نمودار ۲-۲ مدل گری ۳۸

نمودار ۳-۲ مدل مک کیون ۳۹

نمودار ۱-۳ مدل تحلیلی تحقیق ۵۳

چکیده:

این تحقیق به بررسی ابعاد فرهنگ شرکت‌های مختلف بر اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابرسان در قالب چارچوب نظری هافستده می پردازد . ‌بر اساس اشتباهات حسابداری کشف شده از ۷۰ نمونه از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران ، محقق به بررسی مستقیم ابعاد فرهنگی نظیر فاصله قدرت و فردگرایی بر میزان اشتباهات حسابداری پرداخته است نتایج تحقیق بیانگر این واقعیت است که فاصله قدرت و فردگرایی توضیح دهندگی بااهمیتی ‌در مورد میزان اشتباهات حسابداری ندارد تمرکز قدرت در بین اجزای یک شرکت و ایجاد تعدیل گرهای داخلی نسبتا قوی و کارکنان صلاحیت دار مهمترین مشخصه شرکت‌های مورد مطالعه بوده و همچنین با توجه به روحیات و روابط کاری در ایران شرکت‌های مورد مطالعه برخلاف فردگرایی بیشتربر جمع گرایی تمرکز داشته اند . که این امر موجب اشتباهات کمتری در اقلام حسابداری شرکت‌های مورد نمونه بوده است . همچنین بر اساس تعدیل فرضیات تحقیق و وارد کردن نوع مالکیت شرکت‌ها که غالبا دولتی بوده اند بر میزان اشتباهات تاثیر داشته است و این امر بیانگر این موضوع است که نوع مالکیت شرکت‌ها (ازحیث دولتی و خصوصی ) بر افزایش میزان اشتباهات با توجه به هدف ایجاد آن ها تاثیر گذار است .

واژه های کلیدی : اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابرسان ، تاثیرات فرهنگی ، فردگرایی ، فاصله قدرت

مقدمه:

هدف اصلی این تحقیق آن است که ببینیم آیا فرهنگ ‌بر اساس تعریف و ابعادآقای هافستدمفروضات نظریه نمایندگی را توجیه می‌کند یا خیر؟به کمک این تحقیق مشخص می شود که آیا عوامل فرهنگی مورد بررسی در این تحقیق بر اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابرسان مؤثر هست یا خیر ؟ بعبارتی دیگر مفروضات تئوری نمایندگی به کمک مدل هافستد مورد بررسی و آزمون قرار می گیرند .یافته های تحقیق می‌تواند در ایجاد ساز و کارهایی به منظور کاهش یا حذف اشتباهات حسابداری کمک نماید .

در این تحقیق به کمک مدل هافستد و ابعاد فرهنگی ایشان اشتباهات حسابداری کشف به وجود آمده در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این تحقیق رابطه بین میزان فاصله قدرت در جامعه و میزان فردگرایی موجود در آن با اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابرسان مورد بررسی قرار می‌گیرد.

این تحقیق یک تحقیق علمی بوده و نوع آن کاربردی است و روش آن تجربی که به بررسی تاثیر فرهنگ اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابداری می پردازد.جامعه آماری تحقیق شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشند که بواسطه یکسری محدودیت‌ها تعدیل شده اند .این محدودیت‌ها مقطع پایان سال مالی منتهی به اسفند ماه وحذف شرکت‌های سرمایه گذاری و واسطه گری مالی می‌باشند که تعداد شرکت‌های مورد بررسی را به۸۱ شرکت تقلیل می‌دهد .نمونه آماری با توجه به تجانس شرکت‌ها و راهنمایی‌های آماری ۷۰ شرکت انتخاب شده اند . دوره زمانی تحقیق سال‌های مالی ۱۳۸۶ و ۱۳۸۵ می‌باشد به منظور گرداوری داده های تحقیق از ابزار پرسشنامه کتبی و نیز صورت‌های مالی سالیانه شرکت‌ها استفاده می شود. داده های مربوط به مؤلفه‌ های میزان فاصله قدرت و فردگرایی افراد به کمک پرسشنامه استاندارد جمع‌ آوری شده اند و متغیر اشتباهات حسابداری به کمک مطالعه صورت‌های مالی شرکت‌های جامعه آماری گرداوری گردیده است

بدین ترتیب برای هر یک از شرکت‌های مورد بررسی دو مؤلفه‌ فرهنگی و متغیر اشتباهات حسابداری محاسبه شده است. به کمک روش آماری رگرسیون و اندازه گیری r آن ها وجود رابطه بین متغیر ها در سطح اطمینان ۹۵ درصد و معنادار بودن این رابطه آزمون می شود و در نهایت با توجه به مبانی نظری و ادبیات تحقیق به تحلیل نتایج اقدام شده است .

