مونومرهایی که این نوع پلیمریزاسیون را انجام می دهند شامل اولفین ها(شکل۱-۴) و هتروسیکلهای با گروه های الکترون دهنده (شکل۱-۵) می باشند.
شکل ۱- ۴ چند نمونه از مونومرهای اولفین
شکل ۱- ۵ چند نمونه از مونومرهای هتروسیکل
۱-۷-۲ پلیمریزاسیون رادیکالی
در این پلیمریزاسیون پلیمر بوسیله افزایش مداوم واحدهای ساختمانی رادیکال آزاد تشکیل می شود. رادیکال های آزاد ذراتی هستند که دارای الکترون منفرد می باشند. این رادیکالهای آزاد می توانند از طریق مکانیسم های متعدد که معمولاً شامل مولکولهای آغازگر است بطور جداگانه تولید شوند. برای این که یک مولکول آغازگر موثر باشد، باید توانایی تبدیل به رادیکال را داشته باشد و به قدر کافی پایدار بوده تا با یک مولکول مونومر واکنش داده و یک مرکز فعال را تشکیل نماید. این ذرات فوق العاده فعال می باشند که با مونومرها دارای پیوند دوگانه واکنش داده و یک مرکز فعال را تشکیل می دهد که این مرکز فعال قادر است با دیگر مولکول های مونومر واکنش داده و یک زنجیره درشت مولکولی را تشکیل می دهد. پلیمریزاسیون رادیکال آزاد یک روش برای سنتز طیف وسیعی از پلیمرها می باشد.
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

در این پروژه پلیمریزاسیون از طریق مکانیسم رادیکالی انجام شده از این رو به بررسی و توضیح بیشتر این مکانیسم آن می پردازیم.
۱-۷-۲-۱ مرحله آغاز
در اولین مرحله یک مرکز فعال به شکل رادیکال آزاد تولید می شود که این آغازگرهای رادیکالی روی پیوند دوگانه کربن- کربن در مونومرهای وینیل و همچنین پیوند دوگانه کربن- اکسیژن در آلدئید و کتن ها بهتر عمل می کنند.
انواع مراحل آغاز و آغازگرها
مرحله آغاز در این پلیمریزاسیون از راه های مختلفی انجام می شود که در زیر به آنها اشاره شده است.
الف) تجزیه حرارتی: آغازگر در این روش آنقدر حرارت داده می شود تا زمانیکه یک پیوند همولیتیک شکسته شده و دو رادیکال آزاد یکنواخت تشکیل گردد(شکل۱-۶). این شیوه بیشتر برای پراکسیدهای آلی یا ترکیبات آزو کاربرد دارد.
شکل ۱- ۶ تجزیه حرارتی دی کیومیل پراکسید
ب) تجزیه نوری: پرتو نور باعث شکست یک پیوند همولیتیک در آغازگر شده و دو رادیکال آزاد بوجود می آید(شکل۱-۷). این شیوه بیشتر برای یدید و آلکیل های فلزی و همچنین ترکیبات آزو کاربرد دارد.

شکل ۱- ۷ تجزیه نوری آزو بیس ایزو بوتیرو نیتریل
پ) واکنشهای ردوکس: کاهش پراکسید هیدروژن بوسیله آهن نمونه ای از این واکنش است(شکل۱-۸) که البته بجای آهن از کاهنده های دیگر مانند Cr²⁺،V²⁺ ، Ti³⁺، CO²⁺ وCu²⁺ نیز می توان استفاده کرد.
شکل ۱- ۸ واکنش ردوکس بین پر اکسید هیدروژن و آهن
ت) پراکسید: پراکسیدهای آلی بعنوان کاتالیزور واکنش‌های پلیمریزاسیون بکار می‌روند و بنظر می‌رسد که مکانیسم عمل آنها نظیر واکنشهای قبلی ‌باشد، بدین ترتیب که به رادیکالهای آزاد تجزیه شده، و سپس این رادیکالها روی مولکولهای مونومر تثبیت گشته، واکنش پلیمریزاسیون را به پیش می‌راند. نظیر پراکسید بوتیل دی‌ترشیو که طبق واکنش زیر تجزیه می‌شود(شکل۱-۹).

