با این وجود نمی توان بر این مهم چشم بست که در ۲۵ سال گذشته تغییرات مهمی در مراقبت های کودکان مبتلا به سرطان به وجود آمده است. در دهه ۱۹۶۰ تعداد اندکی از کودکان بیمار مبتلا به سرطان انتظار زنده ماندن بیش از چندین ماه را داشتند، در حالی که امروزه اکثریت آن ها نجات یافته و به زندگی خود ادامه می‌دهند. این بهبود ها در پیش آگهی کودکان مبتلا به سرطان مستقیماً به پیشرفت ها در فناوری تشخیص و درمان مربوط هستند، هر چند که متاسفانه این پیشرفت ها با افزایش تعداد و آزردگی بسیار عوارض جانبی همراه بوده است. در حقیقت، تقریبا هر جنبه از اقدامات تشخیصی، درمانی و بازتوانی منجر به درد و پریشانی قابل توجهی می شود. عوارض جانبی ممکن است کوتاه مدت یا بلند مدت باشند و نه تنها بر کیفیت زندگی بیماران بلکه در تمکین به ادامه درمان نیز تاثیر می‌گذارند.

خوشبختانه، پیشرفت ها در فناوری های طبی به موازات پیشرفت ها در روش های رفتاری برای درمان اختلالات پزشکی صورت گرفته اند. از طریق کاربرد دقیق اصول نسبتا ساده رفتاری، درد و رنج هم در کودکان و هم در والدین آن ها قابل تعدیل گشته است. پژوهش های بالینی رویه های ویژه ای برای اکثر فازهای تشخیص، درمان و بازتوانی فراهم آورده اند. این روش‌ها توسط پرسنل پزشکی خط مقدم (یعنی پزشکان و پرستاران) مورد حمایت بسیار قرار گرفته اند، به طوری که به بخش متعارف مراقبت های جامع کودکان سرطانی بدل شده اند.

در ۱۹۸۸ موافقت عمومی کنفرانس سازمان بهداشت جهانی^[۳] برای برقراری و بنیان نهادن خطوط راهنمایی برای مدیریت درد در سرطان کودکان به توافق رسید. حضار در این کنفرانس از به کارگیری رویه های رفتاری در درمان سرطان کودکان حمایت کردند. توصیه آن ها برای کودکان بالای پنج سال انجام رویه های دوباره تشخیص و درمان بود؛ آمادگی روان شناختی و مداخلات رفتاری، بانضمام یا بدون مداخلات دارویی، بایستی جزو انتخاب درمانی قرار می گرفتند. این قانون هنوز بعد از ۱۲ سال اجرا می شود. اگرچه در آغاز روش های رفتاری به عنوان یکی از بهترین روش ها نگریسته می شدند اما تنها جزئی از ابزارهای بیشماری بودند که برای تقلیل پریشانی سرطان کودک و نیز درمان آن در نظر گرفته می شدند.

سپس این تمرکز به سمت بازبینی دشواری های جدی تر درمانی (مثلاً، وقفه های درمان های طبی و تنظیم مجدد شناختی و روان شناختی پس از درمان) و ارزیابی اثربخشی مداخلات رفتاری برای جنبه‌های خاصی از درمان و بازتوانی تغییر جهت پیدا کرد (دو-هامیل، رد و ویک‌برگ^[۴]، ۱۹۹۹).

۲-۲٫ اضطراب بیمارستانی در کودکان

در طول چهار دهه اخیر، پژوهش های بالبی^[۵]، راتر^[۶]، اسکیپپر^[۷]، ملامد^[۸] و دیگران به ما در فهم اضطراب وابسته به بیمارستان کمک شایانی ‌کرده‌است. برای مثال، پریشانی هیجانی، در جدایی از والدین و قرارگرفتن در محیط غریبه بیمارستان، بر روی کودکان ۶ ماهه تا ۴ ساله بیشترین اثر را دارد، اما در کودکان بزرگتر نیز مشاهده می شود. اضطراب والدین بر اضطراب کودکان بستری در بیمارستان می افزاید. از سوی دیگر، فراهم آوردن اطلاعات و حمایت های هیجانی برای والدین و نظاره کردن کودکان در حال بازی در جوی آرام در تنظیمات بیمارستانی اضطراب کودکان بستری در بیمارستان را کاهش می‌دهد. ابعاد معینی از اضطراب وابسته به بیمارستان کمتر روشن شده اند. موضوعات مورد مطالعه قرار گرفته در این زمینه عبارتند از دوره های معمول اضطراب دوران کودکی وابسته به بیمارستان و نیز اضطراب والدین؛ بیماری و رویه های درمانی به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفته اند.

طراحی بیمارستان و رویه های آن به تدریج به مفاهیم اضطراب دوران کودکی اضافه می‌شوند. بخش های مدرن و رایج اطفال به اتاق های همراه برای والدین، آماده سازی برای رویه ها، برنامه های بازی سازماندهی شده بیمارستانی، و شرکت فعال والدین در مراقبت های بیمارستانی مجهز می‌شوند. مستندات ‌در مورد اثر این تغییرات به دو دلیل مهم هستند. اولاً، پذیرش بالینی اثر بخشی این تغییرات در این دوره از بررسی ها و تحول مداخلات جدید ممانعت می‌کند. ثانیاًً، دفاع در مقابل تهدیدات اجرایی برای برنامه های پشتیبان هیجانی بدون اثبات اثربخشی دشوار هستند (فوسون، مارتین، هالی، ۱۹۹۰).