فصل اول

کلیات تحقیق

۱-۱ مقدمه

در سال های اخیر گرایش شدیدی به استفاده از تئوری‌های رفتاری در تحقیقات حسابداری به وجود آمده است . بدون شک چنین مطالعاتی باعث غنای رشته حسابداری شده و آن را از یک رشته خشک و کاملاً فنی (تکنیکی) خارج می‌سازد . این امر انجام تحقیقات گسترده در زمینه‌های مختلف ، از بررسی عوامل روانشناختی که بر تهیه گزارشات مالی اثر می‌گذارند تا توجه به نقش سیاسی – اجتماعی حسابداری در سازمان ها و جوامع را موجب شده است . به گونه ای که تاکنون مطالعات جالبی در عرصه حسابداری و عوامل محیطی تاثیر گذار بر آن در جهان صورت گرفته است که همگی موید تقابل و تعامل حسابداری و محیط بر یکدیگرند (هافستد ، ۱۹۸۷،۵۴)^[۱].

نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که توسعه و تکامل حسابداری تحت تاثیر عوامل محیطی مختلفی قرار دارد که یکی از مهمترین این عوامل “فرهنگ ” می‌باشد . تحقیق حاضر در واقع تلاشی است در جهت بررسی رابطه بین مؤلفه‌ های فرهنگی (فاصله قدرت ، فردگرایی ) و اشتباهات حسابداری کشف شده توسط حسابرسان و همچنین تاثیر عواملی از قبیل نوع مالکیت (دولتی یا خصوصی بودن) ‌در مورد این رابطه مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد .در ادامه ی این فصل مطالبی در ارتباط با بیان مسئله ، سوالات و اهداف تحقیق ، مدل مفهومی تحقیق ، فرضیات ، قلمرو ، تعریف واژه ها و اصطلاحات و محدودیت های تحقیق ارائه می‌گردد .

۲-۱ تاریخچه مطالعاتی

تاکنون مطابقات تطبیقی جالبی در عرصه حسابداری وعوامل محیطی تأثیرگذار بر آن در جهان صورت گرفته است که همگی آن ها مؤید تقابل وتعامل حسابداری ومحیط بر یکدیگرند (همان منبع،۸۷)^۲.نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که توسعه ‌و تکامل حسابداری تحت تأثیر عوامل محیطی مختلفی قراردارد. که یکی از مهمترین این عوامل فرهنگ است. تحقیقات انجام شده توسط آرین وروبورگ کمک بسیار زیادی به محققان کرد. نتایج پژوهش آن ها نشان داد که چهار عامل محافظه کاری، پنهان کاری، بی اعتمادی وجبر گرایی بر عملکرد حسابداری تأثیر می‌گذارند (عبدلی و رویایی ، ۱۳۸۸،۴۷ )^[۲].

گری (۱۹۸۸) با الهام از تحقیقات این دو وبا استفاده از نتایج تحقیقات هافستده مدلی را ارائه داد که نحوه ارتباط بین ارزش‌های فرهنگی ‌و حسابداری را به خوبی مشخص می کرد. تحقیقات زیادی به کمک مدل گری در حوزه های حسابداری مدیریت، حسابداری مالی واستانداردهای حسابداری وبررسی تأثیر فرهنگ بر عملکرد حسابداری تاکنون صورت پذیرفته است. تحقیقات اوریول و همکاران^[۳] (۱۹۹۶) در اسپانیا وسو دورن وفا گارتی^[۴] (۱۹۹۲-۱۹۸۱) در اندونزی از آن جمله اند ( همان منبع،۴۸)^۳.

و رویکرد فقهی بحث فوق، باید گفت حدیث مشهور نبوی نیز بر این امر دلالت دارد: «من ولیّ شیئاً من امور الناس فاحتجب دون حاجتهم وفاقتهم، احتجب الله عنه دون حاجته وفاقته وفقره؛ هرکس عهده­دار امور مردم گردد اما از دسترسی مردم به نیاز و خواسته­شان جلوگیری کند، خداوند از دسترسی وی به نیاز و ‌خواسته‌اش جلوگیری خواهد کرد(ابن ابی جمهور احسایی، ۱۴۰۵، ج۲: ۳۴۳) و همچنین فقها در کتب فقهیشان در باب آنچه بر قاضی مکروه است، یکی از مکروهات را گذاشتن حاجب در هنگام قضاوت گفته اند(محقق حلی، ۱۴۰۸، ج۴: ۶۶؛ علامه حلی، ۱۴۱۰، ج۲: ۱۳۹؛ شهید اول، ۱۴۱۴، ج۴: ۸) و ابن ادریس در سرائر می­فرماید: مستحب است که هر کسی به جلسه محاکمه دسترسی داشته باشد و قاضی نگهبان نگذارد که مانع دسترسی مستقیم مردم به وی شوند(ابن ادریس، ۱۴۱۰، ج۲: ۱۵۶) و در مهذّب آمده: مستحب است که در مجلس قضا هر کسی بیاید و حاجب و مانعی نباشد که مردم را از دسترسی به آن باز دارد، اما برای مقاصد دیگری می ­تواند حاجب داشته باشد(ابن براج، ۱۴۰۶، ج۲: ۵۹۲) و نیز در عباراتی کامل‌تر گفته شده حاجب شدن صاحبان ولایت به طوری که مردم قادر به دیدن آن نیستند و نمی ­توانند حاجات خود را بگویند، جایز نیست چه به صورت آن باشد که دربان بگذارند یا هر شیوه­ای از مانع شدن، ‌به این معنی که قاضی در هنگام قضاوت مانع حضور مدعی یا مدعی علیه یا شهود در محکمه شود، که در این صورت حرام است. اما در صورتی که ضرورت بر حفظ شئون افراد از لحاظ حفظ اسرار آنان از شیوع باشد یا اینکه شرایط به نحوی است که بعضی محکمه­ها سری باشد، وجود دربان برای محافظت از سلامت مسئولیت ­ها و انجام مهمات، اشکالی ندارد لذا در صورت چنین اعتباراتی فتوا دادن به عدم دربان گذاشتن به صورت مطلق صحیح نیست بلکه شایسته آن است که حالات و اعتبارات را نسبت به آن اوضاع و احوال رعایت کنیم(موسوی اردبیلی، ۱۴۲۳، ج۱: ۲۷۷).

