقدشوندگی را به عنوان توانایی برای حجم زیادی از معامله به سرعت، در هزینه پایین، و وقتی که تمایل برای معامله وجود داشته باشد، تعریف ‌کرده‌است. از طرف دیگر مُیر^[۳۳] و همکارانش(۱۹۹۸، ص۶۰۹) نقدشوندگی یا نقدشوندگی شرکت را به عنوان توانایی یک شرکت جهت پرداخت وجه نقد برای تعهداتش در زمانی که این تعهدات سر رسید می­ شود، تعریف می‌کنند.

این بررسی کوتاه از دیدگاه­ های مختلف بیان قبلی که هیچ توافق عمومی ‌در مورد معنای معینی از اصطلاح نقدشوندگی در جامعه مالی وجود ندارد را تقویت می­ کند. با این حال نظم و ترتیب تقریبی در مفهوم نقدشوندگی وجود دارد. اما به نظر می­‌رسد که تعاریف موجود درباره نقدشوندگی را ‌می‌توان طبقه ­بندی کرد. هر یک از تعاریف نقدشوندگی را ‌می‌توان در یکی از طبقاتی که در زیر بیان می شود جای داد. تعاریف نقدشوندگی را ‌می‌توان در سه دیدگاه زیر جای داد:

۲-۳-۱ نقدشوندگی دارایی ها

مدل تصمیم گیری تدریجی تأکید بر گام هایی دارد که یکی پس از دیگری برای حل مسئله برداشته می شود و به زبان ساده این مثال را تداعیمی نماید که “خود راه بگویدت که چون باید رفت”. ‌بنابرین‏ تلاش برای رسیدن به ائتلاف و سپس برداشتن گام ها یکی پس از دیگری، پیشنهاد چنین رهیافتی است. . Davis& Margrethe, 1984, 35-6) (

۲ – ۸ – مدل ظرف زباله

این مدل با روش های قبلی به صورت مستقیم قابل مقایسه نیست، زیرا این روش برخلاف روش های تدریجی که به چگونگی فرآوری یک تصمیم می پرداخت، با جریان های متعدد تصمیمات در سازمان سرو کار دارد. این روش کمک می کند تا به تمام سازمان و تصمیماتی که پی در پی توسط مدیران اخذ می شود، فکر نمود. این مدل برای توضیح تصمیم گیری در سازمان‌هایی که دارای عدم اطمینان هستند، توسعه یافته است. یکی دیگر از مشخصه‌ های این مدل، پرداختن به جریان های رویدادها بجای پرداختن به یک رویداد مجرد است. این بدان معنا است که ما به صورت منطقی با یک مسئله که شناسایی آن ابتدای راه و انتخاب راه حل انتهای آن است روبرو نیستیم. در حقیقت ممکن است که شناسایی مسئله و راه حل آن مسئله ممکن است که با یکدیگر در ارتباط نباشند. ممکن است یک ایده ای برای حل مسئله به میان آید در صورتی که اصلا چنین مسئله ای مشکل ما نباشد و بر عکس برای یک مسئله ممکن است که به نتیجه ای نرسیم. تصمیمات، نتیجه جریان های مستقل رویدادها در سازمان هستند. (دانشفر،۱۳۸۰ .۱۶ -۲۰).

۲ – ۹ – رویکردهای تصمیم گیری

رویکرد تصمیم گیری می‌تواند از دوجنبه اصلی بررسی شود. رویکرد هنجاری و رویکرد توصیفی . رویکرد هنجاری یا کمی تأکید بر تعیین ارزش‌های مشخص برای پارامترهای مسئله و حل آن برای طیفی از ارزش‌ها یا یک ارزش مشخص را دارد.در مقابل، چارچوب کار توصیفی یا کیفی تلاش نمی نماید که عوامل را رده بندی کند بلکه به دنبال بیان آن ها در عبارات کلی بوده و حل مسئله بر اساس آن ها مبتنی می‌باشد. (Robbins, 2000 ,45)

به لحاظی می توان تقسیم بندی مربوط به تصمیم گیری را به سه دسته کلی در ارتباط دانست:

۱-تصمیم گیری عقلایی

۲-تصمیم گیری رفتاری

۳- تصمیم گیری باز

۲ – ۱۰ – تصمیم گیری عقلایی

تصمیم گیری عقلایی بدین معنی است که بازیگر سیاسی با انتخاب روبروست . فرد در تصمیم گیری‌های خود همواره تصمیماتی اتخاذ خواهد کرد که بهترین تصمیم ممکنه بوده و تصمیماتی است که امکان و احتمال نیل به اهداف و مقاصد او را به حداکثر می رساند . ( حاضر، ۱۳۷۴ .۴۲ -۴۶).

