وقتی معلمان در سطحی بالاتر از سطح فراگیران تدریس می‌کنند، دانش آموزان مجبورند فقط مطالب را برای گذراندن دوره حفظ کنند و هرگز آن گونه یاد نمی گیرند که بتوانند این مطالب را در دنیای واقعی به کار گیرند (ماسن، ۲۰۰۹)؛ ‌بنابرین‏ به منظور آموزش مطالب هندسی که از جمله پیچیده ترین مسائل آموزشی ریاضی برای فراگیران است، استفاده از روش‌های نوین تدریس و همچنین ابزارهای تسهیل گر یادگیری اجتناب ناپذیر است. آموزش هندسه به خاطر پیچیدگی مباحث آن نیازمند دو ویژگی عمده است. اول آنکه دانش آموزان مفاهیم را به شکل عینی ببینند و بتوانند آن را به صورت ذهنی بازسازی نمایند و دوم آنکه خود در تمام مراحل آموزش فعال بوده و بتوانند آموزش را هر چند بار که نیاز باشد دریافت نمایند. موضوع اول یعنی درگیری و فعالیت فیزیکی دانش آموزان در فرایند یاددهی – یادگیری در شیوه آموزش مبتنی بر اوریگامی، فراکتال، موزاییک کاری و کتاب سازی و ویژگی دوم، یعنی تکرار نامحدود آموزش از ویژگی های آموزش مبتنی بر انیمیشن است.

با این توضیحات آنچه مسأله ی پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهد نکات زیر است: الف) هندسه از جمله ی مفاهیم پیچیده در ریاضی است که فهم آن برای فراگیران مشکل است. ب) روش‌های تدریس فعلی پاسخگوی نیازهای فراگیران در یادگیری مفاهیم هندسی نیست. ج) تأثیر شیوه ی آموزش به روش اوریگامی و انیمیشن در آموزش مفاهیم هندسی مشخص نیست. با این توضیحات مسأله پژوهش حاضر این است که آیا در زمینه ی تأثیرگذاری پنج شیوه ی آموزشی «اوریگامی، انیمیشن، فراکتال، موزاییک کاری و کتاب سازی» بر یادگیری مفاهیم هندسی تفاوت وجود دارد؟ در صورت مثبت بودن جواب، کدام یک از پنج روش بر روش های دیگر ارجحیت دارد؟ همچنین آیا این روش‌ها بر ارتقاء سطح هوش منطقی – ریاضی فراگیران مؤثرند و یا در میزان تأثیر گذاری آن‌ ها تفاوت وجود دارد؟

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق:

پس از پدیداری اثبات قضایا در مدارس ریاضی در اواخر قرن ۲۰، برنامه های درسی ریاضی در بسیاری از کشورهای موجود، جایگاه مهمی در نیاز دانش آموزان به توجیه و توضیح استدلالات خود یافت (یازلیک و اردهان، ۲۰۱۲). این موضوع ‌در مورد هندسه با شدت بیشتری نمایان گردید. چرا که هندسه از جایگاه عمیقی در ارتقاء سطح توان تجزیه و تحلیلی فراگیران برخوردار است. سال‌هاست که هندسه در ردیف برنامه های آموزشی مدارس ابتدایی قرار گرفته است و کودکان با نام و اشکال هندسی و فضایی آشنا می‌شوند. دانش هندسه فهم کودکان را از دنیای اطراف گسترش می‌دهد. یادگیری هندسه نیازمند قدرت تجسم بالا است و تجسم فضایی یک عنصر مهم در آموزش هندسه به حساب می‌آید (کوسا و کاراکاس، ۲۰۱۰).

هندسه یک زمینه ی مهم در برنامه ی درسی ریاضیات است و در زندگی روزمره نیز بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در طول تاریخ هندسه اهمیت بزرگی در زندگی مردم داشته است، ریشه ی این اهمیت به نیاز بشر برای اندازه گیری زمین و ایجاد نقشه بر می‌گردد. هندسه همچنین در دیگر رشته ها نظیر علوم و هنر، نقش ابزاری مهمی دارد (آسومان و یوباز^[۲۲]، ۲۰۰۹، ص ۴). به عنوان مثال در رشته هایی مانند علوم (اپتیک^[۲۳])، جغرافیا (ساخت نقشه^[۲۴])، هنر (ساخت مدل^[۲۵])، موسیقی (الگوی یادداشت^[۲۶])، ساخت و ساز، معماری، باغبانی و علائم ترافیکی، مورد استفاده قرار می‌گیرد (ازدمیر^[۲۷]، ۲۰۰۶، ص ۱).