۳-۲-۲- حق رسیدگی غیابی

یکی دیگر از حقوقی که فرد شاکی در حین دادرسی از آن برخوردار است، حق برخورداری از رسیدگی غیابی است در صورتی که متشاکی عنه و یا وکیل او در محکمه حضور نداشته باشند که این مورد موجب تضرر به شاکی می­ شود، لذا قانون‌گذار جهت عدم تضرر شاکی دادگاه را موظف به صدور احکام غیابی می­ کند که در این رابطه ماده ۴۰۶ ق.ا.د.ک مقرر می­دارد: «در تمام جرایم، به استثناء جرایمی که فقط جنبه حق اللهی دارند، هرگاه متهم یا وکیل او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشود یا لایحه دفاعیه نفرستاده باشد، دادگاه پس از رسیدگی، رأی غیابی صادر می­ کند. در این صورت چنانچه رأی دادگاه مبنی بر محکومیت متهم باشد، ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ واقعی، قابل واخواهی در همان دادگاه است و پس از انقضا مهلت واخواهی برابر مقررات حسب مورد قابل تجدید­نظر یا فرجام است و مهلت واخواهی برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه است».

۳-۲-۲-۱- تعریف رأی غیابی

«رأی دادگاه علیه متهمی که در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشده و هیچ لایحه­ ای هم نداده باشد

غیابی است» یا در عبارت کامل­تر در صورتی که زمان دادرسی به فرد متهم ابلاغ نشده یا به علت موجه وی در محکمه حضور نیافت، وقت رسیدگی تجدید می­ شود اما اگر با ابلاغ واقعی یا بدون عذر موجه، فرد متهم در محکمه حاضر نگردد، در صورتی که دادگاه تشخیص به عدم لزوم وی دهد در غیاب وی رسیدگی و حکم را صادر می­ کند ولی اگر حضور وی لازم باشد، در این صورت وی احضار می­ شود و در صورتی که حاضر نشود، جلب می­ شود(ضرابی، ۱۳۷۲: ۱۶۳).

۳-۲-۲-۲- موارد امکان رأی غیابی

همچنان که از نص ماده ۴۰۶ ق.ا.د.ک پیدا‌ است، رأی غیابی ‌در مورد حق الله ثابت نیست لذا در مواردی که حقوق جنبه الهی دارند محکمه باید در حضور متهم یا وکیل او انجام شود. و دکتر مدنی در این باره می‌گوید که در قانون مجازات اسلامی جرایم به سه دسته تقسیم می­شوند که شامل: جرائم مربوط به حق الناس، جرایم مربوط به حقوق عمومی و جرایم مربوط به حق الله، که صدور رأی غیابی فقط ‌در مورد حق الناس و حقوق عمومی امکان پذیر هست و ‌در مورد حق الله در صورت وجود دلیل کافی، پرونده تا یافتن متهم باز هست ولی در صورتی که دلیل کافی نباشد، حکم به برائت متهم می­ شود و این مورد غیابی نیست(مدنی، ۱۳۸۵: ۴۲۵-۴۲۶).