شکل ۱- ۹ تجزیه حرارتی پر اکسید بوتیل دی ترشیو
ث) اشعه یونیزاسیون: اشعه های و همچنین اشعهx-ray باعث از دست دادن الکترون از گونه های آغازگر شده که در ادامه پس از تفکیک و جذب الکترون رادیکال آزاد تولید می شود(شکل۱-۱۰).
شکل ۱- ۱۰ مراحل سه گانه اشعه یونیزاسیون شامل تخلیه، تفکیک و جذب الکترون
ج)الکتروشیمیایی: این شیوه شامل الکترولیز یک محلول حاوی دو مونومر و الکترولیت است. یک مولکول مونومر با گرفتن یک الکترون در کاتد به آنیون رادیکالی تبدیل شده و مولکول مونومر دیگر با ازدست دادن یک الکترون در آند به کاتیون رادیکالی تبدیل می شود(شکل۱-۱۱). این روش آغاز بیشتر برای سطوح فلزی پوشیده شده با فیلمهای پلیمری بسیار مفید است(استیونس^[۱۱]،۱۹۹۹).
شکل ۱- ۱۱ بالا)تشکیل آنیون رادیکال در کاتد، پائین)تشکیل کاتیون رادیکال در آند
به محض این که رادیکال های آزاد تشکیل شده اند مرحله بعدی شامل تشکیل یک مرکز فعال است.اگر رادیکال آزاد را با R و مولکول مونومر را با M نشان دهیم واکنش ایجاد شدن یک مرکز فعال را می توان به صورت ساده تر نشان دادشکل(۱-۱۲):
شکل ۱- ۱۲ واکنش ایجاد یک مرکز فعال روی مونومر
اغلب مونومر شامل مولکول های وینیلی با فرمول عمومی CH2 = CHX هستند که X می تواند استخلاف C₆H₅ و CLو غیره باشد. دو واکنش زیر برای تشکیل یک مرکز فعال امکان پذیر است شکل(۱-۱۳):
شکل ۱- ۱۳ دو واکنش برای تشکیل مرکز فعال روی مونومر
مقادیر نسبی دو رادیکال حاصل به اختلاف بین انرژی های فعالسازی دو واکنش بستگی دارد.انرژی فعالسازی برای واکنش (II) تا اندازه ای بیشتر از انرژی فعالسازی برای اول است چون گروه X که معمولا بزرگ و حجیم است مانع نزدیک شدن به رادیکال R می باشد در نتیجه، پایین تر بودن انرژی فعال سازی برای واکنش (I) منتهی به این می شود که نسبت رادیکالی اول باید بیشتر باشد(قائمی،۷۸).
۱-۷-۲-۲ مرحله انتشار
در طول یک واکنش پلیمریزاسیون یک پلیمر بیشترین زمان خود را صرف افزایش طول زنجیر یا انتشار خود می کند. رشد زنجیر یا انتشار آن به وسیله افزایش سریع مولکول های مونومر به زنجیر در حال رشد انجام می گیرد شکل(۱-۱۴).
شکل ۱- ۱۴ افزایش سریع مونومر رادیکالی به زنجیر در حال رشد
این مرحله انتشار تا زمانیکه تمام مونومرها مصرف شوند ادامه می یابد و حتی ممکن است تا هزاران مرحله پیش رود که این بستگی به عواملی مانند فعالیت زنجیر و رادیکال آزاد، دما و حلال دارد(پوجمن و همکاران^[۱۲]،۱۹۹۵).طول عمر متوسط زنجیر در حال رشد فوق العاده کوتاه است و چندین هزار افزایش می تواند در طول چند ثانیه صورت گیرد بدین معنی که ممکن است افزایش یک مونومر به زنجیر در حال رشد در هر میلی ثانیه انجام گیرد.همان طوریکه در مورد مسئله افزایش رادیکال آزاد به اولین مولکول مونومر در بخش قبلی توضیح داده ایم در اینجا نیز مسئله افزایش مونومر پیش می آید. دوباره دو طریق ممکن برای افزایش آن وجود داردشکل(۱-۱۵):
شکل ۱- ۱۵ دو واکنش برای مرحله انتشار
اولین نوع افزایش واکنش (I) را افزایش سر به دم می گویند. در حالی که (II) نوع افزایش سر به سر (یا دم به دم)نام دارد.واکنش های افزایشی در پلیمر های وینیلی به دلیل موانع فضایی عمدتا به صورت سر به دم انجام میگیرد (قائمی، ۷۸).
۱-۷-۲-۳ مرحله پایان
رادیکال های آزاد ذرات بسیار فعالی هستند. چندین راه وجود دارد تا زنجیره های در حال رشد بتوانند در اثر واکنش مولکول های خنثی پلیمر را تشکیل دهند. مهمترین مکانیزم های پایانی وقتی اتفاق می افتد که دو زنجیره در حال رشد با یکدیگر بر هم کنش کرده و همزمان بوسیله یکی از واکنش های ویژه پایان یابند. مرحله پایان از طریق مکانیسم های مختلفی می تواند انجام بگیرد:
۱-اتصال دو انتهای زنجیر فعال
یکی از واکنش های پایانی ترکیب است که دو زنجیره در حال رشد به یکدیگر متصل شده و یک زنجیر طولانی تر تشکیل می شود(شکل۱-۱۶).این واکنش نتیجه اتصال سر به سر می باشد.در واقع با این عمل می توان گفت وزن مولکولی زنجیر در حال رشد دو برابر می شود.

شکل ۱- ۱۶ مرحله پایان از طریق ترکیب شدن دو پلیمر
۲- پروتون زدایی رادیکال آزاد
واکنش دیگر عبارت است از انتقال یک اتم هیدروژن از یک زنجیره به زنجیره دیگر که این نوع واکنش را تقسیم نا متناسب می گویند.در نتیجه باعث ایجاد یک پلیمر با گروه انتهایی غیر اشباع و پلیمر دیگر با گروه انتهایی اشباع شده می گردد(استیونس،۱۹۹۹) (شکل۱-۱۷).

شکل ۱- ۱۷ مرحله پایان از طریق پروتون زدایی از رادیکال آزاد
به طور کلی می دانیم که هردو نوع واکنش پایانی در هر سیستم بخصوص ممکن است به مقدار متفاوت اتفاق بیافتد.
۳-اتصال یک انتهای زنجیر فعال به آغازگر رادیکالی
همچنین واکنش های پایانی می تواند بین یک زنجیره در حال رشد و یک رادیکالی که با هیچ مولکول مونومر واکنش نکرده است نیز صورت بگیرد این واکنش مخصوصا وقتی اتفاق می افتد که غلظت اغازگر زیاد یا غلظت مونومر کم باشد.این واکنش همچنین وقتی اتفاق می افتد که گرانروی سیستم زیاد شود بطوریکه زنجیره های در حال رشد توانایی انتشار یا نفوذ را از دست می دهند. در این صورت برخورد دو انتهای زنجیر با یکدیگر مشکل می شود(شکل۱-۱۸).
شکل ۱- ۱۸ مرحله پایان پلیمر PVC از طریق واکنش با آغازگر رادیکالی
۴-واکنش با ناخالصی یا بازدارنده ها
اکسیژن یک آغازگر بسیار رایج است. زنجیر در حال رشد با مولکول اکسیژن واکنش داده و باعث ایجاد یک رادیکال اکسیژن با فعالیت بسیار کم می شود (شکل۱-۱۹) که این به میزان قابل توجهی از سرعت مرحله انتشار می کاهد.
شکل ۱- ۱۹ مرحله پایان پلی استایرن از طریق واکنش با مولکول اکسیژن

“وَإِذَا لَقُواْ الَّذِینَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا الی شیاطینهم قالوا انا معکم انما نحن مستهزءونْ”(بقره،۱۴)
۱۸- و مهمتر از همه، مرتد مصداق اتم کفرو نفاق می باشد :
و این دو موجود، یعنی کافر و منافق، جامع جمیع تمام صفات رذیله ای است که می تواند به فکر انسان خطور کند. و لذا مرتد جامع حد اعلای تمام شرور و بدیهایی است که برای کفر می آوریم. و لذا همین جامعیت شرور و رذایل باعث گردیده که مرتد مصداق بارز آیه “أُوْلَئِکَ کَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ” (اعراف، ۱۷۹) قرار گیرد و نه تنها از دایره عقیده و عقلانیت خارج، بلکه از دایره انسانیت و حتی حیوانیت نیز پایین تر قرار گرفته و مستحق دردناک ترین عذاب دنیا و آخرت می باشد. و از پذیرش توبه محروم گردیده و از دایره رحمانیت خداوند خارج، و تبدیل مرکز تجلی صفات قهر و خشم خداوند شده است.

