1. 1. Balsam, et al. ↑

1. 1. Richardson ↑

1. 1. Mikhail, et al. ↑

1. 1. Hodge ↑

1. 1. White, et al. ↑

1. 1. Aboody, et al. ↑

1. 1. Bodie ↑

1. 1. Sustainable Earnings ↑

1. 1. Penmanand Zhang ↑

1. 1. Healy and Wahlen ↑

1. 1. Wysocki ↑

1. 1. Schipper and Vincent ↑

1. 1. Farinha & Moreira ↑

1. 1. DeFond and Jiambalvo ↑

1. 1. DeAngelo ↑

1. 1. Sophisticated ↑

1. 1. Unsophisticated ↑

1. 1. Jones ↑

1. 1. Francis, et al. ↑

1. 1. Basu ↑

1. 1. Earnings Restatements ↑

1. 1. Securities and Exchang Commission (SEC) ↑

1. 1. Lev and Nissim ↑

1. 1. Stephan and Zhang ↑

1. 1. Briker, et al. ↑

1. 1. Bandyo Padhayay ↑

1. 1. Earnings Response Coefficient (ERC) ↑

1. 1. Successful-efforts ↑

1. 1. louis and Robinson ↑

1. 1. Badertscher, Collins and Lyz ↑

1. 1. Biddle ↑

1. 1. Francis ↑

1. 1. liu ↑

1. 1. Miller and Modigliani ↑

1. 1. Brennan ↑

1. 1. Shefrin and Statman ↑

1. 1. Jensen and Meckling ↑

1. 1. Al-Najjar and Hussainey ↑

1. 1. Chan, et al. ↑

1. 1. Callaway, et al. ↑

1. 1. Dechow and Dichev ↑

1. 1. Grullon, et al. ↑

1. 1. Ghosh, et al. ↑

1. 1. Chang, et al. ↑

1. 1. Michelle, et al. ↑

1. 1. Chen, et al. ↑

1. 1. Bandi ↑

1. 1. Lin, et al. ↑

1. 1. Caskey and Hanlon ↑

1. 1. Kuo, Nan-Ting ↑

1. 1. Moradzadehfard and Babaie ↑

1. 1. DeFondand Jiambalvo ↑

1. 1. Barton, and Waymire ↑

بنی مهد و همکاران (۱۳۹۳): هدف این پژوهش بررسی فرضیه ثبات رفتاری در بورس اوراق بهادار تهران بود. فرضیه ثبات رفتاری با رویکردهای مختلفی قابل‌بررسی است. در این تحقیق برای آزمون فرضیه فوق چگونگی رابطه تغییرات مثبت سود هر سهم و قیمت سهام و رابطه مدیریت سود و قیمت سهام بررسی شد. دوره زمانی پژوهش ۱۳۸۳ الی ۱۳۸۹ و تعداد شرکت‌های نمونه پژوهش ۱۰۰ شرکت بود. روش تحقیق از نوع همبستگی و با بهره گرفتن از رگرسیون چند متغیره بود. نتیجه‌گیری تحقیق حاکی از این بود که هرگاه سود هر سهم در یک شرکت نسبت به سال قبل آن بیشتر باشد، قیمت سهام نیز افزایش می‌یابد. بر اساس این نتیجه می‌توان استدلال نمود که تغییرات مثبت در سود هر سهم، بیشتر ناشی از مدیریت سود بوده و این موضوع مطابق با فرضیه ثبات رفتاری است.

رحمانی و همکاران (۱۳۹۳) در تحقیقی به بررسی رابطه ریسک سیستماتیک سهام (بتای بازار) با متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. تحلیل رگرسیون با بهره گرفتن از روش پنل دیتای ایستا و پویا بر روی نمونه‌ای شامل ۶۱ شرکت عضو بورس اوراق بهادار طی سال‌های ۱۳۸۰- ۱۳۸۹ انجام شد. برای برآورد مدل‌ها، از روش‌های ای گارچ، ام گارچ و حداقل مربعات معمولی استفاده گردید. نتایج حاکی از ارتباط برخی متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری با بتای بازار بود. در مدل برازش شده با توجه به سطح معناداری متغیرها، مهم‌ترین متغیرهای حسابداری شامل اندازه شرکت، رشد شرکت و نسبت بدهی‌ها از نوع اطلاعات حسابداری و متغیرهای رشد تولید ناخالص داخلی، نرخ سود بانکی، تورم، تغییرات قیمت نفت خام و تغییرات نرخ ارز از نوع متغیرهای کلان می‌باشند.

جمع بندی ادبیات تحقیق

در این قسمت پیشینه مربوط به تحقیقات مرتبط و مشابه به صورت جدول شماره۲-۱خلاصه گردیده و طی آن به ازای این تحقیقات محققین، متغیرها، مدل و نتایج آن ها مطرح شده است.