بیشتر روش‌های آموزشی موجود در مدارس ما امروزه به گونه ای ارائه می‌گردند که دانش آموزان را از تجسم فضایی مسائل هندسی باز می دارند. از این رو توجه به شیوه ی علمی آموزشی مناسب و بررسی و تأیید تأثیر و چگونگی اجرای آن‌ ها در آموزش هندسه از اهمیت خاصی برخوردار است. این موضوع لزوم بازنگری در آموزش و حتی محتوای هندسه را نیاز دارد. در این راستا، آموزش با بهره گرفتن از شیوه هایی نظیر اوریگامی، فراکتال، موزاییک کاری و کتاب سازی که نیازمند فعالیت دانش آموزان در کار با کاغذ و تا کردن های متوالی آن به منظور فهم موضوع هندسی است و همچنین آموزش با بهره گرفتن از انیمیشن به جهت توان بالای این رسانه در ارائه نمایش دیداری مواد آموزشی در قالب و فرمت های جذاب، می‌تواند زمینه ای نوین برای آموزش مفاهیم مشکل هندسی به دانش آموزان مقطع ابتدایی باشد. از این رو اهمیت و ضرورت پژوهش حاضر زمانی نمایان می شود که بدانیم آموزش و یادگیری هندسه بنا به نتایج پژوهش های موجود از جمله ی مباحث پیچیده و مشکل برای فراگیران است و شیوه های آموزشی موجود تاکنون نتوانسته است در ساده سازی فهم این موضوعات مؤثر افتد.

اهداف پژوهش:

هدف کلی:

مقایسه ی تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر یادگیری مفاهیم هندسی، خلاقیت، هوش منطقی-ریاضی و هوش فضایی دانش آموزان پایه ششم

اهداف جزیی:

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر یادگیری مفاهیم ساده سطوح شناختی هندسی دانش آموزان پایه ششم

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر یادگیری مفاهیم متوسط سطوح شناختی هندسی دانش آموزان پایه ششم

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر یادگیری مفاهیم مشکل سطوح شناختی هندسی دانش آموزان پایه ششم

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر یادگیری مفاهیم هندسی دانش آموزان پایه ششم

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر خلاقیت دانش آموزان پایه ششم

• • مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر هوش منطقی ریاضی دانش آموزان پایه ششم

• مقایسه میزان تأثیر آموزش هندسه به شش شیوه ی «فراکتال با کاغذ، کتاب سازی، موزاییک کاری با کامپیوتر، فراکتال با کامپیوتر، اوریگامی و موزاییک کاری با کاغذ» بر هوش فضایی دانش آموزان پایه ششم

فرضیات پژوهش:

فرضیه کلی:

• • بین میزان یادگیری مفاهیم ساده شناختی هندسی در شش گروه مورد مطالعه تفاوت موجود دارد.

• • بین میزان یادگیری مفاهیم متوسط شناختی هندسی در شش گروه مورد مطالعه تفاوت موجود دارد.

به نظر نگارنده صرف کاربرد وسیله متقلبانه برای‌ تحقق جرم کلاهبرداری کافی نیست، چرا که مالی به دست نیامده، بلکه پول‌ برقی مصرفی را نپرداخته و دشوار است که این عدم پرداخت را برابر با یکی‌ از مواردی دانست که در ماده (۱) قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ ذکر شده است. با این حال نظرآقای دکتر گلدوزیان آن است که آن چه شخص‌ نپرداخته، بر ذمه دارد و در واقع آن را به طریق‌ متقلبانه نزد خود نگه‌داشته، این عمل بردن‌ نوعی مال غیر و کلاهبرداری است..

گروهی دیگر از حقوق ‌دانان بدین شکل استدلال ‌می‌کنند که با وجود ماده ۶۶۰ در فصل بیست و یکم قانون مجازات اسلامی (فصل سرقت)، نظر قانون گذار بر این بوده است که عمل استفاده غیر مجاز، صبغه سرقت داشته و در حکم سرقت است لذا در این موارد که عمل مرتکب مشمول ماده ۶۶۰ نمی شود و به استناد ماده ۶۶۱ قانون مجازات اسلامی قابل مجازات خواهد بود. با تجزیه و تحلیل این موارد و اینکه اگر چه برخی از استادان حقوق از جمله استاد اردبیلی، به استناد آرای دیوان عالی کشور، گرفتن برق پیش از کنتور و یا بدون کنتور را سرقت دانسته و حتی دستکاری در کنتور به منظور پرداخت وجه کمتر برای برق پس از کنتور را نیز سرقت دانسته اند و استفاده غیر مجاز از برق اعم از اینکه مرتکب انشعاب برق داشته باشد یا فاقد آن باشد، با اندکی تسامح سرقت انرژی برق محسوب می‌شود.^[۹۸]

به نظر نگارنده ماده ۱ لایحه قانونی رفع تجاوز از تأسیسات آب و برق‌ کشور مصوب سوم تیر ۱۳۵۹ شورای انقلاب‌، تنها قانونی است که‌ قسمت‌های حقوقی ادارات برق در موارد یاد شده، به آن استناد می‌کنند. لازم به ذکر است که بیشتر مصوبات شورای انقلاب با قوانینی که مجلس شورای انقلاب تصویب‌ کرده، قابلیت استناد ندارند. از این دسته‌ قوانین ممکن است به‌ صورت پراکنده وجود داشته باشند و در برخی‌ از موارد مشابه مورد استناد واقع شوند. لذا قانون گذار باید تدبیری در این خصوص‌ بیاندیشد و این‌گونه موارد حتی المقدور در چارچوب قوانین جدید گنجانده تا این مشکلات حل و فصل شود. در این جا ‌می‌توان مصادیق دست کاری کنتورهای مصرف کنندگان ولتاژ اولیه را متذکر شد:

