۲-۲-۵ دستگاه تمیز کن رایینگ ………………………………………………………………………………………………۵۲

۲-۲-۶ شیرینگ …………………………………………………………………………………………………………………….۵۲

۲-۲-۷ آهار فرش ماشینی ………………………………………………………………………………………………………۵۵

۲-۲-۷-۱ قسمت آهار زنی …………………………………………………………………………………………………….۵۶

۲-۲-۸ ریشه و زیگزاگ …………………………………………………………………………………………………………۵۹

۲-۲-۸-۱ عملیات زیگزاگ دوزی و حاشیه دوزی …………………………………………………………………….۵۹

۲-۲-۸-۲ عملیات ریشه دوزی ……………………………………………. …………………………………………………۵۹

۲-۲-۹ کنترل نهایی فرش ……………………………………………………………………………………………………….۶۰

فصل سوم : روش تحقیق

۳-۱ مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………۶۲

۳-۲روش تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………۶۳

۳-۳ متغیرهای تحقیق …………………………………………………………………………………………………………….۶۳

۳-۴ جامعه آماری ………………………………………………………………………………………………………………….۶۴

۳-۵ روش نمونه گیری …………………………………………………………………………………………………………..۶۴

۳-۶ حجم نمونه ……………………………………………………………………………………………………………………۶۵

۳-۷ روش گردآوری داده ……………………………………………………………………………………………………….۶۶

۳-۷-۱ روش کتابخانه ای ……………………………………………………………………………………………………….۶۶

۳-۷-۲ روش می‌دانی ………………………………………………………………………………………………………………۶۶

۳-۷-۳ روش پرسش نامه ……………………………………………………………………………………………………… ۶۶

۳-۸ ابزار گردآوری داده ها ……………………………………………………………………………………………………..۶۶

۳-۸-۱ پرسشنامه ……………………………………………. …………………………………………………………………….۶۷

۳-۹ مقیاس و طیف اندازه گیری ……………………………………………………………………………………………..۶۸

۳-۱۰ روایی و پایایی ابزار سنجش …………………………………………………………………………………………..۶۸

۳-۱۰-۱ ابزار روایی ………………………………………………………………………………………………………………۶۸

۳-۱۰-۲ پایایی ……………………………………………………………………………………………………………………..۶۹

۳-۱۱ روش تجزیه و تحلیل داده ها …………………………………………………………………………………………۷۰

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

۴-۱ مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………..۷۱

بخش اول: تحلیل توصیفی داده ها

۴-۲ بررسی و توصیف اطلاعات مربوط به ویژگی عمومی پاسخ دهندگان……………………………………۷۲

۴-۲-۱ سن …………………………………………………………………………………………………………………………..۷۲

۴-۲-۲ میزان تحصیلات …………………………………………………………………………………………………………۷۳

۴-۲-۳ رشته تحصیلی ……………………………………………………………………………………………………………۷۳

۴-۲-۴ سابقه کار افراد ……………………………………………………………………………………………………………۷۴

۴-۲-۵ مدت فعالیت شرکت …………………………………………………………………………………………………..۷۴

۴-۲-۶ سمت و مسئولیت پاسخ دهندگان …………………………………………………………………………………۷۵

۴-۲-۷ نوع بافت فرش شرکت ها ……………………………………………. ……………………………………………..۷۵

۴-۲-۸ سابقه کار با تکمیل ……………………………………………………………………………………………………..۷۶

۴-۲-۹ استاندارد ……………………………………………………………………………………………………………………۷۶

۴-۳ بررسی سئوالات پرسش نامه بر اساس پاسخ مشتریان ………………………………………………………….۷۷

۴-۳-۱ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۱ …………………………………………………..۷۷

۴-۳-۲ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۲ …………………………………………………۷۷

۴-۳-۳ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۳ …………………………………………………..۷۸

۴-۳-۴ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۴ …………………………………………………..۷۸

۴-۳-۵ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۵ …………………………………………………..۷۹

۴-۳-۶ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص تصویر ذهنی ۶ …………………………………………………..۷۹

۴-۳-۷ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱ ……………………………………………………………۸۱

۴-۳-۸ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۲ ……………………………………………………………۸۱

۴-۳-۹ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۳ ……………………………………………………………۸۲

۴-۳-۱۰ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۴ …………………………………………………………۸۲

۴-۳-۱۱ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت۵ …………………………………………………………..۸۳

۴-۳-۱۲ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۶ …………………………………………………………۸۳

۴-۳-۱۳ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۷ …………………………………………………………۸۴

۴-۳-۱۴ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۸ …………………………………………………………۸۴

۴-۳-۱۵ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۹ …………………………………………………………۸۵

۴-۳-۱۶ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۰ ……………………………………………………….۸۵

۴-۳-۱۷ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۱ ……………………………………………………….۸۶

۴-۳-۱۸ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۲ ……………………………………………………….۸۶

۴-۳-۱۹ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۳ ……………………………………………………….۸۷

۴-۳-۲۰ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۴ ……………………………………………………….۸۷

۴-۳-۲۱ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۵ ……………………………………………………….۸۸

۴-۳-۲۲ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۶ ……………………………………………………….۸۸

۴-۳-۲۳ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص کیفیت ۱۷ ……………………………………………………….۸۹

۴-۳-۲۴ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص سرعت ۱ ………………………………………………………..۹۱

۴-۳-۲۵ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص سرعت ۲ ………………………………………………………..۹۱

۴-۳-۲۶ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص امانتداری ۱ ……………………………………………………..۹۲

۴-۳-۲۷ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص امانتداری ۲ ……………………………………………………..۹۳