جدول (۲-۱): خلاصه تحقیقات انجام‌شده در زمینه تحقیق حاضر

تاریخ

محقق

متغیرها و نحوه اندازه ­گیری

مدل

نتایج

۱۳۹۳

رحمانی و همکاران
اندازه شرکت=لگاریتم طبیعی دارایی ها

رشد شرکت= فروش جاری منهای فروش دوره قبل/ فروش دوره قبل

نسبت بدهی‌ها= مجموع بدهی‌های جاری/ بدهی‌های بلندمدت

نسبت جاری=دارایی جاری/بدهی جاری

اهرم مالی=بدهی های بلند مدت/(بدهی های بلندمدت+حقوق صاحبان سهام)

اهرم عملیاتی= درصد تغییرات سود عملیاتی نسبت به درصد تغییرات فروش

نرخ سود بانکی=مستقیما از اطلاعات بانک مرکزی

رگرسیون حداقل مربعات معمولی
نتایج حاکی از ارتباط برخی متغیرهای کلان و اطلاعات حسابداری با بتای بازار بود.

۱۳۹۳

بنی مهد و همکاران
مدیریت سود=از الگوی تعدیل شده جونز استفاده شد.

قیمت سهام=میانگین قیمت سهام در طول سال

رگرسیون چند متغیره
هرگاه سود هر سهم در یک شرکت نسبت به سال قبل آن بیشتر باشد، قیمت سهام نیز افزایش می‌یابد

۱۳۹۲

سجادی و همکاران
جزء نقدی سود : جریان وجوه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی که از اطلاعات مندرج در صورت جریان وجوه نقد با توجه به استانداردهای حسابداری ایران استخراج شده است.

ارزش بازار شرکت : بر اساس تعداد سهام و قیمت سهام پایان دوره مالی محاسبه شده است.

سود غیر منتظره: از تفاوت بین سود عملیاتی دو سال متوالی محاسبه شده است.

ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام : بر اساس اطلاعات مندرج در ترازنامه و طبقه حقوق

صاحبان سهام مورد استفاده قرارگرفته است.

بازده حقوق صاحبان سهام : از تقسیم سود عملیاتی بر ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام دوره قبل به دست می‌آید.

قیمت سهام=میانگین قیمت سهام در طول سال

رگرسیون داده های ترکیبی
بین اجزای نقدی سود و قیمت سهام رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد و میزان افزایش قیمت سهام در شرکت‌هایی که از اجزای نقدی سود بالاتری نسبت به سایر شرکت‌ها برخوردارند، بیشتر است

تاریخ

محقق

متغیرها و نحوه اندازه ­گیری

مدل

نتایج

۱۳۹۲

مهرانی و مهرعلی
P/E:قیمت سهام به سود هر سهم

EPS:سود هر سهم

DPS :ارزش دفتری هر سهم

شاخص قیمت سهام: میانگین قیمت سهام در طول سال

رگرسیون
با توجه به نتایج به دست‌آمده از آزمون‌های مربوطه سه متغیر سود هر سهم، سود تقسیمی و نسبت قیمت بر سود با شاخص قیمت معنی‌دار بوده و ۷/۹۸ درصد از کل تغییرات شاخص کل را تبیین می‌کند.
۱۳۹۲
حنیفی و همکاران
P/E:قیمت سهام به سود هر سهم

EPS:سود هر سهم

DPS :ارزش دفتری هر سهم

ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام : بر اساس اطلاعات مندرج در ترازنامه و طبقه حقوق

صاحبان سهام مورد استفاده قرارگرفته است.

بازده حقوق صاحبان سهام : از تقسیم سود عملیاتی بر ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام دوره قبل به دست می‌آید.

شاخص قیمت سهام: میانگین قیمت سهام در طول سال

رگرسیون داده های ترکیبی
بین متغیرهای بنیادی در این پژوهش که عبارت‌اند از سود هر سهم، سود پیش‌بینی شده هر سهم، بازده حقوق صاحبان سهام و ارزش دفتری که به‌جز بازده حقوق صاحبان سهام در داده های فصلی کلیه متغیرها با قیمت سهم رابطه مثبت معنی‌داری دارند
۱۳۹۱
پیری و همکاران
سود هر سهم، سود نقدی هر سهم، ارزش دفتری هر سهم و وجه نقد حاصل از عملیات و تغییرات ارزش بازار هر سهم، بازده هر سهم، اندازه شرکت و حجم معاملات
رگرسیون داده های ترکیبی
نتایج بیانگر تأیید تأثیر متغیرهای حسابداری بر نماگرهای ساختاری است . این رابطه بین متغیرهای سود هر سهم و سود تقسیمی هر سهم با تغییرات قیمت سهام و بازده هر سهم بیشتر مشاهده شد.

تاریخ

محقق

متغیرها و نحوه اندازه ­گیری

مدل

نتایج

۱۳۹۱
شجاع
تغییرات سود تقسیمی=سود تقسیم بر کل دارایی ها

تغییرات قیمت سهام=قیمت سهام در انتهای سال منهای قیمت سهام در ابتدای سال

رگرسیون خطی
بین تغییرات سود تقسیمی و تغییرات قیمت سهام در شرکت‌های مواد غذایی پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معناداری وجود ندارد.
۱۳۹۰
دارابی و خوش‌خلق
سود حسابداری/مستقیما از صورت های مالی به دست می‌آید

سود حسابرسی شده پایان دوره و میان‌دوره =از صورت های مالی حسابرسی شده محاسبه می شود

شاخص قیمت سهام: میانگین قیمت سهام در طول سال

رگرسیون خطی
سود حسابرسی شده پایان دوره ازنظر سرمایه‌گذاران در بازار از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین سود حسابرسی شده پایان دوره از سود تحقق‌یافته اعلامی میان‌دوره‌ای شرکت‌ها در بین سال‌های موردمطالعه بیشتر موردتوجه سرمایه‌گذاران بوده است.

