• • توجه به استعداد کارکنان درتصمیم گیری

  

• • احترام به کارکنان در تصمیم گیری

• • توجه به نیاز کارکنان در تصمیم گیری

• • رویه مشخص و درست در تصمیم گیری

• • توجه به حقوق کارکنان در تصمیم گیری

• • بحث ‌و گفتگو ‌در مورد پیامد تصمیمات

• • توجیه کامل کارکنان ‌در مورد تصمیمات

• • قابل قبول بودن توضیحات مدیر در کار

• توضیحات واضح مدیر ‌در مورد تصمیمات(نعامی و شکرکن،۶۵:۱۳۸۳).

۲-۱-۲۹-۲- عوامل یا شاخص های عدالت مراوده ای ازدیدگاه امام علی(ع):

• • مهربانی با عموم

• • احساس برادری دینی و برابری با عموم

• • آسان گرفتن بر عموم

• • از بخشش دیگران پشیمان نشدن و از تنبیه آنان خوشحال نگشتن

• • دوری از استبداد

• • دوری از خود بزرگ بینی، غرور و خود پسندی

• • پنهان نگهداشتن عیوب و زشتی های دیگران

• • جلب اعتمام عموم

• • نیکوکاری با عموم

• • دلسوزی پدرانه نسبت به زیردستان

• • تلاش به منظور آرامش روانی زیردستان و آسایش خانواده های آنان

• • ستایش زیر دستان و برشمردن کارهای مهم آنان

• • نشستن با فروتنی در مجلس عمومی با کسانی که نیازی دارند.

• • • دوری از ارعاب و ترساندن افرادی که برای گرفتن حقشان آمده اند ‌و تحمل سخنان درشت آنان.

  

• • دوری از بد اخلاقی

• • پاسخگو بودن به صورت شخصی در صورت ناتوانی منشیان و دستیاران

• • پنهان نشدن از دیدگان عموم

• • دوری از منت نهادن و بر شمردن کارهای خود

• • کنترل تندی زبان

• فروخوردن خشم (نهج البلاغه، حکمت : ۵۵).

مورمن معتقد است که هر سه نوع عدالت توزیعی ، رویه ای و تعاملی وابسته به هم هستند و هر کدام از این ها جنبه‌های متمایزی از عدالت سازمانی هستند. و به دیگر سخن، عدالت سازمانی به صورت مجموع هر سه نوع عدالت توزیعی ، رویه ای و تعاملی تعریف می شود (مورمن،۱۹۹۸). ادبیات نشان می‌دهد که سه شکل عدالت سازمانی با انواع نگرش های کاری و رفتارها مرتبط هستند.

علاوه بر این، سه نوع عدالت با هم در تعامل هستند. یکی از تفسیرهای برجسته برای این تعامل (تئوری مراجعه به ادراک) فلاگرز می‌باشد که شامل مفاهیم مختلفی برای هر سه شکل تئوری است. این تئوری پیشنهاد می‌کند که تعامل منفی برای یک تصمیم زمانی رخ می‌دهد که دو وضعیت با هم برخورد می‌کنند. یکی اینکه نتایج مرتبط با تصمیم به طور قابل ملاحظه ای کمتر از نتایج قابل تصور باشد ودیگر اینکه روش های بالا بردن نتایج غیر منصفانه باشد(اندرسون ودیگران،۲۲۸:۲۰۰۵).

۲-۱-۳۰- نظریه های عدالت سازمانی :

واژه عدالت سازمانی برای اولین بار توسط گرینبرگ در دهه ۱۹۷۰ بیان گردید. فرناندس و وامله به نقل از گرینبرگ بیان می دارند که عدالت سازمانی به رفتارهای منصفانه و عادلانه سازمان ها با کارکنان شان اشاره دارد و دارای سه بعد؛توزیعی ،رویه ای ومراوده ای می‌باشد(امیرخانی و پورعزت ،۱۳۸۷:۲۲). صاحب نظرانی چون آدامز و هومانز تئوری”عدالت اجتماعی”را مطرح کردند .آن ها بیان کردند که مبادلات اجتماعی که افراد دریافت می‌کنند باید عادلانه باشد . پس از آن محققان برابری ادراک شده از تصمیمات تخصیص منابع مثل؛ سطح پرداختی به شخص و تخصیص بودجه به یک بخش را مورد توجه قرار دادند. محققان بعدی نشان دادند که افراد یک حد معینی از نابرابری را می‌پذیرند(کروپانزانو ،۱۳۷:۲۰۰۳). از طرفی بر اساس نظریه‌ برابری اگر افراد احساس کنند با آنان ناعادلانه برخورد شده است برانگیخته می‌شوند تا عدالت را در میان خودشان برقرار سازند. از این رو مدیرانی که برای برخورد با مسئله «احساس بی عدالتی» از راه‌های موقت استفاده می‌کنند با مشکلات جدی مواجه می‌شوند.گسترش نقش نظریه برتری و تشریح نگرش‌ها و رفتار کارکنان از برخوردهای منصفانه در کار است که خود به ‌شناسایی سه جزء متفاوت ازعدالت سازمانی یعنی عدالت رویه‌ای،عدالت توزیعی و مراوده‌ای منجرگردید (رضائیان ،۶۷:۱۳۸۶).

تحقیقات زیادی در زمینه عدالت رویه ای و توزیعی انجام شده است . بیشتر تحقیقات برکار”تیبت و واکر^۱“متکی بوده است که ‌در زمینه عکس العمل های کارکنان، تکنیک های مختلف حل مباحثات را مورد

۱٫ Tibet&waker

بررسی قرار دادند. تأکید اولیه” تیبت و واکر” بر میزان نفوذ یک فرد در تصمیمات اتخاذ شده و فرایند هایی که منجر به اخذ این تصمیمات می شود بود . فرصت برای ارائه اطلاعات مرتبط با یک تصمیم می‌تواند قضاوت ‌در مورد عدالت در فرایند های تصمیم گیری را ارتقا بخشد. تیبت و واکر این پدیده را اثر کنترل فرایند نام گذاری کردند . اثر کنترل فرایند ممکن است بهترین پدیده مستند در زمینه تحقیق در عدالت رویه ای باشد (لیند،۱۵۵:۲۰۰۵). تحقیقات به وسیله لونتال ادامه یافت. وی بحث عدالت توزیعی و رویه ای را فراتر ازکنترل فرایند ها مورد بررسی قرار داد .