• • • دستکاری پلمپ­های ترمینال­ها
  • • بریدن عایق سیم­های ورودی کنتور
  • • دست کاری پلمپ زه کنتور
  • • دست کاری پلمپ فابریک کنتور
  • • دست کاری پلمپ شنت کنتور
  • • دستکاری پیچ تانسیون
  • • اتصال مستقیم به شبکه
  • • جابه جا کردن سیم­های ورودی و خروجی
  • دستکاری چرخ دنده کنتور و تعویض آن^[۹۹]

استفاده غیر مجاز از نیروی برق را ‌می‌توان به چند دسته تقسیم نمود:

• • غیرمجاز مستقیم قابل رویت:

به کلیه مواردی که استفاده غیر مجاز از برق به صورت آشکار و قابل رؤیت با به کارگیری کابل یا سیم به صورت مستقیم از شبکه بدون عبور از لوازم اندازه گیری انجام شود، غیر مجاز مستقیم قابل رویت گفته می شود. نظیر کابل مستقیم از شبکه، کابل غیرمجاز قبل از کنتور، دور زدن کنتور و…

• • غیرمجاز مستقیم غیر قابل رویت:

به کلیه مواردی که استفاده غیر مجاز از برق به صورت پنهان با به کارگیری کابل یا سیم به صورت مستقیم از شبکه بدون عبور از لوازم اندازه گیری انجام شود، غیر مجاز مستقیم غیرقابل رویت گفته می شود. نظیر: شنت کردن کنتور، دستکاری نمراتور، دستکاری پیچ تانسیون، دستکاری نرم افزاری در کنتورهای دیجیتال و…

• • غیرمجاز غیر مستقیم قابل رویت:

به کلیه مواردی که استفاده غیر مجاز از برق به صورت دستکاری آشکار در

لوازم اندازه گیری از قبیل چرخاندن کنتور، نداشتن پلمب درپوش یا زه (زه وار) کنتور، شکسته شدن کنتور و امثال آن (به شرط تشخیص استفاده غیرمجاز) صورت گیرد، غیر مجاز غیر مستقیم قابل رویت گفته می شود.

• • غیرمجاز غیر مستقیم غیرقابل رویت:

به کلیه مواردی که استفاده غیر مجاز از برق به صورت دستکاری پنهان در لوازم اندازه گیری صورت می‌گیرد. نظیر: شنت کردن، لوپ یا پل زدن و یا به عبارتی اتصال کوتاه کردن دو سر ترانسفورماتور جریان لوازم اندازه گیری از طریق سوکت یا ترمینال کنتور، دستکاری نمراتور، دستکاری پیچ تانسیون، فک و یا دستکاری در پلمپ فابریک (به شرط تشخیص استفاده غیرمجاز)، دستکاری نرم افزاری در کنتورهای دیجیتال و سایر موارد مشابه را غیر مجاز غیر مستقیم غیر قابل رویت گویند.^[۱۰۰]

نحوه­ محاسبه برق غیر مجاز

در هنگامی که مشترک شرکت با بهره گرفتن از کابل مستقیم قبل از کنتور اقدام به استفاده غیرمجاز می کند، دو حالت زیر اتفاق می افتد:

الف- کابل غیرمجاز قابل رؤیت است و برای مأموران تشخیص به راحتی قابل کشف می‌باشد: در این گونه موارد مدت زمان محاسبه غیرمجاز به جهت ایجاد بازدارندگی چهار ماه تعیین می‌گردد.

بدیهی است در صورتی که مامور تشخیص طی چند دوره موضوع فوق را اعلام کرده باشد، می بایست عیناً مطابق مدت اعلام شده توسط مامور، مدت زمان غیرمجاز منظور گردد.

ب- کابل غیرمجاز مخفی شده و به راحتی قابل کشف نمی باشد: در این گونه موارد مدت زمان استفاده غیرمجاز به شرح ذیل تعیین می‌گردد. موضوع ضمن اصلاح و کنترل مصرف مشترک حداقل سه دوره تهیه و در کمیته مطرح و هم زمان Emax برای هر یک از دوره ­های مشابه پنج سال مصارف مشترک تهیه و سپس میزان مصرف اشتراک در دوره ­های پس از اصلاح با هریک از دوره ­های پنج سال قبل مقایسه و در صورتی که طی دوره پنج ساله حداقل یک مورد مصرف بالاتر از Emax ملاحظه شد، شروع زمان سیکل بعدی به عنوان زمان شروع استفاده غیر مجاز از برق در نظر گرفته و محاسبات انجام می­ شود.