۴-۳-۲۸ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص امانتداری ۳ ……………………………………………………..۹۳

۴-۳-۲۹ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص امانتداری ۴ ……………………………………………………..۹۴

۴-۳-۳۰ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص امانتداری ۵ ……………………………………………………..۹۴

۴-۳-۳۱ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص قیمت ۱ ………………………………………………………….۹۶

۴-۳-۳۲ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص قیمت ۲ …………………………………………………………۹۶

۴-۳-۳۳ بررسی پاسخ گویی مشتریان به شاخص قیمت ۳ ………………………………………………………….۹۷

ب) تحلیل استنباطی داده ها

۴-۴ نتایج آزمون t مستقل ……………………………………………………………………………………………………۱۰۰

۴-۴-۱ نتایج آزمون t مستقل ‌در مورد تصویر ذهنی …………………………………………………………………۱۰۰

۴-۴-۲ نتایج آزمون t مستقل ‌در مورد کیفیت ………………………………………………………………………….۱۰۰

۴-۴-۳ نتایج آزمون t مستقل ‌در مورد سرعت …………………………………………………………………………۱۰۱

۴-۴-۴ نتایج آزمون t مستقل ‌در مورد امانتداری……………………………………………………………………….۱۰۱

۴-۴-۵ نتایج آزمون t مستقل ‌در مورد قیمت…………………………………………………………………………….۱۰۲

۴-۵ خلاصه نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن …………………………………………………۱۰۲

چهارم آنکه افراد شاد برون گرا هستند و در ارتباط و همکاری با دیگران توانمندند افراد شاد در مقایسه با افراد ناشاد، چه در تنهایی و چه در حضور دیگران، احساس شادی می‌کنند و از زندگی خود ودیگران، از زندگی در نواحی گوناگون شهری یا روستایی، و یا اشتغال در مشاغل گوناگون انفرادی و اجتماعی به یک اندازه لذت می‌برند(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

۳-۳-۲-۲-نظریات در خصوص بهزیستی روانی

۱-۳-۳-۲-۲-نظریه ریف

یکی از مهم ترین مدلهایی که بهزیستی روانشناختی را مفهوم سازی و عملیاتی کرده، مدل ریف و همکاران است. ریف بهزیستی روانشناختی را تلاش فرد برای تحقق توانایی‌های بالقوه واقعی خود می­داند. این مدل از طریق ادغام نظریه های مختلف رشد فردی عملکرد سازگارانه شکل گرفته و گسترش یافته است (حسینی ،۱۳۸۶). بهزیستی روانشناختی در مدل ریف و همکاران از شش مؤلفه تشکیل شده است:

۱-پذیرش خود : یکی از مؤلفه‌ های کلیدی بهزیستی، داشتن نگرش مثبت ‌در مورد خود است البته نه به معنای خودشیفتگی یا عزت نفس خیلی بالا و غیر معمول بلکه به معنای احترام به نفسی که بر اساس آگاهی از نقاط قوت و ضعف خود باشد. به طوری که جانگ ( ۱۹۳۳) و رنز ( ۱۹۶۴ ) تأکید داشتند که آگاهی از ‌کاستی‌های خود و نیز پذیرش اشتباهات خویش، یکی از مشخصه‌ های بسیار مهم داشتن شخصیتی کامل و تکامل یافته است. اریکسون ( ۱۹۵۹) بیان داشت که یکی از عوامل یکپارچگی خود، رسیدن به آرامش در عین وجود پیروزیها و شکست‌ها و ناامیدیهای گذشته است. چنین خودپذیری بالایی ‌بر اساس خودسنجی واقع بینانه، آگاهی از اشتباهات و محدودیتهای خود، و عشق نسبت به خود و دیگران، بنا شده است(نقل از حسینی ،۱۳۸۶).

۲-هدف و جهت گیری در زندگی : توانایی پیدا کردن معنا و جهت گیری در زندگی، و داشتن هدف و دنبال کردن آن ها، که تمامی این ها در تقابل با خوشبختی قرار دارند، از وجوه مهم بهزیستی هستند. اولین و روشن ترین نظریه ‌در مورد هدفمند بودن دز زندگی را فرانکل ( ۱۹۹۲) داده است. فرانکل ۳ سال بسیار سخت را در اردوگاه نازیها گذراند و در طول این سالها با داشتن اهداف خویش زنده ماند. دید او نسبت به ارتقاء سطح زندگی، اهداف و معنای زندگی آنقدر عمیق بوده که توانسته در سال‌های پس از آزادیش، روشی از روان درمانی ( معنا درمانی ) را برای کمک به همنوعانش در یافتن معنایی در زندگی پیدا کند. با بهره گرفتن از این روش افراد می‌توانند در مقابل سختی‌ها و رنجها پایداری و مقاومت کنند(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

۳-رشد شخصی : یا توان شکوفا ساختن کلیه نیروها و استعدادهای خود. پرورش و به دست آوردن توانایی‌های جدید که مستلزم روبرو شدن با شرایط سخت و مشکلات می‌باشد، زیرا روبرویی با این شرایط باعث می شود فرد نیروهای درونی خویش را بجوید و نیز توانایی‌های جدید به دست آورد. چه زمانی بیشترین احتمال یافتن این نیروها می رود؟ زمانی که فرد تحت فشار است، این استعدادها مکررا” کشف می‌شوند و قدرت خود در تغییر شرایط را نشان می‌دهند. خودشکوفایی انسان‌ها در طی چالش‌ها و شرایط نامطلوب، بیانگر توانایی روانی انسان در کنار آمدن با مشکلات، تحمل بسیاری از مصیبتها و برگشت به حالت طبیعی پس از پشت سر گذاشتن آن و پیشرفت پس از گذر از موانع، می‌باشد(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