اگر افراد تشخیص دهند رویه های مورد استفاده برای دستیابی به نتایج منصفانه است، واکنش مثبت از خود نشان می‌دهند و اگر احساس کنند رویه های مورد استفاده غیر منصفانه است، واکنش منفی از خود نشان می‌دهند. علاوه بر عدالت توزیعی و رویه ای، سومین شکل عدالت بیان می‌کند،کیفیت رفتار بین شخصی در طول تصویب فرآیندهای سازمانی و توزیع نتایج سازمانی،عامل مهم ادراک از برابری است (بیز^۱،۱۹۹۷).این بعد عدالت سازمانی را عدالت مراوده ای نامیده اند که شامل جنبه بین شخصی عدالت رویه ای می باشدکه ازابعادرویه ای وتوزیعی مجزا می شود (اسکارلیک^۲،۴۳۸:۲۰۰۳). مطالعه عدالت مراوده ای برچگونگی برخورد نمایندگان سازمان با کسانی است که موضوع اختیارات و تصمیمات و اعمال آن ها می‌باشند (کوب^۳،۲۰۰۵). مطالعات اولیه عدالت مراوده ای بر جنبه‌های اجتماعی یا انتظاراتی که نمایندگان سازمان ‌در مورد تصمیم ها و اعمالشان به افراد می‌دادند تأکید می نمود. و به طور فزاینده ای این موضوع مورد توجه قرار گرفت که چگونه رهبران رویه ها را وضع می‌کنند و با زیردست هایشان رفتار می‌کنند و روشی را که آن ها (کارکنان) به منصفانه بودن یا غیر منصفانه بودن رفتار رهبران، پاسخ می‌دهند(تیلور،۱۴۰:۲۰۰۳).

۱٫Bieze

۲٫eskarlice

۳٫koub

درمجموع، محققان عدالت سازمانی بر این موضوع توافق دارند که عدالت سازمانی متشکل از سه بعد به شرح زیر است : (ازگلی،۱۱۵:۱۳۸۶).

۱-عدالت توزیعی: به برابری نتایج یک تصمیم خاص تأکید دارد.

۲-عدالت رویه ای: به برابری فرآیندهایی که به یک نتیجه خاص منتهی می شود تأکید دارد.

۳-عدالت مراودهای: به برابری برخورد متقابل شخصی در ارتباط با رویه های سازمانی تأکید دارد.

۲-۱-۳۱- مفهوم خشنودی شغلی :

خشنودی شغلی هیجان مثبت یا لذت بخشی است که ازارزیابی شغل فردیا تجارب کاری او ناشی می شود.

گفتار اول) الگوهای ناسازگار اولیه مدل یانگ

یانگ(۲۰۰۳) مجموعه‌ای از طرحواره‌ها را مشخص ‌کرده‌است که به آن ها طرحواره‌های ناسازگار اولیه می‌گوید(یوسفی،۱۳۹۰). وی هیجده طرحواره را بیان می‌کند که عبارتند از:

۱-رهاشدگی^[۱۶]: فرد معتقد است هر لحظه امکان دارد افراد مهم زندگی‌اش بمیرند یا این که او را رها کنند و به فرد دیگری علاقه مند شوند.

۲-بی‌اعتمادی/بدرفتاری^[۱۷]: فرد فکر می‌کند دیگران به انسان ضربه می‌زنند، بد رفتارند و انسان را سرافکنده می‌کنند.

۳-محرومیت هیجانی^[۱۸]: فرد فکر می­ کند تمایلات و نیازهای وی به حمایت عاطفی به اندازه کافی از جانب دیگران ارضا نمی‌شوند.

۴- نقص/بی‌مهری^[۱۹]: احساس این که فرد در مهم‌ترین جنبه‌های شخصیتی ‌اش، انسانی ناقص، نامطلوب، بد، حقیر و بی‌ارزش است.

۵- انزوای اجتماعی/بیگانگی^[۲۰]: احساس این که فرد از جهان کناره‌گیری کرده و با دیگران متفاوت است یا این که به جامعه و گروه خاصی تعلق خاطر ندارد.

۶- وابستگی/بی‌کفایتی عملی^[۲۱]: اعتقاد ‌به این که فرد نمی‌تواند مسئولیت‌های روزمره را (مثل مراقبت از دیگران، حل مشکلات روزانه) بدون کمک قابل ملاحظه­ی دیگران، در حد قابل قبولی انجام دهد.

۷-آسیب‌پذیری نسبت به ضرر یا بیماری^[۲۲]: ترس افراطی از این که فاجعه نزدیک است و هر لحظه احتمال وقوع آن وجود دارد و فرد نمی‌تواند از آن جلوگیری کند.

۸- گرفتاری^[۲۳]: فرد گرفتار ارتباط عاطفی شدید و نزدیکی بیش از حد با یکی از افراد مهم زندگی (اغلب والدین)، به قیمت از دست دادن فردیت یا رشد اجتماعی طبیعی می‌باشد.

۹- شکست در پیشرفت^[۲۴]: باور ‌به این که فرد شکست خورده است یا در آینده شکست خواهد خورد و این که شکست برای او اجتناب‌ناپذیر است.

۱۰-استحقاق/بزرگ‌منشی^[۲۵]: فردی که چنین طرح­واره‌ای دارد، برای این است که بتواند کسب قدرت نموده و یا دیگران را کنترل نماید.