‌در مورد صدور حکم غیابی فقها بحث­هایی را مطرح کرده ­اند و در گام اول در مفهوم غایب اختلاف کرده ­اند، شیخ طوسی می­فرماید: شخص غایب احضارش در مجلس حکم متعذر باشد(شیخ طوسی، ۱۳۸۷، ج۸: ۱۶۲) و مرحوم محقق می­فرماید که مطلقاً بر شخصی که از مجلس قضا غایب است حکم می­ شود چه مسافر باشد و چه حاضر و فرقی نمی­کند مسافر شرعی باشد یا غیره یا دور باشد یا نزدیک(محقق حلی، ۱۴۰۸، ج۴: ۷۷) و نیز گفته شده معیار در جواز حکم بر شخص غایب، عدم تضرر شخص مدعی با وجود شرایط قضاوت می‌باشد(موسوی اردبیلی، ۱۴۲۳، ج۲: ۱۷۳) و در شرح لمعه نیز آمده: حکم غیابی بر کسی که از مجلس قضاوت غایب است بنا بر قول قوی­تر چه دور باشد و چه نزدیک، جایز است حتی اگر در همان شهر بوده و مشکلی از حضور در مجلس قضا نداشته باشد بخاطر عموم ادله­ی جواز حکم غیابی(شهید ثانی، ۱۳۸۴، ج۵: ۲۲۰-۲۲۱). البته فقها در اینکه آیا حکم بر فرد غایب مشروع است یا نه؟ نیز اختلاف کرده ­اند، و آنهایی که حکم را جواز می­دانند برای استدلال به عمومات قرآن، روایات و اجماع،استناد کرده ­اند. فی المثل از قرآن به آیه­ای مانند: «إنّا انزلنا إلیکَ الکتاب بالحقِّ لِتحکُمَ بین الناسِ بما أراک الله(نساء/۱۰۵) و از روایات نیز از جمیل بن دراج از ابی جعفر(ع) با این مضمون که: «الغائب یقضی علیه إذا قامت علیه البینه و یباع ماله و یقضی عنه دینه و هو غائب و یکون الغائب علی حجه إذا قدم، قال و لا یدفع المال إلی الذی أقام البینه الّا بکفلاء(حر عاملی، ۱۴۰۹، ج۲۷: ۲۹۴) و ‌در مورد اجماع در جواهر آمده: بین ما در مشروعیت حکم بر شخص غایب خلافی نیست بلکه اجماع بر آن اقامه شده است(نجفی، ۱۴۰۴، ج۴۰: ۲۲۰) . و فقهایی که قائلند حکم بر غایب جایز نیست نیز به روایاتی استناد کرده ­اند که از جمله آن ها روایتی که عبدالله بن جعفر از علی(ع) روایت می­ کند: قال علی(ع): «لا یقضی علی الغائب» و . . .

با این اوصاف مشخص می­ شود که حقوق موضوعه ایران هم­نظر فقهایی است که بر مشروعیت صدور حکم غیابی قائلند.

و ‌در مورد تفصیل حقوق در این مبحث(حکم غیابی) فقها آن را به سه دسته تقسیم ‌می‌کنند: الف) حق الناس محض ب) حق الله محض ج) حقی که متعلق هر دو حق است، که ‌در مورد حق الناس صدور حکم غیابی را جایز می­دانند و اگر حقی مختص خداوند باشد، می­گویند که قضا بر آن واجب نیست چون قضا بر غایب از روی احتیاط است در حالی که حق الله مبنی بر اسقاط و تخفیف است و اگر حقی مشتمل بر هر دو حق باشد، بنا بر صدور حکم غیابی، فی المثال در سرقت، مال ثابت می­ شود ولی قطع ثابت نمی­ شود(شیخ طوسی، ۱۳۸۷، ج۸: ۱۶۳؛ علامه حلی، ۱۴۱۰، ج۲: ۱۴۷؛ شهید ثانی، ۱۳۸۴، ج۵: ۲۲۰-۲۲۱؛ نجفی، ۱۴۰۴، ج۴۰: ۲۲۲).

۳-۲-۳- حق گذشت شاکی

۲-۲۵-۲- مروری بر پپیشینه تحقیقات انجام شده در خارج از کشور

– آکر^[۴۰](۲۰۰۸) در بحث اجرای استراتژی ها بر چهار عامل کلیدی ساختار، سیستم ها، افراد و فرهنگ تأکید دارد.

– برایسون^[۴۱](۲۰۰۸) نیز در بحث اجرای استراتژی در سطوح مختلف سازمانی مقولاتی مانند مسایل انسانی، فرآیندی، ساختاری و همچنین نهادی کردن استراتژی جهت اجرای موفق استراتژ ی ها را مطرح می‌کند.

– فرد دیوید (۲۰۰۹)نیز در بخش اجرای استراتژی ها، به عواملی چون تعیین هد ف های سالانه، تدوین سیاست ها، تخصیص منابع، تغییر ساختار و تجدید ساختار و مهندسی مجدد ، تجدیدنظر در پاداش و برنامه های انگیزشی، کاهش مقاومت در برابر تغییر، وفق دادن مدیران در برابر استراتژی، تقویت فرهنگ پشتیبانی از استراتژی، تطبیق فرآیندهای تولیدی و عملیاتی، تشکیل واحد منابع انسانی اثربخش جهت اجرای موفقیت آمیز استراتژی ها اشاره می‌کند.

– تحقیقات لی و همکاران (۲۰۱۱) نشان می‌دهد که بسیاری از سازمان‌ها دارای استراتژی هستند اما به آن عمل نمی کنند. دلیل اصلی آن است که کارکنان و بخش‌های مختلف سازمان پیوستگی لازم را در درک مشترک از استراتژی سازمان ندارند. استراتژی کسب و کار به عنوان مجموعه ای از تصمیمات درباره مسیر یک مؤسسه تعریف می شود.