۴-تسلط بر محیط : یکی دیگر از کلیدهای رسیدن به بهزیستی، تحت کنترل داشتن جهان پیرامون است. یعنی هر کسی باید بتواند تا حد زیادی بر زندگی و محیط اطرافش تسلط و احاطه داشته باشد و این کار در گرو این است که فرد محیطش را مطابق خصوصیات و نیازهای فردی خود شکل دهد و بتواند آن را به همان شکل نگه دارد. چنین تسلط و احاطه ای تنها با تلاش‌ها و عملکرد خود فرد، و در متن کار، خانواده و زندگی اجتماعی او به دست می‌آید. داشتن کنترل در زندگی، چالشی است که انسان تا آخر عمر با آن روبروست. این جنبه از بهزیستی بر این نکته تأکید دارد که، برای ایجاد و حفظ محیط کاری و خانوادگی مطلوب هر شخصی، همواره به نیروی خلاقه او احتیاج است. چنین محیطی است که برای فرد و اطرافیانش ‌بهترین‌ها را به همراه دارد و زمانی که در چنین محیطی قرار داریم، متوجه می‌شویم که تسلط، قوی ترین نیرو و توانایی انسان است(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

۵-خود مختاری : ‌به این معنا است که فرد بتواند بر اساس معیارها و عقاید خویش عمل و زندگی کند، حتی اگر برخلاف عقاید و رسوم پذیرفته شده در جامعه باشد. جانگ ( ۱۹۳۳)، تأکید می‌کند که یک انسان کاملا” رشد یافته و خودشکوفا، کسی است رها از هر گونه قرارداد اجتماعی و سنن. به نظر می‌رسد این وجه از بهزیستی کاملا” مفهوم فضیلت غربی را می رساند که در آن فرد برای رسیدن به خودمختاری و انتخاب سبک زندگی ‌بر اساس خواسته ها و دیدگاه شخصی و درونی خویش، کاملا” انزواطلب می شود و حتی برخی از ننگها را می پذیرد. ‌بنابرین‏، فردی که چنین روشی را برای زندگی بر می گزیند، توانایی زندگی در تنهایی و بی کسی را دارد. چنین طرز زندگی هم شجاعت و هم تنهایی را می طلبد(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

۶-روابط مثبت با دیگران : عبارت است از توانایی برقراری روابط نزدیک و صمیمی با دیگران و اشتیاق برای برقراری چنین رابطه ای و نیز عشق ورزیدن به دیگران. این جنبه اجتماعی- ارتباطی بهزیستی، در بر گیرنده بالا و پایین ‌شدن‌های روابط و تعاملات اجتماعی و بین فردی است. ‌به این معنا که روابط می‌تواند از یک رابطه شدیداً” عاشقانه و صمیمی تا روابطی پر از مشکل و ناراحتی در نوسان باشد. تجزیه و تحلیل عمیق تر روابط صمیمانه، یا در حقیقت آمیخته ای از احساسات مثبت و منفی افراد نسبت به یکدیگر، است. چگونگی درهم آمیختن این دو احساس متضاد، چیزی است که ما برای درک بهتر عملکردهای فردی به دنبالش هستیم(زنجانی طبسی،۱۳۸۳).

خلاصه اینکه، عدم وجود حوادث و احساسات نامطلوب نیست که عامل خوشبختی است، بلکه نحوه کنار آمدن با این مسائل ناگوار و چگونگی برخورد با آن ها‌ است که تعیین کننده بهزیستی فرد است.

اگر بخواهیم این شش بعد بهزیستی روانی را به طور خلاصه در یکجا جمع کنیم، می توان گفت که : خوشبختی و خوشی از طریق رویارویی و مواجه با چالش‌های زندگی، مشکلات و نیازها به دست می‌آید نه از طریق تفریح کردن و عدم داشتن هر گونه کشمکش و تعارض و نه با داشتن زندگی ای یکنواخت و بدون تغییر و پستی و بلندی، در حقیقت بهزیستی انسان در گرو تعامل و همراهی مقولات متضادی چون: درد و لذت، بلندپروازی و امیدواری در مقابل رنج و ناامیدی است.

۲-۳-۳-۲-۲-نظریه فرانکل

نظریه فرانکل بر معناجویی افراد در زندگی تأکید دارد. او معتقد است، که رفتار انسان‌ها نه بر پایه لذت گرایی نظریه روانکاوی فروید و نه بر پایه نظریه قدرت طلبی آدلر است، بلکه انسان‌ها در زندگی به دنبال معنا و مفهومی برای زندگی خود می‌باشند. ( فرانکل ، ۱۹۹۵، ۱۹۵۸، ۱۹۵۹، ۱۹۶۶ ) اگر فردی نتواند معنایی در زندگی خویش بیابد، احساس پوچی به او دست می‌دهد و از زندگی ناامید می شود و ملالت و خستگی از زندگی تمام وجودش را فرا می‌گیرد. الزاماً” این حس منجر به بیماری روانی نمی شود، بلکه پیش آگهی بدی برای ابتلا ‌به این اختلالات است. ‌بنابرین‏ فرانکل بهزیستی را در یافتن معناو مفهوم در زندگی می‌داند.