بدیهی است در صورتی که زمان شروع در طی دوره پنج ساله تشخیص داده نشد، مدت زمان یک سال به عنوان زمان استفاده غیرمجاز منظور می­گردد. ضمن اصلاح انشعاب نسبت به اندازه گیری مصرف یک دوره پس از اصلاح اقدام و هم زمان موضوع در کمیته عالی طرح و مقدار مصارف پس از اصلاح را با دوره ­های مشابه پنج سال قبل مقایسه و اگر مصرفی در دوره ­های مشابه قبل اتفاق افتاده باشد که بیش از مصرف دوره اندازه گیری پس از اصلاح باشد و حدود زمان شروع اولیه را از شروع سیکل بعد از دوره مشابه مقایسه شده سال‌های قبل منظور می­ شود، سپس سیکل­های بعدی بعد از شروع را با سیکل­های مشابه بعدی تا قبل از اصلاح مقایسه و اگر تغییراتی بارز در هر یک از سیکل­ها مشاهده شد، همان سیکل را به عنوان زمان شروع استفاده از انشعاب مستقیم غیرمجاز غیرقابل رویت در نظر گرفته می­ شود.

باورهای مخرب ‌در مورد موفقیت:

۱) کمال طلبی در عمل:هرگز نباید شکست بخورم یا مرتکب اشتباه شوم.

۲) کمال طلبی ادراکی: اگر اشتباه کنم یا آسیب پذیر باشم دیگران مرا دوست نخواهند داشت.

۳) اعتیاد به موفقیت: ارزش من به عنوان یک انسان بستگی به موفقیت، هوش، استعداد، موفقیت شغلی، درآمد یا وضع ظاهرم دارد.

باورهای مخرب درمورد عشق:

۴) اعتیاد به تأیید و تصدیق: برای اینکه ارزشمند باشم همه باید مرا تأیید و تصدیق کنند.

۵) اعتیاد به عشق: اگر کسی مرا دوست نداشته باشدنمی توانم خوشبخت شوم اگر کسی مرا دوست نداشته باشدلایق زندگی نیستم.

۶) ترس از طرد شدن اگر مرا رد کنی اگر مرا تأیید نکنی معلوم می شود اشکالی در من است اگر تنها باشم باید احساس بدبختی و بی ارزش بودن بکنم

باور مخرب ‌در مورد اطاعت و فرمانبرداری:

۷) راضی کردن دیگران:باید همیشه ترا راضی کنم حتی اگر در این جریان آسیب ببینم.

۸) سرزنش کردن خود: مسائل موجود در رابطه من تقصیر من است.

باور های مخرب ‌در مورد توقع داشتن:

۹) ناامید بودن: مسائل من حل نشدنی است هرگز احساس خوشبختی نمی کنم.

باورهای مخرب ‌در مورد اضطراب:

۱۰) فوبیای خشم:خشم خطرناک است باید هرطور شده ازآن اجتناب کنم.

۱۱) فوبیای عاطفی: هرگز نباید بترسم مشوش شوم هرگز نباید احساس نابسنده بودن، حسادت، یا آسیب پذیری داشته باشم نباید با احساساتم دیگران را برنجانم.

۱۲) تصور اشتباه: همه مردم مانند یکدیگر فکر می‌کنند اگر کسی به شکل تحقیر آمیز به من نگاه کند همه به پیروی از او با من اینگونه برخورد می‌کنند.

۱۳) اشتباه مرکز توجه بودن:صحبت کردن با مردم ‌به این می ماند که روی صحنه زیر نور روشن نور افکن ها ایفای نقش می کنی اگر آن ها را تحت تاثیر قرار ندهی آن ها مرا دوست نخواهند داشت.

۱۴) همیشه باید قدرتمند باشم هرگز نباید ضعیف ظاهر گردم.

(دیوید برنز، به نقل از قراچه داغی ۱۳۸۵).

الگوی نموداری درماندگی آموخته شده بر اساس دیدگاه شناختی بدین صورت است: الگوی شناختی در درماندگی آموخته شده، اطلاعات ‌در مورد شرایط ساختار شناختی یا پردازش اطلاعات که به یادگیری، انتظار و پیش‌بینی می‌ انجامد رفتار بر اساس انتظار و باور.

سلیگمن بر این باور است که افراد بر اساس سبک توصیفی شان دست به تغییر رویداد ها می‌زنند (کریمی،۱۳۸۹).

بر همین اساس در پژوهش مربوط به درماندگی اموخته شده نتایج جالبی به دست آمده که نشان می‌دهد نزدیک به صد درصد سگ های گروه کنترل یعنی آنهایی که قادر به پریدن و اجتناب از شک بودند، یادگیری جدید را آموختند اما ‌در مورد گروه شوک- عدم توانایی قطع شوک، این رقم پایین تر از پنجاه درصد بود.