( اینجا فقط تکه ای از متن فایل پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

“وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْکَذِبَ وَهُوَ یُدْعَى إِلَى الْإِسْلَامِ وَاللَّهُ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ” (صف،۷)
و چه کسى ستمگرتر از آن کس است که با وجود آنکه به سوى اسلام فراخوانده مى شود بر خدا دروغ مى ‏بندد و خدا مردم ستمگر را راه نمى‏ نماید.
کافر ظالم است و بدترین ظلم را مرتکب می شود بر حق و حقیقت، و مرتد اظلم از کافر، چون کفر او غلیظ تر و شدیدتر است. دقت شود کسی که موصوف به این صفات است و منکر اسلام بر مبنای این صفات باشد مغضوب اسلام شده و خداوند نام کافر و مرتد بر او اطلاق می کند. یعنی مرتد قبل از معنون شدن به ارتداد اینگونه است؛ مطیع یهود و نصاری، پیرو هوای نفس و شیطان، زنده کننده جاهلیت، ناسپاس، پیمان شکن، مخرّب دین و تحریف کننده آن، دروغگو، دنیاپرست لجوج، و عالم به حقیقت و پوشاننده آن، فاسد و فاسق، فرصت طلب، منافق فتنه گر و دشمن عقل و انسانیت. این صفات و این اهداف باعث می شود مرتد به تقابل با اسلام که مدافع حقوق بشر است بپردازد یعنی انکار اسلام زائیده و معلول ماهیت اوست. و این ماهیّت خطرناک است که او را مستحقّ عقاب و نفرت و غضب کرده است ماهیّتی که ضد حق و حقیقت می باشد و تقابل او با اسلام در درجه دوّم است زیرا درجه اوّل تقابل او با حقیقت است و اسلام چون مدافع حقّ و حقیقت است، این تقابل و جنگ و ستیزه، در تقابل اسلام و کفر ظهور و بروز می کند.
نگاهی کوتاه به ماهیت کفر در قرآن
در معنای لغوی کفر و نفاق مطالبی ذکر شد که رجوع به آن ضرورت دارد(کفر یعنی پوشاندن حقیقت از روی عناد و لجاجت)، گفتیم مرتد محاربی است که دو پایه اساسی و وجودی او کفر و نفاق می باشد و اکنون به هیئت مرتد ظهور کرده است. بررسی ماهیت کفر و نفاق در قرآن پرده از چهره قبیح و مخوفی بر می دارد که اگر با آن مقابله نشود جهان بشریت و بلکه تمام عالم به هلاکت و فساد تکوینی افتاده و نابود می شود. در اینجا اشاره ای کوتاه به سیمای کفر و نفاق می کنیم تا فلسفه حکم ارتداد و در ضمن آن جهاد و مقاتله با سران کفر که عین رحمانیت خداوند است روشن شود. رحمانیتی که در سایه آن امنیت و آرامش ملتها در مقابله با سران کفر تحقق می پذیرد و ظلم و جور و فساد و ناعدالتی از جهان رخت می بندد.(برای توضیح بیشتر در مورد سیمای کفار ر.ک به سیمای کفار در قرآن از همین نویسنده.)

• • کفّار همان ظالمین هستند.

قرآن کریم در آیه ۲۵۷ بقره می فرماید: “وَ الذین کَفروا اَولیاءُهمُ الطاغوت”. اولیاء کفار طواغیت و جباران هستند. و در آیه ۲۱ آل عمران دلیل کشتن پیامبران توسط کفّار را عدالت خواهی پیامبران ذکر کرده و در آیه ۵۹ سوره هود فرموده است:
“وَ تِلکَ عادٌ جَحَدوا بِایات رَبِهِم و عَصَوا رُسُلَهُ و اتّبَعوا اَمرکَلَّ جبارٍٍ عنید” و آن قوم عاد که جحودانه آیات ما را تکذیب کردند و در مقابل پیامبران طغیان نمودند آنان از سران جبّار پیروی نمودند.
و در آیه ۴۹ عنکبوت فرمود:” وَ ما یجحَدُ بایاتنا الاّ الظالمون”. و آیات ما را از روی لجاجت انکار نمی کنند مگر ظالمان و در آیه ۲۵۴ سوره بقره فرمود:” و الکافرونَ همُ الظالمون”
پس کفّار قطعاً از طبقه ظالمین، و یا پیرو و پیاده نظام آنان و دشمن عدالت می باشند.

• • کفار حتماً از طبقه مجرمین هستند.

حدود یکصد آیه در قرآن کریم وجود دارد که این مطلب را اثبات می کند و اساساً جرم و جنایت را ثمره کفر می داند.

• • کفّار مرّوج فساد و فحشاء هستند.

در این باب آیات و احادیث فراوان آوردیم و آیه مشهور آن را تکرار می کنیم که خداوند در مورد اوّل کافر عالم یعنی شیطان فرمود:” اِنَّهُ یامُر بالفحشاء و المنکر”

• • کفر یعنی توحش و حیوانیت

پاسخگوبودن

میلر.(۲۰۰۲) و (پناهی ،۱۳۸۴)

سهولت کنترل بودجه

فرزیب، علیرضا.(۱۳۸۰) و (فرج­وند، اسفندیار،۱۳۸۰)

سهولت کنترل عملیات

(طالع، هوشمند،۱۳۹۲) و (فرج­وند، اسفندیار،۱۳۸۰) و (عباسی، ابراهیم، ۱۳۹۰)

سادگی اجرا

(مکی، ۲۰۰۳) و (پناهی، ۱۳۸۵) و (فرزیب، ۱۳۸۱)