۱۱-خویشتن‌داری و خودانضباطی ناکافی^[۲۶]: صاحبان چنین طرح­واره­هایی، مشکلات مستمر در خویشتن‌داری و تحمل نکردن ناکامی‌ها در راه دستیابی شخصی یا ناتوانی در جلوگیری از بیان هیجان‌ها و تکانه‌ها دارند.

۱۲-اطاعت^[۲۷]: احساس اجبار نسبت به واگذاری افراطی کنترل خود به دیگران است که این کار معمولا برای اجتناب از خشم، محرومیت، یا انتقام صورت ‌می‌گیرد.

۱۳-ایثار^[۲۸]: تمرکز افراطی بر ارضای نیازهای دیگران در زندگی روزمره که به قیمت عدم ارضای نیازهای خود فرد تمام می‌شود.

۱۴-تاییدجویی/جلب توجه^[۲۹]: تأکید افراطی در کسب تأیید، توجه و پذیرش از سوی دیگران که مانع شکل‌گیری معنایی مطمئن و واقعی از خود می‌شود.

۱۵-نگرانی/بدبینی^[۳۰]: تمرکز عمیق و مداوم بر جنبه‌های منفی زندگی (درد، مرگ، دلخوری و …) همراه با دست کم گرفتن جنبه‌های مثبت و خوش‌بینانه‌ی زندگی یا غفلت از آن­ها.

۶-بازداری هیجانی^[۳۱]: بازداری افراطی اعمال، احساسات و ارتباطات خودانگیخته که معمولا به منظور اجتناب از طرد دیگران، احساس شرمندگی و از دست دادن کنترل بر تکانه‌های شخصی صورت می‌گیرد.

۱۷-معیارهای سرسختانه^[۳۲]: باور اساسی مبنی بر این که فرد برای رسیدن به معیارهای بلندپروازانه درباره رفتار و عملکرد خود، باید کوشش فراوانی به خرج دهد و این رفتار برای جلوگیری از انتقاد صورت می‌گیرد.

۱۸-خودتنبیهی^[۳۳]: باور اساسی مبنی بر این که افراد باید به خاطر اشتباهاتشان، شدیداً تنبیه شوند.

زمانی که نیاز خاصی ارضا نشود، طرحواره ی ناسازگاری در آن حیطه ایجاد می­ شود. با ارضا نشدن نیازهای دلبستگی و صمیمیت و سرخوردگی از روابط عاطفی اولیه، طرحواره های ناسازگار مربوط به روابط صمیمانه و دلبستگی ایجاد می شود. این باورها و طرحواره های مربوط به روابط بین فردی در بزرگسالی در همسرگزینی و در دوران تاهل در روابط زناشویی نمود می‌یابد و بر آن تاثیر مخرب می‌گذارد (یوسفی،۱۳۹۰).

بند اول) تداوم طرحواره

طرحواره های ناسازگار اولیه برای بسیاری از بیماران بنیاد خود پندارۀ آن ها محسوب می‌شوند. طرحواره های ناسازگار اولیه، مرکز سازماندهی شخصیت بشمار می‌روند .تداوم طرحوار ها به فرایند ی اشاره داردکه از طریق ان طرحواره های ناسازگار اولیه تقویت می‌شوند.

این فرآیندها به دودسته تقسیم می‌شوند:۱) تحریف های شناختی۲) الگوهای رفتاری خود آسیب رسان. درسطح شناختی، تداوم طرحواره ها معمولا با برجسته سازی واغراق ‌در اطلاعات همخوان باطرحواره ونفی یا کمینه سازی اطلاعات مخالف با طرحواره صورت می‌گیرد. هنگامی که درمانگر تلاش می‌کند طرحواره ها را مورد چالش قراردهد یاآنها رازیر سوال ببرد، اغلب با مقاومت بیماران روبرومی شود. بیماراغلب تلاش های فعالانه ای انجام می‌دهد تابه درمانگر ثابت کند که طرحواره های اوبا واقعیت تطابق دارند. برای اینکه طرحواره ها سالم بمانند اطلاعات باید تحریف شوند. درسطح رفتاری، تداوم طرحواره هااز طریق الگوی رفتاری خود آسیب رسان به دست می‌آید. این الگوهای رفتاری طرحواره خاست ممکن است درمحیط اولیه خانوادگی انطباق وکار آمد بوده باشند.به مرور زمان وخارج از محیط خانواده این رفتارهااغلب خود آسیب رسان می‌شوند ونهایتا طرحوارۀ بیماررا تقویت می‌کنند. برای مثال زنی که طرحوارۀ اطاعت دارد ممکن است مردانی را برای ازدواج انتخاب کند که سلطه گر باشند.با انجام این کار اونقش یک مطیع وپیرو را بازی می کندواحساس آرامش پیدا می‌کند. ‌بنابرین‏ دیدگاه او ‌در مورد خودش یعنی مطیع، تقویت می شود. انتخاب شریک زندگی ناسازگاریکی از معمول ترین سازوکارهایی است که از طریق ان طرحواره ها تداوم می‌یابند( تورس ۲۰۰۲ ).

بند دوم) اجتناب طرحواره

هنگامی که طرحوارۀ ناسازگاربرانگیخته شود، افرادمعمولا سطح بالایی از عواطف نظیر خشم شدید، اضطراب،غم یااحساس گناه راتجربه می‌کنند. این شدت هیجان معمولا ناخوشایند است، ‌بنابرین‏ افراداغلب فرآیندهای خودکاری را برای اجتناب از برانگیخته شدن طرحواره ها به کار می‌برند تا عاطفۀ با این طرحوارها را تجربه نکنند. اجتناب طرحواره به چندین توع تقسیم می شود. اجتناب شناختی به تلاش خودکار برای توقف افکار وتصویرهای ذهنی اشاره داردکه ممکن است طرحواره ها را برانگیزند( هریس و کرتن ۲۰۰۲ ).