فوسون، مارتین، و هالی^[۹] (۱۹۹۰) در مطالعه ای سه پیش فرض مربوط به اضطراب را در کودکان بیمارستانی در سنین کمون مورد بررسی قرار دادند: ۱) کاهش اضطراب در حین بستری شدن در بیمارستان، ۲) اضطراب همبسته با علائم، رویه ها و اضطراب والدین، و ۳) اضطرابی که به دنبال بازی های هدایتی با تجهیزات واقعی پزشکی و نیز وسایل شبیه سازی شده پزشکی کاهش می‌یابد. نتایج آن ها فرضیه های اول و دوم را معنادار ارزیابی کرد، لیکن فرضیه سوم آن ها مبنی بر اینکه اضطراب به دنبال بازی های هدایتی کاهش خواهد یافت از لحاظ آماری معنادار نبود. بدین ترتیب که اضطراب کودکان و والدین همراه آن ها در طول چهار روز اول به طور پیشرونده ای کاهش می یافت. اگرچه سطوح متوسط اضطراب کودکان بعد از ۳۰ دقیقه در جلسه بازی درمانی با وسایل پزشکی بیش از بازی با وسایل ساختگی کاهش یافت اما این تفاوت از لحاظ آماری معنادار بود. وقتی علائم و رویه های پزشکی تحت کنترل قرار گرفتند، همچنان رابطه معناداری میان اضطراب کودکان و اضطراب والدین آن ها برقرار بود. بدین ترتیب آن ها افزایش تسهیلات بالینی در پشتیبانی هیجانی والدین در هنگام پذیرش و بستری شدن کودکان آنان را پیشنهاد کردند. آنان ادعا کردند که در هر رویدادی، هر دو بازی های پزشکی و مداخلات ساختگی ظاهراًً رابطه اضطراب کودک با علائم، رویه ها و اضطراب والدین را قطع می‌کند. این واقعیت که اضطراب در طول زمان بستری کاهش می‌یابد شناسایی هر گونه کاهش را به عنوان تابعی از مداخلات بسیار دشوار می‌سازد. آن ها بیان داشتند که در هر مطالعه آتی ‌در مورد بازی درمانی با مصالح پزشکی و به شکل هدایت شده، مداخلات باید از پیش تعریف شوند، میزان مواجهه باید افزایش یابد و بازه میان جلسات بازی و ارزیابی های پیگیری باید کوتاه شود، تا شانس یافتن هر گونه تاثیری افزایش یابد .

۲-۳٫ مروری بر مداخلات رفتاری برای کودکان مبتلا به سرطان

چهار ویژگی عمده در مبتلایان به اختلال­های شخصیت وجود دارد، که آن­ها را برای درمان شناختی- رفتاری استاندارد نامناسب می­سازد:

مشکل های مبهم و آشفته^[۸۵]

بیماران مبتلا به اختلال­های خصیصه­ای، بسیاری اوقات آمادگی لازم را برای بیان مشکل­های مشخص و قابل تعریفی که کانون درمان قرار بگیرد، ندارند. معمولا” این قبیل بیماران مشکل­های مشخصی را در انطباق و سازگاری در زندگی و ارتباط­های بین فردی خود نشان می­ دهند، اما در عین حال، شکایت­های فراوان و مبهمی دارند، به گونه ­ای که نمی­ توان با بهره گرفتن از درمان شناختی- رفتاری به هدف درمانی خاصی رسید(فوناگی^[۸۶]، ۲۰۱۲).

مشکل در رابطه های بین فردی

مشکل در رابطه­ های بین فردی، در بسیاری موارد، هسته اصلی مشکل­های این گروه از بیماران است. در شناخت درمانی سنتی انتظار می­رود بیمار رابطه مشارکتی در جلسه ها با درمان­گر خود بر قرار کند، در­حالی که برای بیماران مبتلا به اختلال­های خصیصه­ای این امر بسیار دشوار است. برخی از این بیماران هیچ_­گونه رابطه­ای با درمان­گر برقرار نمی­کنند و برخی دیگر، به طور افراطی به درمانگر وابسته می‌شوند(فوناگی، ۲۰۱۲).

انعطاف نا­پذیری

در شناخت درمانی سنتی، فرض می­ شود که باید بیماران به میزان قابل ملاحظه­ای از ویژگی انعطاف پذیری برخوردار باشند­ تا بتوانند افکار و رفتار­های خود را از طریق تحلیل تجربی و دیگر تکنیک­های شناختی- رفتاری تعدیل کنند. چون یکی از علامت‌های مشخص اختلال­های شخصیت، وجود رگه ­های انعطاف نا­پذیری است, تکنیک­های استاندارد شناخت درمانی به تنهایی در درمان این بیماران موفقیت آمیز نیست. حتی، در بیمارانی که افکار و یا اعمال غیر انطباقی و ناسازگارانه خود را تشخیص می­ دهند، باز هم تجربه ناامید کننده ­ای پیرامون تغییر احساس­ها، رفتار­ها یا باور­های بنیادین خود در این روش درمانی به دست می ­آورند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱)

اجتناب

چون بیماران مبتلا به اختلال­های خصیصه­ای، به طور دیر پا از تجربه احساس­های نا­خوشایند خود می­گریزند (اجتناب هیجانی )و در عین حال از افکار دردناک خود روی گردانند(اجتناب شناختی )، ‌بنابرین‏ تکنیک­های استاندارد شناختی غالبا” در دستیابی به افکار و احساس­های غیر انطباقی در این افراد ناموفق است. یانگ معتقد است که این­گونه اجتناب­ها در نتیجه شرطی سازی بیزارانه به وجود می ­آید. بدین معنا که اضطراب و افسردگی به مرور زمان با خاطره­ها و شناختار­های ناخوشایند پیوند می­یابند و در نتیجه، منجر به اجتناب در فرد مبتلا می­انجامند(رافائل و یانگ، ۲۰۱۱).