جدول ۲-۲ مولفه­های ارزیابی در الگوهای بودجه ­ریزی

فصل سوم
روش پژوهش
مقدمه
در هر پژوهشی پژوهشگر تلاش می­ کند تا مناسب­ترین روش را انتخاب کند و واقعیت را کشف کرده و آن روشی است که دقیق­تر از سایر روش­های دیگر قوانین واقعیت را کشف کرده و روابط موجود بین متغیرها را تبیین کند. در واقع روش های پژوهشی ابزارهای دستیابی به واقعیت­ها به حساب می­آیند.
بنابراین شناخت واقعیت­های موجود و پی بردن به روابط میان آنها مستلزم انتخاب یک روش پژوهشی مناسب می­باشد. در واقع اثربخشی یک کار پژوهشی مستلزم انتخاب روش درست پژوهشی است که مناسب با آن نوع خاص پژوهش باشد. در این بخش کلیاتی راجع به روش پژوهش، جامعه آماری، حجم نمونه، ابزارهای گردآوری داده ­ها، پرسشنامه و غیره ارائه می­گردد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

۳-۱- روش تحقیق:
پژوهش­های توصیفی عموما از روش­های مطالعه کتابخانه­ای و بررسی متون و محتوای مطالب و نیز روش­های میدانی نظیر پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه استفاده می­ شود. به طورکلی پژوهش­های توصیفی به سه روش، پیمایشی یا زمینه یاب، یا ژرفانگر وتحلیل محتوا تقسیم می­ شود. پژوهش توصیفی- پیمایشی به مطالعه ویژگی­ها و صفات افراد می ­پردازد و وضعیت فعلی جامعه آماری را در قالب چند صفت یا متغیر مورد بررسی قرار می­دهد.(حافظ نیا، ۱۳۸۴)
از آنجایی که این تحقیق قصد دارد به منظور انتخاب الگوی مناسب بودجه ­ریزی در سازمان تامین اجتماعی، به توصیف و تشریح می ­پردازد و داده ­ها بدون دستکاری گردآوری می­شوند و جمع آوری اطلاعات برای بررسی متغیرها از اطلاعات خبرگان و متخصصین اقدام شده است و در یک مقطع زمانی خاص انجام می­گیرد، بنابراین روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش در زمره روش تحقیق توصیفی- پیمایشی طبقه ­بندی می­گردد.
بنابراین پژوهش حاضر، به لحاظ هدف، کاربردی، به لحاظ ماهیت پژوهش، توصیفی و از نوع پیمایشی است، که بر اساس نظرات کارشناسان مالی مدیریت درمان استان یزد، جهت انتخاب مناسب­ترین الگوی بودجه ­ریزی در سازمان تامین اجتماعی انجام شده است.
۳-۲- روش­های گردآوری اطلاعات و داده ­ها
از آنجایی که برای جمع­آوری اطلاعات ابزارهای گونگونی از جمله ماهیت و روش تحقیق است ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش شامل:
الف) مطالعات کتابخانه­ای: که در این تحقیق، برای جمع­آوری اطلاعات مربوط به ادبیات موضوع وپیشینه تحقیق از مطالعات کتابخانه­ای استفاده شده است. این مطالعات شامل، بررسی برخی از کتب، مقالات فارسی و لاتین مرتبط، پایان نامه­ ها و همچنین با استفاده پایگاه­های اینترنتی بوده است.
ب) یکی از روش­های بسیار متداول گردآوری داده ­ها، روش پرسشنامه­ای است که با بهره گرفتن از آن می­توان اطلاعات زیادی در سطح وسیعی گردآوری نمود، از نکات بارز این روش، جمع­آوری اطلاعات در سطح زیاد و با هزینه بسیار پایین می­باشد.(حافظ نیا، ۱۳۸۴) بنابراین ابزار اصلی گردآوری داده ­های این پژوهش، پرسشنامه می­باشد.
این پژوهش شامل دو پرسشنامه می­باشد:
اولین پرسشنامه مربوط به تعیین شاخص­ های ارزیابی بودجه ­ریزی می­­باشد که با بهره گرفتن از مبحث ادبیات موضوع، این مؤلفه­­ها شناسایی شدند. سپس این عوامل، توسط ۵ تن از خبرگان (کارشناسان بودجه و اساتید دانشگاه ) درقالب یک پرسشنامه و با بهره گرفتن از مقیاس۵ درجه لیکرت، مورد نظرخواهی قرار گرفت، و در پایان با بکارگیری نرم افزار تکنیک تاپسیس فازی، این عوامل رتبه بندی شدند.
دومین پرسشنامه، پرسشنامه تعیین الگوی مناسب بودجه ­ریزی در سازمان تامین اجتماعی می­باشد. با شناسایی روش­ها و الگوهای بودجه ­ریزی رایج در سازمان­ها، در فصل ادبیات موضوع و به با توجه به مؤلفه­ های ارزیابی رتبه ­بندی شده در پرسشنامه اول، ۸ الگوی بودجه ­ریزی در جدولی، به تعداد عوامل ارزیابی (۱۰)، با بهره گرفتن از مقیاس ۷ درجه­ لیکرت از گزینه­ های “خیلی کم-۱” تا “خیلی زیاد-۷” توسط جامعه آماری مورد ارزیابی قرار کرفت، سپس با بهره گرفتن از نرم افزار ویکور فازی رتبه ­بندی گردید.
پرسشنامه ­ها شامل موارد ذیل می­باشند:
الف) نامه همراه: در این نامه علاوه بر بیان عنوان پژوهش، هدف از گردآوری اطلاعات به وسیله پرسشنامه اهمیت همکاری پاسخ دهندگان در تکمیل پرسشنامه کاملا بیان شده و در پایان تشکر و قدردانی از پاسخ دهندگان آورده شده است.
ب) سوالات عمومی : شامل چهار سوال عمومی یا جمعیت شناختی از قبیل، جنسیت، سن، میزان تحصیلات، سابقه اشتغال در سازمان می­باشد.
ج) سوالات تخصصی: سوالات تخصصی شامل دو بخش می باشد که در بخش اول از پاسخ دهندگان خواسته شده است تا به ترتیب اهمیت هر یک از عوامل ارزیابی با بهره گرفتن از عدد ۱ تا ۵ رتبه ­بندی کنند.
در بخش دوم این پرسشنامه که تشکیل شده از ۱۰ جدول، از پاسخ دهندگان خواسته شده با توجه به مؤلفه­ های ارزیابی بودجه ­ریزی، اهمیت آنها را در الگوهای بودجه ­ریزی با بهره گرفتن از عدد ۱ تا ۷ رتبه ­بندی نمایند.
۳-۳- روایی^[۱۶] پرسشنامه
منظوراز روایی این است که محتوای ابزار گردآوری اطلاعات یا سوالات مندرج در ابزار دقیقا متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد. یعنی هم داده ­های گردآوری شده از طریق ابزار مازاد بر نیاز تحقیق نباشد و هم اینکه داده ­های مورد نیاز در رابطه با سنجش متغییرها در محتوای ابزار حذف نشده باشند، به عبارت دیگر ابزارهای گردآوری اطلاعات، عین واقعیت را به خوبی نشان دهد (سرمد و دیگران، ۱۳۸۶).