« وَ لکُم فی القصاصِ حیاهً یا اُولِی الاَلبابُ لَعَلکُم تتَقون؛ و اِی خردمندان، برای شما در قصاص زندگانی است، باشد که به تقوا گرایید.»^[۲۶۵] « آیت احسان ( ‌خون‌بها ) را به او بپردازد و این حکم تخفیفی از جانب پروردگار شما است، پس هرکس بعد از آن از اندازه درگذرد، وی را عذابی دردناک است.» علاوه بر آیات شریفه فوق و همچنین آیات متعدد دیگر، سنت متواتر و اِجماع نیز بر ثبوت قصاص دلالت دارند. دین مبین اسلام به خون انسان مسلمان اهمیت زیادی داده است. پیامبر اکرم (ص) روزی بر کُشته ای عبور کرد و فرمود: « مَن لَهذا؟» کسی جوابی به ایشان نداد، سپس خشمگین شده و فرمودند: « قسم به خدایی که جانم در قدرت اوست، اگر اهل آسمان و زمین در قتل او شریک باشند، خداوند همه را در آتش داخل خواهد کرد.»^[۲۶۶]

بر اساس آیات قرآن کریم، قصاص حق ثابتی برای اولیاءدم و از حقوق خاصّه و حق الناس به شمار می رود. توبه در حق الناس از بین بردن کدورت و ظلمت ایجاد شده در نفس است و موجب سقوط حق الناس نمی گردد و در جرایم منجر به قصاص، تسلیم نفس به ولی دم می شود تا قصاص کند یا عفو نماید و در نتیجه به وسیله قصاص و ندامت از عمل ارتکابی، کدورت ایجاد شده در نفس پاک شده و از عقوبت اُخروی نجات یابد و موانع مسیر تکامل انسان از میان برداشته شود.^[۲۶۷]

طبق ماده ۱۱۶ قانون مجازات اسلامی نیز قصاص به دلیل جنبه حق الناسی آن با توبه ساقط نمی گردد.^[۲۶۸]

در حقوق جزای اسلام، عقوبت دیگری هم وجود دارد که جنبه مالی دارد و به عبارتی مجازاتی مالی است که جانی به سبب جنایتی که انجام داده است، باید مقدار مشخصی مال را به مجنی علیه و ولی دم بپردازد. هر چند مقدار و احکام آن در شرع مقدس مشخص شده است. ( اصل در قتل عمد و جنایات عمدی قصاص است، اما ولی دم و مجنی علیه می‌تواند قصاص را بدل به دیه کمتر یا بیشتر از دیه نماید و از جانی دریافت کند.) اما جنایات غیرعمدی هم وجود دارد که صرفاً باید دیه پرداخت شود. دیه یک حق مالی به شمار می رود و حق الناس به حساب می‌آید و این حق مالی با توبه ساقط نمی شود، بلکه جبران جنایتی است که وارد ساخته و با پشیمانی قلبی موجب زدودن ظلمت نفسانی و پاک شدن انسان می‌گردد.^[۲۶۹] طبق قانون مجازات اسلامی هم توبه تأثیری در سقوط دیه ندارد.^[۲۷۰]

۳ـ۲ـ۲ـ۷ـ بررسی توبه در تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده

هدف از واگذاری تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده به حاکم یا قاضی این است که قاضی با رعایت میزان مفسده و لحاظ کردن سن، شخصیت، زمان و مکان ارتکاب جرم و معیارهای دیگر، مجازاتی را به منظور اصلاح و تأدیب و منع مجرم تعیین نماید. ‌بنابرین‏ اگر قاضی شرایطی را در مجرم مشاهده نماید که وی از فعل خود پشیمان شده و اظهار ندامت کند و در جبران ضرر و زیان ناشی از جرم تلاش کند و قاضی این حالات ایجاد شده در او را نشانی از اصلاح و تأدیب بداند، می‌تواند با استناد به احراز توبه او را معاف از کل مجازات یا بخشی از آن بداند؛ چرا که تعزیر هدفی جز تربیت و تنبیه و اصلاح مجرم ندارد و اگر این مهم با توبه و ندامت مجرم حاصل آید، دیگر نیازی به اِعمال مجازات نیست.