با توجه به دلایلی که ذکر شد طرح­واره درمانی را به منظور درمان بیماران مبتلا به مشکل­های خصیصه­ای پی­ریزی کرد. در واقع، این درمان، پاسخی به ناکامی­های درمانی ناشی از کاربرد تکنیک­های شناختی- رفتاری استاندارد ‌در مورد بیماران مبتلا به مشکل­های خصیصه ای دیر پا است. طرح­واره درمانی در درمان افسردگی و اضطراب دیرپا، اختلال­های خورد و خوراک، مسایل زناشویی و مشکل­های پایدار در حفظ رابطه­ های صمیمانه سازگار، اثر بخش گزارش شده است. هم چنین، این روش ‌در مورد مجرمان و در پیشگیری از عود در میان سوء مصرف کنندگان مواد کارایی دارد(فیشر^[۸۷]،۲۰۱۱).

در طرح­واره درمانی به بیمار کمک می­ شود تا بتواند مشکل­های دیرپای زندگی خود را در چارچوبی قابل فهم و معنادار دوباره سازمان دهد. در این مدل، طرح­واره­های ناسازگار اولیه از دوران کودکی تا اکنون ردیابی می­شوند. در این مسیر، بر رابطه­ های بین فردی بیمار تأکید خاص می‌گردد. با بهره گرفتن از این روش درمانی، بیماران قادر می­شوند تا به مشکل های خصیصه،ای خود، به عنوان (مشکل ناهمخوان با خویشتن)نگاه کنند و برای توقف آن­ها توانمندتر گردند(یانگ، ۲۰۱۰).

چارچوب نظری مدل مبتنی بر طرح­واره

چهار سازه اساسی در مدل مبتنی بر طرح­واره وجود دارد(یانگ، ۲۰۱۱):

– طرح­واره­های ناسازگار اولیه،

– حیطه های طرح­واره،

– فرایند های طرح­واره،

– سبک­های طرح­واره

قبل از ارائه ویژگی و تعریف این سازه ­ها، مفهوم طرح­واره را مورد بررسی قرار دهیم.

طرح­واره­های ناسازگار اولیه

طرح­واره­های ناسازگار اولیه، از جمله فقدان، شکست و مورد علاقه نبودن را معرفی کرد. این طرح­واره­ها در ­مراحل اولیه زندگی پدید می­آیند و با مفهوم یک پارچگی زیستی، از جمله توانایی زنده ماندن، ترک شدن و هدایت کردن خطر به سمت خود، در ارتباط هستند(بک، ۲۰۰۳).

بالبی معتقد است که اختلال­هایی که در مرحله­های اولیه زندگی روی می­دهد بر پردازش اطلاعات در دوره ­های بعدی اثر می­ گذارد، و در نتیجه فرد را در مقابل تهدید به ترک شدن و تهدید­های آسیب زننده به بقای زیستی فرد، آسیب پذیر می‌سازد(سنت کلر، ۱۳۹۱).

یانگ (۲۰۰۲) این فرض را مطرح ساخت که برخی از طرح­واره­ها، به ویژه طرح­واره­هایی که در طی دوران اولیه زندگی در نتیجه تجربه ­های ناخوشایند و نامطلوب کودکی شکل می گیرند، ممکن است هسته مرکزی اختلال­های شخصیت، مشکل­های خصیصه ای خفیف­تر، و بسیاری از اختلال­های دیر پای محور یک را تشکیل دهند.

به طور کلی طرح­واره­های ناسازگارانه اولیه:

۱-الگویی گسترده و نافذ است که شامل: خاطره­ها، هیجان­ها، شناختارها و حس­های بدنی که، در ارتباط با فرد و رابطه­ های او با دیگران است، در طول سال های کودکی یا نوجوانی شکل ‌می‌گیرد، در طول زندگی فرد گسترش می­یابد و به گونه چشمگیری مختل و ناکارآمد است.

به طور خلاصه، طرح­واره­های ناسازگار اولیه­، الگو های شناختی و هیجانی خود- ویران­گری هستند که شکل­ گیری آن­ها از دوره ­های اولیه رشد فرد آغاز می­­گردد و در طول زندگی او تکرار می‌شوند. توجه داشته باشید که بر اساس این تعریف، رفتار فرد قسمتی از طرح­واره او نیست، بلکه بر اساس نظریه یانگ رفتار­های ناسازگار به عنوان پاسخی در برابر طرح­واره­های ناسازگار اولیه شکل می­ گیرند. ‌بنابرین‏­، رفتار­ها توسط طرح­واره­ها بر­انگیخته می­شوند، ولی قسمتی از طرح­واره­ها نیستند(سیلوا^[۸۸]، دوگان^[۸۹] و مک کاردی^[۹۰]، ۲۰۰۹).

به طور کلی، طرح­واره­ها به عنوان باور­های بنیادین ناکارآمدی در نظر گرفته می­شوند که توسط یک محرک فعال می‌گردند و تم­های پایدار و با ثباتی دارند که از فردی به فرد دیگر متفاوت است. طرح­واره­ها در طول دوران کودکی شکل گرفته اند و در واقع، حاصل تلاش فرد به منظور انطباق با رویداد­های زندگی و موفقیت های محیطی هستند. زمانی که طرح­واره­ای فعال می­ شود، تبدیل به اتاق فرمان افکار خود آیند منفی می‌گردد و به گونه ­ای منفی موجب سو گیری در اطلاعات می شود(آرنتز و جیکوب، ۲۰۱۳). در حقیقت، طرح­واره­ها توسط شرایط و نشانه های موقعیتی خاصی فعال می­شوند، و سپس دوباره ذخیره می­گردند این فعال سازها و نشانه­ های موقعیتی در ذخیره حافظه فرد قرار دارند. این بدان معنا است که درمان گر باید طرح­واره را به عنوان یک مفهوم فراگیر در نظر بگیرد، نه این که به آن به عنوان مجموعه ­ای از شناختارها نگاه کند(آرنتز و جیکوب، ۲۰۱۳).