احساس ضعف، نیاز به تکیه گاه، وصال، تسلیم و شرم و حیا
احساسات یاد شده در عنوان این فصل مقوله هایی است که در اشعار سیمین بهبهانی بدان خواهیم پرداخت. طبیعتاً وجود چنین مضامینی در آثار شفیعی کدکنی وجود ندارد لذا در این فصل منحصراً به اشعار سیمین بهبهانی می پردازیم.
سیمین بهبهانی در شعر « دختر ترنج » به بیان نیاز به تکیه گاه پرداخته است لحن این شعر کاملا عاشقانه است و به توصیفات دلپذیر از محبوب خویش می پردازد، شعر را مرور می کنیم:
دختر ترنج
محبوب من ! نگاه دو چشم تو/ آشوب زای و وسوسه انگیز ست
مطبوع و دلپذیر و طرب افزاست / خورشید گرم نیمهی پاییز است
از روزن دو چشم تو می بینم / آن عالمی که دلکش و دلخواه است
افسوس می خورم که چرا دستم / از دامن امید تو کوتاه است
آیینه ی دو چشم درخشانت / راز مرا به من بنماید باز؛
یعنی شعاع مهر که در من هست / از چشم تو به سوی من آید باز…
این حال التهاب به چشمت چیست؟ / گویی نگاه گرم تو تب دارد
می بوسدم به تندی و چالاکی / ای وای… دیدگان تو لب دارد!
محبوب من!- دریغ- نمی دانی: / هرگز مرا به سوی تو راهی نیست
حاصل ز بیقراری و مشتاقی / غیر از نگاهِ گاه به گاهی نیست…
من دامن سیاه شبان گاهم / تو شعله ی سحر گه ِ خورشیدی
از من به غیر دود نخواهد ماند / خورشید من! به من ز چه خندیدی؟
من دختر ترنج و پریزادم / ای عاشق دلیر جهانگیرم
مگشا به تیغ تیز، غلافم را / کز وی برون نیامده می میرم
من قطره های آبم و تو آتش / من با تو سازگار نخواهم شد
تنها دمی چو با تو در آمیزم / چیزی به جز بخار نخواهم شد
اما، نه، هر چه هستم و هستی باش / دیگر نمانده طاقت پرهیزم
آغوش گرم خویش دمی بگشای / تا پیش پای وصل تو جان ریزم…
( مجموعهی اشعار، چلچراغ، دختر ترنج، صفحه ۱۸۲ )
انگاره های عاشقانهی موجود در شعر از آغاز با توصیف نگاه محبوب به آشوب زایی و وسوسه انگیزی و سپس تشبیه آن به ” خورشید گرم نیمهی پاییز ” در ” مطبوعی و دلپذیری و طرب افزایی” آغاز می شود توصیف ” دو چشم ” یار به ” روزن ” و دیدن عالمی دلکش و دلخواه از آن دو روزن، همچنین است تشبیه ” چشم ” به ” آیینه ” در درخشانی و بازگو کردن راز، ” شعاع مهر” استعاره از نور دیده محبوب و انعکاس آن در چشم چون ” آیینه یار” و باز تابیدن آن به وجود شاعر، انگارهی مخیل ” دیدگانی ” که ” لب دارد ” و توصیف نگاه های عاشقانهی محبوب ، تشبیه وجود شاعر به ” دامن سیاه شبان گاه “، تشبیه محبوب به ” شعلهی سحرگه خورشید “، توجه به واژهی ” خورشید ” که استعاره از محبوب در بیت بعد است ، توصیف زیبای شاعر خویشتن خویش را به ” دود “، تعبیر” خورشید من! به من ز چه خندیدی؟” که در این جا ” خندیدن خورشید ” را می توان استعاره از تلألو خورشید دانست، تشبیه لطیف و خیال انگیز و رویایی وجود شاعر به ” دختر ترنج و پریزاد ” که از محبوب می خواهد تا او را از هاله ای چون غلافش برون نیاورد و دلیل تراشی بر این امر که اگر از غلاف خود بیرون آید خواهد مرد؛ و نیز تشبیه وجود شاعر به ” آب ” و وجود محبوب به ” آتش ” و اذعان به عدم سازگاری میان این دو عنصر و اظهار حل شدن و یکی شدن با محبوب به تبع این که ” آب ” در آمیزش با ” آتش ” بخار خواهد شد. حسن تعلیل هایی هستند برای توصیف لطافت ها و ظرافت های زنانه در برابر قوت های مردانه و اشاره به این تفاوت ها در قالب تشبیهات و استعاراتی که ذکر آن رفت. در پایان شاعر به هستی خود و به هستی محبوب خود بسنده می کند و بود خویش را در تفاوت با بود محبوب پذیرفتار می شود و اذعان می دارد که ” دیگر نمانده طاقت پرهیزم ” که این خود نخستین نشانهی تسلیم در برابر محبوب است و بیت آخر :

( اینجا فقط تکه ای از متن پایان نامه درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