هنگامی تصمیم گیری عقلایی است که تصمیم گیرنده :

الف – در باره موضوع تصمیمی گیری اطلاعات کامل دارد.

ب – قادر است خواسته ها و اولویت های خود را بر حسب مطلوبیت و مفید بودن آن ها به ترتیبی منطقی درجه بندی نماید.

ج – قادر است از میان شقوق و راه حلهای مختلف راهی را برگزیند که مطلویبت او را به حداکثرمی رساند .

جمع‌ آوری اطلاعات، کاری ‌زمان‌گیر و هزینه بر است. در عالم واقعیت، تصمیم گیر در ابتدا مقداری اطلاعات را با پرداخت هزینه، تهیه می کند. با این اطلاعات به نتایجی می‌رسد. سپس تصمیم می‌گیرد که این اطلاعات کافی است و یا او می بایست مقداری دیگر اطلاعات سفارش دهد. . نخستین فرضیه در مدل عقلایی این است که اهداف، معین و معلوم می‌باشد. یعنی فرض است که یا اهداف از قبل برای تصمیم گیرنده تعیین و داده شده است و یا آنقدر واضح و آشکار می‌باشد که هدف گذاری می‌تواند به سادگی انجام گیرد. اما در شرایط واقعی تصمیم گیری، اهداف به ندرت معلوم و معین است. . یکی از مشکلات مدل عقلایی این است که :

فرض اول ، مدیر از قبل به صورت مشخص می‌داند که به چه هدفی می‌خواهد برسد. در حالی که در اکثر اوقات، مدیر نمی داند که واقعا هدف چیست و یکی از مسائل مدیر تعیین هدف است. فرض دوم در مدل عقلایی آن است که تصمیم گیرنده باید تمامی راه حلهای مختلف و ممکن را یافته، تک تک آن ها را مورد ارزیابی دقیق قرار دهد.اما این تصوری واهی و ادعایی بیجاست که می توان تمامی راه حلهای مختلف را شناسایی کرد، چه رسد به اینکه میتوان یک یک آن ها را به دقت سنجید و ارزیابی نمود .

فرض سوم این است که تمامی نتایج و عواقب ناشی از اتخاذ و اجرای یک تصمیم بررسی و در نظر گرفته شده است.

ولی همان گونه که نمی توان تمام راه حلهای ممکن را یافت، همان گونه نیز نمی توان تمامی نتایج ناشی از انتخاب و و اجرای آن ها را پیش‌بینی نموده و در نظر گرفت. آینده پدیده ایست با ماهیتی نامعلوم و غیر قابل پیش‌بینی و هیچ تصمیم گیرنده ای نمی تواند کاملا مطمئن باشد که تمامی اثرات و تبعات ناشی از هر تصمیمی را می دانسته است .نکته دیگر آن است که بنابر مدل عقلایی، منافع شخصی فرد تصمیم گیر، منافع سازمانی و منافع ملی کشور همگی در یک سو و جهت قرار داشته و با یکدیگر تضادی ندارند. در حالی که در عمل این چنین نیست و در اکثر ا و قا ت منا فع شخص و منا فع سا ز ما ن و یا کشور متفا وت می با شند. (آصفی، ۱۳۷۵٫ ۷ -۲۰).