دومین نوع از فرایند اجتناب طرحواره، اجتناب عاطفی است. اجتناب عاطفی به تلاش های خود کاریا ارادی برای بلوکه کردن احساس هایی اشاره داردکه بوسیلۀ طرحواره ها برانگیخته شده اند.برای مثال برخی ‌از بیماران «مرزی»گزارش می‌دهند برای اینکه درد غیر قابل تحملی که به وسیله طرحوارۀ اولیه شان برانگیخته شده است کاهش دهند مچ دست خود را می‌برند.

نوع سوم از اجتناب طرحواره،ا جتناب رفتاری است.اجتناب رفتاری به گرایش بیمار برای کناره گیری ازموقعیت ها یا شرایط واقعی زندگی اشاره داردکه ممکن است طرحواره های درد ناک را برانگیزد.دراغلب افراد، اجتناب رفتاری می‌تواند از طریق انزوای اجتماعی بیرون هراسی یا عدم توفیق دردستیابی به هرنوع شغل خلاق ویا پذیرش مسئولیت های خانواده بروز کند.

۲)قتل به صورت اتفاقی به انگیزه عدالت خواهی فرد یا افراد نا آشنا:

در این قبیل قتل ها اغلب تعارض در طول زمان پدید نمی آید وقاتل ومقتول رابطه ی آشنایی یا خانوادگی یا فامیلی چندانی با همدیگر ندارند بلکه بیشتر غریبه های هستند که به طور خواسته یا نا خواسته وعمدتاً به صورت تصادفی در مجاورت یکدیگر واقع شده وبروز یک تعارض کوچک میان آنان سبب درگیری لفظی یا جسمی ونهایتاً قتل یکی توسط دیگری می‌گردد(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۷۲).

۳)قتل هیجانی ناشی از روابط جنسی ویا انحراف اخلاقی توسط فرد یا افراد آشنا:

هنگامی که افراد پایبندی به قیودها وارزش های اخلاقی خود را از دست می‌دهند وتابع منیات ومطامع نفسانیات واقع می‌گردند عملاً به حیوانات افسار گسیخته مبدل واز مدنیت وانسانیت خارج وبرای رهانیدن خود از نفس بیدادگر، دست به هر جنایتی خواهند زد این افراد با سوژه قرار دادن فردی آشنا وبا بهره گیری از عنصر اغفال،شرایط نا خواسته واضطرار انگیزی را برای طمعه ایجاد وبرای تأمین خواسته نا مشروع خود،با تلاش ‌و اقدام قهری وجسورانه،سوژه را مورد تجاوز قرار می‌دهند وسپس برای رهایی از قانون وبیم شناسایی ودستگیری،چاره ای جز به قتل رسانیدن طعمه خود را ندارند وکودکان از جمله افرادی هستند که به جهت اعتماد مقهور آشنایی قاتل می‌گردند(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۷۳).

۴)قتل هیجانی وجبری متأثر از مطامع جنسی قاتل یا قاتلین نا آشنا:

این شیوه از قتل ها عمدتاًً مشمول سریال کشان است وآنان با نقشه قبلی زنان ودختران ویا کودکان را بر حسب اتفاق وبدون گزینش قبلی، لیکن با انگیزه ارتکاب جنایت، در اختیار وپس از انتقال به مکان خلوت وامن مورد تجاوز قرار داده، آنان را به فجیع ترین وضع مقتول می نمایند در این زمره می توان به قاتل سریالی کش، غلامرضا ‌خوش‌رو که به خفاش اشتهار داشت اشاره نمود که در سال ۷۵-۷۴ دختران وزنان را به عنوان مسافر، سوار خودرو می نمود وعمده آنان را نیز پاکدامنانی تشکیل می‌دادند که صرفاً با تقصیر در غفلت خود گرفتار چنگال خونین خفاش صفتی چون او شدند و…و یا به جنایات سریالی وموحش کودکان در پاکدشت وقیامدشت در سال های ۸۳-۸۱ توسط محمد بیجه اشاره نمود.(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۷۸).

۵)قتل به صورت انتخابی به انگیزه انتقام از یک«موقعیت خاص عاطفی»توسط فرد یا افراد نا آشنا:

«قتل جنبه انتقام از سوژه به انگیزه هتک عرض بوده است»موقعیت خاصی که افراد را مستعد در حذف یک انسان از حیات وبقاء می‌کند عمدتاًً نشأت گرفته از حالت تعارض آمیزی است که شخص را آماده انتقام می کند ‌و تجاوز به عرض ‌و حیثیت افراد می‌تواند بر انگیختگی عاطفی منفی ایجاد ‌و استعداد روانی اصحاب بزه دیده را آنچنان برانگیزد تا سنگین ترین عقوبت را برای متجاوز تعقیب واجرأ نمایند،شاید قتل های تعارض آمیز خانوادگی را بتوان موجد از هم پاشیدن یا سست شدن نهاد خانواده ها دانست وبر همین مبنأ از بین رفتن ارزش های اخلاقی خانواده همواره مورد توجه ‌و تاکید روان شناسان وجرم شناسان قرار گرفته ونسبت به آن هشدارهایی داده شده است(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۷۹).

۶)قتل به انگیزه انتقام از یک« موقعیت خاص که موجد برانگیختگی منفی عاطفی شده توسط افراد خانواده یا بواسطه آنان واقع شده است»

عمدتاًً مشمول قتل های خانوادگی می‌گردد وموارد ذیل قابل طرح است:

• • قتل متأثر از خیانت زناشویی بوده است.«قتل های تعارض آمیز خانوادگی»

• • قتل متأثر از خیانت محارم بوده است.

• • قتل متأثر از تنفر در زندگی زناشویی بوده است.