آغوش گرم خویش دمی بگشای
تا پیش پای وصل تو جان ریزم…
نیاز به تکیه گاه و تسلیم محبوب شدن را به خواننده القاء می کند. این نیاز به تکیه گاه در برشمردن ظرافت های زنانه و ضعف آن ظرافت ها در برابر قوای مردانه که شاعر خود به توصیف آن ها پرداخته است. در مطاوی شعر احساس می شود اگر چه که شاعر مدام گوشزد می کند که محبوب با وی سازگاری ندارد لذا تا پایان جان خواستار وصل به محبوب ناسازگار خویش و پناه بردن به آغوش گرم اوست.
سیمین بهبهانی در غزل « هنوز » به بیان تسلیم محض معشوق بودن با یاد خاطرات عاطفی گذشته می پردازد و این گونه می سراید:
هنوز
رفتم اما دل من مانده برِ دوست هنوز / می برم جسمی و، جان در گرو اوست هنوز
هر چه او خواست، همان خواست دلم بی کم و کاست / گرچه راضی نشد از من دل آن دوست هنوز
گرچه با دوری ی او زندگیم نیست، ولی / یاد او می دمدم جان به رگ و پوست هنوز
بر سر و سینهی من بوسه ی گَرمش گل کرد / جانِ حسرت زده زان خاطره خوشبوست هنوز
رشته ی مهر و وفا شُکر که از دست نرفت / بر سر شانه ی من تاری از آن موست هنوز
بکَشد یا بکُشد، هر چه کند دَم نزنم / مرحبا عشق که بازوش به نیروست هنوز
هم مگر دوست عنایت کند و تربیتی / طبع من لاله ی صحرایی ی خودروست هنوز
با همه زخم که سیمین به دل از او دارد / می کشد نعره که آرام دلم اوست هنوز…
( مجموعهی اشعار، چلچراغ، هنوز، صفحه ۱۹۲ )
اشارهی مستقیم شاعر به خواستن بی کم و کاست آن چه معشوق می خواهد حتی با وجود این که از این اقدام دل معشوق هنوز خرسند نشده، ” جان بخش ” بودن یاد محبوب در دوری از او، توصیف ” بوسهی” محبوب به گل کردن و خشبو شدن مشام جان از آن بوسهی عطرآگین، ساختن تصویر مفهومی ِمحسوسی چون ” بر سر شانهی من تاری از آن موست هنوز ” و باز هم اشارهی مستقیم شاعر به تسلیم محض در برابر یا ر بودن و دم نزدن در بیت:
بکَشد یا بکُشد، هر چه کند دَم نزنم
مرحبا عشق که بازوش به نیروست هنوز
و نیز حسامیزی برای بیان نیروی عشق با یادآوری واژهی ” بازو” که خود توصیفی مخیل از بازوی یار می تواند بود.
اظهار رضایت از تربیتی که از جانب یار بر وجود شاعر می رسد و تشبیه شاعر خود را به ” لالهی صحرایی خودرو” که نیاز به تربیت دارد و یادآور این مضمون حافظ است که فرمود:
« مکن در این چمنم سرزنش به خود رویی
چنان که پرورشم می دهند می رویم»^۱
و در پایان وابستگی و اظهار نیاز به وصل با وجود ناخوشی ها که از جانب محبوب به وی رسیده است مجموع تصاویری است که شاعر برای تسلیم بی چون و چرای خویش به محبوب آفریده است.
در غزل « عطر پراکنده » سیمین احساس ضعف و نیاز به تکیه گاه را این گونه بیان می دارد:
عطر پراکنده
بازگو، ای به کنار دگری خفتهی من! / چه کند با غم تو این دل آشفته من؟
وه که امروز پراکنده تر از بوی گل است / خاطر جمع تر از غنچه ی نشکفته ی من!

در تعریف شرط ابتدایی بدوا ًبه دیدگاه استاد دکتر سید حسن امامی می پردازیم . بنظر استاد شرط
اصطلاحاً به تعهدی گفته میشود که در ضمن عقد دیگری قرار بگیرد لذا شرط ( تعهد تبعی ) با عقد که شرط در ضمن آن بیان شده ( تعهد اصلی ) بستگی و رابطه نزدیگی پیدا میکند و عقد واحدی را تشکیل می دهند ، در نتیجه ، بستگی دو تعهد به یکدیگر در صورتی است که یکی از آن دو شرط ضمن تعهد دیگر قرار بگیرد و الا هر گاه قبل از انعقاد عقد یا بعد از آن تعهد شود هر یک از آن دو تعهد مستقل می باشند و هیچ یک بستگی به دیگری پیدا نخواهد کرد (۱) بر اساس این دیدگاه میتوان بیان کرد که شرط ابتدایی تعهد و التزامی است که از نظر زمانی قبل یا بعد از انعقاد عقد می تواند واقع شود و چون ضمن عقد نیامده است لذا یک تعهد مستقل محسوب میشود .
بنا به مراتب فوق شروط ابتدایی را میتوان به شرط ابتدایی قبل از عقد و شرط ابتدایی بعد از عقد و همچنین شرط ابتدایی مستقل از عقد تقسیم بندی کرد و با توجه به اقسام آن و تعریفی که از شروط ابتدایی شد می توان گفت شروط ابتدایی با مفهوم قرارداد خصوصی موضوع ماده ۱۰ قانون مدنی مطابقت دارند اگر چه بنظر فقهای امامیه تعهدات بدوی الزام آور نیست و هر گاه کسی بخواهد تعهدی بنماید باید آن را بصورت یکی از عقود معین در بیاورد یا بصورت شرط در ضمن عقد قرار دهد .
در نظام حقوقی امروزی با توجه به اصل آزادی قرارداد ها و رواج عقود غیر معین بحث در خصوص شروط ابتدایی بیش از آنکه ثمره عملی داشته باشد ارزش تحقیقی دارد .
نشست قضایی
موضوع : وضعیت حقوقی شرط ابتدایی
نظر اکثریت : « با عنایت به سوابق فقهی و شرعی و مقررات مدون این گونه شروط باطل می باشند و برای هیچ یک از طرفین ایجاد تعهد نمی کند . »