۲ – ۱۱ – تصمیم گیری رفتاری

هنگامی که محدودیت های ذهنی و شعوری تصمیم گیرنده در تجزیه و تحلیل کامل مسائل آشکار می شود، و هنگامی که ناتوانی او در استفاده کامل از اطلاعات و در ترکیب، پردازش و عمل آوری این اطلاعات تشخیص داده می شود، زمانی که مشاهده می‌گردد که اکثر مسائل دارای ماهیتی غامض و پیچیده است، و سرانجام هنگامی که در می یابیم که لازمه جمع‌ آوری و کسب اطلاعات، تحمل هزینه های سنگینی است، سئوالی که طبیعتا به ذهن متبادر می شود، آن است که تحت این شرایط، اصولا برخورد یک مدیر با مسئله تصمیم گیری چگونه می‌تواند باشد و مدیر چگونه می‌تواند تصمیمی اتخاذ نماید که بهترین تصمیم باشد؟ با پیشنهاد مفهوم “عقلایی محدود” در مدل رفتاری تصمیم گیری، هربرت سایمون سعی می کند جوابگوی این مسئله باشند. (دانشفر،۱۳۸۰، ۱۶ -۲۰ ).

عقلانیت انسان محدود است و این محدودیت ناشی از محدودیتهای ذهنی و شعوری انسان است و هر گونه بحثی در باره مکانیزم تصمیم گیری باید با علم براین واقعیت باشد. ‌بنابرین‏، محیط های سازمانی و اجتماعی که تصمیم گیرنده در آن قرار گرفته است، در شیوه و نحوه تصمیم گیری او موثرند. در این روش، تصمیم گیر پس از آنکه معیارهای نه چندان کاملی را برای حل مسئله در نظر گرفت، به مجرد رسیدن به یک راه حل که رضایت اور ا برانگیزد، کار تحقیق درمورد آلترناتیوها را رها کرده و مسئله را خاتمه یافته می‌داند .

از دیدگاه سلیه، استرس واکنش نامشخص بدن نسبت به توضیحات و خواسته‌هایی است که از یک شخص انتظار می‌رود. به عبارت دیگر، استرس مجموعه تغییرات انطباقی است که بدن فرد برای کمک به اوجهت تطبیق خود با انواع موقعیت‌های اجتماعی، سیاسی و محیطی ارائه می‌دهد (کوپر، راسل، کاسیس، گیورگ^[۱۳]، ۱۹۹۴). همچنین استرس به موقعیت درونی فرد اطلاق می‌شود که تهدیدی را نسبت به وضعیت جسمی و یا آرامش روانی خوداحساس کرده باشد (قاسم‌زاده، ۱۳۷۶).

پاسخ بدن به استرس ممکن است به صورت جنگ یا گریز باشد و تکرار استرس می‌تواند موجب نقص درپدیده تنظیمی هیپوتالاموس و کنترل مؤثر هورمونی از طریق بازخوردها میسر شود این امر منجر به تغییرات عملکردی متعددی درسطوح مختلف سلولی، عضوی و سیستمی و در نهایت بیماری‌های گوناگون می شود.