– پورتر (۲۰۱۲) دو گونه اصلی از استراتژی عمومی واحد سازمانی را شناسایی کرد ، که سازمان‌ها برای دستیابی و حفظ مزیت رقابتی در یک بازار به کار می‌برند .گونه نخست استراتژی رهبری در هزینه است که بر مبنای ساختار هزینه کمتر قرار دارد. دوم استراتژی متمایز است و هدف آن این که شرکت از طریق متمایز ساختن خود از شرکت‌های رقیب، از طریق آنچه برای مشتریان ارزشمند است به مزیت رقابتی دست یابد. اصولا استراتژی مبتنی بر پیشرو بودن در هزینه، با روش تولید انبوه همخوانی دارد و استراتژی متمایز نمودن کالاها و خدمات با روش های تولید انعطاف‌پذیر سازگار است

– استوارت و براون^[۴۲](۲۰۱۲)در تحقیقی با تکیه بر رویکرد اقتضایی درباره استراتژیهای منابع انسانی(یعنی با توجه به انتخاب استراتژی رهبری هزینه یا استراتژی تمایز؛ وگزینه ساخت یا خرید مهارت و استعداد)، چهاراستراتژی را به شرح زیر مطرح می‌سازند: استراتژی سرباز وفادار ، استراتژی نیروی قراردادی ، استراتژی متخصص متعهد ، استراتژی پیمانکارانه.

۲-۲۶-جمع بندی فصل

در این فصل به بررسی مبانی نطری اجرای استراتژیهای منابع انسانی و موانع آن در سازمان‌ها پرداخته شد.‌در زمینه اجرای استراتژیهای منابع انسانی مدل‌های وسیعی توسط صاحب‌نظران و دانشمندان صورت گرفته است ،مدلهایی همچون دیوید ” و ” رابینسون “، چارلز میل ، و دیدگاه نوبل ارائه شده است و در زمینه موانع اجرای مؤثر استراتژی‌ها صاحب‌نظران دیدگاه های مختلفی دارند از دیدگاه “جانسون و شولز” تصمیمات استراتژیک ‌به این دلیل که ماهیتا دارای ویژگی‌های ذیل هستند، می‌توانند از موانع مهم اجرای موفق استراتژی‌ها محسوب شوند. از نگاه صاحبنظرانی همچون تامسون و استریکلند از میان تمامی وظایفی که مدیران برعهده دارند، هیچ چیز به اندازه تدوین درست و اصولی جهت‌گیری بلندمدت سازمان، بر پیروزی و شکست سازمان اثر ندارد.

در زمینه اجرای استراتژی های منابع انسانی و موانع پیاده سازی این استراتژیها در سازمان‌ها تحقیقات مختلفی در داخل و خارج صورت گرفته است. عربشاهی(۱۳۸۸) عدم آگاهی مدیریت سطح بالا نسبت به وضعیت واقعی سازمان ، خودفریبی مدیران سطح بالا به طور جمعی درباره موقعیت سازمان ، توجه مدیران به حفظ وضع موجود موانع به کارگیری مدیریت استراتژیک درسازمانها می‌داند . صامعی (۱۳۹۰) ، نیروی انسانی را یک منبعی کلیدی در اجرای استراتژیهای کارکردی مدیریت منابع انسانی می‌داند . آکر(۲۰۰۸) در بحث اجرای استراتژی ها بر چهار عامل کلیدی ساختار، سیستم ها، افراد و فرهنگ تأکید دارد. برایسون(۲۰۰۸) نیز در بحث اجرای استراتژی مسایل انسانی، فرآیندی، ساختاری و همچنین نهادی کردن استراتژی جهت اجرای موفق استراتژ ی ها را مطرح می‌کند .

محقق با توجه به تحقیقاتی که در داخل و خارج کشور ‌در مورد بحث عوامل مؤثر بر اجرای موفق استراتژیهای منابع انسانی صورت گرفته است به بررسی موانع اجرای استراتژیهای منابع انسانی پرداخته است و با بهره گرفتن از موانع استراتژی های منابع انسانی آل سیمکین (۲۰۰۰) به بررسی این موانع پرداخته است در این .مدل موانع ادراکی ، موانع ساختاری ،موانع استراتژیک ،موانع عملیاتی ،موانع مدیریتی ، نیروی انسانی ، موانع فرهنگی را از موانع پیاده سازی استراتژی های منابع انسانی هستند .

فصل سوم : روش اجرای تحقیق

۳-۱-مقدمه

فصل سوم تحقیق حاضر به روش شناسی تحقیق اختصاص دارد. به طور کلی هر تحقیق ابتدا در پی طرح مشکل یا مسئله ای مطرح می شود. مشکل و مسئله ای که سوالات زیادی را در ذهن محقق ایجاد می‌کند و موجب پیدایش فرضیاتی می شود. دستیابی به شناخت علمی میسر نخواهد شد مگر اینکه با روش شناسی صحیح صورت پذیرد. براین اساس، هدف این فصل ارائه روش و قلمرو پژوهش است که بخش‌هایی از آن در فصل اول تشریح گردیده و در این فصل جزئیات فرایند و روش پژوهش تشریح می‌گردد. در ابتدا با توجه به هدف پژوهش و نحوه جمع‌ آوری داده ها، نوع و روش پژوهش تعیین می‌گردد. سپس ابزار جمع‌ آوری داده ها، جامعه آماری، روش نمونه‌گیری، حجم نمونه، اعتبار و روایی ابزارهای پژوهش مشخص شده روش تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه‌ها بیان می‌گردد.