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

نظر اقلیت : «با توجه به قاعده لزوم و وفای به عهد و با التفات به ماده ۱۰ قانون مدنی که تعهدات افراد نسبت به همدیگر را در صورتی که مخالف با عقود معین نباشد لازم الوفاء می داند شرط ابتدایی صحیح و لازم الوفاء است . »
نظر کمیسیون : نشست قضایی ۵ مدنی : « شرط ابتدایی به لحاظ این که به صورت تعهد لازمی
انشاء واعلام نشده و از این جهت که ضمن عقد لازمی نیز بعمل نیامده انطباق با ماده ۱۰ قانون
مدنی نداشته و لازم الوفاء نیست بنابر این از حیث نتیجه نظر اکثریت تایید می شود . » (۲)
——————————
۱) امامی ، سید حسن ، حقوق مدنی ، پیشین ، ص ۲۷
۲) معاونت آموزش قوه قضاییه ء مجموعه نشست های قضایی ، پیشین ، ص ۱۱۲
۳ . ۲) شرط تبانی یا بنایی
در تعریف شروط تبانی می توان گفت منظور تعهداتی هستند که در مذاکرات پیش از عقد بصورت
مذاکرات مقدماتی بین متعاقدین مورد بحث واقع شده ولی در متن عقد اسمی از آنها برده نشده است . بین فقهای شیعه در اعتبار شروط تبانی اختلاف نظر وجود دارد :
اکثریت علمای شیعه این شرط را معتبر نمی دانند ، به عقیده آنان شرطی که موضوع آن امری خارج از عقد و مربوط به اغراض و اهداف شخصی و خصوصی طرفین عقد است در صورتی که در متن عقد ذکر نشود فاقد اعتبار است و تخلف از آن هیچگونه حق خیاری ایجاد نخواهد کرد (۱)
در مقابل عده دیگری از فقهاء شرط تبانی را معتبر و تخلف از آن را موجب خیار دانسته اند (۲)
بنظر این دسته از فقهاء که طرفدار صحت شروط بنایی میباشند، مهمترین دلایل صحت شرط تبانی عبارتند از:
۱ – وضع شرط تبانی با شرط مذکور در عقد که در واقع مدلول التزامی عقد محسوب میشود یکسان است .
۲- وجود تبانی سبب مقید شدن عقد به مورد تبانی خواهد شد که این امر موجب لزوم وفای به عقد مقید و قید آن میباشد .
۳- تراضی طرفین مربوط به عقد مبتنی به شرط سابق بر عقد است
نمونه ای از شرط تبانی یا بنایی را در ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی در باب نکاح می توان ملاحظه کرد که بیان می دارد « هر گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود
که طرف مذکور فاقد وصف مقصود بوده برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متبایناً بر آن واقع شده باشد » در نتیجه ملاحظه میشود بحث شروط تبانی در حقوق موضوعه ما نیز وارد شده و مورد پذیرش قرار گرفته است
ب) اقسام شرط ضمن عقد
شرطی که در ضمن یک عقد آورده می‌شود را می توان به یکی از اقسام شروط صحیح ، شروط باطل ، شروط باطل و مبطل تقسیم کرد .
۱) شروط صحیح :
در ماده ۲۳۴ قانون مدنی آمده است که شرط به سه قسم است:
۱- شرط صفت ۲- شرط نتیجه ۳- شرط فعل اثباتا یا نفیا
——————————
۱) انصاری ، مرتضی ، مکاسب ، پیشین ، ج۳ ، ص ۲۱
۲) نجفی ، شیخ محمد حسن ، جواهرالکلام ، انتشارات دارالکتب الاسلامیه ، چاپ دهم ، تهران ۱۳۷۴ ، ج۸ ، ص۳۶۶
۱ .۱) شرط صفت
قانونگذار ، شرط مربوط به کمیت یا کیفیت مورد معامله را شرط صفت نامیده است ( ماده ۲۳۴ ق . م . ) وصف مورد معامله گاه به عنوان شرط و گاه برای تعیین مورد معامله و گاه برای هر دو مقصود به کار می رود ؛ ولی ذکر مقدار به طور معمول برای تعیین مورد معامله و میزان تعهد هریک از دو طرف و گاه به عنوان شرط صفت است .وضع شرط صفت در عین معین و عین کلی و همچنین ضمانت اجرای آن دو متفاوت است . شرط صفت در عین معین با تحقق عقد ، خود به خود اجرا می شود یا معطل می ماند . در صورت اخیر و احراز تخلف از شرط صفت ، مشروطه له حق فسخ دارد . ماده ۲۳۵ قانون مدنی در این باره می گوید : « هرگاه شرطی که در ضمن عقد شده است شرط صفت باشد و معلوم شود آن صفت موجود نیست ، کسی که شرط به نفع او شده باشد خیار فسخ خواهد داشت». بر همین مبنا ماده ۳۵۵ ق . م . مقرر می دارد : «اگر ملکی به شرط داشتن مساحت معین فروخته شده باشد ، و بعد معلوم شود که کمتراز آن مقدار است ، مشتری حق فسخ معامله را خواهد داشت و اگر معلوم شود که بیشتر است بایع می تواند آن را فسخ کند …» شرط صفت در عین معین قابل اسقاط نیست زیرا شرط با عقد محقق می شودو قابل اسقاط نمی باشد ولی هرگاه وصف مورد نظر در عین معین نباشد و از شرط صفت تخلف شود برای مشروطه له حق فسخ ایجاد می شود . حق فسخ قابل اسقاط است و مشروطه له می تواند آن را با لفظ یا فعل اسقاط کند .
۱ .۲) شرط نتیجه
بموجب مقررات ماده ۲۳۴ قانون مدنی : « شرط نتیجه آن است که تحقق امری در خارج شرط شود » این عبارت شرط نتیجه را چنان که باید معرفی نمی کند و به اجمال به تحقق شرط نتیجه در عالم خارج اشاره دارد ، ولی از ترکیب آن با مواد ۲۳۶ و ۲۴۴ می توان گفت : شرط نتیجه آن است که تحقق نتیجه و اثر یک عمل حقوقی ( عقد یا ایقاع ) ضمن عقدی در عالم خارج شرط شود بدون اینکه برای تشکیل آن عمل حقوقی انشای جدیدی به کار رود .