اسکینر اعتقاد دارد سگ ها فقط یاد می گیرند که اگر کمی زوزه بکشند آزمایشگر شوک برقی را قطع خواهد کرد و با این بیان خط بطلان بر درماندگی آموخته شده می کشند. سلیگمن مانند سایر شناختی ها بر نقش باور و آگاهی و روند تاثیرگذاری آن ها بر زندگی تأکید می‌کند، گرچه این گفتار همپوشی هایی با دیدگاه های بک و الیس دارد اما از زاویه ای به داستان نگریسته که جالب است، سلیگمن اعتقاد دارد انسان در هنگام ترس از آینده منفی گرایی می‌کند و همین مسئله موجب می‌گردد تا با ریزبینی زیاد به اشتباه های خود بنگرد و توانایی‌های خود را نادیده بگیرد (همان منبع،۱۳۸۹).

کلیشه های جنسیتی و شیوه های اسناد دهی در خشونت خانگی

به طور کلی ما مایل هستیم علل زیر بنایی رفتار خود و دیگران را بفهمیم تا دقیقا دریابیم که چرا خود یا دیگران تحت شرایط خاص به شیوه های مشخص و معین عمل می‌کنیم این فرایند را اسنادهی ارتباطی می‌گویند(گاتمن، ۱۹۹۸ به نقل از خجسته مهر، کوچکی، رجبی۱۳۹۱). اسنادهای ارتباطی به طور کلی شامل دو نوع اصلی اسنادهای علی و اسنادهای مسئولیت هستند اسنادهای علی بر جایگاه اسناد(درونی- بیرونی)، پایداری و ثبات و کلی یا جهان شمول بودن تأکید دارد در حالی که اسنادهای مسئولیت بر عمدی و آگاهانه بودن رفتار خودخواهی همسر خاطی و سرزنش تأکید می‌کند(توتارل-کیسلاک و کاوسوقلو، ۲۰۰۶ به نقل از همان منبع).

همان‌ طور که گفته شد یکی از اولین فرمول بندی های نظریه اسناد در کارهای هایدر مشاهده شد که اسنادها را به دو نوع موقعیتی و شخصی تقسیم کرد بعد از او افرادی مانند دا ویس، جونس، شاور وکلی نیز نظریاتی ارئه دادند اما یکی از جامع ترین نظریه ها نظریه وینر می‌باشد که بیان داشت بین اسنادهای شخصی و موقعیتی اسنادهای دیگری هم می‌تواند وجود داشته باشد به نظر وی بازده های رفتاری نه فقط به به عوامل درونی(شخصی) یا بیرونی (موقعیتی) بلکه به عواملی که پایدار و ناپایدار قابل کنترل و غیرقابل کنترل هستند نیز نسبت داده می شود (محمد زاده، لامعی، لامعی۱۳۹۰).

اغلب کشورهای صنعتی غرب به ویژه ایالات متحده جهت گیری فرد گرایانه ‌دارند به این معنا که برای استقلال و ابراز وجود ارزش زیادی قایل هستند برعکس بسیاری از فرهنگ های غیر غربی دارای جهت گیری جمعی هستند که به وابستگی متقابل افراد به یکدیگر در جامعه تأکید می ورزد. چنین واقعیتی این احتمال را مطرح می‌کند که برخی از اثرات اسنادی مورد بحث ما جهانی نباشد بلکه صرفا منعکس کننده جهت گیری فردگرایانه در جامعه هایی باشد که تحقیقات در آن صورت گرفته است به عنوان مثال ممکن است این فقط جهت گیری فردگرایانه جوامع غربی و نه نوعی ویژگی همگانی آدمی در پردازش اطلاعات باشد که به ما رهنمود می‌دهد تا مردم را برحسب صفات شخصیتی آنان توصیف کنند یا اعمال آن ها را به شخصیت فردی آن ها اسناد دهند نه به موقعیت. مثلا ژپنی ها که جوامع جمع گرا هستند در پاسخ به سوال من کیستم یک چهارم آمریکایی ها صفات روانشناختی مانند من خوش بین هستم را استفاده می‌کردند و سه برابر آمریکایی ها از نقش ها و بافت های اجتماعی مانند عضو باشگاه نمایش هستم نام برده بودند. جالب اینکه وقتی بافت اجتماعی مشخص شد ژاپنی ها بیش از آمریکایی ها در توصیف خود مضامین روانشناسی به کار بردند مانند من تنبل هستم. این خود نشان می‌دهد که رفتار خود را وابسته به موقعیت می دانند (کوزنیز به نقل از اتکینسون و همکاران،۱۳۸۵).

بررسی های مشابه دیگر نشان داد که مردم اروپا و آمریکای شمالی به مراتب بیشتر از آمریکایی ها احتمال دارد خود را با اصطلاحات گرایش شخصی توصیف کنند (ترافیموف، تریاندیس، گوتو،۱۹۹۱؛ تریاندیس،۱۹۸۹، به نقل از اتکینسون و همکاران،۱۳۸۵).

تحقیق میان فرهنگی دیگری در پی تعیین این احتمال برآمد که آمریکایی ها نسبت به هندوها در هند تبیین های گرایشی را بر تبیین های موقعیتی ترجیح می‌دهند و از هر آزمودنی خواسته می شد که کار اخیر شخصی را شرح دهد که او را خوب می شناسد، آزمودنی های آمریکایی بیشتر از هندوها تبیین های گرایشی مثل او تا حدودی بی مبالات و بی ملاحظه است و کمتر از آن ها تبیین های موقعیتی مثل دید کم بود و دوچرخه دیگر تند می‌رفت را ارائه کردند ( میلر،۱۹۸۴ به نقل از اتکینسون و همکاران،۱۳۸۵).