فقهای امامیه، توبه را موجب سقوط مجازات تعزیری می دانند. به عقیده آنان در جرایم تعزیری و عقوبات مختلفی که بنابر نظر حاکم اِعمال می شود و با همه گستردگی و وسعت دامنه آن، وقتی کسی مرتکب عملی شود که مستحق تعزیر است و توبه نماید، مجازات از وی ساقط می شود. دلیل آن هم یک حکم عقلی است زیرا غایت مجازات تعزیری، تأدیب شخص است و تأدیب یعنی بازگشت به راه و این هدف به وسیله توبه یعنی همان ندامت و پشیمانی قلبی از عمل ارتکابی، حاصل است و اجرای مجازات در صورت توبه واقعی موجب نقض غرض می شود. ‌بنابرین‏ یکی از مشخصات جرایم تعزیری نزد فقهای امامیه، سقوط مجازات آن به وسیله توبه است.^[۲۷۱]

1. 1. دهخدا،علی اکبر،لغت نامه،جلد پنجم،تهران،چاپ دانشگاه تهران،چاپ اول،۱۳۷۲،ص ۶۲۲ ↑

1. 1. ابن فارس،احمد بن زکریا،معجم مقاییس اللغه،جلد اول،قم،انتشارات دارالکتب،بی تا،ص ۳۷۵ ↑

1. 1. ابن منظور،محمد بن مکرم،لسان العرب،جلد دوم،بیروت،انتشارات دارالاحیاء،۱۴۰۸ه.ق،ص ۶۱ ↑

1. 1. طوسی،محمد بن حسن،اوصاف الاشراف،بیروت،انتشارات دارالمرتضی،۱۴۳۰ ه.ق،ص ۲۳ ↑

1. 1. اردبیلی،احمد بن محمد،مجمع الفائده والبرهان فی شرح الارشاد الاذهان،تهران،مدرسه عالی شهید مطهری،۱۴۰۳ ه.ق،ص۶۱ ↑

1. 1. ۲ عاملی(شیخ بهایی)،محمد بن حسین،الاربعون حدیثا،قم،مؤسسه نشر اسلامی،۱۳۷۰،ص ۴۵ ↑

1. 1. ۳ موسوی خمینی،روح اله،چهل حدیث،تهران،نشر فرهنگی رجا،۱۳۷۴،صص۲۳۲ـ۲۳۱ ↑

1. 1. مکارم شیرازی،ناصر،تفسیر نمونه،جلد هشتم،قم،۱۳۸۵،ص۱۷۳ ↑

1. 1. عاملی(ملقب به شیخ بهایی)،محمد بن حسین،الاربعون حدیثا،ص ۴۵۸ ↑

1. 1. طباطبایی،محمدحسین،المیزان فی تفسیرالقرآن،جلد چهارم، قم،دفتر انتشارات اسلامی،۱۳۸۰،ص ۳۷۹ ↑

1. 1. راغب اصفهانی،ابوالقاسم،حسین بن محد،المفردات فی الفاظ القرآن،تهران،انتشارات مرتضوی،۱۳۶۲،ص ۷۶ ↑

1. 1. نراقی،مهدی،جامع السعادات،ترجمه کریم فیض،جلد دوم،قم،انتشارات قائم آل محمد،۱۳۸۶،ص ۳۳۸ ↑

1. 1. توبه، ۱۱۸ ↑

1. 1. سید رضی،نهج البلاغه،ترجمه محمد دشتی،قم،۱۳۸۰،ص ۶۷۴ ↑

1. 1. طاهری،حبیب الله،سیری درجهان پس ازمرگ،قم،دفتر انتشارات اسلامی،۱۳۸۱،ص ۱۱۶ ↑

1. 1. حسینی،علی،نشریه معرفت،شماره شش،ص۲۶، به نقل از غزالی،احیاءالعلوم،جلد چهارم،ص۳ ↑

1. 1. حسینی،علی،نشریه معرفت،ص۳۶، به نقل از دامادی،محمود به نقل از نیشابوری،عطار،ص۵۲ ↑

1. 1. شیری،عباس،سقوط مجازات در حقوق کیفری اسلام و ایران،تهران،انتشارات جهاد دانشگاهی،دانشگاه شهید بهشتی،۱۳۷۲،ص ۵۳ ↑

1. 1. اردبیلی،محمد علی،حقوق جزای عمومی،جلد دوم،تهران،انتشارات میزان،۱۳۸۸،ص۲۰۱ ↑

1. 1. بقره، ۲۲۲ ↑

1. 1. مجلسی،محمد باقر،بحارالانوار،جلد ششم،بیروت،انتشارات دارالوفاء،۱۴۰۳ه.ق،ص ۲۸ ↑

1. 1. طوسی،محمد بن حسن،المبسوط،جلد هشتم،تهران،بانتشارات مرتضویه ،۱۳۵۱ ،ص۱۷۶ ↑

1. 1. روزنامه حمایت،مورخ ۱۵/۷/۱۳۹۲ ↑

1. 1. محمدی،محمد حسین،آخر الزمان در ادیان ابراهیمی،تهران،۱۳۷۹،ص ۲۴۹ ↑

1. 1. نور، ۳۱ ↑

1. 1. تمیمی آمدی،عبد الواحد بن محمد،تصنیف غرر الحکم و دررالکلم،بیروت،انتشارات دارالاِحیاءالتراث العربی۱۴۰۶ه.ق،ص۱۹۴ ↑