روش، شیوه پیش رفتن به سوی یک هدف است. ‌بنابرین‏ شرح دادن روش علمی عبارت است از شرح اصول اساسی که در هر کار تحقیقی به اجرا گذاشته می شود. روش‌ها صورت‌های خاصی از روش علمی هستند، که بدین منظور طراحی شده اند تا بهتر با پدیده ها و موضوع سازگار باشند با توجه به نقش و اهمیت کاربرد صحیح و دقیق روش های علمی و نیز با در نظر گرفتن محدودیت‌هایی که وجود دارد و اهدافی که از این تحقیق داریم، تلاش بر آن است که روشی که به کار گیریم که دقیق و مبتنی بر روش های علمی باشد.

اگر قرار باشد، متدولوژی یک تحقیق را جهت تعیین روائی و پایایی نتیجه تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار داده و بعدها از آن جهت انجام تحقیقات مشابه الگو برداری کنیم، لازم است تا به نحوی روش کار را مستند کرده، یک به یک مراحل کار را برشمرده و ابزارهای گردآوری اطلاعات را معرفی کنیم. در نهایت لازم است تا نحوه دستیابی به نتیجه تحقیق را نشان دهیم.

متغیر

آلفای کرونباخ

تعداد سوالات

شایستگی فنی– تخصصی

۸۱/۰

۵

شایستگی مدیریتی

۸۷/۰

۵

امنیت و ثبات

۷۹/۰

۵

استقلال

۸۶/۰

۵

خلاقیت و کارآفرینی

۷۸/۰

۵

سلامت عمومی

۹۰/۰

۲۸

۳-۱۱- روش تجریه و تحلیل داده ها

در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده ها از تکنیک­های آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده می­ شود.

آمار توصیفی

در این تحقیق از روش‌های آمار توصیفی برای گردآوری و طبقه بندی داده های جمعیت شناختی استفاده می شود. در آمار توصیفی مشخصه‌ های آماری نظیر فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار، تا جنسیت، سوابق کار، وضعیت اشتغال و وضعیت تأهل افراد نمونه نشان داده شود .

آمار استنباطی

• آزمون کالموگروف-اسمیرنوف

قبل از به‌کارگیری آزمون‌های همبستگی ابتدا باید از نرمال بودن توزیع متغیرهای تحقیق اطمینان حاصل کنیم. در صورتی که مؤلفه‌های ما نرمال باشند آزمون مناسب برای بررسی همبستگی پیرسون است و در صورتی که نرمال نباشد از آزمون اسپیرمن استفاده خواهد شد. برای بررسی نرمال بودن مؤلفه‌های از آزمون کالموگروف-اسمیرنوف استفاده می‌شود که یک نوع آزمون ناپارامتریک می‌باشد. محاسبه آماره این آزمون توسط نرم‌افزار SPSS امکان پذیر می‌باشد.

• آزمون همبستگی

از این آزمون برای بررسی روابط اولیه میان متغیر های تحقیق استفاده شده است و در صورتی که داده ها نرمال بوده از همبستگی پیرسون و اگر غیر نرمال باشد اسپرمن استفاده می شود.

آزمون همبستگی پیرسون

همبستگی، ابزاری آماری برای تعیین نوع و درجه رابطه یک متغیر کمی با متغیر کمی دیگر است. ضریب همبستگی، یکی از معیارهای مورد استفاده در تعیین همبستگی دو متغیر است. ضریب همبستگی شدت رابطه و همچنین نوع رابطه (مستقیم یا معکوس) را نشان می‌دهد. این ضریب بین ” ۱ ” تا “۱-” است و در صورت نبود رابطه بین دو متغیر، برابر صفر است. اگر مقدار به دست آمده صفر شد نشان می‌دهد که هیچ رابطه ای بین دو متغیر وجود ندارد و اگر” ۱+” شد همبستگی مثبت کامل و اگر “۱-” شد همبستگی کامل و منفی است. در واقع به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از آزمون همبستگی پیرسون استفاده می شود.

آزمون همبستگی اسپیرمن

در صورتی که مؤلفه‌های ما نرمال نباشد از آزمون اسپیرمن استفاده خواهد شد برای بررسی نرمال بودن مؤلفه‌های از آزمون کالموگروف-اسمیرنوف استفاده می‌شود که یک نوع آزمون ناپارامتریک می‌باشد.

• آزمون t با یک نمونه (One Sample T Test):

این آزمون برای تعیین معنی‌داری اختلاف بین میانگین یک متغیر با یک مقدار ثابت که مقدار آزمون (Test Value) نامیده‌ می‌شود،‌ به کار می‌رود. مهمترین نکته در استفاده از آزمون t یک نمونه‌ای، انتخاب مقدار آزمون است که باید یک نقطه وسط ( نه مثبت و نه منفی)‌ را بیان کند.