• قتل های تعارض آمیز خانوادگی به دو دسته الف – قتل های زناشویی ب – قتل های فامیلی تقسیم بندی شده اند:

۷)قتل به انگیزه ترحم:

نوع دیگری از قتل ها که جزء هیچکدام از تقسیم بندی های قبلی نمی باشند ونه با انگیزه ی تعارضی ونه به قصد تجاوز بلکه درست بر عکس،بخاطر رحم وشفقت ‌و مهربانی و دلسوزی برای مقتول واقع می شود،قتل های شیرین یا ترحم آمیز است که در این موارد قاتل با مشاهده رنج وعذابی که مقتول از بیماری یا ناتوانی تحمل می کند اقدام به قتل وی وپایان دادن به درد ورنج او می‌کند. در چنین قتلی ممکن است حتی خود مقتول وبستگانش نیز از اقدام مطلع بوده واز کار او رضایت خاطر داشته باشند.

شاید ماجرای «جک کورکی ین^[۱۴]»پزشکی که بعد از مساعدت به خودکشی ۱۲۰ نفر به اتهام قتل «توماس یوک^[۱۵]»محاکمه ومحکوم گردید نمونه جالبی از این نوع قتل باشد«یوک»که از یک نوع بیماری صعب العلاج رنج می‌برد در اثر تزریق داروی مرگ آور توسط کورکی ین فوت نمود. کلیه مراحل عمل فیلم برداری شده وبه مدت ۶۰ دقیقه از شبکه تلویزیونی CBS برای سراسر آمریکا پخش شد . او قصد داشت با این اقدام قتل از روی ترحم را در جامعه مطرح ‌و موجبات جرم زدایی از آن را فراهم آورد اما دادگاه اورا به اتهام قتل به ۱۰ تا ۱۵ سال وبه اتهام تزریق ماده مرگ آور ممنوعه ۷ سال زندان محکوم نمود . متخصصان زیادی در سرتاسر دنیا وجود دارند که چنین خدمات دارویی پزشکی را به بیماران صعب العلاج خود انجام می‌دهند.(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۸۲-۸۳).

۸)قتل به جهت حذف یک رقیب از صحنه فعالیت های اجتماعی،اقتصادی ویا احساسی و…:

از نگاه جامعه شناسی یکی از متغیرهای از خود بیگانگی، بی معیاری است وآن به حالتی گفته می شود که فرد احساس می‌کند برای رسیدن به هدف هایی که برایشارزنده است، نیاز به وسایل نامشروع دارد، یا می‌تواند با کنش هایی به حوزه های هدف نزدیک ‌گردد که مورد تأیید جامعه نیست، مثلاً فرد برای رسیدن به هدف ها وتأمین نیازهایی که جامعه در او ایجاد میل نموده است دست به تلاش می زند وراه هایی را برای رسیدن به هدف هایش انتخاب می‌کند، اما جامعه آن راه ها را تأیید نمی کند در مواردی ممکن است فرد با تقلب هدفش را پیش ببرداما کسی حاضر نیست دست به تقلب بزند واز سویی دیگر فرد به نیازها وهدف هایش از طریق مشروع نمی تواند برسد.

خارج کردن یک رقیب از صحنه فعالیت اجتماعی ویا اقتصادی به شیوه های متقلبانه از شاخصه های ‌کارتل‌ها^[۱۶]وتراست ها^[۱۷]ویا شبکه های مافیایی ویا سرویس های اطلاعاتی در کشورهای غرب وکشورهای امریکای لاتین، بالاخص کشور آرژانتین که بیشترین بزه آدم ربایی در آن واقع می شود وبه کشور آدم ربایان اشتهاردارد که گاهاً به قتل هم منتهی می شود در طرد یا حذف یک رقیب از صحنه های اجتماعی واقتصادی وسیاسی، تلاش می نمایند، لیکن حذف ویا طرد یک رقیب عشقی که زائیده افکار احساسی است به شیوه های متقلبانه ویا همچنین آدم ربایی همراه با قتل ویا صرفاً قتل ویا ایجاد شرایط قهر آمیز ‌و ارعاب در کشورمان، مسبوق به سوابق متعدد است.

آنچه که در وقوع این نوع آدم ربایی حائز اهمیت وضر ورت به ذکر آن می‌باشد این است که تبهکاران قبل از اینکه انگیزه های خود را نسبت به سوژه به مرحله اجرا در آورند به طور محسوس ویا پنهان ویا بواسطه، رقیب را به خروج از صحنه مورد نظر دعوت می نمایند و در صورت عدم تحصیل نتیجه، مبادرت به تهدید وایجاد موانع کوچک برای رقیب به عنوان یک هشدار جدی کرده وچنانچه موفق به خروج سوژه از موقعیت نگردند برای از بین بردن مقاومت وی، به ربایش وبا هدف معدوم نمودن وی روی می آورند.(خلعتبری،۱۳۸۸،ص۸۳-۸۴).

۹)قتل به انگیزه های همبستگی های قومی ‌و قبیله ای:

گفتار سوم: شرط، اقسام شرط و ارتباط شرط با عقد

طرح موضوع: تا اینجا انحلال قرارداد و تعلیق را به اختصار بیان کردیم. اکنون با توجه به اینکه موضوع این پایان نامه در رابطه با شرط فاسخ می‌باشد، ضروری است که شرط و اقسام آن و ارتباط شرط با عقد به طور خلاصه بیان شود.

۱- معنی و مفهوم لغوی و اصطلاحی شرط

شرط، یکی از رایج ترین عهد و پیمان ها بین اشخاص می‌باشد که نقش مهمی در معاملات داخلی و بین‌المللی دارد.

در ذیل ابتدا معنی و مفهوم لغوی و سپس معنی و مفهوم اصطلاحی شرط بیان می شود؛

۱-۱- معنی و مفهوم لغوی و عرفی شرط:

شرط معانی گوناگونی دارد. در بسیاری از کتب فقهی و حقوقی^[۱۱]، شرط به معنای مطلق الزام و التزام می‌باشد. در برخی از منابع هم به معنای عهد و تعهد به کار رفته است؛ که در روایت معروف نبوی «المومنون عند شروطهم» نیز به همین معنا به کار رفته است.