1. 1. همان، ص۱۹۵ ↑

1. 1. مطهری،مرتضی،مجموعه آثار،جلد بیست وسوم،تهران،۱۳۸۲،ص ۵۳۷ ↑

1. 1. آیتی،نصرت الله،«امام مهدی و توبه پذیری»،نشریه مشرق موعود،شماره سوم،ص ۳۲ ↑

1. 1. فریامنش،مسعود،گناه و نجات در ادیان جهان،نشریه کتاب ماه دین،تیرماه ۱۳۸۸ ،شماره ۱۴۱،ص۴۴ ↑

1. 1. تورات،حزقیال، ۱۸: ۳۰ ↑

1. 1. تورات،عزرا، ۹ : ۱۵ ↑

1. 1. تورات،میکاه ، ۷ : ۱۸ ↑

1. 1. نوری تحقیقی را در سال ۱۳۸۸ و با عنوان بررسی و ارزیابی تاثیر عوامل آمیخته بازاریابی بر میزان فروش مرغ و تخم مرغ در شهر تهران ارائه نموده است. نتایج یافته های این محقق بیانگر اثرگذاری تمامی عامل ها بر میزان فروش بوده است.

   

1. 1. بررسی و ارزیابی تاثیر عوامل آمیخته بازاریابی بر میزان فروش مرغ و تخم مرغ در شهر تهران (ابراهیم نوری، ۱۳۸۸)

1. 1. بررسی مهمترین عوامل مؤثر بر خرید مصرف کنندگان محصولات شرکت کشت و صنعت تکدانه با تأکید بر عناصر آمیخته بازاریابی (مظفر پرتوی راد، ۱۳۸۵).

1. 1. بررسی و ارزیابی تاثیر عوامل آمیخته بازاریابی بر فرایند تصمیم گیری خرید مصرف کنندگان پوشاک نوزاد ایرانی ( کامبیز حیدر زاده هنزائی، ۱۳۷۸-۱۳۷۹).

1. 1. بررسی تاثیر آمیخته ترفیع بر رفتار مصرف کننده و تصمیم گیری خریدار در شرکت حجیم دانه میهن پفیلا (مریم دوستی کندسری، ۱۳۸۹).

1. بررسی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر تصمیم خرید مصرف کنندگان نهائی در خصوص انتخاب محصولات لبنی شرکت کاله در شهر کرج (فاطمه امانی، ۱۳۹۰)

۲-۲ بازاریابی

فیلیپ کاتلر، بازاریابی را «فعالیت انسانی در جهت ارضای نیازها و خواسته‌ها از طریق فرایند مبادله» می‌داند (روستا و دیگران، ۱۳۹۰، ۱۳۴). محصول چیزی است که قادر به ارضای یک خواسته باشد. از این‌ور، هر چیزی که خدمتی ارائه دهد یا نیازی را برآورده سازد، می‌توان محصول قلمداد کرد. محصول شامل افراد، مکان‌ها، سازمان‌ها، خدمات و عقاید است. برای مثال گرسنگی نیاز به غذاست، ولی طرقی که انسان این نیاز را برطرف می‌کند متفاوت است. ممکن است افراد برای رفع گرسنگی، بنا به عادت، فرهنگ، سلیقه و ذائقه خویش، غذاهای متعددی را انتخاب کنند. این غذاهای متعدد و متنوع «خواسته» آنان است (پیشین). بازاریابی زمانی شروع می‌شود که فرد تصمیم می‌گیرد نیازها و خواسته‌های خود را از طریقی که مبادله نامیده می‌شود، ارضا کند. در مبادله باید: ۱) دو طرف وجود داشته باشند، ۲) هر طرف چیزی با ارزش برای طرف دیگر داشته باشد، ۳) هر طرف مجاز به پذیرش یا رد پیشنهاد طرف دیگر باشد. اگر این شرایط موجود باشد، امکان مبادله نیز وجود خواهد داشت (کاتلر، ۱۳۸۴، ۲۰۳).

در تعریف دیگر بازاریابی عبارت است از «همه تلاش‌های نظام‌مند برای شناخت نظام بازار و اقدام مناسب نسبت به انواع تقاضاها با توجه به نظام ارزشی جامعه و ‌هدف‌های‌ سازمان». نکته قابل توجه در این تعریف توجه به شناخت بازار، اقدام مناسب نسبت به انواع تقاضاها و توجه به نظام ارزشی جامعه است. نظام ارزشی ما هر نوع محصول، قیمت‌گذاری، تبلیغ و توزیعی که برخلاف معیارهای اسلامی باشد را نادرست‌ می‌داند. مانند تقاضا برای هر محصول و خدمات حرام و مضر برای سلامت فرد و جامعه. طبق این تعریف همیشه مبادله انجام نمی‌شود، بلکه اقدام مناسب صورت می‌گیرد، این اقدام گاهی به مبادله و گاهی به تضعیف و تخریب تقاضا منتهی می‌شود (پیشین). در محیط بازاریابی عناصری وجود دارند که بر فعالیت های بازاریابی اثرگذار هستند:

عوامل اجتماعی و فرهنگی: این عوامل به نحوی بر فعالیت‌های بازاریابی اثر می‌گذارند؛ مانند عوامل مربوط به جمعیت، زبان (کلامی و غیرکلامی)، دین و مذهب، الگوهای نهادی،‌ نظام ارزشی، تأثیرات طبقه اجتماعی، تأثیرات گروه‌های مرجع (نظیر هنرمندان، ورزشکاران، چهره‌های شاخص روز، سیاستمداران، دانشمندان و حتی چشم هم چشمی) زیبایی‌شناسی، آداب و رسوم،‌ مراسم گوناگون، موسیقی و هنر، سبک زندگی، نقش زنان و مردان در جامعه، اهمیت دادن به بچه ها و دیگر نکاتی که مربوط به مجموعه الگوهای پنداری، رفتاری و گفتاری مردم یک جامعه است.

عوامل سیاسی،‌ قانونی و اقتصادی: سیاست‌ها و ‌تصمیم‌گیری‌های دولت در امور سیاسی، قانونی، اقتصادی و مالی نقش تعیین کننده‌ای در هر بازار دارد. تورم اثر بسیار زیادی بر نوع و شیوه خرید و فروش دارد. تغییر قیمت ارز دگرگونی‌های بسیاری به وجود می‌آورد، قطع یا ادامه رابطه سیاسی با کشورها در عرضه و تقاضا تأثیر می‌گذارد و تغییر نرخ تعرفه‌های گمرکی بعضی محصولات غیرقابل رقابت در صحنه داخلی را قابل رقابت می‌سازد، یا برعکس به ضرر بعضی محصولات تمام می‌شود.

عوامل تکنولوژیک: امروزه پیشرفت تکنولوژی یک واقعیت پذیرفته شده است که در زندگی همه افراد، سازمان‌ها و جوامع اثر می‌گذارد. تکنولوژی به منزله اسب سرکشی است که باید آن را شناخت و با آن بدرستی برخورد کرد با تکنولوژی نه می شود جنگید ونه مهار شدنی است. بازاریابان باید ضمن پیگیری و شناخت روند و گرایش‌های تکنولوژی، تلاش کنند تا آن را بدرستی مورد بهره‌برداری قرار دهند. تکنولوژی برای بعضی بازاریابان سهم بازار بیشتری به وجود می‌آورد و برای گروهی دیگر در حکم یک مانع و تهدید است (پیشین).

عوامل رقابتی: بازاریاب حرفه‌ای کسی است که دائماً رقبا و حرکات آنان را زیر نظر دارد و ‌در مورد آن ها بررسی و مطالعه همه جانبه‌ای انجام می‌دهد. شناخت قوتها و ضعفهای رقیب و استراتژی‌ها و آمیخته بازاریابی آنان باعث می‌گردد تا شرکت بتواند آگاهانه‌تر برای مقابله با رقیب در صحنه حضور باید.

مشتری در بازاریابی، کسی است که یک خروجی ازفرد، بخش یا سازمان دیگری دریافت نماید. مفهوم مشتری برای دو نوع مشتری به کار گرفته می‌شود: الف) مشتریان خارجی ب) مشتریان داخلی (پیشین). مشتریان خارجی، افراد یا سازمان‌هایی هستند که محصول، خدمت یا اطلاعاتی را دریافت نموده و هزینه‌ای را پرداخت می‌نمایند. مشتریان خارجی به مصرف‌کننده نهایی و مشتریان میانی (سازندگان کالا، توزیع کنندگان محصول و تعمیرکنندگان مربوط به یک محصول) تقسیم می‌شوند. مشتریان داخلی یک سازمان، کارمندان یا بخشی می‌باشد که خروجی به شکل محصول، خدمت یا اطلاعات را از کارمند یا بخش دیگری در سازمان دریافت می‌دارد (به آبادی، ۱۳۸۸، ۹۸).

شرکت‌ها را می‌توان به دو گروه رهبر و دنباله‌رو تقسیم کرد. رهبران آنهایی هستند که بیش از ۵۰ درصد سهم بازار محصول را در اختیار دارند و دنباله‌ورها آنهایی هستند که سهم بازار کمتری دارند. روش‌های رقابتی این دو گروه به شرح زیر می‌باشد:

1. 1. رهبران بازار: رهبران بازار برای بسط و گسترش بازار کل از استراتژی‌های مانند یافتن استفاده‌ کنندگان جدید، کاربردهای جدید برای محصول، تشویق به استفاده بیشتر مصرف‌کنندگان فعلی به خرید و مصرف بیشتر و برای دفاع از سهم بازار از استراتژی‌های مانند دفاع از موضع و موقعیت، دفاع قبل از تثبیت موقعیت رقیب و دفاع ‌بر اساس حمله متقابل استفاده می‌کنند.