هرگاه صحبت از استرس درانسان به میان می‌آید حتما باید توجه داشت که آنچه بیش از کیفیت استرس اهمیت دارد روش های مقابله با آن است که از فردی به فرد دیگربسته به شرایط و ساختار روانشناختی انحصاریش متفاوت است. مفهوم مقابله به عنوان تلاش‌های شناختی و رفتاری به منظور تسلط یافتن بر موقعیت­های تهدیدآمیز نظیر چالش­های ناشی از بیماری تعریف شده ست (تانکی، موسابک، ۲۰۰۸ و فیپس، ۱۳۷۳). مقابله اغلب به تلاش و کوشش‌هایی گفته ‌می‌شود که در جهت حل کردن مشکلات دربعضی موقعیت‌ها و برای سازش دادن فرد با گرفتاری‌ها و فشارهای وارده صورت می‌گیرد (بگران،ابراهیمی و سنایی، ۱۳۸۸). روش‌های مقابله‌ای به تلاش‌های رفتاری در جهت اصلاح، به حداقل رساندن،کاهش دادن، تحمل کردن، تسلط یافتن بر صدمات داخلی و خارجی گفته می‌شود (بیات، ۱۳۸۸). بیماری بحرانی است که روش های مقابله ای رابه خطر می‌اندازد. تمام بیماری‌های حاد و مزمن عملکرد اساسی فرد را درگیر کرده ‌بنابرین‏ شیوه های مقابله ای در فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد (فیتزگرالد، ۲۰۰۰؛ لیوز، ۲۰۰۵). بیماران مبتلابه بیماری‌های مزمن و خانواده های آن ها نه تنها از جهت مراقبت جسمانی از بیماری و تغییرشیوه زندگی باید مهارت‌های خود را توسعه دهند،بلکه بایدبا پیامدهای روانی و اجتماعی ناشی ‌از بیماری نیزمقابله کنند (فینال و آندرسون، ۲۰۰۴). لازاروس و فولکمن دو شکل کلی از رویارویی را بیان نموده‌اند که شامل رویارویی مسئله مدار ‌و هیجان مدار می‌باشد. مقابله مسئله مدار در حقیقت شامل تلاش‌های هدفمند برای کنترل و تغییر منبع پریشانی می‌باشد. مثل فردی که در موقع ناراحتی، فعالیت یا سرگرمی جدیدی برای خود می‌یابد. مقابله هیجان مدار شامل تلاش‌هایی برای تعدیل شناختی واکنش‌های هیجانی در موقعیت‌های استرس زا می‌شود. مانند فردی که در مقابل استرس الکل مصرف می‌کند و یا ساعات و اوقات بیشتری را برای خود خیال پردازی می‌کند (هب فول، ۱۹۸۸).

رابطه استرس با دیابت

استرس و فشارهای روحی باعث بالا رفتن قند خون می‌شوند. گاهی اوقات این مسئله بر اثر تأثیر مستقیم هورمون استرس ایجاد می‌شود و گاهی اوقات ‌به این علت که استرس باعث پرخوری افراد و کم شدن فعالیت فرد می‌شود، سبب افزایش قند خون می‌گردد. این موضوع ‌در مورد کسانی که دیابت دارند به اثبات رسیده است. ‌بنابرین‏ به نظر می‌رسد اگر قند خون شما غالباً از حد طبیعی بالاتر است (اما هنوز به اندازه ای بالا نیست که دیابتی شناخته شوید ) استرس می‌تواند قند خون شما را به اندازۀ مقدار قند خون افراد دیابتی بالا ببرد. ‌بنابرین‏ استرسهای مرتبط با مسائل جدی زندگی نظیر مرگ کسی که دوستش دارید یا از دست دادن شغل می‌تواند نقش مهمی در ایجاد دیابت داشته باشد. اگرچه افرادی که قند خون شان از حد طبیعی بالاتر است (پیش دیابت) نهایتاًً به علت افزایش مقاومت به انسولین یا کاهش تولید انسولین به دیابت مبتلا می‌شوند، اما استرس نقش بسیار مهمی ‌در تسریع این موضوع داردو دیابت می‌تواند پیامد وحلقه نهایی چرخه استرس-دیابت باشد. استرس، کنترل قندخون دربیماران دیابتی بسیار حساس بوده وواکنش افراطی به استرس نشان می‌دهند و این واکنش هیجانی به استرس می‌تواند باعث ترشح هورمون‌هایی شودکه سلامت فردرا به خطر می‌اندازد. بیماران دیابتی در مقابله با عوامل استرس زا از واکنش‌های هیجانی استفاده می‌کنند مانندغم و اندوه، خشم، شک و بی اعتمادی و کناره گیری که بیماری آن ها را تشدیدمی کند و باعث ایجاد سبک زندگی نارضابت مندی می شود.

درمان دیابت

هنوز درمان قطعی برای دیابت پیدا نشده است، حتی روش‌های جدیدی مثل پیوند سلول‌های بتا به افراد مبتلا به دیابت نوع۱ نیز به علت ضرورت مصرف داروی ضد رد پیوند به صورت مادام‌العمر و عوارض احتمالی ناشی از آن‌ ها برای اکثریت افراد مناسب نمی‌باشد. با این وجود رعایت ۵ اصل کنترل دیابت که در ادامه به آن‌ ها اشاره خواهد شد باعث می‌شوند تا افراد دیابتی بتوانند یک زندگی سالم با افراد غیر دیابتی داشته باشند و از پیدایش عوارض دیابت جلوگیری کنند. این ۵ اصل عبارتند از: آموزش، کنترل روزانه، تغذیه صحیح، فعالیت جسمانی و مصرف منظم داروها (قرص یا انسولین) در صورتی که هر یک از این پایه ها سست باشد تعادل و در واقع کنترل دیابت بر هم خواهد خورد (قانعی،۱۳۹۰).