۳-۳-۳-۲-۲- نظریه ویسینگ و وان دان

مهارت‌های زندگی، توانایی‌هایی است که فرد را قادر می‌سازد انگیزه و رفتار سالم داشته باشد و فرصت و میدان انجام چنین رفتارهایی را نیز ایجاد نمایند. برنامه مهارت‌های زندگی یک مدل آموزشی است که در کارها و فعالیت‌های گروهی سازمان یافته به منظور رشد مهارت‌های علمی که برای زندگی روزمره ضروری هستند کاربرد دارد. به همین جهت شرکت فعال اعضای گروه برای یادگیری مهارت زندگی امری ضروری هستند. ( محمد خانی، ۱۳۷۷)

پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد که مهارت‌های زندگی در زمینه‌هایی مثل افزایش سلامت روانی و جسمانی و پیشگیری از مشکلات روانی، رفتاری و اجتماعی تاثیر دارد.

مهارت‌های زندگی متعددند که شامل مهارت‌های مقابله که خود شامل:

الف) مهارت مقابله مسئله‌دار

ب) مهارت مقابله هیجان‌مدار

ج) مهارت حل مسئله وغیر می‌شود.

‌در مورد برنامه‌ریزی برای آموزش این مهارت‌ها باید به گونه‌ای بر اساس وضعیت جامعه تحلیل و انتخاب شود.

با بررسی و تجزیه و تحلیل آماری و با توجه به جداول در فصل چهارم می‌توان گفت نتیجه گرفت که آموزش مهارت‌های زندگی تاثیر به سزایی بر سلامت روان افراد دارد. در این پژوهش فرضیه‌ها مورد تأیید قرار گرفت بدین معنا که آزمودنی‌هایی که در طول جلسات فعالیت داشتند از سلامت روان بیشتری برخوردار شدند. آموزش مهارت‌های زندگی ‌در مورد این آزمودنی‌ها منجر به افزایش سلامت روان آنان شده است. در تبین نهایی می‌توان گفت آموزش مهارت های زندگی برای همه افراد مفید و لازم است و این مهارت‌ها می‌تواند بر تمام جنبه‌های گوناگون زندگی به ویژه بر زندگی تحصیلی، خانوادگی و اجتماعی اثرگذار باشد.

۵-۲ محدودیت‌ها

۱) بی‌حوصلگی دانشجویان نسبت به پاسخ سوالات

۲) عدم استبال داشنجویان از کلاس آموزش مهارت‌های زندگی

۳) کمبود تحقیقات پژوهشی در این زمینه

۵-۳ پیشنهادات

۱- تشکیل کمیته تخصصی آموزش مهارت‌های زندگی در دانشگاه‌ها به منظور برنامه‌ریزی و اقدام منسجم در خصوص آموزش مهارت‌های زندگی در محیط‌های داشنجویی

۲- ایجاد درس مهارت‌های زندگی در جهت آموزش مهارت‌های مورد نیاز خود از دوره آمادگی تا دانشگاه

۳- برگزاری جلسات آموزش مهارت‌های مختلف زندگی توسط سازمان‌های مردم‌نهاد

۴- از طریق رسانه های گروهی و با بهره‌گیری از کارشناسان مجرب به آموزش مهارت‌های زندگی به عنوان یک برنامه همگانی پرداخته شود.

۵- تحقیق و بررسی علمی در زمینه مهارت‌های زندگی در دوره های مختلف تحصیلی و روش‌های تدریس آن.

۶- وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها و مؤسساتی که به نوعی با تعلیم و تربیت، آموزش، گسترش بهداشت روانی و اصلاح و تربیت قشر نوجوان سروکار دارند، می‌توانند از طریق برگزاری کارگاه‌های آموزش مهارت‌های زندگی به سلامت روان و افزایش مهارت‌های آنان کمک کنند.

پیوست

منابع

فهرست منابع فارسی

۱- احمدی‌زاده، محمدجواد(۱۳۷۳)،«بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسأله بر برخی از ویژگی‌های شخصیتی نوجوانان تحت پوشش مراکز شبانه‌روزی» پایان نامه ارشد: روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی.

۲- ادبی، راضیه(۱۳۷۹)،«بررسی رابطه پایگاه هویت و سلامت روانی در اوایل و اواسط نوجوانی» پایان‌نامه ارشد: روانشناسی بالینی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

۳- استورا.اچ.ب(۱۹۹۱). تندیگی یا استرس. ترجمه: دادستان، پریرخ(۱۳۷۷). چاپ اول تهران. انتشارات رشد.

۴- اسماعیلی، محمد(۱۳۸۰)،«بررسی اثر آموزش درس مهارت‌های زندگی در تعامل با شیوه های فرزند‌پروری بر عزت نفس دانش‌آموزان استان اردبیل». ‌فصل‌نامه پیام مشاور. سال سوم.شماره ۶٫ انتشارات دانش.