درتحقیق حاضر با در نظر گرفتن طیف در نظر گرفته‌ شده در پاسخ‌ها، مقدار آزمون برابر۳ (سطح متوسط) در نظر گرفته شده است. چنانچه میانگین پاسخ‌ها در هر یک از متغیرها از عدد ۳ بیشتر باشد آن مؤلفه‌ بر عملکرد سازمانی تأثیر گذار خواهد بود در غیر این صورت از نظر جامعه مورد آزمون، متغیر بررسی شده تأثیری نخواهد بود.

در آزمون مورد نظر فرض‌های H₀ و H₁ برای بررسی وضعیت میانگین نظرات جامعه با بهره گرفتن از نمونه گرفته شده؛ به صورت زیر بیان می‌شوند. که با توجه به موارد ذکر شده ۳ = μ_۰ می‌باشد.

H₀ : μ_x ≤ μ_۰

H₁ : μ_x > μ_`

در نرم افزار spss شاخصی به عنوان p ـ مقدار (P-Value) برای آزمون ارائه می شود که چنانچه مقدار آن کمتر از سطح آزمون(α) باشد فرض H₀ رد می شود و اگر از سطح آزمون بیشتر باشد دلیلی بر رد فرض H₀ وجود ندارد. سطح آزمون در این بررسی ۰۵/۰ در نظر گرفته شده است.

• آزمون ANOVA

به منظور مشخص شدن نوع رگرسیون (خطی یا غیر خطی) از آزمون ANOVA استفاده شده است با بررسی این آزمون رابطه همزمان متغیرهای مستقل با متغیر وابسته مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

• آزمون فریدمن

این آزمون هنگامی به کار می­رود که داده ­های آماری حداقل ترتیبی باشند و بتوان با مفهوم ترتیبی آن­ها را در رده­بندی مرتب کرد. به کمک این آزمون ‌می‌توان متغیرهای موجود در تحقیق را رتبه ­بندی کرد.

فصل چهارم

یافته ها و نتایج تحقیق

1. 1. -Delayering ↑

1. 1. -Flattening the Pyramid ↑

1. 1. – Gutteridge ↑

1. 1. – Timmons ↑

1. 1. – Chompookum & Derr ↑

1. 1. – Bussman ↑

1. 1. – Feldman & Bolino ↑

1. 1. – Danziger et al ↑

1. 1. – Budhwar & Baruch ↑

1. 1. – Pringle & Mallon ↑

1. 1. – Hoon Tan & CHoo Quek ↑

1. 1. – Quesenbery ↑

1. 1. – Gask ↑

محسنی­تبریزی (۱۳۷۴)، در پژوهشی تحت عنوان “بررسی علل خرابکاری در شهر تهران”، میزان تخریب در اموال و متعلقات عمومی، در مناطق بیست­گانۀ شهر تهران را مورد بررسی قرار داده است. یافته ­های این پژوهش نشان می­دهد که بالاترین نرخ تخریب، مربوط به تلفن­های همگانی با ۲/۱۶% و پایین­ترین نرخ آن، ویرانگری پل­های عابر پیاده با ۲% بوده است. به نظر محقق، میزان رفتارهای خرابکارانه در ماه­های مختلف سال متغیر بوده و در مرداد ماه به سبب گرمای شدید، تعطیلی مدارس و دانشگاه­ها و فقدان امکانات لازم به منظور پر کردن اوقات فراغت روند بیشتری دارد. اکثر افراد خرابکار مورد بررسی متعلق به اقشار فرودست، کم درآمد و کم سواد جامعه بوده‌اند. بیش از نیمی از افراد مورد مطالعه (۵۴ درصد)، انگیزۀ خود را از تخریب، انتقام قلمداد نموده، بعد از آن ۴/۱۹ درصد نیز خودنمایی، کسب قدرت و اعتبار در گروه را علّت اصلی رفتار خرابکارانه دانسته‌اند. سایر یافته ها نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد از این افراد دچار بیماری پرخاشگری و ۵۷ درصد نیز مبتلا به بیماری افسردگی بوده‌اند.

نوربخش و درویش (۱۳۷۵)، پژوهشی را تحت عنوان “بررسی اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان: خرابکاری-بزه­کاری و رفتار ضد اجتماعی، در بین حاشیه­نشینان راه آهن”، با روش کمّی و با بهره گرفتن از تکنیک پیمایشی به صورت پرسشنامه و مصاحبه انجام داده‌اند. یافته های پژوهش فوق نشان می‌دهد که تقریباً ۹ درصد از پسران و ۲ درصد از دختران زیر ۱۸ سال ‌به این اختلال مبتلا هستند. به نظر محققین، فرزندان والدینی که دارای اختلال شخصیتی و یا اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی بوده و یا این که متارکه نموده‌اند، رفتارهای خرابکارانه بیشتری ‌داشته‌اند. به نظر اینان میزان رفتار خرابکارانه تا حدودی به گروهی که نوجوان یا جوان در آن عضو است، بستگی دارد. این محققان خصوصیات عمدۀ افراد خرابکار را چنین می‌دانند: دارا بودن روابط عاطفی بسیار زیاد نسبت به گروه هم‌سن خود بدون هیچگونه چشم‌داشتی از جانب آن‌ ها، رفتارهای نامناسب در محیط مدرسه، دروغ­گویی مداوم، دزدی بدون این که با صاحب مال برخورد کنند، مقصر ندانستن دوستان و لو ندادن آن‌ ها هنگام لو‌رفتن. در پایان به نظر نوربخش و درویش، عمده‌ترین دلایل خرابکاری، دلایل بیولوژیک، محیطی (فرهنگی، اجتماعی، طبیعی) و خانوادگی می‌باشد. همچنین فرد خرابکار چنین احساس می‌کند که تنها راه به دست آوردن هویت اجتماعی، هویت یافتن در یکی از گروه ­های بزه‌کار موجود در محله است، لذا عضو چنین گروه‌هایی شده و رفتارهای خرابکارانه انجام می‌دهد.