شیخ انصاری (ره)، نخستین فقیهی است که تعریف و احکام شرط را به طور مستقل مورد بحث قرار داده است. وی شرط فقهی را به معنی شرط عرفی دانسته و آن را به دو قسم «حدثی» و «مایلزم من عدمه العدم» تقسیم ‌کرده‌است.^[۱۲]

‌بنابرین‏، با توجه به معنای لغوی شرط در اکثر کتب فقهی و حقوقی، به طور کلی شرط در لغت به معنای «الزام و التزام» می‌باشد.

۱-۲- معنی و مفهوم اصطلاحی شرط:

معنای اصطلاحی شرط در علوم مختلف^[۱۳]متفاوت و گاهی هم یکسان است. در حقیقت یک لفظ واحد در علوم مختلف می‌باشد؛ اما معانی آن متعدد است.

۱-۲-۱- در حقوق اسلامی، منظور از شرط یکی از مفاهیم زیر است:

شرط، چیزی است که عقد یا ایقاع بر آن معلّق می شود.

شرط، تعهدات فرعی و التزام در ضمن معامله است.

شرط، آن است که صحت عقد منوط به وجود یا تحقق آن باشد.

شرط، به مفهومی که در باب مسئولیت مدنی و ضمان قهری بیان شده و آن عبارت است از چیزی که تأثیر مؤثر متوقف بر آن باشد.^[۱۴]

۱-۲-۲- در معنای تخصصی حقوقی، شرط دارای مفاهیم زیر است:

شرط در معنای تخصصی حقوقی «از معنای لغوی آن دور نیفتاده و در معنی محصولی عبارت است از تعهد مستقیم یا غیر مستقیم مرتبط به عقد مشروط و در معنی مصدری عبارت است از مرتبط کردن تعهد مستقیم یا غیر مستقیم به عقد مشروط، به اراده طرفهای آن. در این اصطلاح، تعلیق خارج از معنای تخصصی شرط است.»^[۱۵]

شرط، «امری است محتمل الوقوع در آینده که طرفین عقد یا ایقاع کننده، حدوث اثر حقوقی عقد یا ایقاع را (کلاً یا بعضاً) متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع نماید.»^[۱۶]

شرط، «عبارت از چیزی است که عقد یا ایقاع بر آن معلّق شود (جزء علت تامه) و چیزی که عقد یا ایقاع مقید به آن گردد (تعهد و التزام).»^[۱۷]

شرط، «امر فرعی متصل به عقد است که تشکیل عقد متوقف بر آن امر فرعی نیست، بلکه عقد در زمان انشاء محقق می‌گردد و شرط یا آثار آن را نیز با خود به وجود می آورد.» ^[۱۸]

معنای اصطلاحی شرط در حقوق که از منطق و فلسفه گرفته شده است؛ عبارت است از «امری که در پیدایش و تحقق امر دیگری که مشروط نامیده می شود تأثیر دارد. در اصطلاح منطق و فلسفه، شرط عبارت است از امری که از عدم آن عدم مشروط لازم می‌آید ولی از وجود آن وجود مشروط لازم نمی شود.»^[۱۹]

‌بنابرین‏، شرط در اصطلاح فقه و حقوق، عبارت است از امر فرعی متصل به عقد و محتمل الحصول، که طرفین ایجاد یا یا انحلال یا اثر عقد را معلّق و مقیّد بر آن امر محتمل الحصول (غیر قطعی و غیر مسلّم) می نمایند.

۲- اقسام شرط

همان گونه که در فقه و حقوق، عقد به اعتبارهای گوناگون به اقسام مختلف تقسیم می شود؛ شرط نیز به اعتبارهای گوناگون به اقسام مختلف تقسم می شود. در ذیل تقسیمات مختلف شرط به اعتبارهای مختلف را به اختصار بیان می نماییم؛

۲-۱- اقسام شرط به اعتبار ارتباط آن با عقد:

شرط به اعتبار ارتباط آن با عقد، به «شرط ابتدائی(تعهدات مستقل)» و «شرط غیر ابتدایی» تقسیم می‌شود.

شرط ابتدائی، شرطی است که در ضمن عقد نیامده، رابطه ای هم با عقد ندارد و در حقیقت یک تعهد مستقل می‌باشد. مثل اینکه شخصی در برابر شخص دیگری تعهد نماید کار خاصی را انجام دهد.

شرط غیر ابتدایی، شرطی است که به نحوی با عقد ارتباط دارد.

۲-۲- اقسام شرط غیر ابتدایی به اعتبار نحوه ارتباط با عقد:

شرط غیر ابتدایی به اعتبار نحوه ارتباط با عقد و به اعتبار زمانی که موضوع شرط مورد تراضی واقع می شود، به «شرط قبل از عقد (شرط تبانی یا بنائی)»، «شرط ضمن عقد» و «شرط بعد از عقد (شرط الحاقی یا بعدی)» تقسیم می شود.

۲-۲-۱- شرط قبل از عقد یا شرط تبانی (بنائی):

شرط غیر ابتدائی، گاهی قبل از عقد می‌باشد. شرط قبل از عقد، «التزاماتی است که طرفین یک قرارداد پیش از انشای آن در ارتباط با قرارداد پذیرفته اند و در هنگام انعقاد عقد و انشای آن تصریح نکرده، ولی عقد را مبتنی بر آن واقع می‌سازند.»^[۲۰] شرط قبل از عقد را شرط تبانی یا بنائی هم می‌گویند؛ زیرا توافق هایی که طرفین قبل از عقد انجام داده‌اند زیربنای تشکیل و انشای عقد می‌باشد. یعنی عقد بر اساس توافق های اولیه و مقدماتی بنا شده است؛ هر چند که در هنگام انشای عقد نامی از آن ها برده نشود.

قانون گذار ایران شرط تبانی را به صراحت در ماده ۱۱۲۸ ق.م. بیان ‌کرده‌است و مقرر می‌دارد: «هر گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود که طرف مذکور فاقد وصف مقصود بوده، برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود، خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متبانیاً بر آن واقع شده باشد.»