۵- انصاری، پروین(۱۳۷۴)،«بررسی رابطه سلامت روانی و نگرش‌های مذهبی بین دانشجویان ۲۰ تا ۳۰ ساله» پایان‌نامه ارشد: روان‌شناسی رودهن

۶- بیابان‌زاده، سید اکبر، زمانی منفرد، افشین؛ حیدری پهلوانان، احمد و همکاران(۱۳۷۸)«بررسی وضعیت سلامت روانی کارکنان یک مجتمع صنعتی»، ‌فصل‌نامه اندیشه در رفتار، سال چهارم، شماره۴٫

۷- نبی جمالی، شکوه السادات (۱۳۷۳)، بهداشت روانی و عقب ماندگی ذهنی، تهران نشر نی

۸- حسینی، سید ابوالقاسم (۱۳۶۰)، اصول بهداشت روانی، چاپ اول مشهد، انتشارات جاودان فرد

۹- خدا رحیمی، سیامک(۱۳۷۴)، مفهوم سلامت روانشناختی، چاپ اول مشهد، انتشارات جاودان‌فرد

۱۰- سازمان بهداشت جهانی، برنامه آموزش مهارت‌های زندگی، ترجمه نوری قاسم آبادی، ربابه محمدخانی(پروانه) (۱۳۷۷)، تهران واحد بهداشت و روان و پیشگیری از سوء مصرف مواد سازمان بهداشت جهانی

۱۱- شیخ‌آبادی، عبدالله، ناصری، غلامرضا (۱۳۷۱) نظریه های مشاوره روان درمانی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی

۱۲- شریعتی، غلامرضا (۱۳۷۲)،« بررسی اثر بخشی روش آموزش مهارت حل مسئله در درمان علائم افسردگی نوجوانان شاهد» پایان‌نامه ارشد: روانشناسی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، انیستیتو، روانپزشکی تهران

۱۳- شاملو، سعید (۱۳۷۸)، بهداشت روانی، چاپ ۱۳، تهران، انتشارات رشد

۱۴- شعاری‌نژاد، علی اکبر (۱۳۷۱)، درآمدی در روانشناسی انسان، تهران، انتشارات آزاده

۱۵- شولتز، دوان، روانشناس کمال، ترجمه: خوشدل گیتی (۱۳۶۹)، تهران، نشر نی

۱۶- طارمیان، فرهاد (۱۳۷۸)، مهارت‌های زندگی تعاریف و مبانی نظری، (مجله ژرنای تربیت، سال اول، شماره۴)

۱۷- طارمیان، فرهاد (۱۳۷۸)، مهارت‌های زندگی( چاپ دوم، تهران، انتشارات تربیت)

۱۸- گنجی، حمزه (۱۳۷۹) بهداشت روانی، چاپ سوم، تهران، انتشارات ارسبان

۱۹- نجات، حمید (۱۳۷۸)، سلامت روانی از دیدگاه ایس، ‌فصل‌نامه علمی، پژوهش اصول بهداشت روانی، سال اول، شماره ۴

۲۰- ولی زاده، علیرضا، ۱۳۸۱

فهرست منابع انگلیسی

۱٫Albertyn.R.M,Kapp.C.A”Groenewald.C.J.(2001)”.Pattens‌off empowerment in individuals through thr course of a life skills programme in …” Journal of studies in the education of adults. 33(2).27-180.

۲٫ Benard.B,Fafoglia.B.(1991).”Effective substance abuse prevention school social workers as catalysts for change”. Journal of social work in education.13(2).15-20.

۳- Botvin.G.I,Mihalie.SF,Grotpeter.J.K.(1998).”History and description of life skill ofraining” Blue prints for violence prevention,Book five:life skills trannin.Boulder,co: center for the study and prevention ofdrag abuse.

۴- Botvin.G.J.Kantor.L.W(2000).”perrenting alcoholand Tabaccouse.

۵- crnin.M.E.(1996).”life skills curricula for students will learning disabilities”. Journal of learning disabilities.

۶- Darden.C.A.”Ginter.E.j(1996). Life skills and mental health counseling”. Journal of mental counseling.

۷- ginter.E.J(1999). “david K.brooks contribution to the developmentally based life skill approach”.Journal of mental health counseling.

۲-۱۳- کارکردهای مقابله

تاثیرات اقدامات مقابله ای مختلف ناشی از کارکردهای گوناگون مقابله است. لذا برای درک چگونگی اثربخشی کارکردهای مقابله را از دیدگاه های مختلف مورد بررسی قرار می‌دهیم.

وایت (۱۹۷۱) به دو کارکرد مقابله اشاره ‌کرده‌است.

1. 1. فراهم ساختن اطلاعات کافی درمورد محیط.

1. حفظ استقلال و آزادی در عمل برای به کارگیری مجموعه ای از مهارت‌ها به شیوه انعطاف پذیر به نقل از کاظم آباد، ۱۳۸۶).

مکانیک^[۱۰۳](۱۹۷۴) نیز کارکردهای مقابله را به سه دسته تقسیم می‌کند که عبارتنداز:

1. 1. سروکار داشتن با نیازهای اجتماعی و محیطی

1. 1. داشتن انگیزه برای رویارویی با چنین نیازهایی

1. حفظ وضعیت تعامل روان شناختی به منظور سوق دادن انرژی و مهارت درجهت رویارویی با نیازهای خارجی (به نقل از قدرتی میرکوهی، ۱۳۸۴).

موس و شافر^[۱۰۴](۱۹۹۸) نیز معتقدند که بعد از تجربه یک بحران سه نوع اصلی پیامدهای مثبت ممکن است پدید آید:

۱- افزایش منابع مقابله اجتماعی مانند روابط بهتر با خانواده و دوستان و شبکه اجتماعی جدید و روابط مطمئن

۲- افزایش منابع شخصی مانند تمایز شناختی، جرات آموزی، درک خط، همدلی نوع دوستی و تحولات بیشتر

۳- توسعه مهارت‌های مقابله جدید مانند تفکر منطقی هنگام مواجهه با یک مشکل کمک گرفتن در صورت نیاز (به نقل از یاراحمدی، ۱۳۸۲).