منشأ طرح­واره­های ناسازگار اولیه

نیازهای هیجانی بنیادین(آرنتز و جیکوب، ۲۰۱۳).

همچنین پیمانکار در طراحی و اجرای پروژه باید رعایت قوانین و مقررات را بنماید و به عوامل محیطی و جوی و هم به فرایند زیبا سازی و مسائل مرتبط با آرامش روحی و روانی افراد توجه داشته باشد و کلیه حوادث و تغییراتی که امکان حدوث آن ها در طول عمر مفید ساختمان وجود دارد را با استانداردهای مربوط منطبق نماید.^[۳۹] ‌بنابرین‏ باید مطابق با استانداردهای مطروحه و مقرر شده بین طرفین پروژه ادامه پیدا کند و چنانچه پیمانکار مشغول ‌به این حرفه بر خلاف مورد مذکور اعمالی را به انجام رساند و تصمیمات و اقداماتی را انجام دهد که موجب خرابی یا عیب در بنا شود یا به عوامل محیطی و جوی توجه نداشته باشد یا آرامش و آسایش لازمه را از بنای احداثی به دست نیاورد نتیجه منطقی و قانونی که از این تصمیمات و اقدامات حاصل خواهد شد برقراری رابطه مسئولیت جبران ضرر نیست، زیرا نتیجه مورد نظر شخص سفارش دهنده و کارفرما حاصل نشده است. ^[۴۰]

۲-۲-۴-مسئولیت مدنی پیمانکار به واسطه استفاده نادرست از مصالح

پیمانکارانی که وظیفه طراحی و اجرای پروژه های ساختمانی را بر عهده دارند، وظیفه اجرای هر آنچه را که در دفترچه های شرایط فنی و عمومی مربوط به طرح های عمرانی آمده است را بر عهده دارند. در این دفترچه ها که وظیفه دانستن و مطلع شدن از آن ها بر عهده پیمانکار به طور کلی و سایر افرادی که با وی در ارتباط می‌باشند به صورت جزیی است نحوه ترکیب و استفاده از مصالح ساختمانی مورد استفاده در طرح به صورت جداگانه با ذکر مقادیر و جهات لازمه دیگر قید و ضمیمه طرح شده است. در این صورت مهندسین طراح ‌در مورد استفاده از مصالح نامرغوب و یا استفاده از مصالح مغایر با مندرجات دفترچه شرایط فنی طرح مسئولیتی نخواهند داشت. این امر در صورتی است که پیمانکار و دست اندرکاران وی در صورتی که خصوصیات موجود در طرح را رعایت نکرده باشند مسئولیت آن ها مطرح می شود.^[۴۱] در صورتی که پیمانکار از مصالح مطابق دفترچه فنی استفاده کند و عیب از مصالح مصرفی که توسط پیمانکار خریداری شده باشد یا مصالح توسط کارفرمای دیگری یا پیمانکار بالادستی به وی واگذار شده باشد چنانچه این عیوب مشهود بوده و قابل کشف باشد مسئولیت استفاده از مصالح دارای عیب، بر عهده وی خواهد بود و در صورتی که عیب مخفی باشد و قابل کشف نیز نباشد مسئولیتی متوجه پیمانکاری که از این مصالح استفاده کرده نخواهد بود. این در صورتی است که مخفی بودن عیب به نحوی باشد که اهل فن عادتاً علی رغم دقت کافی قادر به شناسایی عیوب مذکور نبوده باشند و در غیر این صورت رابطه مسئولیت برقرارخواهد شد.

۲-۲-۵-خسارت و صدمات بدنی ناشی از خطای پیمانکار ساختمان

اموالی که در دارایی اشخاص است، ممکن است ثابت و راکد باشد مانند خانه یا اتومبیل یا تمام چیزهایی که به ملکیت شخص درآمده و فاقد اراده است یا جاندار باشد مانند حیوانات که از موضوع بحث خارج می‌باشند. چون نحوه وقوع فعل موجب ضرر توسط این اشیاء ممکن است موجب تغییر استناد عرفی به شخص جبران کننده زیان شود، باید به طور خاص مورد بررسی قرار گیرند. عمده زیان ناشی از اشیاء تولیدی به بحث ضرر ناشی از کارخانه‌ها بر می‌گردد اما در بحث حاضر تولید و وسایل مرتبط با آن محل بحث نیست، بلکه موضوع احداث بنا یا ساخت و ساز می‌باشد. اگر بنای متعلق به شخصی که در اینجا در موضوع پیش رو شخص دارنده بنا، پیمانکار است، موجب ورود ضرر به دیگری شود شخص مذکور یعنی پیمانکار مسئول جبران زیان های وارده می‌باشد. ماده ۳۳۳ قانون مدنی در این خصوص مقرر می‌دارد:

«صاحب دیوار یا عمارت یا کارخانه مسئول جبران خساراتی است که از خراب شدن آن وارد می شود، مشروط بر اینکه خرابی در نتیجه عیبی حاصل گردد که مالک مطلع از آن بوده یا در نتیجه عدم مواظبت او تولید شده است.»