شرط قبل از عقد یا تبانی، به دو دسته تقسیم می شود؛ ۱- شروطی که قبل از عقد درباره آن ها گفتگو شده و عقد بر آن ها استوار نشده و در حال عقد از آن ها غفلت شده است. ۲- شروطی که تبانی و توافق بر آن ها خارج از عقد صورت گرفته، بدون اینکه در حین عقد ذکر شوند.^[۲۱]

۲-۲-۲- شرط بعد از عقد یا شرط الحاقی (بعدی):

شرط الحاقی یا بعدی، شرطی است که بعد از انعقاد عقد با اراده طرفین به آن ملحق و ضمیمه می‌شود.

۲-۲-۳- شرط ضمن عقد:

شرط ضمن عقد، شرطی است که مفاد آن در ضمن عقد انشاء می شود؛ و ممکن است مرتبط با محتوای عقد باشد یا هیچ ارتباطی با محتوای عقد نداشته باشد. «شرط ضمن عقد، یکی از مفید ترین وسایل احترام به حاکمیت اراده است. زیرا، به اشخاص اجازه می‌دهد تا با افزودن قیود و شروط تازه، عقد را به چهرۀ دلخواه در آورند و برخلاف قوانین تکمیلی تراضی کنند.»^[۲۲]

شروط ضمن عقد در قانون مدنی ایران از فقه امامیه اقتباس شده است و ماهیتی اعتباری و غیر مستقل (وابسته به عقد) دارد که مستقلاً انشاء نمی شود.

شرط قبل از عقد (یا تبانی) و شرط بعدی (یا الحاقی)، ممکن است به اعتباری شرط ضمن عقد خوانده شوند.^[۲۳]

۲-۲-۳-۱- اقسام شرط ضمن عقد:

شرط ضمن عقد را به اعتبارهای مختلف به اقسام گوناگون به شرح ذیل تقسیم نموده اند؛

۲-۲-۳-۱-۱- به اعتبار اثری که در عقد دارد:

شرط ضمن عقد به اعتبار اثری که در عقد دارد، به شرط «تعلیقی»، «فاسخ»، «تقییدی» و «اجل» تقسیم می شود.

خدمات

اطلاعات

شکل ۲-۱ :کارکرد سیستم گردشگری(Gunn,2002:34)

تیلور(۵۶:۱۹۸۰)ویژگی تقاضای گردشگری را سرعت تغییرات می‌داند ومعتقد است بعد عرضه باید توانایی انطباق سریع با تغییرات بازار تقاضا را داشته باشد؛ به عبارت دیگر وجود یک مکانیسم دریافت اطلاعات و ارزیابی وضعیت و واکنش نسبت به محیط در سیستم گردشگری الزامی است .در واقع شاه کلید نیل به توسعه صحیح گردشگری، ‌پاسخ‌گویی‌ به تقاضای بازار است.

همان طور که هر تولید کننده ای می‌داند،بهترین محصول، محصولی است که بتواند رضایت یا ترجیحات بازار را برآورده سازد.سیستم گردشگری نیز زمانی می‌تواند به نیازهای بازار پاسخ گوید که بازار داده ای مناسب عرضه کند(گان،۳۶:۲۰۰۲).

مشخصا اگر مقصد گردشگری، فاقد جاذبه های طبیعی ،علمی،فرهنگی باشد ایجاد تقاضا برای آن دشوار است؛ در این حالت ، گردشگری تابع عرضه خواهد بود. برای اینکه گردشگری تابع تقاضا شود (با فرض وجود جاذبه های لازم در مقصد) باید برای مقصد بازاریابی شود؛ ‌به این معنی که تمام فرصت های بازاریابی تجزیه و تحلیل و بازارهای خاصی انتخاب شود؛ آنگاه باید محصول مناسب هر بازار منطبق با خواسته های گردشگران آن ارائه گردد(داسول،۱۹۹۷: ۳۱-۳۲) . اگر از لحاظ اقتصادی ‌به این قضیه نگاه شود تمایل و توان خرید به عنوان دو عامل اساسی در شکل گیری تقاضایند. ‌بنابرین‏ کسانی که علاقه ،تمایل یا هدفی برای سفر ندارند و ترجیح می‌دهند در خانه بمانند و همچنین کسانی که توان مالی پرداخت هزینه های سفر را ندارند در بعد تقاضای گردشگری قرار نمی گیرند به بیان دیگر متقاضی گردشگری محسوب نمی شوند.

در تقاضای گردشگری توجه به سه موضوع در یک کشور اهمیت اساسی دارد:

۱٫توزیع عادلانه درآمدملی ۲٫سطح فرهنگ و رفاه جامعه ۳٫میزان امنیت در آینده؛ تقاضای گردشگری با توزیع عادلانه درآمد همبستگی دارد؛یعنی اگر درآمد یک کشور به طور عادلانه ای بین کل جمعیت آن کشور توزیع شود در آن زمان می توان با توجه به سهم سرانه از درآمد ملی به شدت یا ضعف تقاضای گردشگری پی برد(قره نژاد،۷۲:۱۳۷۴) .

برای تقاضای گردشگری می توان چهار سطح را مشخص کرد (داسول،۱۹۹۷: ۳۳-۳۴) :

تقاضای اساسی: تقاضای که برطرف نشده است.

تقاضای جایگزین: این نوع تقاضا زمانی بروز می کندکه مردم مصرف محصولی دست کشیده اند و از محصول دیگری که نیاز آن ها را بهتر تامین می‌کند استفاده می‌کنند.

تقاضای پدید آمده: این نیز هم زمان با ابداع یک محصول جدید بروز می‌کند که قبلا وجود نداشته است.

تقاضای آینده: تقاضایی است که بروز و توسعه آن وابسته به تغییراتی است که در آینده رخ خواهد داد.

