هر چند عمر اخلاق در گردونهی زمان بسیار زیاد است و از زمان افلاطون و ارسطو مطرح بوده است، اما اخلاق حرفهای و اخلاق سازمانی[۳] به عنوان یک مفهوم علمی در غرب از نیمه دوم قرن بیستم ظهور نموده است (Svensson & Wood ,2003: Pp187-191) و در سطوح فردی و سازمانی توجه پژوهشگران را در چهار دهه گذشته به خود جلب کردهاست که از آن به عنوان یک چالش اساسی فرا روی سازمان های مختلف در سطح جهان یاد می شود (Cardy & Selvarajan,2006: P52).
از طرفی نیز فهم ارتباط بین اخلاق حرفهای و موضوعات مرتبط با رفتار کارکنان در هر سازمان لازم به نظر میرسد.چنانچه مدیران سازمانی وفاداری زیادی نسبت به اخلاق حرفهای، حرفهی خود داشته باشند، رضایت سازمانی بهبود خواهد یافت و با بهبود رضایت سازمانی کارکنان، عملکرد سازمانی[۴] نیز دستخوش تغییر قرار خواهد گرفت. بنابرین انتظار میرود که اخلاق حرفهای و مؤلفه های مربوط به آن بر متغیرهای رفتار سازمانی، همچون تعهد سازمانی، ارتباطات، روحیه، انگیزش، عملکرد سازمانی و از همه مهمتر رضایت شغلی تاثیرگذار باشد.
منظور از رضایت شغلی[۵] نگرش کلی فرد درباره کارش است. کسی که رضایت شغلی او در سطحی بالا است نسبت به شغل یا کار خود نگرش مثبت دارد (رابینز، ۱۳۷۴). و همچنین، رضایت شغلی عبارت است از حدی از احساسات و نگرشهای مثبت[۶] که افراد نسبت به شغل خود دارند (مقیمی،۱۳۸۰).
برای ایجاد احساس تعهد[۷] در کارمندان، شغل باید برای آن ها منفعت قابل ملاحظهای داشته باشد. باید میان آن ها، مدیرانشان و همترازانشان در سازمان اعتماد و احترام متقابل وجود داشته باشد. اینها افرادی هستند که مجذوب کارشان هستند و سعی میکنند تا به مشتریان و همکارنشان کمک کنند (Kacmar, 1999).
شهرداری یکی از نهادهایی است که رعایت اخلاق حرفهای در آن نمود بیشتری دارد، چرا که مدیران و کارکنان شهرداری با ارباب رجوعان به طور مستقیم ارتباط دارند. شهرداری استان قم با دارا بودن معاونتهای اداری مالی، امور مناطق، برنامه ریزی و توسعه، حمل و نقل و ترافیک، خدمات شهری، سرمایه گذاری و مشارکت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و فنی و عمرانی تلاش آن را دارد تا به مردم و ارباب رجوعان خدمت نماید. از طرفی رعایت اخلاق حرفهای در شهرداری با مواردی همچون استقبال از پیشنهاد و انتقاد، رعایت ادب و نزاکت در مواجهه با مراجعین، توجه به ارباب رجوعان، راهنمایی مراجعین و … تجلی پیدا می کند که رعایت اخلاق حرفهای و مؤلفه های آن تاثیر به سزایی در بهبود سطح رضایتمندی شاغلین در این نهاد عمومی دارد.
بنابرین دغدغه اصلی ما از طرح این عنوان بررسی مقولهای مغفول ولی پرادعا تحت عنوان اخلاق حرفهای است که متاسفانه امروزه به عنوان کلیدواژه استفاده می شود اما ابعاد مؤلفه های آن در رابطه با میزان رضایت شغلی منابع انسانی کمتر سنجیده شده است. این مسئله درباره مراکزی که حکومتهای محلی محسوب میشوند، مانند شهرداری ها و شوراها مشهودتر است چون تابع مقررات داخلی هستند و به نوعی NGO میباشند. به همین جهت دغدغه و سوال اصلی ما این است که بین این ابعاد و مؤلفه های اخلاق حرفهای و سطح رضایتمندی منابع انسانی مورد مطالعه چه ارتباطی می تواند وجود داشته باشد که یقیناً خروجی این تحقیق روشن کننده بسیاری از ارتباطها و نقاط ضعف بین این دو موضوع رفتاری مرتبط با منابع انسانی خواهد بود.
۱-۳) اهداف تحقیق:
۱-۳-۱) هدف اصلی:
مطالعه ارتباط مؤلفه های اخلاق حرفهای با میزان رضایت شغلی مدیران نواحی چهارگانه شهرداری استان قم
۱-۳-۲) اهداف فرعی:
-
- مطالعه رابطه مؤلفه مسئولیت پذیری از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه برتریجویی از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه صادق بودن از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه احترام به دیگران از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه ارزشها و هنجارها از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه عدالت و انصاف از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
-
- مطالعه رابطه مؤلفه همدردی با دیگران از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
- مطالعه رابطه مؤلفه وفاداری از مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی جامعه هدف
۱-۴) فرضیات تحقیق:
۱-۴-۱) فرضیه اصلی:
بین مؤلفه های اخلاق حرفهای و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معناداری وجود دارد.
۱-۴-۲) فرضیات فرعی:
-
- بین مؤلفه مسئولیت پذیری (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه برتریجویی (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه صادق بودن (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه احترام به دیگران (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه عدالت و انصاف (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه رعایت ارزشها و هنجارها (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
-
- بین مؤلفه همدردی با دیگران (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
- بین مؤلفه وفاداری (از مؤلفه های اخلاق حرفهای) و میزان رضایت شغلی منابع انسانی جامعه هدف ارتباط معنادار وجود دارد.
۱-۵) نوع و روش تحقیق:
تحقیق از نظر هدف کاربردی است، زیرا نتایج حاصل از آن مورد توجه مدیران اجرایی خواهد بود، و از نظر نحوه گردآوری اطلاعات از نوع توصیفی (غیر آزمایشی)، زیرا هدف توصیف نمودن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است، و از شاخه پیمایشی و روش مقطعی است، زیرا پژوهشگر در شرایط زندگی واقعی یک سازمان حضور پیدا می کند، و از نوع همبستگی دو متغیری است.
۱-۶) قلمرو تحقیق:
به منظور شناخت دقیق و صحیح مسئله مورد پژوهش، قابل کاربردی کردن پژوهش، ژرفانگری و رسیدن به راه حل های دقیقتر، قطعیتر، اصلاحی و سازنده مرتبط با موضوع مورد پژوهش و از طرف دیگر توجه به محدودیتهای هزینه، زمان و اهداف فردی پژوهشگر، مشخص کردن قلمرو و ابعاد موضوعی، مکانی و زمانی پژوهش لازم و ضروری است.