به نظر می‌رسد در این خصوص منظور قانون‌گذار را با توجه به تفسیر موسع از قوانین مدنی، می توان به بحث در خصوص پیمانکار و مالک موقت و منتفع از منافع ملک نیز تسری داد. شرطی که این ماده از قانون مدنی در نظر گرفته است مربوط به آگاهی مالک از عیب می‌باشد. در صورت تحقق این شرط، عرف خرابی و ضرر وارده را به پیمانکار استناد می‌دهد و این ضرر را ضرر ناشی از عمل شخصی محسوب می‌دارد که ملک در تصرف و مالکیت وی بوده است.^[۴۲]

شرط دوم که این ماده در نظر گرفته این است که خرابی در نتیجه عدم مراقبت و مواظبت مالک از بنا حاصل گردد در این صورت نیز، چون هر کسی که ملک در تصاحب اوست و در اینجا پیمانکار، متعهد به مراقبت از اشیایی است که در ید و مراقبت وی قرار دارند. اگر پیمانکاری این تعهد را انجام ندهد تحقق هر یک از دو شرط مذکور در این ماده، موجب استناد فعل زیانبار به پیمانکار می شود و چنین مسئولیتی ناشی از فعل خود است.

این موضوع تحت عنوان مسئولیت ناشی از خسارت اشیای بی جان در حقوق کشور فرانسه نیز مطرح شده است. در این نظام حقوقی بند ۱ ماده ۱۳۸۴ قانون مدنی مقرر داشته است:

«انسان نه تنها مسئول خساراتی است که از عمل او به بار می‌آید، بلکه مسئول زیان هایی است که از اشیاء تحت حفاظت وی ناشی می شود…» این ماده ظاهراًً بیان مقدماتی و مجمل احکامی است که در مواد ۱۳۵۸ و ۱۳۸۶ قانون مدنی فرانسه راجع به مسئولیت مدنی ناشی از نگهداری و مالکیت اشیای بی جان یا عمارت ذکر شده بود. در این دو ماده نیز از قواعد عمومی مسئولیت تخطی نشده بود و برای اثبات مسئولیت مالک یا متصرف ساختمان از جمله پیمانکار لازم بود تا تقصیر وی به اثبات برسد. اما با صنعتی شدن جامعه و افزایش حوادث ناشی ‌از اشیاء رویه قضایی در بسیاری از کشورها از جمله در فرانسه تفاسیر جدیدی ارائه کردند که متضمن مسئولیت شخص از اشیایی بود که تحت مراقبت وی می‌باشد. این به مفهوم آن است که اشخاص باید در خصوص اشیای بی جانی که تحت حفاظت آن ها قرار گرفته پاسخگوی زیان های وارده باشند.

این قاعده امروزه ‌در مورد همه اشیای بی جان جاری است و تفکیکی میان اموال منقول و غیرمنقول و یا اشیای خطرناک و غیر آن نشده است. ‌بنابرین‏ در بیشتر نظام های حقوقی امروزه این قاعده مورد پذیرش قرار گرفته است که شخص مسئولیت حفاظت از اشیای بی جانی که تحت سرپرستی و مراقبت وی می‌باشند را دارد.

همچنین در ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی مقرر شده است:

«اگر مالک یا کسی که عهده دار احداث ملکی است بنایی را به نحوی مجاز بسازد یا بالکن و مانند آن را با رعایت نکات ایمنی و ضوابط فنی که در استحکام بنا لازم است در محل مجاز احداث کند و اتفاقاً موجب آسیب یا خسارت گردد، ضامن نیست.

تبصره- اگر عمل غیرمجاز به گونه ای باشد که نتوان آن را به مالک مستند نمود مانند آنکه مستند به مهندسان ذی ربط ساختمان باشد، ضمان از مالک منتفی و کسی که عمل مذکور مستند به اوست ضامن است.»

در این ماده اصل بر این قر ار گرفته است که پیمانکار مسئول جبران خسارت ناشی از خرابی آن است مگر اینکه ثابت شود بنا را با رعایت ضوابط فنی احداث کرده و اتفاقاً یعنی بر اثر حوادث قهری و غیرقابل پیش‌بینی، خراب شده است. در این فرض مالک مسئول نیست زیرا خرابی عرفاً به او استناد ندارد. یا اگر ثابت شود که پیمانکار مطابق آیین نامه ها و قوانین مربوطه عمل نکرده، مسئولیت وی مطرح می شود. به هر حال در این ماده و ماده ۹ قانون پیش فروش آپارتمان ها مصوب ۱۳۸۹، تعهد به ایمنی پیش‌بینی شده است.

لازم به ذکر است که سیستم آمیگدال طبق نظر لدو ویژگی هایی دارد که آن را از سیستم هیپو کامپ وقشر عالی مغز متمایز می‌کند شامل ناهشیاری ،عملکرد سریع ،خودکار بودن ،ماندگاری ،عدم شناخت دقیق از تفاوت ها ‌و مقدم بودن برقشر مغز از نظر تکاملی .

سازگاری اجتماعی

انسان موجودی است اجتماعی وادامه زندگی اوبصورت انفرادی تقریباًغیر ممکن است .از لحظه ای که فرد متولد می شود با دیگران ارتباط داشته و نیاز ‌به این ارتباط درتمام مراحل رشد فرد وجود دارد ( مصائبی ،۱۳۸۷). انسان ‌در جهانی زندگی می‌کند که هرروز دستخوش تغییر است هر گونه تغییر درزندگی آدمی خواه خوشایند وخواه ناخوشایند نیاز به سازگاری دارد. رفتار آدمی تحت تاثیر عوامل اجتماعی قرار دارد وشخصیت انسان درصورتی به کمال می‌رسد که بین او و محیطش تعامل وتبادل مناسبی وجودداشته باشد. انسان موجودی انعطاف پذیر است اونه تنها با محیط سازگار می شود ،بلکه همچنین محیط را نیز طبق خواسته خوددگرگون می‌کند (ولش وکارن^[۲۲] ،۲۰۰۴). سازگاری وهماهنگ شدن با خود ومحیط پیرامون خود برای هر موجود زنده ای یک ضرورت حیاتی است ،به طوری که تمام موجودات زنده سعی دارند به حالت کاملی از سازگاری وانطباق با محیط برسند (بارلو^[۲۳] ،۲۰۰۲).