اصول ماکس پلانک در ماده ۲:۷۰۲ در این مورد اظهار داشته : در صورتی که دعاوی مرتبط باهم، در دادگاه کشورهای مختلف اقامه شده باشد، دادگاه هایی که بعد از نخستین دادگاهی که مشغول به قضیه شده است شروع به رسیدگی کرده‌اند، باید دادرسی خود را متوقف نمایند و طبق بند ۲ همین ماده، دادگاهی که باید دادرسی را متوقف نماید برای احراز مشابه و مرتبط بودن آن ها، باید به معیار های زیر خاصتاً توجه نماید^[۱۶۱]: کدام دادگاه طبق اصول(ماکس پلانک)، صلاحیت بهتری نسبت به رسیدگی به موضوعات مرتبطه دارد، کدام کشور دارای ارتباط بیشتری با قضیه است، (وآیا منافع ) دادرسی واحد به قضایای مرتبط، (به منافع )دادرسی در کشوری های مختلف(می ارزد ).

همچنان که از ظاهر برمی آید، این ماده، دایره وسیعی را برای دعاوی مرتبط باهم در نظر گرفته است که از جهتی قابل تحسین است و از جهتی دیگر، قابل انتقاد؛ چرا که توسیع آن ‌به این لحاظ که می‌تواند به اختیارتِ گسترده دادگاه ها در احراز آن منجر شود قابل نکوهش است و بدین لحاظ که تحدید آن، مانعی است بر سر راه تعیین موضوعاتی که فی الواقع با هم مرتبط اند اما با محدودیت قانونی مواجه اند، قابل تحسین می کند، توضیحاً اینکه تفسیر موسع از اختیارات دادگاه عملاً منجر به محدود کردن یک دعوای بین‌المللی به یک کشور خاص می شود که عقلا احتمال نابجا بودن آن به علت عدم ارتباط نزدیک بین قضیه و کشور دادگاه مرجوع الیه و یا طولانی بودن آیین دادرسی آن و یا عدم توجه به حداقل های حقوق طرفین و… مواردی است که می‌تواند بستر سوءِ استفاده افرادی را که با حقوق آشنایی دارند، فراهم سازد.

اصول ماکس پلانک به مصادیق بند ۲ ماده ۲:۷۰۲ اکتفا نکرده و با باز گذاشتن دست قضات در بند ۳، دادرسی های مرتبط را، دعاوی دانسته، که از چنان نزدیکی و قرابتی برخوردار باشند که شنیدن و تصمیم گیری ‌در مورد آن ها در یک دادرسی واحد، برای جلوگیری از ریسکی که ممکن است از آرای ناهماهنگ ناشی شود معقول بنماید^[۱۶۲].

و در بند ۱ ماده بعدی این استثنا را وارد ‌کرده‌است :

دادرسی هایی که موضوع اصلی آن ها اعطا، ثبت، اعتبار، منع و ابطال اختراع، علائم و طرح های صنعتی است، که بر مبنای ثبت حمایت می‌شوند، در صورتی که در کشور ثبت کننده بعد از اینکه در دادگاه دیگری که ‌به این موضوعات پرداخته است، مطرح شود، دادگاه اولیه می‌تواند دادرسی را متوقف نماید.

‌در مورد این ماده در بحث تعارض صلاحیت دادگاه داری صلاحیت انحصاری، با دادگاهی که به چنین موضوعی به عنوان دعوای متقابل رسیدگی می کند، به اندازه کافی صحبت شده است؛ اما همچنان که در این ماده مشاهده می شود، دادگاه مختار است تا دادرسی را به نفع دادگاهی که دارای صلاحیت انحصاری است، متوقف نماید یا اینکه خود ادامه دهد، و البته اگر هم ادامه دهد تاثیرش محدود به طرفین است؛ و د رصورتی که دادرسی را متوقف نماید طبق آنچه که در بند ۲ ماده ۲:۷۰۳ اصول ماکس پلانک آمده است حق اعمال و تجویز اقدامات حماتی و موقتی را بر اساس ماده ۲:۵۰۱ دارد.

۳-۵-۲-۱٫ضابطه مرتبط بودن دعاوی در حقوق کامن لو

در آمریکا بسختی می توان قضیه بین‌المللی را مشاهده کرد که از دید دادگاه آمریکایی، شرایط لازم برای مشابه بودن دعاوی در آن وجود داشته باشد؛ چرا که برای احراز چنین شرطی، باید موضوعات کاملاً یکسان باشد به صورتی که هر دو دادگاهی که به موضوعات مشابه رسیدگی می‌کنند، دارای صلاحیت شخصی و ماهوی یکسان باشند که امری تقریباً محال است و چه اینکه بنا به دکترین دادگاه نامتناسب، در یک قضیه صرفاً یک دادگاه دارای صلاحیت است و آن هم دادگاهی است که نزدیک ترین رابطه را با قضیه دارد ^[۱۶۳]وصفت عالی نمی تواند در بیشتر از یک نفر صدق کند.