برای اینکه شرط نتیجه محقق شود شرایط زیر لازم است : اول : چنانکه از نام شرط بر می آید ، باید نتیجه یک عمل حقوقی ضمن عقدی در عالم خارج شرط شود . وقوع اعمال مادی و وقایع حقوقی را که به عمل مادی نیاز دارند نمیتوان به صورت شرط نتیجه قرارداد .
دوم : فقط نتیجه ای که حصول آن به سبب خاصی نیاز ندارد با شرط نتیجه حاصل می شود . برای مثال هرگاه وکالت زوجه در طلاق ضمن عقد نکاح شرط شود ؛ با تشکیل عقد نکاح زوجه خود به خود وکیل زوج می شود و می تواند از اذن و اختیار ناشی از وکالت بهره مند شود ، ولی هرگاه حصول نتیجه ای به حکم قانون موقوف به سبب خاصی باشد ، آن نتیجه با شرط ضمن عقد لازم حاصل نمی شود و برای تحقق آن باید سبب خاص آن نتیجه محقق شود .
سوم : مفاد شرط ناظر به تحقق نتیجه یک عمل حقوقی به محض تشکیل عقد می باشد نه ایجاد تعهد برای انجام دادن سبب آن نتیجه در آینده ( شرط فعل )
چهارم : عقد پایه ، که نتیجه یک عمل حقوقی ضمن آن به صورت شرط نتیجه قرار داده می شود ،عقد صحیحی باشد . وگرنه هرگاه عقد باطل باشد ، شرط ضمن آن نیز باطل است و نتیجه مورد نظر ایجاد نمی شود .
۱ .۳) شرط فعل :
قانون مدنی ایران به پیروی از فقه امامیه شروط صحیحه را به سه قسمت تقسیم نموده است. مهم‌ترین و شایع‌ترین اقسام شروط قابل درج در ضمن عقد، نوع سوم یعنی شرط فعل می‏باشد. وفق ماده ۲۳۴ قانون مدنی شرط فعل آن است‏که اقدام یا عدم اقدام به فعلی بر یکی از متعاملین یاشخص خارجی شرط شود. براساس این تعریف، شرط فعل می‏تواند بصورت مادی و مثبت و یا فعل منفی باشد مثلاً تعهد فروشنده به بیمه نمودن مبیع قبل ازحمل آن، شرط فعل مثبت و شرط عدم مطالبه دین بایع از برادر مشتری، در قرارداد بیع، یاشرط عدم فروش از همان مبیع به ثالث در مدت معین، شرط فعل منفی است. شرط پرداخت مبلغی به زوجه در صورت طلاق وی یا طلاق دادن همسر اولی، در عقد نکاح، شرط فعل مثبت و شرط عدم مضاجعت با زوجه، شرط فعل منفی است اگر شرط فعل ناظر به انجام عمل حقوقی درعالم خارج باشد، متعهد بایستی آن عمل را محقق سازد و نتیجه عمل حقوقی به مجرد انعقاد عقد محقق نمی‏‏شود. مثلاً اگر درعقد بیع شرط شود که مشتری بایع را برای انجام عمل بخصوصی وکیل گرداند، عقد وکالت دیگری باید در عالم خارج انشاء شود تا نتیجه منظورحاصل شود. از اینجا تفاوت شرط نتیجه با شرط فعل روشن می‏شود. اگردر مثال بالا شرط شودکه بایع وکیل باشد برای انجام آن عمل، انعقاد عقد دیگری در ورای عقد بیع لازم نیست یعنی به مجرد عقد بیع، بایع در انجام آن عمل وکیل مشتری می‏شود. شرط فعل ممکن است به نفع مشتری و یا بایع و یا هردوی آنها یا ثالث باشد. همچنین ممکن است یک تعهد وسیله باشد یا یک تعهد نتیجه، لذا این‏طور نیست که تعهد نتیجه حتماَ توسط شرط نتیجه قابل اندراج در ضمن عقد باشد . ماده ۲۳۴ قانون مدنی : « شرط فعل آن است که اقدام یا عدم اقدام به فعلی بر یکی از متعاملین یا بر شخص خارجی شرط شود »
به موجب ماده ۲۳۷ قانون مدنی :« هرگاه شرط در ضمن عقد شرط فعل باشد اثباتا یا نفیا ، کسی که ملتزم به انجام شرط شده است باید آن را به جا بیاورد و در صورت تخلف ، طرف معامله می تواند به حاکم رجوع نموده تقاضای اجبار به وفای شرط را بنماید » .
ماده ۲۳۸ قانون مدنی : « هرگاه فعلی در ضمن عقد شرط شود و اجبار ملتزم به انجام آن غیر مقدور ولی انجام آن به وسیله شخص دیگری مقدور باشد حاکم می تواند به خرج ملتزم موجبات انجام آن فعل را فراهم کند »
۲) شروط باطل
عده شروط باطل را نیز خود قانون مدنی در ماده ۲۳۲ آورده است: «شروط مفصله زیر باطل است ولی مفسد عقد نیست: ۱- شرطی که آنجام آن غیر مقدور باشد ۲- شرطی که در آن نفع و فایده نباشد. ۳- شرطی که نامشروع باشد. »
برخی از حقوقدانان شروط باطل را منحصر در این سه قسم نمی دانند (۱) بدین توضیح که در ماده ۲۳۳ قانون مدنی در بند دوم این ماده آمده است: « شرط مجهولی که جهل به آن موجب جهل عوضین شود باطل و مبطل است. »حال اگرچه شرط مجهولیکه موجب جهل عوضیین نشود مبطل نیست اما در اینکه شرط باطل محسوب می‌شودیا خیر ، دکتر کاتوزیان شرط مجهول را از شروط باطل میداندو در مقابل دکتر امامی، شرط مجهول را باطل نمی دانند . در هر حال قانون مدنی در اقسام شروط باطل صراحتا شروط سه گانه فوق را از شروط باطل دانسته است که ذیلا به آنها پرداخته می شود .
۲ .۱) شرطی که انجام آن غیر مقدور باشد
شرط غیر مقدور (محال یا ممتنع ) شرطی که عقلاً و یا عادتاً یا قانوناً متعهد آن شرط در حین تعهد، توانایی عمل کردن به آن شرط را در زمانی که باید به آن عمل کند نداشته باشد.
مقدور نبودن شرط بایستی ناشی از وضع مال و یا طبیعتکار مورد تعهد باشد. به طوری که غیر مقدور بودن، منتسب به مشروط‌ له یا مشروط علیه نباشد. مانند بیماری و یا ورشکستگی. (۲)