‌بنابرین‏ سازگاری اجتماعی به مثابه ی یکی از مهم ترین نشانه های سلامت روان ،ازمباحثی است که در دهه های اخیر ،توجه بسیاری را جلب ‌کرده‌است(احدی و همکاران ،۱۳۸۰).

تعریف سازگاری اجتماعی

درمورد تعریف سازگاری اجتماعی نیز اختلاف نظر وجود دارد صاحب نظران درمورد سازگاری مؤثر ومطلوب درجوامع وفرهنگهای مختلف نظرات متفاوتی دارند اما می توان گفت که سازگاری اجتماعی عبارت از تعامل مؤثر فرد با محیط زندگی است ونشانه های آن داشتن احساسات مثبت درباره خود ،شرکت در فعالیت های اجتماعی ،لذت بردن از ارتباط با دیگران ،احساس آرامش در موقعیت های ناآشنا ،داشتن احساسات مثبت درباره دیگران وتوانایی نفوذ وتاثیر گذاری بر دیگران است (مندونکا^[۲۴] ،۲۰۰۱)

سازگاری از لحاظ لغوی موفقیت ‌در کار و حسن سلوک ‌در مقابل‌ بد سلوکی و ناسازگاری معنی شده است به طور کلی تعاریف متعددی درباره سازگاری اجتماعی ارائه شده است که دراینجا به برخی از آن ها اشاره می شود منظور از واژه سازگاری انطباق متوالی با تغییرات وایجاد ارتباط بین خود ومحیط می‌باشد به نحوی که حداکثر خویشتن سازی را همراه با رفاه اجتماعی (ضمن رعایت حقایق خارجی )امکان پذیر سازد (مندونکا ،۲۰۰۱)

سازگاری را فرایند پیوسته تعریف کرده‌اند که درآن تجربیات یادگیری اجتماعی مشخص باعث ایجاد نیازهای روانی می‌گردد و امکان کسب توانایی ومهارت هایی را فراهم می‌سازد که ازآن طریق می توان به ارضا آن نیازها پرداخت. ‌بنابرین‏ زمانی می گوییم یک فرد سازگار است که مهارت‌های لازم برای برقراری ارتباط وتعامل را آموخته باشد ‌و بتواند به طور مؤثری به ارضا نیازهای خود بپردازد (مندونکا،۲۰۰۱)

سازگاری اجتماعی فرایندی است که درآن فرد بافراگیری اصول وآداب پذیرفته شده در گروه یا اجتماع وهمسو نمودن نیازها وخواسته های خود با گروهی که درآن زندگی می‌کند توانایی جذب شدن درآن گروه را پیدا می‌کند (والی پور ،۱۳۷۲،به نقل از کهتری ،۱۳۸۵)

بسیاری از پژوهشگران روانشناسی اجتماعی اعتقاد دارند که انسان دارای دوبعدروانی واجتماعی است وبرای بیان بسیاری از نیازهای خود باید با محیط اجتماعی خود رابطه خوبی برقرار نماید وازآن جا که محیط اجتماعی به سرعت درحال تغییر است ،به نظر می‌رسد که انسان برای ادامه حیات خود چاره ای جز سازگاری اجتماعی ندارد (بارون^[۲۵] ،۲۰۰۱)

پژوهشگران دیدگاه زیست شناختی اغلب پیشنهاد می‌کنند که پاره ای از زمینه‌های زیستی فرد گرایش به رفتار ناسازگارانه دردرون ‌و بیرون از خانواده قرار می‌گیرد ،زمینه‌های زیستی اوبا روابط نامطلوب وناسازگارانه محیط خانه واجتماع ،عامل اصلی گرایش به ناسازگاری می‌باشند (نوابی نژاد ،۱۳۷۳)

به بیان دیگر ،پاره ای از ویژگی های شخصیتی متاثر از عوامل ژنتیکی هستند وشیوه ها والگوهای تربیتی خانواده یا درجهت این گرایش ها ویا درجهت مقابل آن ها (عدم ناسازگاری باعوامل ارثی وژنتیکی )به تدریج شخصیت فرد را شکل می‌دهند (بورونی^[۲۶] ،۲۰۰۲)دردیدگاه تحلیل روانی به فردی سازگار گفته می شود که دارای من قوی وسالم باشد ‌و بتواند میان دوپایگاه دیگر شخصیت (نهاد وفرامن )تعادل وهماهنگی ایجاد کند تا این نظام ها بتوانند به وظایف خود به خوبی عمل نمایند ودرعین حال نظام من آنقدر قوی وتوانمند خواهد بود که بتواند فرد را به مقامی برساند که دربرخورد با مشکلات از مکانیزم های دفاعی استفاده نکند یا نسبت به آن ها هشیار باشد ؛پس سلامت روانی یکی از ویژگی های اصلی ‌و بارز انسان های سازگار می‌باشد (پروین ۱۹۹۵،به نقل از جوادی وکدیور ،۱۳۷۴).