ماده ۸ مقرره بروکسل به موردی می ‌پردازد که علت باعثه طرح دعوا یکسان نیست لیکن دعاوی مرتبط با هم می‌باشد، در این فرض دادگاه را در تعلیق و توقیف دادرسی مخیر ‌کرده‌است در ادامه گفته که دو دعوا را در صورتی می توان مرتبط دانست که استماع و رسیدگی توامان، جهت جلوگیری کردن از صدور آرای ناهمگون منطقی به نظر برسد؛ به عبارت دیگر مضرات ناشی از تجمیع آن که مخدوش کننده اصول عام راجع به صلاحیت قضایی است و می بایست در محل اقامت خوانده اقامه شود، بر منافع ناشی از اطمینان از عدم صدور احکام متعارض بچربد ^[۱۶۴].

۳-۵-۲-۲٫همکاری در رد و بدل کردن اطلاعات

اصول ماکس پلانک به مواردی که در مبحث دادرسی مرتبط آمده است، اکتفا نکرده و ‌در مورد همکاری قضایی بین دادگاه های کشورهای مختلف، در بند ۲ ماده ۲۰۷ گفته: به منظور تسهیل همکاری قضایی، با هدف ممانعت از قضاوت های ناهماهنگ و افزایش اثر بخشی در دادرسی هایی که در چند کشور واقع شده اند، دادگاه ها باید با هم همکاری نمایند؛ مخصوصاً باید تمامی اقدامات لازمی را که برای تهیه اطلاعات لازم است در اختیاردادگاهی که به قضیه رسیدگی می‌کند قرار دهد. در بند ۳ هم گفته که این همکاری قضایی نباید مخلّ حقوق طرفین برای داشتن (یک) دادرسی(منطقی و متعارف) باشد و دادگاه باید طرفین را نسبت به همکاری قضایی و اقداماتی که در آن مورد انجام می‌دهد، آگاه سازد.

همکاری و تعاون قضایی درآیین های دادرسی ملی نیز پررنگ است؛ مثلاً طبق قانون آیین دادرسی تایوان، دادگاه های تایوانی باید در صورتی که دعوای مشابهی در دادگاه کشور دیگری، اقامه شده باشد به دو شرط، دادرسی را متوقف نماید : ۱-رأی‌ نهایی دادگاه طبق قوانین تایوان قابلیت به رسمیت شناخته شدن را داشته باشد و ۲-شرکت در دادرسی برای خواهان {که د ر تایوان اقامت دارد } مشکل نباشد^[۱۶۵]، در ایران نیز می توان به ماده ۲۹۱ قانون آیین دادرسی اشاره کرد که طبق آن، در مواردی که تحقیقات باید در خارج از کشور به عمل آید، دادگاه در حدود مقررات معهود بین دولت ایران و کشور مورد نظر به دادگاه کشوری که تحقیقات باید در قلمرو آن انجام شود، نیابت دهد تا تحقیقات را به عمل آورد. در ادامه ‌به این امر مهم اشاره کرده که تحقیقات به عمل آمده، در صورتی مؤثر خواهد بود که مورد وثوق دادگاه ایرانی باشد.

۱-بیشتر نمودن و یا ارضای مطلوبیت

۲-درگیرشدن در تحقیق همبسته

۳-انجام محاسبات

۴- ساده نمودن محدودیت های شهودی به وسیله تاثیرات چارچوب.

دو دسته از مدل‌های عقلایی و شناختی نمی توانند به تنهایی پدیده تصمیم را توضیح دهند. اگر با دقت نگاه کنیم متوجه می‌شویم که تصمیم گیران تلفیقی از استراتژی های متعدد را برای تصمیم گیری اتخاذ می نمایند. و در طول تصمیم گیری از یک روش به روش دیگر حرکت می نمایند.. در گذشته در مبحث تصمیم مشاهده شد که مدل‌های مختلفی برای تصمیم گیری وجود دارد که استفاده از آن ها بستگی به ماهیت مسئله دارد.