همان گونه که در شکل۲-۱ مشخص شده، عرضه دومین بعد اساسی در سیستم گردشگری است . طرف عرضه گردشگری شامل همه عناصر و برنامه هایی می شود که برای ارائه به بازدید کنندگان یک مقصد طراحی و آماده شده اند. این عناصر با سیاست ها و عملکرد سه بخش دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی هدایت وکنترل می‌شوند. موفقیت و توسعه گردشگری وابسته به شناسایی صحیح اجزا وعناصر بعد عرضه است. برای برنامه ریزی در این زمینه،باید دست کم پنج عنصر یعنی جاذبه ها،حمل ونقل ،خدمات ، اطلاعات و پیشبرد فروش مورد توجه قرار گیرند.این پنج عنصربه عنوان اجزای اصلی سیستم گردشگری شناخته شده اند که در این میان جاذبه های مقصد، مهم ترین یا قوی ترین عنصر در بعد عرضه محسوب می‌شوند(کاظمی،۵۴:۱۳۹۰).

در یک شمای کلی می توان رابطه عرضه و تقاضا را در شکل نشان داد:

خط تعادل مقصد

توسعه بازار

توسعه محصول

عرضه

درآمد

تقاضا

هزینه

منافع

شکل ۲-۲: رابطه بین عرضه وتقاضا(داس ویل، ۴۸:۱۳۷۸)

در مجموع ، این رابطه عرضه و تقاضای گردشگری در فضای جغرافیایی اثر می‌گذارد وآثار مختلفی را در زمینه اقتصادی رقم می زند .در این میان هم پوشی سرمایه و گردشگری اهمیت زیادی دارد به طوری که گردشگری عصاره سرمایه داری است و به علت خاصیت اشتغال زایی و سودآوری نسبتا سریع آن، بستر مناسبی برای سرمایه گذاری است.سرمایه گذاری خارجی می‌تواند توسعه گردشگری را سرعت بخشیده ،معیارهای اقتصادی را ارتقا دهد وایده ها،فناوری و بازارهای جدید را به ارمغان آورد . سرمایه گذاری های گردشگری در کشورها باقی خواهد ماند.هتلها، رستوران ها وغیره رانمی توان مانند کالاهای منقول جابه جا کرد(الیوت،۴۷:۱۳۷۹). بر این مبنا می توان سرمایه گذاری گردشگری مابین مرکز و پیرامون را رویه ای معکوس از جریان سرمایه دانست .در این حالت سرمایه و انسان از مرکز به پیرامون در حرکت است و بخش مهمی از سودآوری در زمینه گردشگری در همان کشورهای پیرامونی حفظ می شود.از این رو نگرش مرکز-پیرامون در زمینه گردشگری حالت عکس می‌گیرد.درست است که مازاد درآمدبه وسیله یک سیستم مازادستانی جهانی به مراکز باز می‌گردد ولی سرمایه گذاری بر روی گردشگری در یک مکان خاص، به پیدایش مشاغل و درآمدهایی منتهی گردیده که جوامع محلی از آن بهره مند می‌شوند(پاپلی یزدی،سقایی ،۷۱:۱۳۸۵).

۲-۲ الگو های فضایی گردشگری

۲-۲-۱ گردشگری شهری

گردشگری در چهارچوب الگوهای فضایی خاصی عمل می‌کند.یکی از این الگوهای فضایی گردشگری شهری است.نواحی شهری به علت آنکه جاذبه های تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب می شود(پاپلی یزدی،سقایی،۱۸۸:۱۳۸۵)و از سویی دیگر رشد سفرهای کوتاه مدت شهرهارا به یکی از مراکز اصلی گردشگری تبدیل ‌کرده‌است(Cooper et al., 1998: 42).گردشگری شهری دارای ماهیت دوگانه است؛‌به این معنا که از یک سوبه معنای اصلی ترین مبدأ گردشگران به شمار می آیدودوم این که شهر به عنوان مقصد گردشگری مدنظر قرار می‌گیرد(رهنمایی،۲۰:۱۳۸۶).گردشگری شهری از ویژگی های مختلفی برخوردارند. به طور عمده وکلی گردشگری شهری با دو انگیزه وهدف اصلی پنداشته می شود که در واقع آن ها خیلی متفاوت هستند و عبارتند از:تجارت وفرهنگ. (Low,1996:168)

از مهم ترین مسائلی که طی دهه های اخیر باعث توسعه وپیشرفت شهرهای کوچک و بزرگ گشته،رشد و توسعه شهرنشینی می‌باشد . شهرها با امکانات و خدماتی که ارائه می‌دهند،همواره پذیرای افرادی بوده اند که بدان ها وارد می‌شوند. شهر با ارائه خدمات مطلوب و در خور،بستر مناسبی برای فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی وفرهنگی انسان ها فراهم می آورد.شهر همچنین با ارائه فعالیت های خدماتی مانند امکانات پذیرایی و فراغتی زمینه پیشرفت و توسعه گردشگری را فراهم می‌کند (Timonthy,2005).

در اواخر قرن بیستم، صنایع تولیدی به تدریج اهمیت خود رابه عنوان ابزار اصلی رشد شهرها از دست داده و به تدریج بخش خدمات به عنوان موتور محرک اقتصادی شهرها شناخته شد.در چنین شرایطی، گردشگری به عنوان گزینه ایی مناسب برای توسعه شهرها شناخته شد.زیرا شهرها به طور بالقوه دارای بسیاری از جاذبه ها مانند بناهای تاریخی، میراث فرهنگی، رویدادها وغیره می‌باشد (ضیایی،عباسپور،۷۷:۱۳۹۰) به همین خاطر در طول اعصار و قرون متمادی با توجه به اینکه کانون قدرت و تصمیم گیری بوده اند، لذا در درون خود آبستن حوادث و جاذبه های تاریخی و فرهنگی بسیار هستند که امروز در کانون توجه گردشگران قرار گرفته است .(Weaver:2006)