رمضانی (۱۳۷۵)، در “وندالیسم: بررسی موردی عوامل مؤثر بر پیدایش رفتارهای وندالیستی در میان برخی پسران ۸ تا ۱۶ سال ساکن مناطق حاشیۀ خطوط راه آهن در جنوب شهر تهران”، عقیده دارد که متغیرهای زیر ارتباط معناداری با رفتار خرابکارانه دارد: عدم برخورداری ارتباط مناسب با والدین، بد رفتاری خانواده، احساس فقر، تعارض و اختلاف در خانواده، تنبیه شدن نوجوانان در خانه، تنبیه شدن زیاد در مدرسه، احساس تبعیض، احساس سرخوردگی توأم با خشم فرو‌خورده، احساس اضطراب، احساس ناکامی، عدم موفقیت تحصیلی، نسبت بالای تحرک فیزیکی، نسبت بالای وجود ارزش زرنگی و ارزش خشونت در گروه همسالان، تمایل زیاد به انجام تفریحات همراه با هیجان، نسبت بالای اعمال خرابکارانه در محله، نسبت پایین کنترل­های اجتماعی غیر رسمی در خانواده و محله، ترس از طرد شدن از گروه همسالان به دلیل عدم انجام اعمال خرابکارانه، تأثیر گروه همسالان در بروز پرخاشگری و بالأخره وجود روحیۀ پرخاشگری. رمضانی نسبت­های بالای یاد شده در عوامل مذکور را در رابطه با یک گروه کنترلی در نظر گرفته است که خرابکار نیست. محقق این معناداری را بر اساس آزمون آماری کای اسکور در نظر گرفته است. در این پژوهش دو متغیر میزان درآمد متوسط ماهیانۀ خانوادۀ نوجوانان و مدت سکونت خانوادۀ آن‌ ها در تهران، ارتباط معناداری با خرابکاری نداشته‌اند.

نیک اختر (۱۳۷۸)، در تحقیقی تحت عنوان “بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر خرابکاری” به عنوان نوعی رفتار بزه‌کارانه در بین دانش ­آموزان دبیرستان­های شیراز، به مطالعه خرابکاری پرداخته است. جامعۀ آماری در این پژوهش، دانش ­آموزان دبیرستان‌های شیراز بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق پرسشنامۀ خودگزارشی از یک نمونۀ ۵۲۷ نفری دختران و پسران دبیرستانی که در سن ۱۴تا ۱۹ سالگی قرار داشتند، جمع‌ آوری شده است. یافته های این پژوهش نشان می­دهد، جوانانی که با دوستان بزه‌کار معاشرت داشتند، میزان مشارکت آن‌ ها در فعالیت‌های خرابکارانه افزایش زیادی داشته است. همچنین نتایج تحقیق ارتباط معنی‌داری را بین متغیر‌های دلبستگی و تقیدات خانوادگی جوانان، وجود خانواده های نابسامان، افت تحصیلی، و افزایش سن با رفتار خرابکارانه نشان می­ دهند. دیگر نتایج نشان می­دهد که متغیر نحوۀ گذراندن اوقات فراغت، ارتباط نیرومندی با رفتار خرابکارانۀ جوانان دارد. بدین­سان، پسران بیشتر از دختران در فعالیت‌های خرابکارانه مشارکت ‌داشته‌اند. متغیر بُعد خانوار ارتباط معنی‌داری با رفتار خرابکارانۀ جوانان نشان نداده است. در پایان به نظر محقق، نظریۀ خرده فرهنگی و نظریۀ کنترل اجتماعی توانمندی لازم را برای تبیین رفتار خرابکارانۀ جوانان دارند.

محسنی­تبریزی (۱۳۷۹)، در پژوهشی با عنوان “مبانی نظری و تجربی وندالیسم: مروری بر یافته ­های یک تحقیق” نشان داد که خرابکار­ها از حیث پایگاه اجتماعی اقتصادی والدین، گروه سنی، جنسیت، وضعیت مهاجرت، وضعیت آموزشی، مطلوبیت شرایط خانوادگی، تجارب نخستین دوران کودکی، نحوۀ جامعه­پذیری و تربیت اجتماعی، نوع گروه ­های عضویتی، الگوی گذران اوقات فراغت، نحوۀ سرپرستی عاطفی، سیستم­های پاداش و مجازات، خلق و خو، انتظارات، موضع­گیری­ها و رفتارها با نوجوانان و جوانان غیر خرابکار متفاوت بودند.