ابتلا به بیماری دیابت و الزام بیمار به مراقبت‌های خاص از خویش موجب چالش‌های فراوانی در زندگی روزمره می‌شود که استفاده از رفتارهای مقابله ای را به منظور سازگاری ضروری می‌سازد (گافولزو وندل، ۲۰۰۶). شیوه های مقابله نقش مهمی در سیر، کنترل، درمان، و سازگاری روانی ـ اجتماعی بیمار با دیابت می‌تواند داشته باشد (تانکی^[۱۴]، ۲۰۰۸؛ گری، ونتزل^[۱۵]، ۲۰۰۴). سبک‌های مقابله‌ای در مواجه با دیابت موضوع مباحث فراوانی بوده است (گری و ونتزل، ۲۰۰۴) برخی پژوهشگران ادعا ‌نموند که شیوه های مسئله مدار موجب افزایش موفقیت آمیز از خویشتن در بیماران مبتلا به دیابت می‌گردد درحالی که شیوه هایی هیجان مدار می‌تواند دارای اثرات زیان بار باشد (تانکی واینگین، ۲۰۰۸).

مبانی نظری افسردگی

اختلال‌های خلقی

خصوصی سازی صنعت مالی، گسترش حوزه تجارت مؤسسات مالی جهانی و گوناگونی نیازهای مشتریان خدمات مالی، باعث شده است که رقابت شدیدی در صنعت بانکداری ایجاد شود. این فضای رقابتی منجر ‌به این شده که بانک‌ها منابع و تواناییهایشان را از خدمات محصول گرا یا خدمت محور به خدمات مشتری محور تبدیل کنند (شهرکی و ملاشاهی،۱۳۸۹: ۲) و سازمان‌هایی که زودتر از بقیه ارزش مدیریت ارتباط با مشتری را درک کرده‌اند، افزایش خیره کننده درآمد، بهره وری و رضایت مشتری را در کسب مزیت برتری نسبت به رقبای خود که در به کارگیری این امر مهم تأخیر داشته اند، دارا ی باشند (موئتمنی و جعفری، ۱۳۸۸: ۳ ).

برای رسیدن به اهداف سازمانی و تحقق تغییرات، مجموعه ای از شایستگی ها از کارکنان انتظار می رود که هر یک از این شایستگی ها نقش خاصی را در سازمان ایفا می‌کنند و از طریق تاثیر و تعامل متقابل، شبکه ای و ایجاد هم افزایی بین آن ها، رفتاری مطلوب بروز خواهد نمود(رضایی و خیراندیش،۱۳۹۲ : ۶). ‌بنابرین‏ هر چه اثربخشی تعاملات بین فردی در داخل گروه ها و واحدهای سازمانی افزایش یابد، اثربخشی مبادلات اطلاعات میان کارکنان و در نتیجه ارتباط بهتر و شایسته با مشتری و در نهایت ایجاد مزیت رقابتی بیشتر و اثربخش تر خواهد شد.

امروزه بانکداری موظف است خود را در آینه مشتری ببیند و سعی کند در محیط پر از رقابت، درک صحیحی از مشتریان و خواسته های آن ها داشته باشد. برای تحقق مشتری مداری، بانک‌ها بایستی ‌پاسخ‌گویی‌ روشن و صحیحی به نیازهای روز مشتری یعنی تنوع خدمات و خدمات تازه، جدید و ابتکاری را دارا باشند. ‌بنابرین‏ بانک‌ها می بایست با تکیه بر مزیت رقابتی خود و یافتن مشتریان هدف، در محیط رقابت پایدار بمانند.