1. دنباله‌روهای بازار: این گروه به شدت در جستجوی دریافت بیشترین سهم از بازار هستند؛ ‌بنابرین‏ شرایط رقابتی فشرده‌ای در بازار ایجاد می‌کنند. تاکتیک‌های حمله و دفاع این گروه به شرح زیر می‌باشد:

تاکتیک‌های حمله دنباله‌روهای بازار به شرح زیر است:

1. 1. حمله از روبرو: این تاکتیک مبتنی بر حمله به نقاط قوت رقیب به جای نقاط ضعف او به طور مستقیم و از روبروست.

1. 1. حمله از اطراف: در این مورد یک ناحیه جغرافیایی یا بخشی از بازار که در آن رهبر بازار آسیب‌پذیر است انتخاب می‌شود. یکی از راه ها، ‌پاسخ‌گویی‌ به نیازهایی است که رهبر بازار نتوانسته است رفع کند.

تاجر ورشکسته هم از جمله اشخاصی است که در امور مالی خود با محدودیت مواجه است ، ماده ۴۱۸ قانون تجارت در این خصوص مقرر می‌دارد :« تاجر ورشکسته از تاریخ صدور حکم از مداخله در تمام اموال خود حتی آنچه که ممکن است در مدت ورشکستگی عاید او گردد ممنوع است… . » همچنین بند۳ ماده ۸۴ ق.آ.د.م یکی از شرایط لازم برای اقامه دعوا را داشتن اهلیت قانونی دانسته است . ‌بنابرین‏ درخواست سازش نسبت به امور مالی از سوی تاجر ورشکسته امکان پذیر نیست و این درخواست می بایست از سوی نماینده وی یعنی مدیر تصفیه انجام شود . قسمت دوم ماده ۴۱۸ قانون تجارت مقرر می‌دارد :« در کلیه اختیارات و حقوق مالی ورشکسته که استفاده از آن مؤثر در تأدیه دیون او باشد مدیر تصفیه قائم مقام ورشکسته بوده و حق دارد به جای او از اختیارات و حقوق مزبوره استفاده کند .» بدیهی است که در امور غیر مالی تاجر ورشکسته محدودیتی نداشته و می‌تواند اصالتاً نسبت به درخواست سازش اقدام نماید .

بند دوم : داشتن سمت

سمت عنوانی است حقوقی که شخص با داشتن آن می‌تواند از دادگاه، رسیدگی به امری را درخواست و یا هر عمل و اقدام قانونی را معمول نماید که مربوط به شخص او نمی باشد .( شمس ، ۱۳۹۰ ، ج۱ ،ص۲۸۶ ). معمولاً اشخاص حقیقی محجور که در یک سری از امور با حجر و ممنوعیت روبرو هستند برای دخالت در امور، می بایست از طریق نماینده خود اقدام کنند. در اینجا است که بحث احراز سمت شخص غیر اصیل به میان می‌آید .

الف) اصیل

ممکن است شخص حقیقی درخواست سازش را خودش و اصالتاً ارائه نماید که در این موارد مفهوم سمت در نفع مستتر خواهد شد و با ذینفع بودن شخص نوبت به احراز سمت او نمی رسد . ‌بنابرین‏ با درخواست شخص حقیقی اصیل غالباً با مشکلی روبرو نخواهیم شد .

ب) نمایندگی و اقسام آن

نمایندگی عنوانی است که به موجب آن شخص اقدام به انجام عمل حقوقی به نام شخص دیگر، به حساب او به منظور تأمین اهداف او می کند . (همان ، ص۲۸۸ ).

همان گونه که گفته شد، برخی از اشخاص در یک سری از امور با ممنوعیت هایی همراه هستند (اشخاص حقیقی محجور ) و یا به علّت طبیعت این اشخاص اقدامات آن ها باید به وسیله نمایندگان آن ها انجام شود ( اشخاص حقوقی ). البته این نمایندگان می بایست جهت هر گونه اقدامی سمت خود را به اثبات برسانند که این امر از طریق مدارکی ( که بنا به مورد تفاوت دارد) قابل اثبات است .

نمایندگی را می توان به سه دسته تقسیم کرد :

1. 1. نمایندگی قانونی

1. 1. نمایندگی قضایی

1. نمایندگی قراردادی

در ادامه ضمن توضیح مختصر درمورد هریک به بررسی طریقه ی درخواست سازش از سوی آن ها نیز خواهیم پرداخت.

1. نمایندگی قانونی

زمانی که عنوان نمایندگی در قانون به طور مشخص تعیین شده باشد و اراده هیچ یک از طرفین در آن دخالتی نداشته باشد، به آن نمایندگی قانونی اطلاق می شود . ولایت پدر و جد پدری نسبت به فرزند صغیر نوعی نمایندگی قانونی است.

امّا سوال این است که آیا ولی قهری می‌تواند نسبت به دعاوی مولی علیه درخواست صلح و سازش نماید یا خیر؟ ‌در فرض ممکن بودن درخواست، آیا ولی قهری می‌تواند دعوا را با صلح خاتمه دهد ؟

همان گونه که می‌دانیم هر نماینده ای در اقداماتی که از سوی منوب عنه انجام می‌دهد می بایست غبطه و مصلحت او را رعایت کند . ‌بنابرین‏ ولی قهری هم با فرض رعایت این موضوع، عملی کاملاً صحیح و نافذ انجام داده و با محدودیتی روبرو نخواهد بود. بدیهی است که احراز سمت ولی از طریق ارائه شناسنامه امکان پذیر است.