دردیدگاه رفتاری آسیب های رفتاری ،بیماری محسوب نمی شود ،بلکه پاسخ هایی هستند که ‌بر اساس همان اصول رفتاری یاد گرفته شده اند وهمه پاسخ ها ‌بر اساس اصول رفتاری یاد گرفته می‌شوند. یادگیری ،نگهداری وتغییر رفتار نابهنجار، درست مانند یادگیری رفتار عادی است و رفتار عادی را نیز می توان یک سازگاری به حساب آورد که از تقویت ناشی شده است (رستگاران ،۱۳۷۲)طرفداران این نظریه معتقدند که ناسازگاری یک پاسخ غلط آموخته شده ‌بر اساس انواع روش های شرطی سازی است آن ها معتقدند که شخصیت مجموعه ای از انواع شرطی شدن هاست (رستگاران ،۱۳۷۲)

طرفداران این نظریه معتقدند که رفتار انسان را می توان از طریق تعامل انسان با محیط تبیین کرد که تحت تاثیر نیروهای اجتماعی است ،اما نحوه برخورد با آن ها را خود انتخاب می‌کند .انسان هم نسبت به شرایط محیطی واکنش نشان می‌دهد وهم فعالانه آن ها را تفسیر کرده وبر موقعیت ها اثر می‌گذارد. همان طور که موقعیت ها رفتار انسان را شکل می‌دهند ،انسان نیز موقعیت ها را انتخاب می‌کند وبه همان اندازه که انسان از رفتار دیگران تاثیر می پذیرد ،بررفتاردیگران تاثیر می‌گذارد (رستگاران ،۱۳۷۲).

دردیدگاه شناختی انسان سازگار به کسی اطلاق می شود که توانایی وقدرت پردازش صحیح اطلاعات را دارا است. این فرد قادر به چنین کاری است ،نظام ارزشی واقع بینانه ای برای خود تنظیم می کند تا تحت تاثیر نوسان های روانی دردناک واختلاف با دیگران دچار ایستایی نشود. این فرایند به او کمک می‌کند تا به احساس بهتری دست یابد ،اما پردازش اطلاعات، مبتنی براین فرض است که یک فرد سازگار باید در همه اجزای پردازش اطلاعات، توان عمل به شیوه سالم را داشته باشد ،تا ازخطاهای شناختی که پایه واساس ناسازگاری است مبرا بماند (گودشتاین ولانیون ،۲۰۰۵).

۳ـ۲ـ۱ـ۵ـ نقش تلویزیون در انحرافات جنسی

«یکی دیگر از صحنه‌های ‌تحریک کننده و انحراف‌آفرین تلویزیون مربوط به امور جنسی و حرکات هنرپیشگان می‌باشد که باعث اغتشاش فکری در دل بینندگان و سقوط آنان در ورطه نابهنجاری‌ها می‌شود.»^[۷۹]

‌در مورد تأثیر فیلم‌های تلویزیونی از طریق صحنه‌های جنسی باید گفت که یکی از خطرناک‌ترین شیوه اثربخشی است که به ویژه می‌تواند بر روی نوجوانان و جوانان اثرات سوء بگذارد. در حال حاضر هم با توجه به گسترش ارتباطات و استفاده از ماهواره‌ها و اینترنت و… موضوع مهم‌تر جلوه می‌کند.

«فیلم‌های جنسی هم در بزرگسال و هم در نوجوانان تأثیرگذار است و در اعماق روح آنان نفوذ می‌کند تا حدی که اگر نوجوانان که در مرحله بلوغ قرار دارند زیر فشار برنامه های جنسی تحریک شوند به هر عملی که میسر است دست می‌زنند تا خواسته تحریک شده خود را ارضا نمایند تا حدی که از زنای با محارم رویگردان نخواهند بود.»^[۸۰]

«چند سالی است که بیان موضوعات جنسی (به شکل مجازی) از طریق اینترنت به یکی از معضلات بزرگ جوامع غربی و به طور کلی تمام افرادی که دسترسی به شبکه اینترنتی دارند تبدیل شده است. احتمال دارد ناشناخته‌ترین بخش روابط اینترنتی، برخوردهای روشن جنسی باشد که در MUD(اتاق‌های گفت‌وگو) و در پاره‌ای از اتاق‌های خصوصی فراجهانی انجام ‌گیرد.»^[۸۱]

اینجا است که نقش والدین در تربیت صحیح و مواظبت از رفتارهای کودکان و نوجوانان جلوه‌نمایی می‌کند چرا که در این مورد خاص اگر خانواده‌ای از دستگاه ماهواره و یا اینترنت استفاده می‌کند باید این پیش‌بینی را هم ‌در مورد فرزندان خویش بنماید که این امکان وجود دارد پخش فیلم‌های مبتذل و جنسی با توجه به حساس بودن دوران نوجوانی به راحتی می‌تواند فرزندانشان را در ورطه نابودی و سردرگمی بیاندازد و به نوع فکر و اندیشه فرزندان عزیزشان که بیشتر باید در خدمت علم و تحصیل و نوآوری باشد، درگیر صحنه‌های تحریک‌آمیز فیلم‌های مبتذل بوده که اگر کنترل از همان اوایل نوجوانی صورت نگیرد دیگر غیرقابل مهار خواهند بود چرا که اگر ذهن نوجوان ‌به این طور فیلم‌ها عادت کند و به نوعی خو بگیرد دیگران هم از گزند این افکار و رفتار تحریک شده در امان نخواهند بود.