کوهن(۱۹۷۹) پنج وظیفه را برای مقابله ذکر کرده‌اند که عبارتند از:

۱- کنار آمدن واقع گرایانه با مشکل یعنی موقعیت های محیطی آسیب زننده را کاهش داده و انتظار بهبودی را افزایش می‌دهد.

۲- در جهت سازگاری با وقایع منفی عمل می‌کند.

۳- حفظ تصور مثبت از خود

۴- حفظ تعادل هیجانی

۵- تداوم روابط رضایت بخش با دیگران (به نقل از شیرازی، ۱۳۷۸).

۲-۱۴- تعریف شخصیت

شخصیت از بنیادی ترین مفاهیم روان شناسی ، انسان شناسی شخصیت، حوزه ای است که به بررسی ویژگی های فردی اعم از هیجانی و رفتاری می پردازد که معمولا ثابت و قابل پیش‌بینی‌اند و در زندگی روزمره قابل پیگیری هستند (حق شناس و همکاران،۱۳۸۵).

کتل (۱۹۹۰) در توصیف شخصیت آن چیزی است که این امکان را فراهم آورد تا آن چه که یک شخص در موقعیتی معین انجام خواهد داد. پیش‌بینی شود. با پذیرش این روان شناس، می توان انتظار داشت که سازه شخصیت به گونه ای فراگیر، تمام فعالیت های انسان از جمله جهت گیری ها انگیزش و پردازش شناختی او راتحت تأثیرقرار دارد. نقش ویژگی های شخصیتی بر رفتار و شناخت، گاه مستقیم و بی واسطه است و گاه با اثر گذاری بر عوامل واسطه ای موجب بروز پیامد های رفتاری و شناختی می شود.

شخصیت معرف دایره ی هستی هر کس است و کلیّت روان شناختی و هستی شناختی وی را تشکیل می‌دهد و هر آنچه خارج از این دایره طرح شود بیش از شاخ و برگ و نمودهایی از آن نیست. این دایره، که از مجموعه نقاط مهم به هم پیوسته شکل یافته، در طول زمان، به تدریج شکل گرفته و عوامل متعدد و گوناگونی در شکل گیری آن مؤثر بوده و بدون آن ها سخن از شخصیت بی معنا و نامفهوم است. هنری موری، نظریه پرداز شخصیت، می‌گوید:

ما نمی توانیم به فهم شخصیت برسیم، مگر آنکه تأثیر وی از نیروی فیزیولوژیایی و محرّک های محیط فیزیکی، اجتماعی و فرهنگی را بپذیریم( کریمی، ۱۳۸۷)

شاید بتوان شخصیت را اساسی‌ترین موضوع علم روان‌شناسی دانست. لغت شخصیت که در زبان لاتین Personalite و در زبان انگلوساکسون personality خوانده می‌شود، ریشه در کلمه لاتین پرسونا (persona) دارد. این کلمه به نقاب یا ماسکی گفته می‌شود که در یونان قدیم، بازیگران تئاتر بر چهره خود می‌زدند. ‌بنابرین‏ مفهوم اصلی و اولیه شخصیت، تصویری ظاهری و اجتماعی است که بر اساس نقشی که فرد در جامعه بازی می‌کند، قرار دارد. یعنی در واقع، فرد به اجتماع خود شخصیتی را ارائه می‌دهد تا جامعه بر اساس آن وی را ارزیابی کند(شاملو، ۱۳۸۲).

۲-۱۵- عوامل مؤثر بر شکل گیری شخصیت

عوامل مؤثر بر شکل گیری شخصیت از دیرباز به دو دسته معروف «وراثتی» و «محیطی» (غیر وراثتی) تقسیم شده اند.

عوامل وراثتی عوامل تأثیر گذار پیشینی هستند و خود فرد و محیط پیرامون آن چندان نقشی در آن ها ندارد و از طریق ژن ها به فرد منتقل می‌گردند. «عوامل محیطی» عواملی هستند که ناشی از محیط پیرامونی فرد بوده و ژن ها نقشی در آن ها ندارد و عمدتاًً پس از تولد فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. در این نوشته، موضوع بحث، عوامل غیروراثتی است و از عوامل وراثتی سخن به میان نمی آید.

عوامل غیروراثتی را می توان به دو دسته­ کلی تقسیم نمود: عوامل بیرونی و عوامل درونی. «عوامل بیرونی» عواملی هستند که از بیرون بر وجود انسان تأثیر می‌گذارند؛ از قبیل خانواده و همسالان. عواملی درونی عواملی هستند که به درون انسان مربوط می‌شوند و بر او تأثیر می‌گذارند؛ از قبیل اراده، ناهوشیاری.

۱-عوامل بیرونی

الف. خانواده: خانواده از مهمترین عوامل مؤثر بر شکل گیری شخصیت به شمار می‌آید. به همین دلیل، کمتر نظریه ی مربوط به شخصیت را می توان یافت که به نحوی در آن از تأثیر این عامل بر شکل گیری شخصیت انسان سخن به میان نیامده باشد. این تأثیر، به ویژه در دوران اولیه ی زندگی انسان، بسیار محسوس و ملموس است و خانواده از جهات گوناگون، در رشد شخصیت کودک مؤثر است. خانواده ی کودک، هم از لحاظ تعداد نفرات، هم از نظر ارتباطات با کودک و هم از جنبه ی در اختیار گذاشتن امکانات مختلف، می‌تواند در رشد شخصیت کودک نقش داشته باشد(مصلایی، ۱۳۸۶).
در روان شناسی شخصیت، نقش و تأثیر خانواده بر شکل گیری شخصیت، عمدتاًً در سه محور مورد توجه واقع شده است. تأثیر والدین، به ویژه نقش مادر؛ تأثیر سایر اعضای خانواده- یعنی خواهران و برادران؛ و ترتیب توالد و اینکه فرد چندمین فرزند خانواده است. در ذیل، به بررسی این سه محور می‌پردازیم:
۱- تأثیر والدین: والدین اصلی ترین عناصر تأثیرگذار خانواده هستند و بیشترین نقش را در شکل گیری شخصیت کودک دارند و این نقش را به شیوه های گوناگون اعمال می نمایند. «والدین حداقل به سه شیوه­ تعیین کننده بر فرزندان خود اثر می‌گذارند:

۱٫ با رفتارهای خود، موقعیت هایی می آفرینند که رفتارهای خاصی را در فرزندانشان برمی انگیزند. (مثلاً، ناکامی به پرخاشگری منجر می شود).

۲٫ سرمشق هایی برای همانند سازی کودکانند.

۳٫ به طور انتخابی، بعضی از رفتارها را تشویق می‌کنند».(پروین و لارنس، ترجمه جوادی و کدیور، ۱۳۸۱).
تأثیر والدین در شکل گیری شخصیت از جهات گوناگون، مورد توجه نظریه پردازان شخصیت واقع شده است: یونگ معتقد است: در مرحله ی کودکی، آنچه ممکن است شخصیت کودک خوانده شود چیزی نیست، مگر انعکاس شخصیت والدین او. واضح است که پس از آن، والدین نفوذ زیادی بر شکل گیری شخصیت کودک اعمال می‌کنند. آن ها می‌توانند به وسیله ی شیوه ای که نسبت به کودک رفتار می‌کنند، به رشد شخصیت او کمک کنند یا مانع آن شوند.

^[۵۹]وصیت چیزی که کافر مالک نمی شود مانند قرآن برای او و همچنین برای مرتد ملی صحیح نیست و غیر از آن صحیح است. اما این که وصیت برای کافر حربی و مرتد فطری صحیح نباشد محل تأمل است.

۲-۵-۳-عدم اهلیت حمل

مطابق قاعده کلی مندرج در ماده ۹۵۷ قانون مدنی: «حمل از حقوق مدنی متمتع می‌گردد مشروط بر این که زنده متولد شود» یکی از اقسام حقوق مدنی، حق تملک اموال و اهلیت دارا شدن حق است با وجود این اهلیت حمل برای تملک در بسیاری از عقود به شدت مورد تردید قرار گرفته است^[۶۰]. منشا تردید مذبور از این جاست که حمل چون وجود مستقلی ندارد قائم مقام قانونی نیز اعم از ولی یا قیم نمی تواند داشته باشد و ‌بنابرین‏ در عقود و معاملاتی که قید تملیک کننده باید مورد قبول طرفین واقع شود تملک حمل میسر نیست ولی در وصیت گرچه تحقق تملیک بستگی به قبول موصی له دارد چون وصیت از پاره ای از جهات شباهت به ارشاد دارد تردید کمتری شده است زیرا بر فرض که موصی له به علت نداشتن ولی قهری، قادر به قبول نباشد خللی به صحت عقد وارد نمی شود و ولی طفل، بعد از تولد می‌تواند وصیت را قبول یا رد کند.^[۶۱]

در ماده ۸۵۱ قانون مدنی وصیت به حمل با صراحت تمام صحیح شناخته شده است.

ماده ۸۵۱: «وصیت برای حمل صحیح است لیکن تملک او منوط است بر این که زنده متولد شود»

اهلیت حمل بر تملک موصی به ، مخصوص به موردی ست که زنده متولد شود اعم از این که قابلیت زیستن را داشته باشد یا به علت نقص در خلقت، بلافاصله بعد از تولد بمیرد. ‌بنابرین‏ اگر حیات حمل، پس از تولید به علت حرکات یا صدای او محرز باشد، وصیت صحیح است و در صورت تردید، دادرس باید با ارجاع امر به کارشناس تشخیص دهد که حمل در موقع تولد، حیات داشته یا از ابتدا مرده به دنیا آمده است.^[۶۲]

طبق نظر فقها^[۶۳] کسی که انسان وصیت می‌کند چیزی به او بدهد. باید وجود داشته باشد ‌بنابرین‏ اگر مالی را برای بچه ای که ممکن است بعدا به وجود آید وصیت کند اشکال دارد؛ و احتیاط آن است که با ورثه صلح کنند ولی اگر برای بچه ای که در شکم مادر است وصیتی کند وصیت او صحیح است هرچند هنوز روح نداشته باشد.

۲-۵-۴-سقط جنین:

به موجب ماده ۸۵۲ قانون مدنی: «اگر حمل در نتیجه جرمی سقط شود، موصی به ورثه ی او می‌رسد مگر اینکه جرم مانع ارث باشد» ‌بنابرین‏ به موجب ظاهر این ماده اگر حمل در نتیجه ی جرمی سقط شود هرچند که مرده به دنیا آید موصی به ورثه او می‌رسد.

از خواندن ماده ۸۵۲، بعد از بیان قاعده ی منوط بودن تملک به زنده متولد شدن حمل این فکر به ذهن می‌رسد که برای جلوگیری از سوء استفاده ورثه ی موصی که احتمال دارد بدین وسیله دچار شوند که با ساقط کردن حمل، وصیت را بی اثر سازند، قانون گذار مقرر داشته است که موصی به ورثه ی حمل برسد، یعنی تملک حمل در صورت مرده به دنیا آمدن نیز ممکن است به بیان دیگر استثناء مقرر در این ماده یک اقدام تامینی برای پیشگیری از وقوع جرم سقط جنین است^[۶۴].