۱-۲- بیان مسئله

امروزه مشتری در مبادلات تجاری از جایگاه ویژه ای برخوردار است و مدیریت ارتباط با مشتری هسته اصلی دنیای تجارت و موفقیت در فضای رقابت را به خود اختصاص داده است. سازمان‌ها به طور گسترده ای تشخیص داده‌اند که مشتریان مهمترین دارایی شان هستند و به روابط مشتریان به عنوان عامل توسعه همه جانبه و مبادلاتی سودمند و متقابل و نیز فرصتهایی که نیازبه مدیریت دارد می نگرند (عباسی ،۱۳۹۰: ۴۷). به تبع آن بانک‌ها نیز به عنوان سازمان‌های ارائه دهنده خدمات مالی، نه تنها از این امر مستثنی نیستند بلکه به دلیل اینکه قسمت اعظم سرمایه بانک‌ها از سپرده های مشتریان آن ها تامین می شود، بایستی مشتری مداری و مشتری گرایی را رکن اصلی فعالیت‌های خود قرار دهند( آقاداود و روائی، ۱۳۸۵). در طول چند دهه گذشته تغییرات در کانال‌های تحویل، صنعت بانکداری را متحول نموده است. ظهور کانال‌های تحویل و سیستم‌های پرداخت شامل دستگاه های خودپرداز برای تحویل داری، مراکز تماس نزدیک به جای شعب بانک، بانکداری اینترنتی و کارت‌های اعتباری جایگزین تراکنشات مالی سنتی، بانک‌ها را به بازارهای الکترونیکی نو ظهور هدایت ‌کرده‌است (الوندی ،۱۳۸۸: ۵۰).

هدف مدیریت ارتباط با مشتری این است که فرصت خرید دوباره مشتری را به کمک بهبود فرایند ارتباط با او و فراهم کردن پیشنهاد درست از طریق قیمت و محصول و با بهره گرفتن از کانال ارتباطی درست و در زمان مناسب افزایش دهد. برنامه های مدیریت ارتباط با مشتری بر شناسایی بهترین مشتری و نگهداری آن و تشویق مشتری به استفاده بیشتر از محصولات و خدمات شرکت تمرکز دارد ( بارین و همکاران، ۲۰۰۸)^[۱].

هرسازمانی برای افزایش کارایی و اثربخشی خدمات عمومی مشتری مداری و مزیت رقابتی، نیازمند مدیران و کارکنانی است که بتوانند بر اساس شایستگی خویش، خدمات بهتری را به شهروندان بر اساس منافع عمومی جامعه عرضه کنند و متناسب با رشد روز افزون تغییرات، توانمندیها و شایستگی های خویش را بهبود بخشند. تقریباً در همه صنایع و همه نقاط جهان، سازمان‌های پیشرو برای راهبردهای مشتری محوری سرمایه گذاری می‌کنند و سازمان‌هایی که زودتر از بقیه ارزش مدیریت ارتباط با مشتری را در افزایش خیره کننده درآمد، بهره وری و رضایت مشتری فهمیده اند مزیت رقابتی برتری را نسبت به رقبای خود دارند (موئتمنی و جعفری ، ۱۳۸۸).

به طور کلی تغییر رفتار مشتریان در مؤسسات مالی و خدماتی بویژه در بانک‌ها به دلیل ماهیت پولی و مالی فعالیت‌های آن حساسیت بیشتری داشته و نیازمند برنامه ریزی دقیق و به موقع توسط مدیران شبکه بانکی است و اگر آن ها خواهان بهبود عملکرد مدیریت ارتباط با مشتری خود هستند باید فعالیت‌های خود را ‌بر اساس

تفکر خلق و ارائه ارزش برتر به مشتری تنظیم کنند (جانسن ، ۲۰۰۴).^[۲]