مواقعی است که به صورت ساده، انسان فکر می‌کند که به یک راه حل گرایش قلبی دارد. برخی از محققان عقیده دارند که این احساس، احساس هفتمی است که بر شش حواس دیگر انسان اضافه می شود. و برخی دیگر معتقدند که تنها افراد محدودی این توانایی را دارند. تصمیم گیری شهودی فرآیندی مربوط به ضمیر ناخود آگاه انسان است که بدون توجه به تجربیات گذشته فرد شکل می‌گیرد. این فرایند لزوماً مجزا از فرآیندهای عقلایی نیست و گاه ممکن است که هرکدام دیگری را تکمیل نماید. به صورت کلی، فعالیت بیشتر، تکرار و تجربه اندوزی همگی در تصمیم گیری شهودی نقش دارند، اما این نقش یگانه و ویژه نیست. اساس تصمیم گیری شهودی بر تجربه و قضاوت تأکید بیشتری داشته تا منطق ترتیبی و یا استنتاجات خاصی که در تصمیم گیری به کار می رود. تصمیم گیری شهودی، روشی بر اساس واسطه گری و یا غیر عقلایی نیست، زیرا بر اساس سالها تجربه و فعالیت مدیر که غالبا در ضمیر ناخودآگاه اوست شکل می‌گیرد. وقتی مدیران از الهاماتی که به آن ها شده است استفاده می‌کنند، خیلی زود مشکلات را شناسایی می‌کنند و به نوعی آلترناتیو حل مسئله را در می‌یابند. در شرایطی که شدت پیچیدگی و ابهام زیاد است، تجربیات قبلی و قضاوت از اجزای مورد نیاز برای شناسایی مشکل و حل مسئله است. امروزه تصمیم گیران می دانند که این پروسه یک مسیر سیاسی است که توازن مابین عوامل را باید در نظر داشت. همچنین نباید فراموش نمود که محدودیت اطلاعات و زمان نیز وجود دارد. همچنین یک تصمیم گیر می‌داند که در رهیافت خود باید انتخابگر باشد، یعنی برخی از مسیرها را آگاهانه کنار بگذارد و برخی دیگر را انتخاب نماید . همان‌ طور که در گذشته ذکر گردید، طرفداران مدل رفتاری معتقد بودند که انسان در حالت تصمیم گیری، دارای اطلاعات کامل و وقوف همه جانبه به کل مسائل نیست و ‌بنابرین‏ در یک حالت غیرشفاف، از طریق تجربه و خطا و کورمال کورمال تصمیم می‌گیرد. به نظر می‌رسد که که تصمیم گیری شهودی نوعی تصمیم گیری رفتاری است. چراکه، سایمون معتقد است که اکثر استراتژی های اقناع تصمیم گیر برای حل مسئله بر مبنای شهودی و ‌بر اساس مکاشفه بجای قواعد مشخص تصمیم یری هستند.(امیدیان ،۱۳۸۰، ۶- ۱۸).

۲ –۲۲ – تئوری پندار

تئوری پندار ، شرح کاملی است از اینکه چگونه مردم به وسیله روش شهودی تصمیم می گیرند . با توجه ‌به این که این تئوری پیچیده است ، در این جا عناصر اصلی آن و چگونگی استفاده از آن را تنها بر می شمریم. سه عنصر اصلی در تئوری پندار وجود دارد: تصاویر، آزمایش ها و چارچوب ها. تصمیم گیرندگان به وسیله سه نظر متفاوت راهنمایی می‌گردند که بدانها تصاویر گفته می شود. یک تصویر، معرف اصول و یا ارزش‌های تصمیم گیرندگان است. تصویر دوم اهداف و یا مقاصدی که تصمیم گیر امید دارد به آنجا برسد را معرفی نموده و تصویر سوم، معرف برنامه و یا ابزاری است که تصمیم گیر به وسیله آن ها می‌خواهد به مقصود برسد .

در این تئوری دو آزمایش در خلال تصمیم گیری وجود دارد.آزمایش تطبیق پذیری که مشخص می‌سازد که آیا راه حل مورد نظر با اصول و اهداف شما تطابق دارد یا خیر. هدف از این آزمایش آن است که راه حل های غیرقابل قبول حذف شوند. آزمایش دوم، آزمایش سودآوری است که پیامدهای بالقوه یک راه حل را با دیگر بدیل ها مقایسه می کند.منظور ازاین ازمایش، آن است که بهترین گزینه را انتخاب نمائیم . چارچوب، به مفهوم ومفاد تصمیم و همچنین چگونگی عرضه اطلاعات باز می‌گردد. ضرب المثل معروف “نیمه پر لیوان را می بینی یا نیمه خالی را؟”، یک موضوع در ارتباط با چارچوب است. چارچوب در تئوری پندار مهم است، زیرا این تئوری ‌در مورد زمینه ای که در آن تصمیمات حادث می شود، بحث کرده و به تصمیم معنا می‌دهد. همچنین توفیق و یا شکست در همان زمینه و یا زمینه‌های مشابه راهنمایی برای تصمیمات فعلی ما فراهم خواهد آورد. بدین ترتیب، چارچوب به تصمیم گیر امکان می‌دهد که از قوه الهام و شهود خود این بار استفاده نماید. آزمون اول مبنی بر تطبیق پذیری یک راه حل با اصول، اهداف و برنامه تصمیم گیر شباهت زیادی به همان عنصر رضایت در روش عقلایی محدود دارد. اگر دو یا چند راه حل بتوانند از این آزمون گذر کنند، آنگاه به آزمون سودآوری خواهیم پرداخت که شباهت به روش عقلایی دارد. اما همه این ها در چارچوب انتخابی ما قرار داشته و می‌تواند باعث استفاده از قوه تخیل و ادراک ما شود . . ( Hoy& Miskel, 2008, 21 )

۲ –۲۳ – شناسایی مسئله