فرض بر این است که اگر جرمی واقع نمی شد، چنین زنده به دنیا می‌آمد، پس اکنون نیز برای محو آثار جرم و از بین بردن انگیزه ی آن،‌چنین از حیث تملک موصی به در حکم زنده،‌قرار می‌گیرد^[۶۵]

این نتیجه را بیشتر نویسندگان نپذیرفته اند به اعتقاد آنان جمع مواد ۸۵۱ و ۸۵۲ قانون مدنی بدین گونه است که: اگر حمل در نتیجه ی جرمی سقط شود و زنده به دنیا آید موصی به به ورثه می‌رسد ولی در صورتی که مرده به دنیا آید وصیت باطل است.^[۶۶]رویه قضایی ما نیز هنوز مجال نیافته است که به طور قاطع تکلیف سقط جنین از راه ارتکاب جرم را معین کند^[۶۷].

۲-۵-۶-وصیت بر قاتل:

‌در مورد عدم اهلیت نسبی به بررسی وصیت قاتل می پردازیم: سوالی مطرح می شود که آیا موصی می‌تواند به نفع قاتل خود وصیت کند؟ آیا قاتل موصی اهلیت تملک موصی به را دارد یا از آن محروم می ماند؟ در این مسئله به بررسی سه گروه می توان پرداخت:

۱٫ طرفداران بطلان وصیت: این دسته، استدلال کرده‌اند که احکام ارث از قواعد امری است و قانون گذار می کوشد تا آنجا که ممکن است حقوق ورثه را حفظ کند به همین علت حتی رضایت آنان نیز مانع تملک میراث قانونی نمی شود. ‌بنابرین‏ همان گونه که در ارث قاتل از تملک سهم الارث محروم است در وصیت که بستگی به اراده ی موصی دارد به طریق اولی، اهلیت خود نسبت به تحصیل موصی به از دست می‌دهد.

۲٫ طرفداران صحت وصیت: این گروه اعتقاد دارند که برای بطلان وصیت و عدم اهلیت باید نص صریحی وجود داشته باشد. سبب تملک در وصیت تراضی طرفین است و از این جهت به سایر عقود شباهت کامل دارد ‌بنابرین‏ قواعد ارث را نمی توان در وصیت اعمال کرد.

۳٫ قاتلین به تفصیل: یعنی استدلال کرده‌اند که اگر موصی له پس از انشاء‌وصیت، موصی را به قتل برساند وصیت به همان علت مندرج در مباحث ارث، باطل است. ولی اگر کسی از روی رغبت، مالی را به تفع قاتل خودع بعد از ایراد ضرب و جرح وصیت کند چون شائبه سوء‌نیتی در بین نیست موصی له اهلیت تملک موصی به را دارد.^[۶۸]

۲-۶ -عدم اهلیت تصرف:

در توضیحات قبلی گفتیم که برای قبول وصیت موصی له باید اهلیت تصرف داشته باشد یعنی مانند سایر قراردادها کبیر و رشید و عاقل باشد.

در بحث عدم اهلیت تصرف به بررسی اهلیت سه گروه یعنی صغیر، مجنون و سفیه می پردازیم.

۲-۶-۱- صغیر:

به موجب ماده ی ۱۲۱۲ قانون مدنی: «اعمال و اقوال صغیر تا حدی که مربوط به اموال و حقوق مالی او باشد باطل و بلا اثر است معللک صغیر ممیز می‌تواند تملکات بلاعوض بکند مثل قبول هبه و صلح بلاعوض و حیازت مباحات.» ‌بنابرین‏ در وصیت نیز هرگاه موصی له صغیر غیر ممیز باشد قبول وصیت به اختلاف موارد یا پدر و جد پدری یا قیم اوست و صغیر ممیز می‌تواند وصیت را قبول و موصی به را تملک کند^[۶۹].

۲-۶-۲-مجنون

مجنون نیز مانند صغیر غیر ممیز اراده ی معتبر ندارد پس اگر وصیتی به سود مجنون شود نماینده ی قانونی او باید وصیت را قبول کند.

۲-۶-۳-سفیه:

وضع غیر رشید از حیث تملک رایگان شبیه صغیر ممیز است ماده ۱۲۱۴ قانون مدنی مقرر می‌دارد: «معاملات و تصرفات غیر رشید در اموال خود نافذ نیست، مگر با اجازه ی ولی یا قیم،‌اعم از این که این اجازه قبلا داده شود و یا بعد از انجام عمل معللک تملکات بلاعوض از هر قبیل که باشد بدون اجازه هم نافذ است» اما باید در نظر داشت که این قاعده در صورتی قابل اعمال است که در وصیت تعهدی بر موصی له شرط نشده باشد اگر موصی له با قبول وصیت تعهدهای مالی بر عهده بگیرد دخالت ولی قهری و قیم سفیه یا صغیر ممیز ضرورت پیدا می‌کند: یعنی باید قبول وصیت با اجازه ی سرپرست قانونی باشد.^[۷۰]

نتیجه این که در زمان قبول وصیت اعم از این که قبول در زمان حیات موی یا بعد از فوت او باشد موصی له باید شرایط لازم را داشته باشد و بعد از قبولی جنون و عدم رشد تاثیری در صحت وصیت سابق ندارد.

۲-۷-اهلیت اشخاص حقوقی