۱-۳- ضرورت واهمیت تحقیق

در دنیای تجارت رقابتی امروز و با توجه به تغییرات محیطی و تکنولوژیکی و اهمیت جایگاه مشتری در سازمان‌ها، بانک‌ها بایستی در تجهیز نمودن خود، شناسایی نیازها و توقعات مشتریان و نیز توجه به وضعیت بازار اهمیت فراوانی قائل شوند. زیرا سهم بیشتر بازار و سوداوری زیاد و درآمد پایدار برای بانک‌ها و در نهایت پیروزی در عرصه رقابت نتیجه و محصول ارتباط هدفمند و بلند مدت و نیز اطمینان از وفاداری مشتریان در عین رضایتمندی آن ها و در نتیجه حفظ مشتری می‌باشد(الهی و حیدری،۱۳۸۷). فضای رقابتی میان بانک‌ها شرایطی را ایجاد کرده که اگر به عرصه رقابتی و راهکارهای منطقی و هوشیارانه توجه نشود بانک‌ها بعضاً دچار ناکامی شده و کم کم از صحنه رقابت حذف خواهند شد(آذری،۱۳۸۹).

پس با توجه به شرایط فوق داوران گاهی اوقات قادر به پیوست شقاق موجود بین طرفین نمی‌شوند و نتیجتاً رأی به جدایی می‌دهند. البته در حال حاضر با روند رو به رشد طلاق توافقی نهاد داوری را بسیار صوری قرار داده‌اند به شکلی که هدف از انتخاب داور از ابتدا مشخص‌ به رأی منفی است نه اصلاح ذات البین طرفین که لازم می‌باشد قانون برای جلوگیری از این دور زدن‌ها چاره‌ای اندیشیده تا بنیان خانواده تحت احساسات زودگذر به خطر نیفتد.

نمونه آن در رأی زیر با توجه به اصرار زوجه بر طلاق و قبول زوج و عدم تأثیر مساعی دادگاه و حکمین بر سازش طرفین دادگاه حکم عدم سازش صادر می‌کند.

مرجع رسیدگی :شعبه‌ی ۸ دادگاه عمومی شهرستان ری

خواسته: طلاق توافقی

در خصوص تقاضای طلاق توافقی زوجین عقدنامه شماره…….در دفتر ازدواج یک شهرری به نام شمسی..و امیر…..نظر به اصرار زوجه بر طلاق و قبول زوج و عدم تأثیر مساعی دادگاه و حکمین بر سازش طرفین و اینکه زوجین این‌گونه حل‌وفصل نموده‌اند که زوجه تمامی مهریه فی القباله را بذل نموده و زوج بذل را قبول ‌کرده‌است و زوجه و زوج اظهار و اقرار دارند که زوجه باکره است و نصف مهریه منظور نظر بذل زوجه بوده است و راجع به جهیزیه و سایر حقوق مالی زوجه هیچ مطالبه‌ای ندارد و تمامی حقوق خود را بخشیده است و جهیزیه را تحویل گرفته است و زوج طی شرط ضمن عقد وکالت بلاعزل با حق توکیل داد تا زوجه خود را ‌در یکی از محاضر رسمی مطلقه به طلاق خلع نماید و لذا دادگاه در اجرای ماده ۱۱۴۴ و ۱۱۴۶ ق م گواهی عدم امکان سازش صادر و زوجه می‌تواند با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق با بذل تمامی مهریه و قبول بذل به وکالت از زوج و با بهره گرفتن از وکالت مأخوذه خود را به طلاق خلع مطلقه سازد و آن را به ثبت برساند و کلیه محاضر رسمی مجاز به ثبت و اجرای صیغه‌ی طلاق خلع با رعایت کامل شرایط قانونی آن هستند و اعتبار این حکم سه ماه است رأی حضوری و ظرف بیست روز قابل‌اعتراض در تجدیدنظر استان است.(زندی ۵٫۱۳۹۱). در این مورد مشاهده می‌شود که خود دادگاه هم به دلیل مشغله‌ی زیاد کاری فقط در قالب قوانین خشک و یک سری بروکراسی اداری انجام‌وظیفه می‌کنند و به نظر می‌رسد زمان آن را ندارند که توصیه و یا مساعی داده باشند و در اینجا است که خلع حضور مشاور قبل از طلاق توافقی بالاجبار لازم می‌شود تا شاید کمی از سیر صعودی این نوع طلاق را بکاهد.