مورد دیگری از نمایندگی قانونی، نمایندگی مدیر شرکت تجاری نسبت به شرکت می‌باشد.(البته نمایندگی شخص معین به ‌عنوان مدیر مبتنی بر قرارداد و تعیین می‌باشد( . (همان ، ص۲۹۰ ).

همان سوال قبل در این مورد هم قابل طرح است که آیا مدیر شرکت تجاری حق صلح و سازش نسبت به دعاوی شرکت را دارد یا خیر؟

در پاسخ باید گفت با توجه به اینکه حدود اختیارات مدیر در اساسنامه و یا شرکت نامه مشخص می شود ، چنانچه به اختیار مدیر در سازش تصریح شده باشد، مدیر بر همان اساس حق صلح و سازش را خواهد داشت ولی در غیر این صورت ، در خصوص هریک از شرکت‌های تجاری موضوع متفاوت خواهد بود که از حوصله بحث خارج است .

1. نمایندگی قضایی

به نماینده ای که از طریق رأی دادگاه تعیین می شود ، نمایندگی قضایی می‌گویند . مانند نمایندگی قیم از صغیر یا مجنونی که تحت قیومت اوست ، امین جنین ، امین غایب مفقودالاثر ، امین عاجز که همه این موارد جزء نمایندگان قضایی هستند .

این که آیا این نمایندگان حق سازش نسبت به دعاوی منوب عنه را دارند یا خیر باید گفت: در خصوص قیم ماده ۱۲۴۲ ق.م مقرر داشته است :« قیم نمی تواند دعوی مربوط به مولی علیه را به صلح خاتمه دهد مگر با تصویب مدعی العموم. » ^[۶]

‌بنابرین‏ خاتمه دادن دعوای مولی علیه توسط قیم می بایست با تصویب دادستان انجام شود .

‌در مورد امین جنین (ماده ۱۰۳ ق.ا.ح ) و امین غایب مفقودالاثر( مواد ۱۰۱۲ ق.م و ۱۴۰ ق.ا.ح) نیز همان حکم قیم جاری می‌باشد ؛ یعنی امین جنین و امین غایب مفقودالاثر هم باید جهت مختومه کردن دعوای مولی علیه با سازش تصویب دادستان را اخذ نمایند .(مواد ۱۱۹ ق.ا.ح و۱۰۱۵ ق.م).

بدیهی است که مواد فوق الذکر تصویب دادستان را صرفاً جهت مختومه کردن دعوا به سازش لازم می دانند ‌بنابرین‏، صرف درخواست سازش و حضور در جلسات مربوط به مذاکرات اصلاحی نیازی به تأیید و تصویب دادستان ندارد .

آخرین موردی که از آن به عنوان نمایندگی قضایی نام برده شد، نمایندگی امین عاجز می‌باشد.(ماده۱۰۴ ق.ا. ح). قانون‌گذار در ماده ۱۲۳ ق.ا.ح در این خصوص مقرر داشته که :« امینی که برای اداره اموال عاجز معین می شود به منزله وکیل عاجز و احکام وکیل نسبت به او جاری است . »

‌بنابرین‏ امین عاجز در صورتی حق صلح و سازش نسبت به دعاوی شخص عاجز را دارد که این اختیار به صراحت از سوی عاجز به او اعطا شده باشد ؛ در غیر این صورت صلح انجام شده از سوی امین غیرنافذ بوده و در صورت تنفیذ عاجز دارای اثر خواهد بود . لازم به ذکر است که در همه موارد فوق الذکر نماینده قضایی می بایست مدارک مثبت نمایندگی خود ( از قبیل قیم نامه و … ) را نیز ضمیمه درخواست خود نماید تا سمت او در این میان احراز شود .

1. نمایندگی قراردادی

به نمایندگی که در آن شخصی، دیگری را به موجب قرارداد نماینده خود قرار می‌دهد ، نمایندگی قراردادی می‌گویند . نمونه بارز این نوع نمایندگی وکالت است که در آن شخصی، دیگری را وکیل خود در انجام اعمال حقوقی می کند.

وکالت در دعوا را می توان به وکلای دادگستری و نمایندگان حقوقی وزارتخانه ها (ماده ۳۲ ق.آ.د.م ) و مشاوران حقوقی دارای پروانه و نیز در برخی موارد به نماینده غیر وکیل دادگستری اعطا نمود . لازم به ذکر است که صرف اعطای وکالت به وکیل اختیارات محدود به وکالتنامه و متعارف را برای او ایجاد می کند ‌بنابرین‏ وکیل در صورتی حق صلح و سازش را دارد که موکل صراحتاً این اختیار را به او اعطا کرده باشد . در قانون آیین دادرسی مدنی نیز قانون‌گذار در صورتی وکیل را نایب در صلح و سازش می‌داند که این اختیار صراحتاً در وکالت نامه ی وکیل ذکر شده باشد (بند ۲ ماده۳۰ ق.آ.د.م ).