‌بنابرین‏ ضروری است تا والدین نسبت به فرزندانشان حساسیت بیشتری به خرج دهند و اجازه ندهند فرزندانشان با تماشای یک فیلم مبتذل که از طریق ماهواره یا اینترنت دریافت می‌کنند فکر و ذهنشان تحریک گردیده بلکه طوری بررفتار فرزندان خود نظارت نمایند که توانایی‌های خویش را در جهت مثبت و خدمت به جامعه و همنوعان خویش به کار گیرند، البته این بدان معنی نیست که والدین تنها به نظارت بر رفتار فرزندان نوجوان خویش در تماشای برنامه های ماهواره‌ای و استفاده از اینترنت بپردازند بلکه باید به نوعی داور اعمال و رفتار خویش بوده تا مبادا خودشان در اثر تماشای فیلم‌های تحریک‌آمیز و جنسی نه تنها قادر به کنترل رفتار خویش نبوده بلکه فرزندانشان نیز ناخودآگاه در اثر توجه به رفتارهای والدین در برخوردهای اجتماعی که از قید و بندهای اخلاقی به دور بوده دچار انحراف جنسی و ابتذال اخلاقی ‌گردند، که یکی از عوامل تأثیرگذار منفی در این زمینه رسانه تصویری چون ماهواره، اینترنت بر رفتار والدین و فرزندان است.

۳ـ۲ـ۲ـ تلویزیون و نقش آن در تسهیل ارتکاب جرم

مواردی که تا به حال گفته شد ‌در مورد نقش تلویزیون در تحریک تماشاگران به سوی جرم بود لیکن ‌در مورد نقش تلویزیون در تسهیل ارتکاب جرم باید گفت افراد با هر انگیزه‌ای که دست به اقدام یک سری اعمال مجرمانه می‌زنند تحت تأثیر برنامه های تلویزیونی به روش ساده‌تر از قبل دست به ارتکاب جرم می‌زنند.

در این‌گونه موارد تلویزیون با پخش فیلم‌های جنایی و عادی جلوه دادن آن تماشاگر را ‌به این باور می‌رساند که ارتکاب جرم و جنایت در جامعه در حال انجام است و هیچ گونه لطمه‌ای به اجتماع و فرد نخواهد زد و در این وادی از ظرافت هنر سینمایی هم استفاده می‌شود یعنی انتخاب بازیگر خوش‌چهره، گریم و موزیک و… در این راستا با پخش روش‌های مختلف جرایم گوناگون به مثابه آموزشگاهی برای ارتکاب جرم تبدیل می‌شود. در این مبحث به اجمال به چند نمونه از مصادیق تسهیل‌کننده ارتکاب جرم تحت تأثیر فیلم‌ها و برنامه های تلویزیونی پرداخته می‌شود:

۳ـ۲ـ۲ـ۱ـ عادی جلوه دادن بزهکاری

تا زمانی که ناهنجاری و بزهکاری در نظر کنش‌گران اجتماعی امری زشت و غیرمنطقی جلوه کند میزان ارتکاب انحرافات اجتماعی و خروج از هنجارهای اجتماعی کاهش خواهد یافت.انعکاس کجروی‌های اجتماعی در تلویزیون در کاهش نفرت از انحرافات و عادی شدن ناهنجاری در جامعه تأثیر بسزایی دارد، زیرا فرد ضمن اطلاع از نقض هنجارها توسط تلویزیون در می‌یابد که هنجارهای اجتماعی که به نظر وی غیرقابل تخطی بودند قابل شکستن و تخلف هستند لذا انگیزه ارتکاب جرم در فرد تقویت می‌شود و این یکی از کارکرهای منفی تلویزیون و نقش اثرگذار آن در تسهیل ارتکاب جرایم است.»^[۸۲]

برای تبیین بهتر موضوع به ذکر مثالی می‌پردازیم:

«در مصاحبه‌ای که با پسر یازده ساله که سلاخ بوده به عمل آمد و علت انتخاب شغل سلاخی از او سؤال شد در پاسخ گفت:

پدرم مرا در سن شش سالگی نزد قصابی به کار گماشت. روزهای اول از آنچه که استادم انجام می‌داد نفرت داشتم و قادر نبودم که صحنه‌های بی‌رحمی او را نسبت به حیوانات مشاهده کنم ولی به تدریج به علت دوام این امر عادت کردم و کم‌کم خودم نیز به سلاخی پرداختم به‌طوری که الان قادرم چند حیوان را سر ببرم.»^[۸۳]

مثالی دیگر در این زمینه یعنی کارکرد منفی تلویزیون: دختر شهرستانی که از پدیده فرار دختران از خانه اطلاع چندانی ندارد با شنیدن خبر یا دیدن فیلم‌های مربوط به فرار دختران متوجه می‌شود که این امر می‌تواند یکی از راه‌های رهایی از برخی مشکلات و تضادهای خانوادگی باشد و هنگامی که در کانون خانواده احساس ناامیدی و سرخوردگی و خلأ عاطفی می‌کند ممکن است همان راهی را برگزیند که برخی دختران برای رهایی از رنج‌های خانوادگی انتخاب کرده بودند.

‌به این ترتیب ملاحظه می‌گردد که تکرار صحنه‌های جرم‌زا و حاوی آموزه‌های غیراخلاقی و مغایر با ارزش‌های فرهنگی و دینی یک جامعه دررسانه‌های تصویری قبح عمل را از بین برده و باعث می‌شود فرد به آن خو گرفته و آن را نزد خودش امری عادی تلقی نماید همان‌طوری که اکثر افراد از زندان هراس دارند ولی وقتی ‌یک‌بار مرتکب جرم شوند و پای آن ها به زندان باز شود دیگر باید ‌در مورد این فرد این‌طور اندیشید که آسان‌تر و راحت‌تر از قبل مرتکب جرم شوند تا جایی‌که حتی با علم ‌به این قضیه که امکان دستگیر شدن و در نهایت زندانی شدن و مجازات در انتظار اوست ولی باز هم مرتکب تکرار جرم می‌گردند.

۳ـ۲ـ۲ـ۲ـ آموزش روش اجرای جرم