بند دوم: صیغه‌ی طلاق

صیغه طلاق یعنی به کار بردن کلمه که دلالت بر طلاق و رهایی نماید. یکی از شرایطی که در طلاق لازم شمرده‌شده است وجود صیغه خاص در طلاق است که ‌در صورتیکه نبودن آن جدایی و مفارقت حاصل نمی‌شود. چنانچه در قانون مدنی ایران ماده ۱۱۳۴ آمده « طلاق باید به صیغه طلاق و در حضور لااقل دو نفر مرد عادل که طلاق را بشنوند واقع گردد»‌ در این ماده لزوم بیان لفظی مستتر است ‌بنابرین‏ معاطاه در طلاق راه ندارد مگر کسی که از بیان لفظی عاجز باشد شخص غیر متمکن از ادای لفظی با اشاره فهمانده‌ای منظور خود می‌تواند مبادرت به انشای صیغه طلاق نماید (دیانی.۱۳۸۷ ۲۲۹‌) و این صیغه طلاق باید از طرف شارع به دست ما رسیده باشد و «صیغه طلاق عبارت است از: انت طالق، هذه طالق، فلانه طالق، زوجتی طالق و یا آنکه هر عبارت و جمله‌ای که تعیین‌کننده زوجه بوده و قبل از کلمه طالق ذکر گردد. در این‌که آیا صیغه طلاق لزوماًً بایستی به زبان عربی باشد یا خیر در فقه موضوع اختلافی است نظر مشهور در فقه این است که در صورت قدرت بر زبان عربی‌، طلاق به غیرعربی واقع نمی‌شود زیرا آنچه در قرآن کریم و در لسان اهل شرع تکرار شده همان لفظ عربی است‌ اگر شوهر حاضر به اجرا مفاد حکم نگردد دادگاه طلاق را به وسیله نماینده قضایی او واقع می‌سازد نماینده‌ای را مأمور می‌کند تا از جانب شوهر در محضر طلاق حاضر شود و صیغه‌ی طلاق را بگوید (کاتوزیان ۱۳۸۹٫م۱۱۳۸) پس صیغه‌ی طلاق حتماً باید گفته شود طلاق نیابت بردار است و لذا می‌توان برای امر طلاق به دیگری وکالت داد به‌ خصوص برای شخص لال بهترین شیوه ایقاع طلاق از طریق وکیل است هرچند برای لال این شیوه تنها طریق اعلام اراده نیست چنانچه در بحث ازدواج گذشت وی می‌تواند از طریق اشاره نیز مبادرت به طلاق زن خود نماید. (انصاری. ۱۴۲۰ ۱۵۷‌) به‌هر حال ایقاع صیغه‌ی طلاق قایم به شخص مطلق نیست در این رابطه ماده ۱۱۳۸ق م مقرر می‌دارد ممکن است صیغه طلاق را توسط وکیل اجرا نمود این امکان از ماده ۱۱۱۹ ق م نیز استنباط می‌شود که موارد وکالت زوج به زوجه را برای امر طلاق برشمرده است‌ ازآنجایی‌که طلاق صیغه‌ی خاص لازم دارد وفق ماده ۲۳۶ ق م نمی‌توان نتیجه طلاق را که همان جدایی زوجین باشد ضمن عقد دیگری به صورت شرط نتیجه محقق نمود. ‌بنابرین‏ اگر زن دوم مردی در عقد خود بر شوهر شرط کند که زوجه اولش مطلقه باشد چنین شرطی صحیح نیست بدیهی است درج شرط مذبور به صورت شرط فعل ایراد ندارد. یکی از تفاوت‌هایی که بین شیعه و سنی در امر طلاق وجود دارد مسئله سه‌طلاقه کردن زن به یک صیغه‌ی انشایی است اهل سنت قائل‌اند می‌توان زن را با یک صیغه سه بار طلاق داد و آثار طلاق بائن را بر آن بار نمود اما شیعه معتقد است که پیش از رجوع در هر طلاق چنین کاری ممکن نیست. به‌هر حال سه طلاق متوالی فرصتی را به دست می‌دهد که زوج در یک تصمیم آنی نتواند برای همیشه امکان ازدواج با آن زن را از خود سلب کند (دیانی۱۳۸۷ ۲۳۰)

بند سوم : شهود عادل